جنگل‌های شمال در غرب تهران

راستش تصمیم گرفته‌ام کمی از گردشگری‌های داخل شهری و خارج شهری خودم هم برایتان بنویسم. نوشتن و عکاسی و علاقه به طبیعت شهری مرا بی‌آنکه بخواهم می‌کشاند به حاشیه‌های شهر. دوربین به دست با یک جفت کفش کتانی و کوله و کتاب همه چیزهایی است که برای زندگی کردن به آن‌ها احتیاج دارم. قدم زدن،‌دیدن، یادداشت کردن، عکس برداشتن و نوشتن.

منطقه ۲۲ با همه برج‌های هراس‌انگیزش، طبیعت‌های دست‌ساز بشری زیبایی را در خودش جای داده است که زندگی را برای یک پرسه‌گرد پای پیاده آسان می‌کند. بگذارید امروز از باغ ملی ایران یا باغ گیاهشناسی کمی برایتان بنویسم:

نیم‌ قرن از احداث باغ گیاه‌ شناسی تهران (باغ ملی ایران) در کنار اتوبان تهران- کرج در منطقه ۲۲ کنونی تهران می‌گذرد. آن روزهایی که کلنگ این باغ زده‌شد، اراضی چیتگر جایی برای محدود کردن حریم غربی شهر تهران بود (یک طنز بالقوه) اما با گذشت زمان ساخت‌وسازهای این حریم‌ را درنوردیدند و سایه برج‌های جدیدالتأسیس بر ماهیت طبیعت‌گرای این منطقه سنگینی کرد.

باغ گیاه‌ شناسی باوجود همه تهدیدها و نابسامانی‌هایی که آن را محاصره کرده، هنوز با تمام قوا زیبایی‌هایش را حفظ کرده و همچنان عاشقان طبیعت را به دنیایی جادویی‌اش که از چهارگوشه جهان حرفی برای گفتن دارد فرامی‌خواند. جالب است بدانید که دسترسی به این باغ تا پیش از سال ۱۳۹۴ به‌صورت محدود ممکن بود و فقط چند سالی است که امکان بازدید از بخش‌هایی از این مرکز برای عموم مهیا شده است.

باغ گیاه‌ شناسی چطور باغی است؟

شاید این سوال برای شما هم پیش آمده باشد، باغ گیاه‌ شناسی یا بوتانیکال گاردن (Botanical Garden) مکانی است که گیاهان مختلف در آن جمع‌آوری و به‌طور طبیعی از آن‌ها نگهداری می‌شود به‌عبارت‌دیگر این باغ، کلکسیون زنده گیاهان است. باغ گیاه‌ شناسی برای مطالعاتی نظیر: شناسایی گیاهان، چگونگی تکثیر و خواص اکولوژیکی آن‌ها استفاده می‌شود. باغ گیاه‌ شناسی نقش مهمی درزمینهٔ تحقیقات علوم گیاهی و باغبانی، آموزش عمومی و آشنا ساختن مردم بااهمیت و تنوع گیاهان و لزوم حفاظت از آن‌ها دارد. همچنین باغ گیاه‌ شناسی ذخیره ژنتیکی از گیاهان در معرض خطر انقراض دارد و با بهره‌گیری از روش‌های مختلف علمی، امکان شناخت گونه‌های گیاهی کشور و محدوده پراکنش آن‌ها در این محیط را فراهم کرده است. تحقیق درزمینهٔ روش‌های تکثیر و پرورش گونه‌های باارزش ازنظر حفاظتی و اقتصادی از موضوعات دیگری است که در باغ‌های گیاه‌شناسی به آن پرداخته می‌شود.

اقلیم ژاپن
اقلیم ژاپن

اگر دلتان برای شمال تنگ شده از اقلیم خزر بازدید کنید.

وقت‌هایی که خیلی از فضای دودآلود شهر تهران خسته شده‌ام، می‌روم و در غرب تهران سری به شمال ایران می‌زنم. پیشنهاد می‌کنم حتما تجربه‌اش کنید؛ با ورود به این بخش، تصور می‌کنید که به جنگل‌های شمال ایران پای گذاشته‌اید. حتی خاک بخش خزری را هم از خود شمال آورده‌اند. ساخت ناحیه خزری در این باغ از سال ۱۳۵۱ آغاز شد و همچنان گیاهانی به آن اضافه می‌شود. اقلیم خزر یکی از قدیمی‌ترین مجموعه‌های باغ  گیاه‌شناسی است با آب‌وهوایی باورنکردنی با بوی جنگل‌های شمال است.

اقلیم‌های جهانی باغ ملی گیاه‌ شناسی

اقلیم چین و ژاپن، اقلیم آمریکا و باغ‌های اروپایی اقلیم‌های جهانی این باغ هستند؛ در اقلیم چین و ژاپن، باغ‌های چینی و ژاپنی به زیبایی بازسازی شده‌اند. در اقلیم آمریکا هم حدود ۳۵ گونه وجود دارد که با توجه به جنبه تزئینی انواع گیاهان کاشته شده و تناوب گل‌دهی آن‌ها از بهار تا اواسط پاییز چشم‌انداز منحصربه‌فردی به این کلکسیون بخشیده است. در کلکسیون گیاهی اروپا هم باغ اروپایی از ترکیب نرده‌ها و ستون‌های آجری ساخته و با رزهای رونده و کلماتیس تزئین شده است.

جشنواره پاییزی گل‌های داوودی
جشنواره پاییزی گل‌های داوودی

بخش‌های غیرقابل بازدید برای عموم باغ ملی گیاه شناسی

علاوه بر مجموعه‌های یادشده باغ  گیاه‌ شناسی ایران، مجموعه‌های دیگری هم وجود دارند که بسیار غنی هستند اما بازدید آن برای عموم ممکن نیست:

  • اقلیم ایران-تورانی
  • اقلیم زاگرس
  • اقلیم قفقاز

بخش‌های دیگری همچون باغ میوه، گیاهان زینتی، نهالستان قدیم، پهن برگان همیشه‌سبز،، گیاهان دارویی و صنعتی، ارباریوم و باغ سیستماتیک برای عموم قابل بازدید نیست.

جشنواره گل‌های داوودی
جشنواره گل‌های داوودی

باغ گیاه‌ شناسی هرساله در دو فصل بهار و پائیز جشنواره‌های فصلی برگزار می‌کند که ازجمله زیباترین این جشنواره‌ها، جشنواره گل‌های داودی است که در ماه آبان برگزار می‌شود. موزه حشرات آن هم از فروردین ۱۳۹۷ در محوطه این باغ باز شده که آن هم در نوع خود جذاب و دیدنی است. در محوطه این باغ یک رستوران ایرانی و یک کافه وجود دارد که بازدیدکنندگان می‌توانند از آن‌ها استفاده کنند. نمی‌دانم چه چیزهایی حال شما را خوب می‌کند اما اگر یکی از آن‌ها پیاده روی و طبیعت‌گردی است، از این مکان دیدنی غافل نشوید.

متن کامل این متن را می‌توانید در اینجا مطالعه کنید.



مشاهده همه