وعده های شعاری تو خالیست، با اصول پیش برویم

در اجلاس سراسری رؤسای آموزش و پرورش کشور، رئیس‌جمهور جناب آقای دکتر پزشکیان سخنانی ایراد کردند که محور اصلی آن، نقد صریح بر عدم تحقق وعده‌ها بود. ایشان با صراحت بیان داشتند: «ما بسیار سخن می‌گوییم، اما کمتر عمل می‌کنیم.» این جمله، نه‌تنها بازتابی از واقعیت‌های جاری در عرصه سیاست و مدیریت کشور است، بلکه زنگ هشداری برای بازنگری در شیوه‌های وعده‌پردازی و اجرای آن‌هاست.

آقای پزشکیان به درستی اشاره کردند که «خیلی حرف می‌زنیم، ولی عمل نمی‌کنیم». این سخن واقعیتی روشن را یادآور می‌شود: ما در فرآیند سیاست‌گذاری به جای حرکت بر اساس اصول، بیشتر به کلی‌گویی و شعار اکتفا می‌کنیم. در حالی که اگر مجموعه‌ای از اصول مشخص را کنار یکدیگر قرار دهیم و از آن‌ها بهره ببریم، می‌توانیم حداقل ۸۹ تا ۹۰ درصد وعده‌هایی را که در سطح ریاست‌جمهوری، مجلس یا شورای شهر مطرح می‌کنیم، عملی کرده و به‌صورت واقعی اجرا کنیم. پایبندی به وعده‌ها نه تنها اعتماد عمومی را حفظ می‌کند، بلکه مانع از بی‌اعتمادی و دل‌زدگی مردم نسبت به سیاست و مسئولان می‌شود.

سه اصل پایه‌ای برای تحقق وعده‌ها عبارت‌اند از:

۱. نگرش و بررسی وضعیت فرهنگی و سیاسی کشور

۲. نگرش و بررسی وضعیت اقتصادی، ظرفیت‌های موجود و میزان بودجه

۳. بررسی ماهیت کشور (که ترکیبی از دو اصل پیشین است)

این سه اصل، بنیان هر وعده‌ای را تشکیل می‌دهند. برای مثال، اگر یک رئیس‌جمهور وعده «ساخت یک میلیون واحد مسکونی» را در طول چهار سال مطرح کند، اما این وعده بر اساس تحلیل دقیق و مهندسی‌شده بر همین سه اصل بنا نشده باشد، نتیجه چیزی جز ناامیدی در جامعه نخواهد بود. مردم به چنین وعده‌هایی امید می‌بندند، اما پس از گذشت یک یا دو سال، وقتی می‌بینند حتی ۴۰۰ هزار واحد نیز ساخته نشده است، آن وعده به‌عنوان یک شعار پوچ و غیرواقعی تلقی شده و اعتماد عمومی نسبت به دولت و دستگاه اجرایی به شدت تضعیف می‌شود.

اما اگر وعده‌ها بر این سه اصل تنظیم شوند و بر اساس آن طراحی و مهندسی شوند، نه‌تنها عملی خواهند شد، بلکه منجر به استمرار عدالت و افزایش اعتماد عمومی خواهد شد. در این صورت، رئیس‌جمهور به‌جای وعده یک میلیون مسکن، وعده ساخت «۱۵۰ هزار واحد مسکونی در هر سال» را مطرح می‌کند که در مجموع دوره چهارساله به ۶۰۰ هزار واحد می‌رسد؛ وعده‌ای واقع‌بینانه، قابل‌اجرا و اعتمادآفرین.

بررسی «ماهیت کشور» نیز به معنای شناخت دقیق ساختار سیاسی، ظرفیت اقتصادی، چارچوب حقوقی و قوانین جاری، و ویژگی‌های جغرافیایی ایران است. این موضوع به‌گونه‌ای در هم تنیده با دو اصل دیگر است. بنابراین، اگر بخواهیم وعده‌ای بدهیم که مؤثر، عادلانه و قابل‌اجرا باشد، لازم است آن را بر اساس همین سه اصل طراحی کنیم تا از سطح شعار عبور کرده و به میدان عمل برسیم.