هیچ اختلال روانی پیچیده تر و عجیب تر از اسکیزوفرنی وجود ندارد. اسکیزوفرنی باعث آشفتگی محتوای فکر، حالت فکر، ادراک، عاطفه، انگیزش ، رفتار وعمکرد بین فردی می شود.
طیف اسکیزوفرنی معروف ترین اختلال سایکوتیک است. اما علاوه بر اختلال اسکیزوفرنی اختلالات سایکوتیک دیگری نظیر اسکیزوفرنیفرم، اختلال سایکوتیک گذرا، اسکیزوافکتیو و اختلال هذیانی را می توان نام برد. اصلاح سایکوز یا روان پریشی به رفتارهایی اشاره دارد که فاقد تماس با واقعیت اند. فرد روانپریش درباره آنچه که رخ می دهد افکار و ادراک عجیب و غریبی دارند.
شاید تا به اینجا این افراد رابسیار وحشتناک تصور کرده باشید. اما اختلال اسکیزوفرنی نیز به مانند اختلالات دیگر راه درمان و کنترل دارد. در ادامه این مقاله به طور گسترده تری با این اختلال آشنا خواهید شد:
اختلال طیف اسکیزوفرنی اختلالی پیچیده و چند وجهی است، که می تواند به اشکال متعددی بروز نماید.برای اینکه فرد، مبتلا به اختلال اسکیزوفرنی تشخیص داده شود، باید دچار آشفتگی شود که حداقل 6 ماه ادامه داشته باشد و دست کم 1 ماه از این 6 ماه دارای حداقل دو مورد از نشانه های مرحله فعال بیماری باشد.
نشانه های فعال بیماری به دو دسته تقسیم می شوند:
نشانه های مثبت شامل: هذیان ها، توهمات ، گفتار و رفتار آشفته یا کاتونیک است.
نشانه های منفی شامل: عاطفه سطحی و بی انگیزگی شدید است.
افراد مبتلا به اسکیزوفرنی باید در طی این دوره آشفتگی که حداقل 6 ماه طول می کشد، دچار مشکلات جدی در زمینه کار، روابط و مراقبت شخصی شوند. باید توجه داشته داشت که شرط تشخیص گذاری اختلال اسکیزوفرنی این است که این نشانه ها ناشی از اختلال روانی دیگر، بیماری های جسمی یا مصرف مواد نباشد.
اسکیزوفرنی به صورت تدریجی و یا ناگهانی آغاز می شود، که در 80 درصد مواقع شروع اسکیزوفرنی به صورت تدریجی است و فرد قبل از وارد شدن به فاز فعال اسکیزوفرنی یک دوره پرودرومال( پیش نشانه ای ) حدود 5 ساله را پشت سر می گذارد.
در مرحله پرودرمال به تدریج عملکرد اجتماعی، ناتوانی در کار کردن به طور ثمر بخش، نظافت شخصی نامناسب ، فکر و رفتار عجیب و غریب، تجربیات ادراکی عجیب و غریب، عقاید غیر عادی و کاهش انرژی و ابتکار عمل شناخته می شود و بعد از اتمام مرحله فعال نیز علائم منفی و آشفتگی فرد را رها نمی کند که به این مرحله اصلاحا مرحله باقیه ای یا مرحله باقیمانده نیز می گویند.
در ادامه نشانه های اختلال رابه صورت فهرست وار بیان می کنیم:
A: دو یا بیش از دو ملاک هر یک برای زمان قابل ملاحظه ای در طول 1 ماه وجود دارد:
B: برای مدت زمان قابل ملاحظه ای از شروع اختلال، سطح عملکرد در یک و یا چند زمینه عمده مانند کار، روابط میان فردی یا مراقبت شخصی به طور مشخصی زیر سطحی است که قبل از شروع حاصل شده است.
C: علائم مداوم اختلال حداقل به مدت 6 ماه ادامه یابد. این دوره 6 ماهه باید حداقل 1 ماه نشانه ها را در بر داشته باشد.که ملاک A را برآورده کند.
D: عدم وجود اختلال اسکیزوافکتیو و اختلال دوقطبی و افسردگی همراه با ویژگی های روانپرشی
F: این اختلال ناشی از تاثیرات مواد و یا بیماری جسمانی دیگری نباشد.
با وجود اینکه دلیل مشخصی برای این اختلال وجود ندارد، اما عواملی در بروز آن موثر هستند که در ادامه می خوانید:
برای درمان اختلال طیف اسکیزوفرنی اغلب دارودرمانی همسو با روان درمانی آغاز می شود. در شرایطی که بیمار موجب ایجاد صدمه به اطرافیان شود روانپزشک و یا روانشناس اقدام به بستری بیمار خواهد کرد.
دارو درمانی
جهت برطرف کردن توهمات و هذیان های بیمار از آنتی سایکوتیک ها استفاده می شود.
روان درمانی
قدم اول برای درمان اسکیزوفرنی دادن بینش به فرد بیمار است. این بینش جهت آگاهی فرد بیمار از نوع بیماری و چگونگی مواجهه و کنترل آن داده خواهد شد.
با شنیدن علامت توهم و هذیان قطعا این موضوع به ذهن متواتر می شود که آیا مواد مخدر نیز می تواند این بیماری را موجب شود؟ باید بگوییم که این باور صحیح است، مواد مخدری مثل ماری جوانا ، LSD وهمچنین حشیش می تواند بیمار را مستعد ابتلا به علائم اولیه اسکیزوفرنی کند.
در صورت ابتلا به این اختلال می توانید با مراجعه به بهترین روانپزشک درصدد کنترل و درمان آن برآیید.
