داستان جف آتوود: از پشت کامپیوترهای قدیمی تا معماری پلتفرم‌های جهانی

سال ۱۹۷۰، در مینه‌سوتای آرام و پوشیده از برف، پسری به دنیا آمد که بعدها به یکی از پرچمداران فرهنگ اشتراک دانش در دنیای نرم‌افزار تبدیل شد: جف آتوود.

کودکی با بوی مدار و کیبورد

وقتی جف هنوز دبستان می‌رفت، پدربزرگش یک کامپیوتر خانگی ساده داشت. نه از نوع لپ‌تاپ‌های براق امروزی؛ دستگاهی بود با مانیتور CRT سبز فسفری و فلاپی‌دیسک‌هایی که بیشتر شبیه بشقاب پرنده بودند.

او ساعت‌ها جلوی صفحه می‌نشست و با کنجکاوی دستورهای ساده‌ای در BASIC می‌نوشت:

10 PRINT "HELLO JEFF"
20 GOTO 10

صفحه پر می‌شد از کلمه‌ی "HELLO JEFF"، و همین تکرار کودکانه شعله‌ای روشن کرد: دنیایی وجود دارد که با چند خط دستور می‌توان ساختش.

دهه‌ی ۸۰: دانشگاه و عصر طلایی زبان‌های کلاسیک

در اواسط دهه‌ی ۸۰، جف وارد دانشگاه مینه‌سوتا شد تا علوم کامپیوتر بخواند. آن زمان، خبری از استادانی با دوره‌های یوتیوب یا کورس‌های آنلاین نبود. استادانش بیشتر پژوهشگرانی بودند که از مین‌فریم‌ها و زبان‌های قدیمی مثل FORTRAN و COBOL می‌آمدند.

کلاس‌ها حول محور این مفاهیم می‌چرخیدند:

• الگوریتم‌ها و ساختمان داده‌ها (با کتاب معروف دونالد کنوث)

• زبان C که تازه داشت محبوب می‌شد

• طراحی کامپایلر و سیستم‌عامل‌های یونیکس

دانشجویان با ترمینال‌های متنی کار می‌کردند و اغلب برنامه‌ها را روی کارت پانچ یا فایل‌های متنی ساده اجرا می‌کردند. هیچ‌کس آن روزها حتی خواب جاوااسکریپت یا ری‌اکت را هم نمی‌دید.

جف خیلی زود فهمید که یادگیری واقعی در پروژه‌های عملی اتفاق می‌افتد. او اپلیکیشن‌های کوچکی با Pascal و C نوشت که هرگز منتشر نشدند. شکست پشت شکست، اما همین شکست‌ها مهارتش را ساختند.

سال ۲۰۰۴: تولد وبلاگ Coding Horror

با شروع دهه‌ی ۲۰۰۰، اینترنت دیگر خانگی شده بود. وبلاگ‌نویسی رونق گرفت، اما ابزارها ابتدایی بودند. خبری از وردپرس آماده نبود؛ وبلاگ‌ها معمولاً استاتیک بودند، با HTML ساده و کمی CSS.

در ۲۰۰۴، جف تصمیم گرفت تجربه‌ها و دغدغه‌هایش را بنویسد. او وبلاگ معروف خود، Coding Horror، را راه‌اندازی کرد.

پست‌هایش را اغلب با ASP.NET و بعداً Movable Type مدیریت می‌کرد.

کدنویسی و انتشار مطلب به معنای واقعی کلمه دستی بود؛ از تنظیم سرورهای IIS گرفته تا نوشتن HTML خام.

لایبرری‌هایی مثل ری‌اکت یا Vue حتی وجود نداشتند؛ بیشتر سایت‌ها با جدول‌های HTML طراحی می‌شدند!

اما همین سادگی به او قدرت داد تا روی محتوا تمرکز کند. داستان‌هایی از باگ‌های دیوانه‌کننده، مقایسه‌ی ابزارها، و حتی نوشته‌هایی درباره‌ی زندگی شخصی.

وبلاگ خیلی زود شهرت پیدا کرد. لحن صمیمی و نگاه انتقادی‌اش باعث شد هزاران توسعه‌دهنده به آن سر بزنند.

سال ۲۰۰۸: انقلاب Stack Overflow

در همان سال‌ها، جف با جوئل اسپولسکی، نویسنده‌ی مشهور وبلاگ Joel on Software، آشنا شد. هر دو از تالارهای پرسش‌وپاسخ موجود خسته بودند: پر از اسپم، پاسخ‌های بی‌کیفیت، و رابط کاربری خشک.

آنها در سپتامبر ۲۰۰۸ پلتفرمی معرفی کردند: Stack Overflow.

معماری اولیه Stack Overflow

زبان اصلی: #C و ASP.NET MVC

پایگاه داده: Microsoft SQL Server

زیرساخت: ویندوز سرورهای هاست‌شده در دیتاسنترهای آمریکا

UI: HTML ساده با کمی jQuery (که آن زمان تازه محبوب شده بود)

سیستم امتیازدهی: نه مثل فروم‌های سنتی با لقب‌ها و عنوان‌های بی‌معنی، بلکه با reputation system، جایی که ارزش بر اساس کیفیت پاسخ‌ها سنجیده می‌شد.

شروع کار لرزان بود؛ اما با هر باگ رفع‌شده و هر پاسخ مفید، اعتبار بیشتر شد. ظرف چند ماه، Stack Overflow به مرکز جامعه‌ی توسعه‌دهندگان دنیا تبدیل شد.

سال ۲۰۱۲: Discourse و بازتعریف انجمن‌ها

جف بعد از موفقیت Stack Overflow، به فکر پروژه‌ای دیگر افتاد. فروم‌های اینترنتی قدیمی بودند، کند و پر از UX بد.

در ۲۰۱۲، او Discourse را معرفی کرد:

• متن‌باز

• بر پایه‌ی Ruby on Rails

• دیتابیس PostgreSQL

• فرانت‌اند با Ember.js (قبل از ظهور React)

• Discourse تجربه‌ی گفتگوی آنلاین را مدرن کرد. نوتیفیکیشن زنده، طراحی واکنش‌گرا، و APIهای قوی. امروز بسیاری از جوامع آنلاین و شرکت‌های بزرگ از آن استفاده می‌کنند.

فلسفه و سخنرانی‌ها

جف همیشه تأکید داشت:

کدنویسی و نوشتن وبلاگ مکمل هم‌اند.

اشتراک دانش ارزشمندتر از انحصار آن است.

جوامع آنلاین باید انسان‌محور طراحی شوند، نه فقط تکنولوژی‌محور.

او در کنفرانس‌های بین‌المللی مثل FogBugz DevCon و رویدادهای متن‌باز بارها درباره‌ی آینده‌ی انجمن‌ها، سلامت برنامه‌نویسان، و اهمیت فرهنگ اشتراک سخنرانی کرد.

زندگی شخصی و چالش‌ها

جف ازدواج کرده و سه فرزند دارد. او بارها در نوشته‌هایش اشاره کرده که بچه‌هایش مهم‌ترین پروژه‌ی زندگی‌اش هستند.

در عین حال، به دلیل سال‌ها تایپ طولانی، با مشکلاتی مثل Carpal Tunnel Syndrome و دردهای گردن و کمر درگیر شد. همین باعث شد در نوشته‌هایش به اهمیت مراقبت از سلامت فیزیکی توسعه‌دهندگان بپردازد.

جمع‌بندی

جف آتوود از پسربچه‌ای که در دهه‌ی ۷۰ جلوی مانیتور سبز فسفری BASIC تایپ می‌کرد، به خالق پلتفرم‌هایی رسید که زندگی میلیون‌ها برنامه‌نویس را تغییر دادند.

• ۱۹۷۰: تولد در مینه‌سوتا

• ۱۹۸۰s: تحصیل علوم کامپیوتر، یادگیری C، Pascal، FORTRAN

• ۲۰۰۴: راه‌اندازی وبلاگ Coding Horror

• ۲۰۰۸: هم‌بنیان‌گذاری Stack Overflow

• ۲۰۱۲: آغاز Discourse

امروز، هر بار که توسعه‌دهنده‌ای جواب سؤالش را در Stack Overflow پیدا می‌کند یا در یک انجمن Discourse به بحث می‌نشیند، بخشی از میراث جف آتوود را لمس می‌کند.