حافظ خوانی به سبک مدرن | غزل 10

سلام و درود بر شما

سری قبل غزل «کشتی نوح» را با سفری از بهار تا پند رندی بررسی کردیم.این بار میریم سراغ غزلی که با خبری شگفت انگیز شروع میشه،بریم ببینم.

غزل شماره ده با عنوان «پیر ما»

دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما / چیست یاران طریقت بعد از این تدبیر ما

معنی:

دیشب پیر ما از مسجد اومد میخانه.ای هم مسیران حالا که اون همچین کاری کرده ما که پیروانش هستیم باید چیکار کنیم؟

کلماتی که به معنی نیاز دارند:

دوش:دیشب

یاران طریقت:همراهان،هم مسیران

پیر ما:راهنمای ما،کسی که ازش پیروی میکنن

ما مریدان روی سوی قبله چون آریم چون / روی سوی خانه خمار دارد پیر ما

معنی:

ما که از پیروان پیر هستیم الان چجوری رو کنیم به سمت قبله و نماز بخوانیم وقتی که اون به میخانه میره؟

این پرسش، نه فقط مذهبی، بلکه فلسفی‌ هم هست: قبلهٔ حقیقی کجاست؟قبله‌ای که از آن نور می‌گیریم، حقیقتی درونی‌ست یا مکانی جغرافیایی؟

کلماتی که به معنی نیاز دارند:

خانه خمار:می فروشی

مرید:پیرو

در خرابات طریقت ما به هم منزل شویم / کاین چنین رفته‌ست در عهد ازل تقدیر ما

معنی:

از زمان ازل برای ما مقدر شده که در میخانه ای که پیر طریقتمون هست،با هم همراه شویم.(نه مسجد)

حافظ به این اشاره میکنه که باید بپذیریم که تقدیری که خدا برامون رقم زده تا حقیقت رو پیدا کنیم از رندی و بی قیدی آغاز میشه ،نه با ظاهرسازی و عبادت الکی.

کلماتی که به معنی نیاز دارند:

خرابات:شراب خانه

ازل:ابتدای آغاز جهان

پیر طریقت:منظور همون مرشد و راهنما که در بیت اول گفته شده.خرابات طریقت هم منظورش همان خرابات پیر طریقته

هم منزل شدن:در این بیت یعنی همراه و همسفر شدن

عقل اگر داند که دل در بند زلفش چون خوش است / عاقلان دیوانه گردند از پی زنجیر ما

این بیت نیاز به کمی تصویرسازی داره

قدم اول تصویرسازی:

فرض کنید یک نفر(معشوق)که موهایی سیاه،مجعد،پر پشت و بسیار زیبایی داره و از اونطرف عاشق دلش رو به اون زلف گره زده.حالا عقل نمیتونه بفهمه که چرا دل از اینکه زندانی و در بنده خوشحاله.

معنی:

عقل اگه بفهمه که چرا دل در بند موهای یار خوشحال هست(بفهمه که چه لذتی داره این در بند بودن)،عاقلان هم دیوانه(عاشق و شیدا) این زنجیر(زلف محبوب) میشوند.

کلماتی که به معنی نیاز دارند:

زلف:مو

روی خوبت آیتی از لطف بر ما کشف کرد / زان زمان جز لطف و خوبی نیست در تفسیر ما

معنی:

صورت زیبای تو،یک نشانه و معجزه از لطف و مهربانی به من نشان داد که از آن زمان به بعد در دنیا بجز خوبی و لطف چیز دیگه ای نمیبینم.(تفسیرم از دنیا عوض شده و هیچ زشتی ای نمیبینم)

کلماتی که به معنی نیاز دارند:

آیت:نشانه،معجزه

با دل سنگینت آیا هیچ درگیرد شبی / آه آتشناک و سوز سینه شبگیر ما

معنی:

در این بیت حافظ معشوق را مورد خطاب قرار میده و می پرسه:آیا دلت که مثل سنگ(بی مهر و بی احساس) هست، هیچ شبی تحت تاثیر آه و ناله من(برای دوری از تو)،موقع سحر،قرار نگرفته؟

کلماتی که به معنی نیاز دارند:

شبگیر:سحر

تیر آه ما ز گردون بگذرد حافظ خموش / رحم کن بر جان خود پرهیز کن از تیر ما

معنی:

در بیت پایانی، حافظ به معشوق هشدار میده: آه عاشق مثل تیر کشنده ایه که حتی از آسمان هم میگذره پس حافظ،ساکت و خاموش باش.(بخاطر یار)

اما در مصراع دوم تهدید به اوج خودش میرسه که به معشوقش میگه:به جان خودت رحم کن و از آه(تیر)من دوری کن.

کلماتی که به معنی نیاز دارند:

خموش:خاموش،ساکت

گردون:آسمان