چطوری نقد کنیم؟

از اینکه خیلی‌هامون بلد نیستیم چطوری، با چه لحنی، تو چه شرایطی انتقاد کنیم و چجوری جواب انتقاد بدیم و ... تعجب نمی‌کنم، فقط شاید کمی ناراحت بشم اونم چون حدس می‌زنم که هیچ کجای این سیستم آموزشی [لعنتی] این چیزها رو بهمون آموزش نداده؛ البته یه احتمال دیگه هم هست اونم اینکه شاید مثل من کلاً از انتقاد کردن خوشتون نمیاد :‌)

دوتا نکته:

  1. لزوماً کسی که نقد می‌کنه، راه حلی ارائه نمی‌کنه، یعنی شاید منتقد بتونه بگه فلان چیز خوب نیست ولی نتونه بگه جایگزینش چی خوبه. نهایتاً شاید بتونه سرنخی چیزی بده بگه آقا به نظر من فلان چیز خوب نیست، حالا اینکه چی خوبه رو تویی که نقدشدی برو پیدا کن.
  2. لزوماً هر کسی هر حرفی می‌زنه، خودش به اون حرفش پای‌بند نیست. یعنی شاید من خیلی موافق کمپین‌های حمایت از محیط‌زیست باشم و کلی هم راجع بهشون توییت کنم ولی خودم تو زندگی عادیم ذره‌ای بهش توجه نکنم.
    تا زمانی که این رفتار متناقض من رو بقیه متوجه نشدن، تو ذهنشون اینجوریه که نیما شفیع‌زاده چقدر به فکر محیط‌‌زیسته و من هم به نوعی دارم تاییدجمعی می‌گیرم و فالوئر جمع می‌کنم. شاید روزی کسی فهمید که حرف و عمل من دربارۀ محیط‌زیست باهم در تناقضه و بخواد بیاد این موضوع رو افشاش کنه که در این مورد پیش‌بینی من اینه که شاید دیر و زود بشه ولی قطعاً سوخت و سوزی وجود نداره و روش زیاد مورد اطمینانی نیست که بخواییم متناقض رفتار کنیم.
    بعدشم اینکه چون من تو یه بازۀ زمانی، توجه تعداد زیادی از آدم‌ها رو به خودم جلب کردم، اون آدم‌ها تبدیل به طرفدارهام شدن، اون طرفدارهام خیلی از این حرف‌های راست و افشاگری‌هاز علیه من رو به این راحتی‌ها نمی‌پذیرن!

به نظرم واسه نقد کردن بهتره که به این چند نکته توجه داشت:

  • هدف از انتقاد کردن، بهتر فهمیدن و دقیق فهمیدن یک موضوع برای طرف مقابلمون است؛
  • هدف از انتقاد کردن، نزدیک کردن یک عمل به فکت است؛
  • ادب و احترام منافاتی با انتقاد ندارن، پس در حین انتقاد مودب باشیم؛
  • با گفتن چند دستاورد یا خاطره خوب یا ... از طرف مقابل، سعی کنیم ذهنش رو برای شنیدن انتقاد آماده کنیم؛
  • بی‌طرفانه انتقاد کنیم؛
  • به شخصیت طرف مقابل احترام بذاریم، قرار نیست همه شبیه ما فکر کنن؛
  • عمل انجام شده رو مورد نقد قرار بدیم، نه عامل انجام عمل را؛
  • منصف باشیم و بعد انتقاد ماجرا رو تموم کنیم، طرف مقابل سیبل حمله نیست؛
  • انتقاد رو تو جمع نکنیم و به حریم شخصی افراد احترام بذاریم؛
  • موضوعی رو نقد کنیم که بهش اشراف داریم؛
  • به کسایی که درجه‌ی حساسیتشون رو نمی‌دونیم، نقد نکنیم؛
  • بعد از انتقاد منتظر شنیدن صحبت‌های طرف مقابل باشیم؛
  • انتقاد ما قرار نیست مثل مسکن در لحظه عمل کنه، کمی به طرف مقابل زمان بدیم که به صحبت‌هامون فکر کنه.

در آخر هم پیشنهاد می‌کنم که این فایل صوتی بیشتر از یک نفر دربارۀ نحوۀ انتقاد کردن گوش کنین.

با احترام به همراهِ بوس و این حرف‌ها...