https://virgool.io/KHU-Cognitive/feed وابسته به دانشگاه خوارزمی - پنجره‌ای به سوی مغز، ذهن و بدن fa 2026-06-16 12:36:24 https://files.virgool.io/upload/publication/d5bwyutqtfpd/tvv7aa.png https://virgool.io/KHU-Cognitive https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D8%B1%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%B2%D9%88%D8%AF-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85-adhd-bzbybrun3kks 🧠📻 انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی تقدیم می‌کند:▶️ اپیزود پنجم پادکست سرشناخت ( آشنایی با اختلال ADHD )🗣 گوینده: الناز صفدری⚙️ مدیریت پادکست: فاطمه امینی🔍 نظارت بر محتوا: زهرا نورمحمدی✍️ نویسندگان: فاطمه رمضان‌تبار، فاطمه کیانی، فاطمه امینی، الناز صفدری، فاطمه اصغری، حانیه مقسمی، کوثر حامد🔧 ویراستار: زهرا نورمحمدی🎧 تدوین: محمدرضا گروسی انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی انجمن مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی Sat, 19 Apr 2025 22:50:26 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%BA%D8%B2-aaebriv9nkbp با اینکه داده های پژوهشی قابل توجهی به جنسیت مغز اشاره کرده اند اما همچنان، خیلی به این تفاوت ها توجهی نشده است. فهمیدن اینکه زن و مرد در ساختار مغزی و عصبی باهم متفاوت هستند، مسئله ای فرای کلیشه های جنسیتی یا جریان های برتری طلبی جنسیتی است، چرا که این تفاوت تنها درباره ی این نیست که معمول مردان و زنان یک جامعه در توانمندی های خاصی ضعیف یا قوی ظاهر می شوند بلکه درباره ی درک این تفاوت برای جامعه ای منسجم تر و همراه تر است. البته شکی در این نیست تنها استناد کردن به یک یا دو پژوهش برای فهم عمیق این موضوع، کافی نیست و نیاز است تا با دید بازتر به مطالعه ی جنسیت مغز پرداخت اما صرفا، برای فهمی مقدماتی از این پدیده، به خلاصه ای از برخی پژوهش های نو در این متن، اشاره خواهد شد.مغز زن، مغز مرد، تفاوت کجاست؟ در یکی از جدیدترین تحقیقات انجام گرفته، خان و همکاران(2024) برای فهمیدن این تفاوت بر نوزدان صفر تا 28 روزه در انگلیس به مطالعه پرداختند، درکل تعداد نوزادان، 514 نفر (236 دختر و 278 پسر) بود که برای مطالعه ی جنسیت مغز آنها از داده ها و نمودارهای تناسب جنسیت و سن و کانکتوم استفاده شد. (کانکتوم، نقشه ای از اتصالات مغز است) دلیل انتخاب نوزادان در این مطالعه، بررسی دقیق تر این موضوع بود که مغز با توجه به قرارگیری در معرض هورمون های مردانه و زنانه در رحم، جنسیتش تعیین می شود و این مشخص شدن، دقیقا چطوری مغز را تحت تاثیر قرار می دهد. داده های کلیدی این تحقیق، نشان داد که حجم کلی مغز در مردان بیشتر است که طبق داده های جمع آوری شده توسط دکتر آن مویر (1989)، در کتاب Brain sex، هنوز کاملا مشخص نشده است که این وزن بیشتر مغز، چگونه به مردان کمک میکند. همچنین، گزارش شد که حجم ماده ی خاکستری در نوزادهای دختر به نسبت پسران بیشتر بوده است درحالی که، حجم ماده ی سفید در مغز پسران، بیشتر بوده. ماده خاکستری به طور کلی، شامل سلول های عصبی است که در فرآیندهایی مانند تفکر، حافظه، درک حسی، تصمیم‌گیری و کنترل حرکت‌های ارادی نقش دارد و ماده ی سفید، شامل دسته‌ای از آکسون‌های پوشیده‌شده با میلین است که اطلاعات را بین نواحی مختلف مادهٔ خاکستری و به کل بدن منتقل می‌کند یعنی به نوعی، بین قسمت های مختلف، ارتباط ایجاد می کند. به صورت منطقه ای ( با کنترل حجم کلی مغز)، زنان حجم ماده سفید بیشتری در جسم پینه‌ای و حجم ماده خاکستری بیشتری در بخش‌های عقبی دوطرفه شیار پاراهیپوکامپ، شیار قدامی کنگوله چپ، لوب‌های جداری دوطرفه و هسته دمدار چپ داشتند. مردان حجم ماده خاکستری بیشتری در شیار میانی و پایینی راست لوب تمپورال (قسمت عقبی) و هسته زیر تالاموس راست داشتند، این مسئله به چه معناست؟ یعنی جسم پینه ای در زنان، ضخیم تر است و در نتیجه، اطلاعات بیشتری میان دو سمت مغز مبادله می شود، همچنین؛ اتصالات قوی تر بین دو نیمکره باعث می شود که افراد بتوانند روان تر صحبت کنند و همین مشخص می کند که چرا، عموم زنان توانایی کلامی بالاتری نسبت به مردان، دارند و از سمت دیگر، متمرکز بودن این ماده خاکستری در قسمت راست مغز در مردان باعث شده است که توانایی بیشتر آنها در حوزه ی ادراک فضایی، قوی تر باشد.جنسیت مغز، هورمون ها دقیقا چه تاثیری دارند؟در داده های جمع آوری شده توسط ریستوری و همکاران (2020)، گزارش شده است که رشد جنسی انسان تحت تأثیر تعامل پیچیده عوامل ژنتیکی و هورمونی است. هورمون‌های جنسی در دوران قبل از تولد و بلوغ نقش مهمی در شکل‌گیری تمایز جنسی مغز و رفتار دارند. هورمون‌های جنسی می‌توانند تأثیرات سازمان‌دهنده و فعال‌کننده‌ای بر مغز و رفتار داشته باشند. به‌طور خاص، برخی مطالعات نشان داده‌اند که تزریق تستوسترون به موش‌های ماده در یک دوره بحرانی برای سازمان‌دهی مغز جنین، منجر به تغییرات جنسی و رفتاری می‌شود. بر اساس این نظریه، تمایز اندام‌های جنسی در دو ماه اول بارداری رخ می‌دهد، اما تمایز جنسی مغز در سه ماهه آخر بارداری و از طریق اثرات سازمان‌دهنده دائمی هورمون‌های جنسی بر مغز در حال رشد اتفاق می‌افتد. این ساختارها در دوران بلوغ توسط هورمون‌های جنسی فعال می‌شوند. دو تا از نشانگر های بیولوژیکی اثر هورمون های جنسی، نسبت انگشت اشاره (دوم) به انگشت چهارم که در زنان این نسبت به دلیل سطوح هورمون هایی مثل تستوسترون و استروژن، بالاتر است و انتشار صوتی خود به خود گوش یا انتشار صوتی حلزون گوش است که در آن، حلزون گوش داخلی صداهای ضعیفی را تولید می کند که این تولید در دختران، قوی تر از پسران ارزیابی شده است و علت آن را هورمونی میدانند. ریستوری و همکاران (2020)، اظهار میدارند که در داده هایی که جمع کردند هنوز به طور کامل، تعامل عوامل محیطی و زیستی در جنسیت مغز، شناخته نشده اند.اما این تفاوت خود را کجا نشان می دهد؟تفاوت در جنسیت مغز، میتواند در حوزه ی پزشکی و سلامت روان نیز، سنجش شود. زالسکا و همکاران (2023) برای پژوهش درباره ی این موضوع، اختلالات مغزی را در مردان و زنان مطالعه کردند. برای مثال در اختلالات مرتبط با استرس، مانند اختلال افسردگی عمده (MDD) و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) که بسیار شایع هستند، زنان دو برابر بیشتر از مردان، مبتلا به این قبیل اختلال ها دیده شده اند. این اختلالات با علائمی مانند خلق افسرده، کاهش علاقه به فعالیت‌های روزانه، افت توانایی شناختی و اختلالات خواب و اشتها مشخص می‌شوند، دلیل این شیوع بیشتر در گروه زنان را میتوان حساسیت بیشتر زنان نسبت به استرس و یادآوری خاطرات منفی در نرخ های بالاتر نسبت به مردان دانست. هورمون‌های جنسی مانند استرادیول نقش مهمی در تعدیل حافظه و کاهش شدت PTSD دارند. زنانی که سطح بالای استرادیول دارند بهتر می‌توانند خاطرات آسیب‌زا را کاهش دهند. از دیگر اختلالات بررسی شده در این مقاله، میتوان به اسکیزوفرنی هم اشاره کرد با علائمی مانند توهم، هزیان اختلال در کلام و رفتار، بی انگیزگی و نقص های شناختی همراه می شود. این اختلال شیوعی کمتر از یک درصد دارد و تا چهل سالگی در مردان بیشتر از زنان دیده شده است که این روند بعد از این سن، معکوس می شود. مردان معمولاً علائم شناختی و منفی شدیدتری مانند انزوای اجتماعی و کم‌انگیزگی نشان می‌دهند درحالی که، زنان بیشتر علائم عاطفی مثل افسردگی، خودآسیبی و اقدام به خودکشی دارند. سطح پایین تستوسترون در مردان با شدت بیشتر علائم مرتبط است و سطح بالای استروژن در زنان به کاهش علائم روان‌پریشی کمک می‌کند. اختلال دیگری که در این پژوهش از آن نام برده شده است، اختلال اوتیسم است که 3 یا 4 برابر بیشتر از زنان، در مردان دیده شده است. مردان مبتلا به اوتیسم، رفتارهای تکراری بیشتری از خود نشان میدهند و زنان در این اختلال، بیشتر به لحاظ اجتماعی، افت پیدا می کنند. با اینکه همچنان نمیتوان برای اوتیسم، دست بر علت قطعی ای گذاشت اما میتوان گفت که مواجهه غیرعادی با تستوسترون در دوران بارداری با ویژگی های اوتیسم، در ارتباط است. ژن RORA نیز موردی است در مردان حساس تر است و در اوتیسم، بر قشر جلویی مغز تاثیر میگذارد.البته که باید به تاثیر محیط و تاریخچه ی ژنتیک در خانواده نیز در این اختلال ها، توجه کرد اما به صورت کلی، باز در این زمینه، مطالعات بیشتری نیاز است تا بتوان درمان هایی با تاثیر بیشتر، ارائه داد.در آخر، همانطور که کی زین و همکاران(2022) در تحقیق خود درباره ی تفاوت در جنسیت مغز اظهار داشتند، برای جلوگیری از سواستفاده از داده های تفاوت جنسیتی در مغز، مهم است که نه آنها کوچک و بی اهمیت شمرده شوند و نه اینکه این داده ها با تعصب زیاد، تفسیر شوند بنابراین، بسیار مهم است که با توصیف درست و دقیق داده های این تحقیقات، نه تنها به جامعه ی علمی بلکه به اجتماع بیرون از فضای آکادمیک، نیز کمک شود.منابعZiemka-Nalecz M, Pawelec P, Ziabska K, Zalewska T. Sex Differences in Brain Disorders. Int J Mol Sci. 2023 Sep 26;24(19):14571. doi: 10.3390/ijms241914571. PMID: 37834018; PMCID: PMC10572175.Ristori J, Cocchetti C, Romani A, Mazzoli F, Vignozzi L, Maggi M, Fisher AD. Brain Sex Differences Related to Gender Identity Development: Genes or Hormones? Int J Mol Sci. 2020 Mar 19;21(6):2123. doi: 10.3390/ijms21062123. PMID: 32204531; PMCID: PMC7139786.DeCasien, A.R., Guma, E., Liu, S. et al. Sex differences in the human brain: a roadmap for more careful analysis and interpretation of a biological reality. Biol Sex Differ 13, 43 (2022). Khan, Y. T., Tsompanidis, A., Radecki, M. A., & Dorfschmidt, L. (2024). Brain structure at birth: Biology of sex differences. Biology of Sex Differences, 15(81). Moir, A., & Jessel, D. (1989). Brain sex: The real difference between men and women. London: Michael Joseph. انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی فاطمه اصغری بیرامی Wed, 16 Apr 2025 12:09:22 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D8%AF%D8%B1%D8%AF-%D9%88-%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D8%A2%D9%86-psjavz89xfls درد ، همه افراد درد کشیدن را تجربه کرده اند ، درد های جسمانی و عاطفی ،از همین جا مشخص میشود که درد و تعریف آن فقط محدود به ابعاد فیزیکی نمیشود اما جالب است بدانید که احساس درد فیزیکی نیز ممکن است ناشی از عوامل روانی مانند تجربیات گذشته فرد از درک درد ، عوامل شناختی ،شخصیتی و همچنین عوامل اجتماعی و زمینه فرهنگی که فرد در آن قرار دارد باشد پدیده هایی مانند درد فانتوم یا درد مزمن میتواند شاهد خوبی بر این مطلب باشد که درد چیزی فراتر از تحریک گیرنده درد و فعالیت نورون های حسی است در حال حاضر بر سر تعریف درد توافقی وجود ندارد اما جامع ترین تعریف موجود از درد در سال 2020 توسط (IASP) International association for study of pain سازمان بین الملی مطالعه درد ارائه کرد : درد یک تجربه ناخوشآیند حسی (حواس 5 گانه ) و هیجانی (ترس و اضطراب ) که با آسیب بافتی یا شرایط شبیه به آن به صورت بالقوه یا بالفعل همراه است درد هم یک تجربه حسی است هم یک تجربه هیجانی و وقتی فرد دچار درد فیزیکی میشود معمولا آن درد توأم با اضطراب و استرس میباشد ، نکاتی که برای IASP در خصوص تعریف درد قابل توجه است: درد چیزی فراتر از nociception (حالتی که گیرنده درد فعال میشود) است چراکه لزوما نباید آسیب بافتی ایجاد شود تا اسم آن را درد گذاشت . در بیان درد انسان روش های متفاوتی دارد برای مثال نوزادی که هنگام درد نمیتواند آنرا بیان کند و شروع به بی قراری و گریه کردن میکند نکته جالب دیگر آن است که سطح ادراک درد افراد تحت تاثیر سازمان شخصیت آنهاست یا حداقل افراد با توجه به شخصیتشان دردی که متحمل میشوند را توصیف میکنند مسیر ادراک درد ادراک درد به طور خلاصه در چهار مرحله اتفاق میوفتد : اول- تحریک پایانه عصبی درد در انتهای نورون ها توسط محرک ، دوم - انتقال اطلاعات مربوط به درد از انتهای نورون ها به مراکز ادراک ، سوم -تغییر در میزان و نوع درد منتقل شده به مراکز ادراکی (حین انتقال) چهار - ادراک درد توسط قشر مغز (کورتکس)برای درک بهتر فرایند درک درد از یک مدل استفاده میکنیم به گونه ای که فرایند را به سه قسمت تقسیم میکنیم نورون اول : از محل آسیب دیده تا نخاع (انتقال پیام از سیستم اعصاب محیطی به سیستم اعصاب مرکزی )نورون دوم : از نخاع تا تالاموس ( از محل ورود عصب محیطی تا تالاموس کشیده میشود )نورون سوم : که پیام عصبی را از تالاموس به کورتکس میرساندمسیر انتقال درد نورون های اولیه : سیگنال های ناشی از دست آسیب دیده از طریق ریشه های پشتی به نخاع منتقل میشود این انتقال بر عهده اعصاب نخاعی میباشد ، در هر عصب نخاعی سه نورون وجود دارد (حسی ،حرکتی ، سمپاتیک) که در بین این سه نورون های حسی نقش اساسی در انتقال درد دارند . وظیفه این نورون انتقال پیام عصبی مربوط به درد ایجاد شده از پایانه عصبی به نخاع است سیگنال های درد در نخاع با نورون ها در شاخ عقبی (Dorsal horn)تشکیل سیناپس(ساختار زیستی در انتهای آکسون (دم سلولی) که از طریق آن پیام عصبی از سلولی به سلول دیگر منتقل میشود) میدهند آنها با نورون های بخشی که از آن وارد نخاع شدند و نورون های اطرف سیناپس میزنند و این اتصالات متعدد بخش وسیعی از بدن را درگیر میکند این مطلب توضیح میدهد که چرا بعضی اوقات تعیین دقیق مکان درد ها مشکل است نورون های دوم که پیام عصبی را از نورون اول دریافت کردند در مسیر به سمت تالاموس حرکت میکنند نورون های سوم : از تالاموس تا کورتکس تالاموس پس از دریافت پیام های درد آنها را به وسیله third-order neuron به بخش های مختلف قشر مغز میرسد تالاموس این پیام ها را به کورتکس سوماتوسنسوری(مجموعه ای از نورون های عصبی که به تغییرات در سطح یا داخل بدن واکنش نشان میدهند) میرساند و در آنجا محل ، کیفیت و شدت درد درک میشود ، تشخیص محل درد توسط بخشی از کورتکس حسی که نورون ها به آن وارد میشود انجام میگیرد و نورون های مربوط به هر قسمت از بدن بخش خاصی در کورتکس مغز دارند با این حال درد هایی موجود اند که چگونگی آنها سوال برانگیز است مانند دردهای فانتوم درد فانتوم معمولا برای افرادی که دچار نقص عضو شدند رخ میدهد ، ماجرا از این قرار است که فرد در ناحیه قطع شده احساس درد میکند ، این درد منشأ فیزیکی ندارد و حاصل خطای شناختی میباشد گویی که ذهن میان ذهن و بدن ارتباطی آنچنان قوی وجود دارد که بعد از قطع عضو ذهن هنوز به آن عضو وابسته است و این وابستگی موجب بروز درد میشود ، افرادی که دچار درد فانتوم میشوند مستعد ابتلا به افسردگی و اضطراب اند این درد ممکن است از طیف خفیف تا شدید را دربر گیرد و تا چند روز ادامه یابد در این مورد فرد ادعا میکند که در عضو قطع شده احساس خارش ، سوزش ، پیچ خوردگی میکند علت ایجاد درد فانتوم را از دید فیزیولوژیک میتوان اینگونه توصیف کرد که درد فانتوم معلول ارتباط نادرست در سیستم عصبی و نوعی اختلال شبه جسمی است ، سیستم عصبی محیطی به سیستم مرکزی (مغز و نخاع )سیگنال هایی را ارسال میکنند که به بدن دستور دهد چگونه حرکت کند و پس از قطع عضو ارتباط عصبی همچنان در بدن وجود دارد حتی اگر عصب های یک اندام دیگر موجود نباشند قطع عضو موجب تروما می‌شود و مغز در حال یادگیری نحوه سازگاری با این تغییر است. گاهی اوقات، اعصاب به دلیل تروما یا تغییرات دچار واکنش می‌شوند و ممکن است سیگنال‌های بیشتری نسبت به حالت عادی ارسال کنند یا سیگنال‌ها را اشتباه تفسیر کنند. مغز سیگنال‌هایی را که دریافت می‌کند، نادرست تفسیر کرده که حساسیت را افزایش داده و منجر به درد می‌شود--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------از دیگر وجهه های روانشناختی درد ، درد مزمن است درد مزمن کمی مبهم است ، در حالت عادی زمانی که فرد جراحتی را دچار میشود سنسور های درد فعال میشوند و پیام را به کورتکس میرسانند درد عادی توسط آسپرین یا گذشت زمان از بین میرود اما در درد مزمن مدتی طولانی پس از ایجاد آسیب مغز به دریافت سیگنال های درد ادامه میدهد بر اساس چند مطالعه علمی ثابت شده که افرادی که درد های عمیق عاطفی مانند شکست عشقی را تجربه میکنند به گونه ای درد را تجربه میکنند که انگار یک آسیب فیزیکی برای بدن آنها رخ داده و اثبات این امر به طور علمی توسط حسگر ها رخ داده حتی ممکن است که یک نفر در اثر مشاهده شکست و ناکامی دیگران و به خصوص افراد خانواده و نزدیکان خود نیز احساس درد مشابهی داشته باشد . روانشناسی درد سعی دارد به این افراد توجه ویژه‌ای داشته باشد تا در بلند مدت با مشکلات بیشتری مواجه نشوند. توصیه متخصصان درد درباره دردهای فیزیکی آن است که اگر درد منشأ فیزیکی داشته باشد و به عنوان مثال شما از درد دندان و یا کمر درد رنج می‌برید، بهتر است که حواس خود را پرت کنید و به مسائل دیگری توجه داشته باشید این ساده‌ترین راهکاری است که می‌توان به افراد مبتلا به دردهای فیزیکی پیشنهاد کرد تا شاهد کاهش احساس درد خود باشند این روش در مورد دردهای عاطفی و غیر فیزیکال نیز این روش به خوبی جواب می‌دهد و در صورتی که سعی کنید حواس خود را از شکست ها و ناکامی‌های خود پرت کنید میتوانید احساس درد کمتری را تجربه کنید گرچه موقت باشد در پایان با توجه به پیشرفت علم و تلاش های اندیشمندان درد مسئله ای همچنان مبهم است که البته این موضوع بستگی به نگرش محققی دارد که در باب درد مطالعه میکند ، با این حال نمیتوان دوگانگی درد (تلفیقی از حس (پنج گانه ) و هیجان) را انکار کرد و مسائل روانشناختی بر ادراک شدت و کیفیت درد موثر است انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی محمد حسام ذوالفقاری فر Fri, 04 Apr 2025 16:07:26 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D8%AF%D9%88%D9%BE%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-dni3h64n34q1 دوپامین چگونه بر ارزش خاطرات پاداش‌دهنده تأثیر می‌گذارد؟تحقیقات جدیدی که در دانشگاه ایالت میشیگان انجام شده، نشان می‌دهد که ماده شیمیایی دوپامین در مغز، نقش مهمی در کاهش ارزش خاطرات مرتبط با پاداش‌ها دارد. این مطالعه که در نشریه Communications Biology منتشر شده، به ما کمک می‌کند تا بهتر بفهمیم دوپامین چه نقشی در عملکرد مغز دارد. به طور ساده، این تحقیق نشان می‌دهد که دوپامین می‌تواند باعث شود که خاطرات مثبت و پاداش‌دهنده کمتر ارزشمند به نظر برسند.تاثیر دوپامین بر رفتار غذایی و تصمیم‌گیری چیست؟محققان متوجه شدند که اگر خاطرات مربوط به غذاهای خاص (مثلاً غذاهایی که معمولاً دوست داریم) ارزش کمتری پیدا کنند، این می‌تواند به تغییر رفتار ما در آینده کمک کند. حتی اگر ما تجربه منفی خاصی با آن غذاها نداشته باشیم، فقط کم‌ارزش کردن آن خاطرات کافی است تا عادات غذایی ما تغییر کند. این یافته‌ها می‌توانند به توسعه درمان‌هایی کمک کنند که هدفشان کاهش تأثیر خاطرات منفی در افرادی است که به اعتیاد یا مشکلات روانی دچار هستند. به این ترتیب، ممکن است بتوانیم با تغییر نحوه یادآوری ما از تجربیات گذشته، به بهبود وضعیت افراد کمک کنیم.چگونه می‌توان از تغییر خاطرات پاداش‌دهنده در درمان اختلالات روانی استفاده کرد؟تیم تحقیقاتی کشف کرد که دوپامین در بازسازی خاطرات رویدادهای پاداش‌دهنده گذشته نقش دارد — یک عملکرد غیرمنتظره که نظریه‌های موجود درباره عملکرد دوپامین را به چالش می‌کشد.چه مکانیسم‌های مغزی در بازسازی خاطرات پاداش‌دهنده نقش دارند؟در این مطالعه، موش‌ها با یک علامت صوتی مواجه شدند که قبلاً با غذایی شیرین طعم‌دار مرتبط بوده است. این باعث شد که حافظه مربوط به مصرف آن غذا بازیابی شود. در این زمان، موش‌ها به طور موقت احساس ناخوشی کردند، مشابه حالتی که اگر چیزی بخورید که معده‌تان را ناراحت کرده باشد، احساس می‌کنید. این مطالعه به بررسی تأثیر دوپامین بر حافظه و رفتار غذایی موش‌ها پرداخته است. در این تحقیق، موش‌ها با یک علامت صوتی مواجه شدند که قبلاً با غذایی شیرین مرتبط بوده است. زمانی که این علامت به صدا درآمد، موش‌ها حافظه‌ای از تجربه قبلی خود با آن غذا را به یاد آوردند. اما در این حالت، موش‌ها احساس ناخوشی کردند، مشابه احساسی که ممکن است بعد از خوردن غذایی که باعث ناراحتی معده شده باشد، تجربه کنند. نکته جالب این است که وقتی موش‌ها بهبود یافتند و احساس ناخوشی نداشتند، رفتارهایی از خود نشان دادند که نشان می‌دادند دیگر آن غذای شیرین را نمی‌خواهند و ارزش آن را کاهش داده‌اند. این نشان می‌دهد که حتی اگر موش‌ها غذا را مصرف نکرده باشند، تنها یادآوری آن غذا و احساس ناخوشی ناشی از آن کافی است تا تمایل آن‌ها به مصرف دوباره آن غذا کاهش یابد. تیم تحقیق سپس توجه خود را به مکانیزم‌های مغزی که ممکن است این پدیده را کنترل کنند، معطوف کرد. با استفاده از روشی که به آن‌ها اجازه می‌داد تا سلول‌های مغزی را که در هنگام یادآوری حافظه غذایی فعال بودند، شناسایی و دوباره فعال کنند، پژوهشگران متوجه شدند که سلول‌های تولیدکننده ماده شیمیایی دوپامین نقش به‌ویژه مهمی در این فرآیند ایفا می‌کنند. این موضوع از طریق اقداماتی که فعالیت نورون‌های دوپامینی را دستکاری و ثبت می‌کرد، تأیید شد.به طور کلی، این تحقیق نشان می‌دهد که دوپامین نقش مهمی در نحوه درک و ارزیابی ارزش غذاها و تجربیات مرتبط با پاداش دارد و می‌تواند بر تصمیم‌گیری‌های آینده در مورد مصرف غذا تأثیر بگذارد.در ادامه جانسون توضیح داد: "یافته‌های ما بر اساس درک قبلی‌مان از عملکرد دوپامین، شگفت‌انگیز بود. معمولاً ما به این فکر نمی‌کنیم که دوپامین در سطح پردازش اطلاعات و حافظه به این دقتی که این مطالعه به ما نشان داد، دخالت دارد، این موضوع نقض انتظارات ما است و نشان می‌دهد که نقش دوپامین پیچیده‌تر از آن چیزی است که قبلاً تصور می‌کردیم."این تیم همچنین از مدل‌سازی محاسباتی استفاده کرد و توانست نحوه عملکرد سیگنال‌های دوپامین در بازسازی حافظه‌های مربوط به پاداش را شبیه‌سازی کند.جانسون گفت: "درک عملکردهای گسترده‌تر دوپامین در مغز می‌تواند بینش‌های جدیدی در مورد نحوه برخورد ما با شرایطی مانند اعتیاد، افسردگی و سایر اختلالات روان‌پزشکی ارائه دهد."او افزود: "از آنجایی که دوپامین در جنبه‌های زیادی از عملکرد مغز نقش دارد، این بینش‌ها پیامدهای وسیعی خواهند داشت. در آینده، ممکن است بتوانیم از این روش‌ها برای کاهش ارزش حافظه‌های مشکل‌زا استفاده کنیم و به این ترتیب، ظرفیت آنها برای کنترل رفتارهای ناخواسته را کاهش دهیم."نویسنده: جک هاريسون منبع: دانشگاه ایالتی میشیگان انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی مبینا موسوی Sun, 30 Mar 2025 16:45:08 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D8%A8%D8%B1%D9%81-%D9%88-%D8%AD%D8%B3-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%B4-%D9%88-%D8%AE%D9%88%D8%B4%D8%AD%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%B3-jf8ri3jmkkoa حتماً برای شما هم پیش آمده است که هنگام بارش برف، احساس خوشحالی و آرامش عجیبی سراغتان بیاید. سال‌ها این پرسش ذهنم را مشغول کرده بود: دلیل این خوشحالی و آرامش عمیقی که وجودمان را فرا می‌گیرد، چیست؟ چرا بارش برف چنین تأثیر شگرفی بر احساسات انسان دارد؟ شاید بخشی از پاسخ به خاطرات شیرین برف‌بازی، منظره‌ی زیبایی که خلق می‌شود یا حتی تعطیلی‌های غیرمنتظره‌ی مدارس و دانشگاه‌ها مربوط باشد؛ اما در عمیق‌ترین لایه‌های ذهنم می‌دانستم که ماجرا فراتر از این‌هاست.تا امسال که با بارش برف، دوباره این سوال در ذهنم نقش بست: واقعاً چه دلیلی وجود دارد که برف به این شدت احساسات مثبت را برمی‌انگیزد؟ آیا ممکن است مغز ما به‌صورت بیولوژیک برنامه‌ریزی شده باشد تا به این پدیده‌ی سفیدپوش واکنشی خاص نشان دهد؟ مطالعات علوم اعصاب نشان می‌دهند که رنگ سفید و محیط‌های پوشیده از برف می‌توانند با تحریک سیستم بینایی و فعال‌کردن مناطق خاصی از مغز (مانند قشر پیش‌پیشانی و سیستم لیمبیک)، احساس آرامش و خوشحالی را در ما ایجاد کنند. این فرآیند ممکن است با ترشح انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند سروتونین و دوپامین همراه باشد.این‌بار تصمیم گرفتم تا از لنز علوم اعصاب به این پدیده‌ی سحرآمیز نگاه کنم. در این مقاله، همراه من باشید تا با هم بررسی کنیم که چگونه برف و رنگ سفید آن می‌توانند بر فعالیت مغز تأثیر بگذارند و چه مکانیسم‌های عصبی در پس این احساسات مثبت نهفته‌اند.نقش سروتونیندر ابتدا به سروتونین و اثر آن بر خلق و خوی ما و ارتباطش با بارش برف می‌پردازیم، هنگام بارش برف تغییرات بصری و محیطی به نحوی میتوانند بر حالات روحی ما اثر بگذارند که به طور غیرمستقیم باعث افزایش فعالیت‌های سیستم مولکولی مرتبط با احساس خوشبختی مانند سروتونین می‌شود.سروتونین چیست و چه اثری می‌گذارد؟سروتونین که هورمون شادی نیز شناخته می‌شود یک انتقال دهنده عصبی است که توسط سیستم عصبی مرکزی و دستگاه گوارش ترشح می‌شود این هورمون در تنظیم خلق و خو، کنترل اشتها، خواب، احساس شادی و رضایت، کاهش استرس و افزایش آرامش نقش دارد.افزایش سطح سروتونین می‌تواند به بهبود احساس رضایت و شادابی کمک کند و احتمال ابتلا به اختلالات روانی را کاهش دهد و کمبود آن میتواند منجر به افسردگی و اضطراب شود.سروتونین با تعدیل فعالیت‌های بخش هایی از مغز که مسئول استرس هستند مانند هیپوتالاموس و سامانه لیمبیک میتواند پاسخ بدن به فشارهای روحی و استرسی را کاهش دهد. سطح مناسب سروتونین باعث کاهش هورمون‌هایی که استرس را افزایش می‌دهند مانند کورتیزول می‌شود. افزایش سطح سروتونین به بهبود خلق و خو و افزایش رضایت و آرامش کمک می‌کند همچنین حس خوشایندی را ایجاد می‌کند که می‌تواند در مقابله با استرس، اضطراب و افسردگی موثر باشد.عوامل موثر بر ترشح سروتونین نور: نور به‌ویژه نور طبیعی خورشید تأثیر مستقیمی بر تنظیم سروتونین در مغز دارد؛ با قرار گرفتن در معرض نور سلول‌های خاصی به‌نام سلولهای گانگلیونی (ipRGCs) که به نور حساس‌اند فعال میشوند و طی فرآیندهایی سیگنال‌های خاصی را به ناحیه‌ی مربوط به تنظیم ریتم شبانه‌روزی در هیپوتالاموس ارسال می‌کنند و باعث ترشح سروتونین می‌شوند. در هنگام شب سروتونین در غده پینه‌آل تبدیل به ملاتونین می‌شود، این فرآیند توضیح می‌دهد که قرار قرار گرفتن در معرض نور طبیعی در طول روز میتواند کیفیت خواب را بهبود بخشد.در روزهای برفی، برف نور خورشید را بازتاب کرده و محیط را روشن‌تر میکند. این افزایش نور می‌تواند تولید سروتونین را تحریک کند. به عبارت دیگر برف با بازتاب نور این اثر را تشدید می‌کند.فعالیت بدنی: فعالیت‌های بدنی به ویژه هنگامی که با لذت و تفریح همراه باشند از محرک‌های قوی برای ترشح سروتونین هستند، با انجام فعالیت‌های بدنی جریان خون به مغز افزایش میابد و تریپتوفان که پیشساز سروتونین است به مقدار بیشتری به نورون‌ها میرسد سپس با تحریک مرکز ترشح سوتونین در مغز سطح سروتونین به طور قابل توجهی افزایش میابد.فعالیت های مرتبط با برف، مانند برف‌بازی، ساختن آدم‌برفی یا پیاده‌روی در خیابان‌های برفی، هم از نظر بدنی انرژی‌بخش هستند و هم با کاهش استرس و افزایش احساس رضایت، تأثیرات مثبتی بر خلق‌وخو می‌گذارند. حتی ورزش‌های زمستانی مثل اسکی یا اسنوبورد که دارای هیجان و فعالیت بدنی هستند، سیستم پاداش مغز را فعال کرده و ترشح سروتونین و دوپامین را تقویت می‌کنند.نقش سروتونین در تنظیم خلق‌وخوسروتونین همچنین به عنوان یک تثبیت کننده‌ی خلق‌وخو نیز شناخته می‌شود که در کاهش اضطراب، افسردگی و همچنین احساس رضایت نقش دارد، این هورمون با تعدیل مرکز فعالیت آمیگدال (مرکز پردازش هیجانات، به ویژه ترس و اضطراب) و تقویت قشر پیش پیشانی (مرکز تصمیم‌گیری و آرامش) تعادل عاطفی ایجاد می‌کند.دوپامیندوپامین یک انتقال دهنده عصبی است که در بدن و به ویژه مغز نقش‌های متعددی ایفا می‌کند. دوپامین به عنوان هورمون انگیزه، لذت و پاداش شناخته می‌شود. این هورمون هنگام تجربه‌های لذت بخش ترشح می‌شود، کمک می‌کند تا با انگیزه کافی برای رسیدن به اهدافمان تلاش کنیم و البته در کنترل حرکات بدن هم نقش دارد.انجام فعالیت‌های برفی می‌تواند سیستم پاداش مغزی را فعال کند درنتیجه دوپامین ترشح شود، همچنین دیدن مناظر برفی که برای بسیاری لذت بخش است نیز می‌تواند باعث ترشح دوپامین شود، زیبایی‌های بصری باعث تحریک مرکز پردازش لذت‌های زیبایی‌شناختی (قشر اوربیتوفرونتال) می‌شود و ترشح دوپامین را به دنبال دارد.همچینین اگر بارش برف به عنوان یک رویداد غیر منتظره باشد، باعث تحریک بخش پاداش مغز شده و دوپامین را ترشح می‌کند.علاوه بر این‌ها دوپامین با کاهش سطح کورتیزول اثر ضد استرسی دارد و باعث آرامش و رضایت نیز می‌شود.مقایسه‌ی دوپامین و سروتونیناگرچه دوپامین و سروتونین هر دو باعث ایجاد لذت، رضایت و آرامش می‌شوند؛ دوپامین لذت آنی و فوری را در پی دارد اما سروتونین باعث ایجاد رضایت پایدار و آرامش طولانی می‌شود. به طور معمول این دو هورمون با هم در تعامل‌اند تا تجربهٔ کامل و متعادلی از شادی و آرامش ایجاد کنند.تاثیرات بصری برف در مغزرنگ سفید و آرامش: همانطور که اشاره کردیم دیدن مناظر سفید پوش در روزهای برفی لذت و آرامش خاصی را به دنبال دارد چرا که با مشاهده‌ی این مناظر، مناطق مغزی مرتبط با آرامش فعال شده و با ترشح هورمون‌هایی مثل سروتونین و دوپامین احساس آرامش، رضایت و شادی ایجاد می‌کند. به طور کلی رنگ سفید به عنوان نماد پاکی، آرامش و سادگی شناخته می‌شود. تحقیقات نشان داده‌اند که رنگ سفید می‌تواند فعالیت سیستم عصبی پاراسمپاتیک (مسئول آرامش و استراحت) را افزایش داده و سطح کورتیزول (هورمون استرس) را کاهش دهد. علاوه بر این، بازتاب نور از سطح برف، حتی در روزهای ابری، محیط را روشن‌تر کرده و تولید سروتونین را تحریک می‌کند. این ترکیب منحصربه‌فرد از زیبایی بصری و تأثیرات عصبی، توضیح می‌دهد که چرا مناظر برفی این‌قدر آرامش‌بخش و لذت‌آور هستند.نور طبیعی و بازتاب نور برف: برف به دلیل ساختار بلوری و سطح سفیدش، نور خورشید را به خوبی بازتاب می‌دهد و باعث روشن‌تر شدن محیط می‌شود. رنگ سفید برف تقریباً تمام طول موج‌های مرئی نور را به یک اندازه بازتاب می‌کند. ساختار بلوری برف مانند آینه‌های کوچک عمل کرده و نور خورشید را درجهات مختلف پراکنده و بازتاب می‌کنند. از آنجایی که برف از میلیون ها ساختار برفی تشکیل شده است، نور خورشید بین این بلورها چندین بار منعکس شده و باعث می‌شود برف بسیار درخشان به نظر برسد. برف تازه بالاترین میزان بازتاب نور را دارد و حدود 80 تا نود درصد نورخورشید را بازتاب می‌کند درحالی که زمین‌های بدون برف تنها 10 تا 20 درصد نور را بازتاب می‌کنند. این میزان روشن‌تر شدن محیط بر ترشح سروتونین تأثیر گذاشته و باعث می‌شود در روزهای برفی ما حس و حال بهتری را تجربه کنیم.سکوت برفیهنگام بارش برف و کمی بعد از آن سکوت سراسر محیط را فرا میگیرد، به دلیل ساختار خاص برف و ایجاد یک لایه پر ازحباب هوا امواج صوتی را به خود جذب کرده و مانع بازتاب آن میشود، در نتیجه صداها ضعیف‌تر و محیط ساکت‌تر از حالت عادی به نظر میرسد. این سکوت علاوه بر گوش‌ها مغر را هم آرام می‌کند. مطالعات نشان داده‌اند که سکوت می‌تواند فعالیت آمیگدال را کاهش داده و سیستم عصبی پاراسمپاتیک (مسئول آرامش و استراحت) را فعال کند. همچنین سکوت می‌تواند نوروژنز (تولید سلول‌های جدید مغزی) را در هیپوکامپ (مرکز یادگیری و حافظه) تحریک کند.در کنار سکوت جادویی برف، صداهای ملایم مرتبط با بارش برف نیز می‌توانند آرامش‌بخش باشند. صدای آرام بارش برف، وزش باد ملایم در میان درختان پوشیده از برف، یا حتی صدای قدم‌زدن روی برف تازه، مانند یک نویز سفید طبیعی عمل می‌کنند. این صداها استرس را کاهش داده و ذهن را برای تمرکز و تفکر عمیق آماده می‌کنند. تحقیقات نشان داده‌اند که صداهای طبیعت، مانند صدای برف، می‌توانند فعالیت قشر پیش‌پیشانی (مرکز تفکر و تصمیم‌گیری) را افزایش داده و احساس آرامش را تقویت کنند.تاثیرات حسی برفبرف نه‌تنها از نظر بصری و شنیداری جذاب است، بلکه از طریق حس لامسه نیز تأثیرات عمیقی بر مغز و احساسات ما می‌گذارد. لمس دانه‌های سرد و نرم برف، گیرنده‌های حسی پوست را تحریک کرده و سیگنال‌هایی به مغز ارسال می‌کند که منجر به ترشح سروتونین و دوپامین می‌شوند.فعالیت‌های لمسی مرتبط با برف، مانند ساختن آدم‌برفی، پرتاب گلوله‌های برفی یا حتی راه رفتن روی برفِ تازه، باعث فعال‌سازی سیستم عصبی پاراسمپاتیک و کاهش سطح کورتیزول می‌شوند. علاوه بر این، تجربه‌ی لمسی برف می‌تواند حافظه‌های حسی مثبت را فعال کند، مانند به‌یادآوردن خاطرات شیرین کودکی که با برف‌بازی همراه بوده‌اند.برف و خاطرات کودکیبرف تنها یک پدیده طبیعی نیست؛ برای بسیاری از ما، یادآور خاطرات شیرین کودکی نیز هست. روزهایی که مدرسه تعطیل می‌شد و با دوستان و خانواده به برف‌بازی می‌پرداختیم، ساختن آدم‌برفی، جنگ گلوله‌های برفی و سرخوردن روی تپه‌های پوشیده از برف، همه‌وهمه بخشی از خاطراتی هستند که در ذهن ما حک شده‌اند. این خاطرات، احساس شادی و رضایت در ما ایجاد می‌کنند، همچنین از نظر علمی نیز تأثیرات عمیقی بر مغز دارند. هنگام یادآوری خاطرات مثبت، هیپوکامپ و آمیگدال مغز فعال می‌شوند و ترشح سروتونین و دوپامین را افزایش می‌دهند. به همین دلیل است که بارش برف، حتی در بزرگسالی، می‌تواند همان احساسات شیرین کودکی را در ما زنده کند و لحظاتی از شادی و آرامش را به ارمغان بیاورد.برف و خلاقیتبرف، با ایجاد محیطی آرام و زیبا، می‌تواند به عنوان یک محرک قوی برای خلاقیت عمل کند. منظره‌ی سفیدپوش و سکوت برفی، ذهن را از شلوغی‌های روزمره رها کرده و فضایی برای تفکر آزاد و ایده‌پردازی ایجاد می‌کند. تحقیقات نشان داده‌اند که قرار گرفتن در محیط‌های طبیعی، مانند جنگل‌های پوشیده از برف، فعالیت قشر پیش‌پیشانی (مرکز تفکر خلاق و حل مسئله) را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، آرامش ناشی از برف باعث کاهش سطح کورتیزول (هورمون استرس) و افزایش ترشح سروتونین و دوپامین می‌شود، که هر دو در تقویت خلاقیت نقش دارند. حتی فعالیت‌های مرتبط با برف، مانند ساختن آدم‌برفی یا طراحی اشکال روی برف، می‌توانند به عنوان تمرین‌های عملی برای پرورش خلاقیت عمل کنند. به این ترتیب، برف نه‌تنها طبیعت را زیباتر می‌کند، بلکه ذهن ما را نیز برای ایده‌های نو و خلاقانه آماده می سازد.زمستان، افسردگی و برف به عنوان یک استثنادر زمستان، به دلیل کوتاه بودن روزها، کاهش نور خورشید و ابری بودن هوا در بسیاری از روزها برخی افراد دچار اختلال خلقی فصلی (SAD) می‌شوند، اما بارش برف میتواند این اثر را خنثی کند. در پاییز و زمستان کاهش نور خورشید باعث افت سروتونین و در نتیجه ایجاد علائم افسردگی فصلی (SAD)در بسیاری از افراد می‌شود. بارش برف به دلیل بازتاب نور خورشید و روشن‌تر شدن هوا تا حدی می‌تواند این اثر را خنثی کند. به عبارت دیگر برخلاف روزهای خاکستری زمستان، بارش برف به دلیل رافزایش نور محیط، ایجاد سکوت آرامش‌بخش، خلق مناظر زیبا، به‌عنوان یک رویداد خاص، احساس شادی و هیجان لذت ایجاد می‌کند.منابعThe Serotonin Power Diet; Judith Wurtman.The Impact of Color on Mood; Journal of Environmental Psychology.Light, Serotonin, and Mood; Journal of Affective Disorders.The Effects of Nature on Stress Reduction ; Environmental Health Perspectives.What is the role of dopamine in reward; Berridge, K. C., & Robinson, T. E.Toward A Brain-Based Theory of Beauty; Ishizu, T., & Zeki, S. انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی کوثر رخساری‌زاده Mon, 17 Mar 2025 18:37:43 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%A7-l5mbcuusi67l •اصلا خود سوشال مدیا به چی میگن؟سوشال مدیا یا رسانه‌های اجتماعی، به وب‌سایت‌ها و اپلیکیشن‌هایی اطلاق میشه که به کاربران امکان می‌دهد محتواهای متنی، تصویری و ویدئویی رو به‌سرعت و مؤثر با دیگران به اشتراک بذارن. این پلتفرم‌ها، مثل اینستاگرام، فیس‌بوک، توییتر، لینکدین و یوتیوب، ابزارهایی قدرتمند برای ارتباطات آنلاین، بازاریابی و برندسازی هستن. سوشال مدیا با حذف محدودیت‌های جغرافیایی، به کسب‌وکارها و افراد اجازه میده تا با مخاطبان گسترده‌تری در سراسر جهان تعامل داشته باشن.•چرا سوشال مدیا انقدر برای همه‌ی اقشار جذابه؟سوشال مدیا برای اقشار مختلف جامعه جذابیت داره، چون نیازهای متنوع آن‌ها را برآورده می‌کنه. دلایل اصلی این جذابیت شامل موارد زیر است:1. ارتباط و تعامل اجتماعی2. سرگرمی و تفریح 3. دسترسی به اخبار و اطلاعات4. برندسازی و کسب‌وکار5. بیان نظرات و هویت فردی6. یادگیری و آموزش 7. فرار از واقعیت و کاهش استرسبسته به سن، شغل، علایق و نیازهای هر فرد، جذابیت سوشال مدیا متفاوته، اما به‌طور کلی، این ابزار به بخش مهمی از زندگی روزمره تبدیل شده.•چرا اکثر ما به سوشال مدیا معتاد میشیم؟اعتیاد به سوشال مدیا و رسانه‌ها به‌عنوان یک پدیده پیچیده، تأثیرات گسترده‌ای بر جنبه‌های مختلف زندگی فردی و اجتماعی دارهو اما دلایل:1. دسترسی آسان و مداوم:  دسترسی مداوم به گوشی‌های هوشمند و اینترنت، افراد را به استفاده بیش‌ازحد از سوشال مدیا سوق می‌ده2. نیاز به تأیید اجتماعی: این نیاز به تأیید اجتماعی باعث می‌شه که افراد زمان زیادی رو در این شبکه‌ها سپری کنن و به‌طور مداوم به‌دنبال لایک‌ها، کامنت‌ها و توجهات دیگران باشن.3. حس ارتباط و تعامل: شبکه‌های اجتماعی فضایی برای برقراری ارتباط با دیگران و ایجاد حس تعلق به یک جامعه فراهم می‌کنن. این حس ارتباط باعث میشه که افراد احساس تنهایی کمتری کنن و به مرور زمان به استفاده از سوشال مدیا وابسته بشن.4. الگوریتم‌های جذاب و فریبنده: الگوریتم‌های سوشال مدیا جوری طراحی شدن که کاربران رو به مدت طولانی در پلتفرم‌ها نگه دارن. این الگوریتم‌ها با نمایش محتوای متناسب با علایق و رفتارهای کاربران، باعث میشن که افراد به‌طور مداوم در این شبکه‌ها مشغول باشن.5. افزایش احساس اضطراب و استرس: خیلی از افراد برای فرار از مشکلات و استرس‌های زندگی به سوشال مدیا پناه می‌برن. این امر میتونه به نوعی وابستگی روانی به این فضاها منجر بشه.6. کمبود فعالیت‌های جایگزین و سرگرمی‌های سالم: وقتی که فرد به فعالیت‌های سرگرم‌کننده و مفید دیگری دسترسی نداشته باشه، احتمالاً برای پر کردن اوقات فراغت خود به سراغ شبکه‌های اجتماعی میاد.7. پیشرفت فناوری و طراحی‌ها: بسیاری از سوشال مدیاها جوری طراحی شدن که کاربران به‌صورت ناخودآگاه درگیرشون بشن. استفاده از نوتیفیکیشن‌ها، تصاویر جذاب و قابلیت‌های مختلف باعث می‌شود که افراد مدت زمان بیشتری را در این پلتفرم‌ها سپری کنن.8. محتوای هیجان‌انگیز و حسی: محتوای به اشتراک‌گذاری شده در شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه محتواهایی که احساسات و هیجانات را تحریک می‌کنند، باعث میشن افراد بیشتر درگیر بشن.در مجموع، این عوامل ترکیبی از دلایل روانی، اجتماعی و تکنولوژیک هستن که باعث می‌شوند افراد به صورت مداوم و گاهی اوقات بی‌اراده به استفاده از سوشال مدیا ادامه دهند و به اعتیاد به آن دچار بشن.• و اما میرسیم به مهم‌ترین بخش: چیکار باید بکنیم برای کنترل استفاده از فضای جذاب سوشال مدیا؟1. تعیین اهداف مشخص: برای استفاده از سوشال مدیا، اهداف روشنی تعیین کنید. این اهداف میتونن شامل برقراری ارتباط با دوستان و خانواده، به‌روزرسانی اطلاعات یا یادگیری مهارت‌های جدید باشن.2. محدود کردن زمان استفاده: زمان مشخصی را برای استفاده از سوشال مدیا تعیین کنید و بهش پایبند باشید. برای مثال، میتونید روزانه ۳۰ دقیقه تا یک ساعت رو به این فعالیت اختصاص بدید.3. غیرفعال کردن اعلان‌ها: اعلان‌های مداوم میتونن شما رو به استفاده بیشتر از سوشال مدیا ترغیب کنن. اونا رو غیرفعال کنید تا از حواس‌پرتی جلوگیری کنین.4. استفاده از برنامه‌های مدیریت زمان: برنامه‌هایی وجود دارن که می‌توانند زمان استفاده شما از سوشال مدیا را ردیابی کنن و محدودیت‌هایی براش تعیین کنن. این ابزارها میتونن به شما در مدیریت بهتر زمان کمک کنن.5. تعیین زمان‌های بدون سوشال مدیا: ساعات مشخصی از روز رو بدون استفاده از سوشال مدیا اختصاص بدید، مانند هنگام صرف غذا، قبل از خواب یا هنگام مطالعه.6. حذف یا محدود کردن دسترسی به شبکه‌های اجتماعی: اگر برخی از شبکه‌های اجتماعی بیشترین زمان را ازتون میگیرن، ممکنه بخواییپ اونا رو حذف کنید یا دسترسی بهشون رو محدود کنید.7. مشغول شدن به فعالیت‌های جایگزین: به فعالیت‌هایی مثل ورزش، مطالعه، هنر یا هر سرگرمی دیگه‌ای بپردازید که میتونه زمانتون رو پر کنه و از استفاده بیش‌ازحد از سوشال مدیا جلوگیری کنه.8. مراقبت از سلامت روان: به سلامت روان خود توجه کنید و در صورت نیاز، با مشاوران یا روان‌شناسان مشورت کنید تا از تأثیرات منفی سوشال مدیا بر روان خود جلوگیری کنید.با پیروی از این گام‌ها و توجه به نکات فوق، میتونید استفادتون از سوشال مدیا رو کنترل کنید و از تأثیرات منفیش روی زندگیتون جلوگیری کنید.شاد و پیروز باشید ؛) انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی فاطمه کیانی Mon, 17 Mar 2025 15:26:23 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B7%D8%AD-%D8%B9%D8%A7%D8%B7%D9%81%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D9%87%D8%AF-fiqoymf5r1az نویسنده : فاطمه قائم مقامی مقدمه : تحقیقات جدید نشان می‌دهند که موسیقی می‌تواند کاری بیش از تحریک خاطرات انجام دهد. مثلا می‌تواند سطح عاطفی را تغییر دهد. وقتی که شرکت کنندگان داستان هایی با بار عاطفی خنثی را با شنیدن موسیقی از نظر عاطفی بالا یادآوری می‌کردند، بعدا داستان را با حال و هوای موسیقی به خاطر سپردند . اسکن های مغزی ،افزایش ارتباط عاطفه، حافظه و مراکز پردازش حسی را نشان می‌دهند. این تحقیقات به قدرت موسیقی برای مداخله های شفابخش اشاره می‌کنند (مانند اصلاح خاطرات منفی در افسردگی یا PTSD.)مردم معمولا خاطرات موسیقیایی را به عنوان عکس فوری و ثابت از گذشته می‌دانند. ولی تحقیقات اخیر نشان می‌دهند که موسیقی حتی می‌تواند چگونگی به خاطر سپردن خاطرات را تغییر دهد . وقتی به موسیقی گوش می‌دهید، این فقط گوش های شما نیست که درگیر می‌شوند ؛مناطق درگیر حافظه و عاطفه در مغز نیز فعال می‌شوند. هیپوکامپ برای نگهداری و بازیابی خاطرات( مشابه آمیگدال)، مرکز احساسی مغز است. همچنین در بازفعالی خاطرات مرکز اساسی است که انعطاف پذیر است و به اطلاعات جدید اجازه شرکت می‌دهد.از سه روش برای آزمایش اینکه چگونه موزیک پخش شده هنگام یادآوری ممکن است مولفه های عاطفی جدید را در حافظه جدید معرفی کند، استفاده شده است . روز اول شرکت کنندگان دامنه ای از خاطرات خنثی کوتاه را به خاطر سپردند . روز بعد آن ها خاطرات را هنگام شنیدن موسیقی مثبت، خنثی و منفی یادآوری کردند . در روز آخر، از آن ها خواسته شد تا داستان هارا اینبار بدون موسیقی یاد آوری کنند . فعالیت مغزی آن ها توسط FMRI که تغییرات جریان خون را مشخص می‌کند، ثبت شد. نتایج بحث برانگیز بود .احتمال اینکه شرکت کنندگان مولفه های عاطفی همسان با موسیقی را هنگام یادآوری بازیابی کنند ،بیشتر بود. مثلا داستان خنثی با موسیقی مثبت ، حتی با وجود پخش نشدن مجدد موسیقی، مثبت یادآوری شد. با توجه به اسکن های مغزی ،وقتی شرکت کنندگان خاطرات را با موسیقی بازیابی می‌کردند، فعالیت هیپوکامپ و امیگدال بیشتر می‌شد. برای همین است که گفته می‌شود موسیقی ، مناطق پردازش عاطفی و حافظه را همزمان باهم فعال می‌کند. همچنین شواهدی از ارتباط قسمت های پردازش عاطفی با پردازش حسی،بصری یافت شد . در واقع موسیقی باعث می‌شود شرکت کنندگان مولفه های عاطفی بیشتری را هنگامی که داستان هارا تصور می‌کنند، وارد حافظه کنند.برای افرادی که درگیر افسردگی یا PTSD هستند (در واقع خاطرات منفی ، اذیت کننده هستند )، انتخاب محتاطانه موزیک می‌تواند به اصطلاح این خاطرات در هاله مثبت کمک کند و اثر منفی عواطف را طی زمان کاهش دهد . همچنین این پژوهش، راه هایی را برای جستجوی درمان های شفابخش مبتنی بر موسیقی در درمان افسردگی و دیگر اختلالات فراهم کرده است. دفعه بعد که پلی لیست مورد علاقه خود را می‌گذارید، در نظر داشته باشید که نه تنها به حال اکنون شما رنگ می‌دهد، بلکه روی آینده شما نیز اثر می‌گذارد. انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی فاطمه قائم مقامی Wed, 26 Feb 2025 18:59:20 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D9%BE%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%DA%98%D9%86-%D9%87%D8%A7-%D8%B3%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D9%81-%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%BA%D8%B2-zfxviolqcgri مقدمهنوروپلاستیسیتی چیست؟نوروپلاستیسیتی (Neuroplasticity) یا انعطاف‌پذیری عصبی، توانایی مغز برای تغییر ساختار و عملکرد آن در پاسخ به تجربه‌ها، یادگیری، آسیب یا حتی عوامل محیطی است. این ویژگی نشان می‌دهد که مغز یک سیستم ثابت و غیرقابل تغییر نیست، بلکه می‌تواند خود را بازسازی کند، مسیرهای عصبی جدید ایجاد نماید یا ارتباطات بین نورون‌ها (سلول‌های عصبی) را تقویت یا تضعیف کند.مثال ساده :زمانی که فردی مهارتی جدید مانند نواختن گیتار را فرا می‌گیرد، مغز او اتصالات جدیدی بین نورون‌ها ایجاد می‌کند تا آن مهارت را ذخیره نماید.انواع نوروپلاستیسیتیساختاری : تغییر فیزیکی در ساختار مغز، مانند رشد دندریت‌ها (شاخه‌های نورون‌ها) یا افزایش تعداد سیناپس‌ها (محل اتصال نورون‌ها).عملکردی : هنگامی که یک بخش از مغز آسیب می‌بیند، بخش‌های دیگر می‌توانند وظایف آن را بر عهده بگیرند.نقش ژن‌ها در نوروپلاستیسیتیژن‌ها مانند یک نقشه راه برای بدن و مغز عمل می‌کنند. آن‌ها تعیین می‌کنند که مغز چگونه رشد کند، نورون‌ها چگونه فعالیت نمایند و حتی چگونه به تغییرات واکنش نشان دهند. اما تنها ژن‌ها تعیین‌کننده نیستند؛ تعامل بین ژن‌ها و محیط نیز بسیار حائز اهمیت است.ژن‌های کلیدی1) BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor): یکی از مهم‌ترین ژن‌ها در نوروپلاستیسیتی است. این پروتئینی تولید می‌کند که به رشد، بقا و انعطاف‌پذیری نورون‌ها کمک می‌نماید. برای مثال، زمانی که فردی ورزش می‌کند یا چیزی جدید می‌آموزد، سطح BDNF در مغز او افزایش می‌یابد و موجب تقویت سیناپس‌ها می‌شود.2) CREB: این ژن مانند یک سوئیچ عمل می‌کند که بیان ژن‌های دیگر را تنظیم کرده و در فرآیند یادگیری و حافظه نقش دارد.3) NGF (Nerve Growth Factor): به رشد و نگهداری نورون‌ها کمک می‌کند.4) Arc و Zif268: این ژن‌ها به سرعت فعال شده و در ساخت سیناپس‌های جدید پس از یادگیری نقش دارندتنوع ژنتیکیافراد نسخه‌های مختلفی از این ژن‌ها دارند (پدیده‌ای که به آن پلی‌مورفیسم گفته می‌شود). برای مثال، یک نسخه خاص از ژن BDNF (مانند Val66Met) می‌تواند انعطاف‌پذیری مغز را افزایش یا کاهش دهد. افرادی که نسخه "Met" را دارند، ممکن است حافظه کاری بهتری داشته باشند، اما در مقابل، نوروپلاستیسیتی آن‌ها در شرایط استرس‌زا کاهش یابد.چگونگی کنترل نوروپلاستیسیتی توسط ژن‌هاژن‌ها از طریق تولید پروتئین‌ها بر مغز تأثیر می‌گذارند. این پروتئین‌ها می‌توانند :تعداد سیناپس‌ها را تغییر دهند.قدرت اتصالات بین نورون‌ها را تنظیم کنند.رشد نورون‌های جدید (نوروژنز) را تحریک نمایند، به‌ویژه در ناحیه هیپوکامپ که مرکز حافظه محسوب می‌شود.مثال واقعی: در یک مطالعه، موش‌هایی که ژن BDNF آن‌ها دستکاری شده بود، توانایی کمتری در یادگیری هزارتو داشتند، زیرا مغز آن‌ها قادر نبود مسیرهای عصبی جدید را به خوبی ایجاد کند.تعامل ژن و محیطداشتن یک ژن خاص به‌تنهایی کافی نیست؛ محیط زندگی، تجربه‌ها و سبک زندگی نیز بر فعال شدن این ژن‌ها تأثیر می‌گذارند. این پدیده اپی‌ژنتیک نام دارد، به این معنا که بیان ژن‌ها بدون تغییر در خود DNA تغییر می‌کند.مثال: کودکانی که در محیط‌های غنی (با بازی، آموزش و تعامل اجتماعی) رشد می‌کنند، حتی اگر ژن‌های آن‌ها معمولی باشد، مغز انعطاف‌پذیرتری خواهند داشت، زیرا چنین محیطی بیان ژن‌هایی مانند BDNF را افزایش می‌دهد.نوروپلاستیسیتی و بیماری‌هاژن‌ها و انعطاف‌پذیری عصبی در بیماری‌های عصبی نیز نقش دارندآلزایمر: کاهش BDNF می‌تواند نوروپلاستیسیتی را کاهش داده و حافظه را مختل نماید.افسردگی: افراد مبتلا به افسردگی معمولاً سطح BDNF پایین‌تری دارند، اما درمان‌هایی مانند ورزش یا داروهای ضدافسردگی می‌توانند این سطح را افزایش داده و موجب انعطاف‌پذیری بیشتر مغز شوند. صرع : فعالیت بیش از حد نورون‌ها می‌تواند به تغییرات ناخواسته در مسیرهای عصبی منجر شود که نوعی نوروپلاستیسیتی منفی محسوب می‌شود.استرس و ژناسترس مزمن می‌تواند بیان ژن‌های مرتبط با نوروپلاستیسیتی را کاهش داده و موجب شود مغز سخت‌تر خود را بازسازی کند.تحقیقات اخیر و یافته های جدیددر سال‌های اخیر، دانشمندان با استفاده از فناوری‌هایی مانند CRISPR (ویرایش ژن) در حال بررسی این موضوع هستند که چگونه می‌توان با دستکاری ژن‌ها، نوروپلاستیسیتی را بهبود بخشید.یک مطالعه در سال ۲۰۲۳ نشان داد که موش‌هایی که میزان BDNF در هیپوکامپ آن‌ها به‌طور مصنوعی افزایش یافته بود، حافظه بلندمدت بهتری (تا ۳۰٪) داشتند.تحقیقات روی انسان‌ها نیز تأیید کرده است که تنوع ژنتیکی در ژن‌هایی مانند BDNF با توانایی حل مسئله و انعطاف‌پذیری شناختی مرتبط است. انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی سارینا احمدی Mon, 24 Feb 2025 10:57:27 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%86%D8%B2-%D9%88-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%86-jakcm3mwt1ad نویسنده : الهه نورزاد ، مانیا میرعظیمینوروژنز چیست؟نوروژنز یکی از فرآیندهای مهم در مغز است که در آن سلول‌های عصبی یا نورون‌ها شکل می‌گیرند. این فرآیند نه‌تنها در دوران جنینی و نوزادی بلکه در بزرگسالی نیز در برخی از نواحی مغز انسان رخ می‌دهد. از جمله مناطقی که در بزرگسالی نوروژنز در آن رخ می‌دهد، هیپوکامپ است که نقش بسیار مهمی در یادگیری و حافظه دارد.این فرآیند شامل چندین مرحله مختلف و پیچیده است:1. تکثیر سلول‌های بنیادی: در این مرحله، سلول‌های بنیادی عصبی در مغز شروع به تقسیم و تولید سلول‌های جدید می‌کنند.2. تمایز سلولی: سلول‌های تازه تولیدشده به انواع مختلف نورون‌ها تبدیل می‌شوند.3. مهاجرت سلولی: نورون‌های تازه‌ساخته شده به مناطق خاصی از مغز که به آن‌ها نیاز دارند، مهاجرت می‌کنند.4. تشکیل سیناپس‌ها: در این مرحله، نورون‌ها با دیگر نورون‌ها ارتباط برقرار کرده و اتصالات سیناپسی تشکیل می‌دهند.عوامل مختلفی مانند ژنتیک، هورمون‌ها، محیط و تجربه‌های فردی می‌توانند بر روی نوروژنز تأثیر بگذارند. تحقیقات نشان داده است که فعالیت‌های بدنی منظم، تغذیه سالم و مشارکت در فعالیت‌های ذهنی می‌توانند به افزایش نوروژنز کمک کنند.نوروژنز در جنیننوروژنز اولیه با جدا شدن صفحه عصبی از اکتودرم (خارجی ترین لایه جوانه در طول رشد جنینی اولیه) برای تشکیل شیار عصبی آغاز می شود.سپس این لوله برای تشکیل لوله عصبی استفاده میشود. پیش ساز سیستم عصبی مرکزی است. تاج عصبی، یک گروه موقت از سلول ها، ترکیب می شود. سپس تاج عصبی سلول‌های بنیادی تاج عصبی را تولید می‌کند. سپس به انواع سلول‌های مختلف تبدیل می‌شوند و به توسعه بافت‌ها و اندام‌ها کمک می‌کنند.تنوع نورون ها در مغز نتیجه نوروژنز در طول رشد جنینی است. این فرآیند را به ویژه در طول رشد بسیار مهم می کند.در طول نوروژنز، سلول های بنیادی عصبی تمایز می یابند، به این معنی که آنها به یکی از تعدادی از انواع سلول های تخصصی، در زمان ها و مناطق خاصی در مغز تبدیل می شوند.نوروژنز در بزرگسالینوروژنز یا عصب زایی بزرگسالان به توانایی سیستم عصبی مرکزی (مغز و نخاع) برای تولید نورون های جدید در بزرگسالی اشاره دارد. این تفاوت از عصب زایی است که برای توصیف فرآیندهای تولید عصبی در طول دوره قبل از تولد (جنین) رخ می دهد و تا سال های اولیه زندگی پس از زایمان متمایز می شود.در دهه ۱۸۰۰ و نیمه اول قرن بیستم، دانشمندان و محققان بر این باور بودند که رشد نورون های جدید فقط در اوایل زندگی اتفاق می افتد و در مرحله ای از رشد متوقف می شود، به طوری که هیچ نورون جدیدی در مغز یا نخاع نمی تواند تشکیل شود. پس از این «عصر بحرانی». برخی از دانشمندان در آن زمان این موضوع را به عنوان واقعیت مورد مناقشه قرار دادند، اما هیچ ابزاری برای رد این ایده به طور گسترده پذیرفته نشدند. در دسترس نبودن تجهیزات پیشرفته در آن زمان و تحقیقات علمی کمتر پیشرفته و تکنیک های آزمایشگاهی به این معنی بود که این تصور برای مدت بسیار طولانی بدون چالش باقی می ماندآیا می توان نوروژنز بزرگسالان را افزایش داد؟تحقیقات روی شکنج دندانه دار هیپوکامپ نشان می دهد که عوامل مختلفی می توانند نوروژنز بزرگسالان را تعدیل کنند. به عنوان مثال، محققان QBI دریافته اند که ورزش نوروژنز را در شکنج دندانه دار افزایش می دهد و در نتیجه باعث افزایش تولید نورون های نوزاد می شود.برعکس، مشخص شده است که افسردگی باعث کاهش نوروژنز می شود و نوروژنز بزرگسالان نیز با افزایش سن کاهش می یابد.دانشمندان علوم اعصاب اکنون علاقه مند به توسعه روش هایی برای مهار مخزن مغز از سلول های بنیادی عصبی و سلول های پیش ساز برای تقویت نوروژنز هیپوکامپ هستند. با افزایش تولید نورون‌های نوزاد، دانشمندان علوم اعصاب ممکن است بتوانند زوال شناختی مرتبط با سن، بیماری‌های تخریب‌کننده عصبی از جمله زوال عقل و بیماری‌های روانی را درمان کنند. چه چیزی باعث افزایش و کاهش نوروژنز می شود؟علت اصلی کاهش نوروژنز افزایش سن است. انحطاط طبیعی مغز ناشی از بیماری نیست و بنابراین نمی توان از آن جلوگیری کرد.تحقیقات نشان داده است بیشتر نورون‌ها تا زمان مرگ سالم می‌مانند. اما اندازه مغز می‌تواند از سن ۲۰ تا ۹۰ سالگی حدود ۵ تا ۱۰ درصد کاهش یابد.همچنین پیشنهاد می شود که عوامل سبک زندگی مانند افزایش سطح گلوکز خون از غذاها، کمبود ورزش و کم خوابی همگی می توانند باعث کاهش نوروژنز شوند.کاهش نوروژنز نیز با شرایط سلامت روانی مانند افسردگی، اضطراب و اختلال استرس پس از سانحه مرتبط است.در مقابل، پیشنهاد شده است که ورزش می تواند نوروژنز را در شکنج دندانه دار افزایش دهد و در نتیجه نورون های جدید بیشتری تولید شود. نوروژنز بزرگسالان نیز می تواند با تعامل اجتماعی، یادگیری و رژیم غذایی سالم تحریک شود.اساسا در نظر گرفته می شود که فعالیت هایی که می توانند مغز را به روشی مثبت تحریک کنند به تولید سلول های جدید کمک می کند. در نهایت مشخص شد که داروهای ضد افسردگی و درمان تشنج الکتریکی از دیگر روش‌های افزایش نوروژنز هستند.نقش فیزیوتراپیست در بهبود نوروژنزبا توجه به اینکه ورزش بدنی و غنی سازی محیط باعث بهبود سطوح نوروژنز بزرگسالان می شود. فیزیوتراپیست ها می توانند با همکاری با بیماران مبتلا به بیماری های عصبی برای ارتقای فعالیت هایی که نوروژنز هیپوکامپ را تقویت می کنند. ظرفیت های بازسازی بدن را افزایش دهند. عبارتند از: ترویج یک سبک زندگی و تغذیه سالم، اجتناب از استفاده مواد مخدر. استفاده از داروهایی مانند متآمفتامین باعث کاهش سرعت نوروژنز و کاهش عملکردهای شناختی می شود. ایجاد یک رژیم ورزشی به عنوان بخشی از برنامه درمانی برای بیماران عصبی نشان می دهد که چرا فیزیوتراپی و تجویز ورزش نقش مهمی دارند. انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی مانیا میرعظیمی Tue, 18 Feb 2025 21:45:42 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%DB%8C%DA%A9%DB%8C-yzhfmpcujhd3 نویسنده: احسان براهیمیدیالکتیک (dialectic) کلمه ای است یونانی و در اصل از واژه دیالگو (dialogos) مشتق شده است که به معنای مباحثه و مناظره است.دیالکتیک به روش خاصی از بحث و مناظره گفته می شود که  سقراط حکیم در مقابلِ طرف گفتگوی خود در پیش گرفت. هدف وی از این روش، رفع اشتباه و رسیدن به حقیقت بود.روش او به این صورت بود که در آغاز، از مقدمات ساده شروع به پرسش می نمود و از طرف خود در موافقت با آنها اقرار می گرفت . سپس به تدریج به سوالات خود ادامه می داد تا اینکه بحث را به جایی می رساند که طرف مقابلش، دو راه بیشتر نداشت:یا اینکه مقدماتی را که قبل از این در شروع بحث پذیرفته بود، انکار کند و یا اینکه از مدعیات خود دست کشیده و به آنچه سقراط معتقد است، معترف شود.این روش گفتگو و بحث، امروزه نیزبه نام روش دیالکتیکی یا روش سقراطی معروف است.افلاطون، کلمه دیالکتیک را به روش خاص خود اطلاق کرد که هدفش دستیابی به معرفت حقیقی بود. به عقیده او، از راه سلوک عقلی و همراه با عشق، باید نفس انسانی را به سوی درک کلیات و یا مثل که حقایق عالمند، راهنمایی کرد. او طریقه خاص خود را برای کسب این نوع معرفت، دیالکتیک نامید و تمام آثارش را نیز به طریق بحث و گفتگو و به عبارت دیگر به روش دیالکتیکی نگاشت.دانشمندان جدید از قبیل کانت نیز این کلمه را در مواردی استعمال کرده اند.اما قبل از همه این ها، حدود پنج قرن ق.م فیلسوفی یونانی به نام هراکلیتوس، نخستین کسی بود که این لفظ را به کار برد. او معتقد بود که عالم همواره در حال تغییر و حرکت است و هیچ چیز پابرجا نیست.البته فولکیه، زنون الیائی را اولین کسی می شمارد که این کلمه را در اصطلاح خودش به کار برده است. بعد از او هم دیگران به کار بردند تا به سقراط و افلاطون رسید که این دو باز هریک اصطلاح خاصی در این کلمه داشتند. دیالکتیک سقراط و افلاطون مربوط به فن گفتگوست و از انسان و فکر انسان تجاوز نمی کند و می شود گفت که بخشی از منطق است.وی می گوید افلاطون این کلمه را به کار برد و یک مفهوم خاص فلسفی به آن داد و روش خاص خود را به این نام نامید. البته درست معلوم نیست که این روش خاص تا چه حدش از خود افلاطون و تا چه حدش از سقراط است، زیرا افلاطون کتابش را تماماً از زبان سقراط نوشته است، همه آن به صورت محاوره بین افراد مختلف است که آنها را فرض کرده است که فلان چنین گفته و فلان چنان، و مطالبی را که به نظرش حق و صواب بوده از قول سقراط نقل کرده و ممکن است مقداری از این افکار، افکار خودش بوده که از سقراط نقل کرده است، پس معمولاً بین نظر افلاطون و سقراط اشتباه می شود.هگل، دانشمند مشهور آلمانی با توسل به مفهومی که هراکلیتوس ابداع کرده بود و در ادامه نظریه وی، منطق و روش مخصوص خود را برای کشف حقایق، دیالکتیک نام گذارد.وی، وجود تضاد و تناقص را شرط تکامل فکر و طبیعت می دانست و معتقد بود که پیوسته ضدی از ضد دیگری تولید می شود.مفهوم كليدي اين حركت ديالكتيكي از هستي در جهان، تا رسيدن به ايده مطلق، Aufhebung است كه در فلسفة هگل، سه معناي الغا، ابقا و ارتقا را در خود حمل می كند. از طريق اين مفهوم هگل ميكوشد نشان دهد كه تضاد وضع و وضع مقابل آن به وضع سومي منجر ميشود كه ضمن انحلال دو حد، آنها را در وضعيت تعالي يافته اي حفظ مي كند. فلسفة تاريخ هگل نيز وابسته به مفاهيمي چون تمامیت(totality )و صیرورت(becoming )است.از ديدگاه هگل تاريخ تماميتي است كه آغاز و انجام مشخص دارد و دوره هاي متفاوت آن را بايدلحظه هايي گذرا از يك صيرورت واحد ديد. به نظر نميرسد كه ماترياليستي شدن ديالكتيك در تفكر مـاركس و انگلس آن را از بـستر فلـسفي وهگلي اش جدا كرده باشد و آنطور كه كساني مانند ويليامز برداشت كـرده انـد، مـاركس صـرفاًجنبه روششناختي ديالكتيك هگل را برگرفته باشد.به طور مثال،کسانی چون ارنست مایر ( Ernst Mayer)، زیست شناس تکاملی، اگرچه خودش مارکسیست نبود،  دریافت که برداشت فلسفی وی از زیست شناسی به طرز حیرت انگیزی اشتراکات فراوانی با اصول ماتریالیسم دیالکتیکی دارد.یعنی سیستم اندام وار با سنتزِ تضادهایش دارای بسیاری از خصوصیات نوپدید می شود که هرگز در جهان غیر اندام وار یافت نمی شود.همانطور که اشاره شد در تحلیل  دیالکتیک و انواع آن ،فصل مشترکی یافت می شود که نفی نام دارد.در نفی، بقا و ارتقا هم هست.وقتی در چرخه تکاملی گیاهان دانه دار دقت کنیم،از دانه تا میوه ،ماهیت گیاه حفظ می شود ولی در هر مرحله که نفیِ مرحله پیشین است شکل  تازه و متفاوتی پدیدار می شود. این چرخه از دانه آغار می شود ولی در جوانه آشکارگی اتفاق می افتد و بعد در شکوفه و گل است که با عطر و رنگ ها و با جذب حشرات و پرندگان در گرده افشانی ،وجه دیگری از گیاه  برای انسان و دیگر  موجودات آشکار می شود تا به میوه برسد.یا اگر به‌ چرخه (جنین، نوزاد، کودک، جوان، میانسال، پیر، جسد) نظر بیندازیم در این حد فاصل ها تغییرات کمی به تغییرات کیفی انجامد و جهش از مرحله قبل به بعد صورت می گیرد .مثلا در ابتدای چرخه ،جنین انسان در وابستگی اش به مادر ،نه ماه در شکل های مختلف، رشد می کند و در پایان رشد ،با جهش تولد،آشکارگی اتفاق می افتد. انگار طبیعت از شدت اشتیاق از خود بیرون می آید و به نمایش خود مشغول می شود.گل دادن یک شکوفه ،تولد یک نوزاد یا رسیدن میوه، از نمونه های آشکارگی در طبیعت است اما منشی قاعده مند دارد. که به گفته هایدگر فیلسوف،در نظر افلاطون «هر آنچه سبب شود چیزی از نیستی به هستی در آید پوئسیس ،یا فرا پیش آوردن (آفریدن)است.»بر اساس این دیالکتیک نوپدیداری هر یک از سطوح یک چرخه  با مجموعه ای از خصوصیات متمایز  ، مشخص می شود و هر سطح گاهی مطابق قوانین پیش بینی ناپذیر از سطوح مقدماتی تر پدید می آید.حرکت از جز به کل یکی از انواع ترکیب یا سنتز است.در فرایند سنتز،پدیده جدید با کیفیت و شکلی نو از طریق  نفی اجزا (نه انکار)ضمن حفظ اجزا ،حاصل می شود.به عبارت دیگر حرکت سنتز یعنی فراروی از پراکندگی و چندگانگی به یگانگی .سنتز ،وارونه تجزیه است و با آن تضاد دارد اما در همین تضاد هم نسبتی با  تجزیه دارد!هنگامی که از کل های لایه درونی تر به سمت کل های لایه های بیرونی تر می رویم ،انگار سنتز آنها را بررسی می کنیم ‌مانند سنتز هیدروژن و اکسیژن در آب که دارای ماهیت یکسان(H2O) و نمودهای مختلفی چون یخ ،بخار و...است.مایع یا سیال بودنِ آب را نمیتوان از ویژگیهای اتمهای هیدروژن و اکسیژن به صورت منفرد استنتاج نمود، اما میتوان آن را از تعاملات بین آنها که منجر به مولکول ها H2O میشود و از برهم کنشهای بین تعداد زیادی از مولکولهای H2O تحت شرایط دمایی خاصی استنتاج کرد.کلینتون ریچارد داوکینز(Clinton Richard Dawkins) رفتارشناس و زیست‌شناس فرگشتی اهل بریتانیا قائل است که زیست شناسی مطالعه موجودات پیچیده تر است ولی فیزیک مطالعه موجودات ساده تر،اما مراد او ،تعیین حوزه مطالعات علوم است نه محال بودن فروکاهش موجودات پیچیده و قوانین حاکم بر آنها به موجودات ساده تر سطح فیزیک و قوانین فیزیک.در نظر او، یک زیست شناس نیز ماهیت یک موجود زنده پیچیده را بر اساس اجزای ساده تر تبیین میکند، اما فقط یک سطح فروتر. او برای توصیف این دیدگاه اصطلاح «فروکاهش گرایی سلسله مراتبی» را معرفی می کند که سیستمهای پیچیده را می توان با سلسله مراتبی از سازمانها توصیف کرد که هرکدام تنها از نظر اشیاء یک سطح پایین تر در سلسله مراتب توصیف می شوند.یک زیست شناس هنگام تبیین چگونگیِ یک موجود بر اساس اجزای سازنده و قوانین سطح زیست شناسی میتواند سطحی از سادگی برسد که با خیال آسوده مطالعه آن سطح را به فیزیکدان بسپارد (داوکینز، 1986 )پس از طرفی، این سیستمها قابل مطالعه اند به این معنا که بتوان با تلاش علمی فهمید که از چه زیرساخت و زیرلایه هایی، چه آثار و ویژگیهایی نوخاسته می شوند و از این رو قابل الگوبرداری و برنامه ریزی هستند و می توان آنها را برای انجام وظایف خاص تحت شرایط خاص تنظیم کرد؛ اما از سوی دیگر، حداقل برخی از ویژگی های آنها برای همیشه فراتر از دانش ما خواهد بود. به این معنا که ممکن ست هرگز متوجه نشویم که چرا ترکیب خاصی از اجزای به خصوصی منجر به نوخاستگی   می شود. انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی انجمن مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی Thu, 13 Feb 2025 21:50:45 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D8%A7%D9%BE%D8%AA%D9%88%DA%98%D9%86%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%86%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%AA-%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D9%86-%D9%87%D8%A7-faehmhfsvvda اپتوژنتیک یک تکنیک پیشگام در علوم اعصاب است که از نور برای کنترل فعالیت سلول‌های خاصی در مغز، مانند نورون‌ها، استفاده می‌کند. دانشمندان این سلول‌ها را به‌صورت ژنتیکی تغییر می‌دهند تا پروتئین‌های حساس به نور، معمولاً مشتق شده از جلبک یا باکتری، تولید کنند. هنگامی که این پروتئین‌ها در سلول‌های هدف قرار می‌گیرند، تاباندن نور با رنگ خاص روی آن‌ها، می‌تواند فعالیت آن‌ها را فعال یا خاموش کند.این فرآیند را می‌توان به کلید "روشن" یا "خاموش" تشبیه کرد که با نور کنترل می‌شود و به پژوهشگران امکان می‌دهد عملکرد این سلول‌ها و تأثیر آن‌ها بر رفتار، احساسات و اختلالات مغزی را مطالعه کنند. اپتوژنتیک در حال کمک به درک بهتر مغز است و می‌تواند به درمان‌هایی برای بیماری‌هایی مانند پارکینسون، صرع یا افسردگی منجر شود.اپتوژنتیک یک تکنیک انقلابی در علوم اعصاب است که امکان کنترل دقیق فعالیت نورونی با استفاده از نور را فراهم می‌کند. با تغییر ژنتیکی نورون‌های خاص برای بیان کانال‌های یونی حساس به نور، پژوهشگران می‌توانند این سلول‌ها را با دقت زمانی و مکانی بالا فعال یا مهار کنند. این روش امکان مطالعه بر روی حیوانات زنده و آزاد را فراهم می‌کند و بینش‌های جدیدی در مورد عملکرد و رفتار مغز ارائه می‌دهد.مفهوم کنترل سلول‌های مغزی منفرد اولین بار در سال ۱۹۷۹ توسط فرانسیس کریک مطرح شد. او به چالش هدف‌گیری انتخابی نورون‌های خاص بدون تأثیرگذاری بر دیگر نورون‌ها اشاره کرد. روش‌های سنتی مانند تحریک الکتریکی فاقد این دقت هستند و می‌توانند به‌طور ناخواسته سلول‌های مجاور را تحت تأثیر قرار دهند. اپتوژنتیک این محدودیت را با استفاده از مهندسی ژنتیک برای معرفی کانال‌های یونی حساس به نور در نورون‌های هدف برطرف می‌کند. هنگامی که این نورون‌ها در معرض نور قرار می‌گیرند، کانال‌ها باز شده و اجازه ورود یون‌ها به داخل سلول را می‌دهند و باعث تحریک نورونی می‌شوند.برای رسیدن به این هدف، دانشمندان از ویروس‌های تغییر ژنتیکی یافته برای انتقال ژن‌های کدکننده کانال‌های یونی حساس به نور به مناطق خاصی از مغز استفاده می‌کنند. این ویروس‌ها DNA خود را با نورون‌های میزبان ترکیب کرده و بیان کانال‌های یونی روی غشای سلولی را ممکن می‌کنند. با استفاده از پروموترهای خاص سلول، پژوهشگران می‌توانند بیان این کانال‌ها را به انواع خاصی از نورون‌ها محدود کنند و کنترل دقیقی بر جمعیت‌هاینورونی خاص داشته باشند.اپتوژنتیک مزایای متعددی ارائه می‌دهد که تحقیقات علوم اعصاب را متحول کرده است:دقت مکانی: با روشن کردن مناطق خاص مغز، پژوهشگران می‌توانند دستکاری را به مکان‌های دقیق محدود کنند، حتی در مقیاس‌های بسیار کوچک با استفاده از لیزرها.وضوح زمانی: استفاده از پالس‌های نور امکان مدولاسیون فعالیت نورونی را با دقت میلی‌ثانیه‌ای فراهم می‌کند که با زمان‌بندی سریع فرآیندهای عصبی سازگار است.ویژگی نوع سلولی: اصلاحات ژنتیکی می‌توانند به انواع خاصی از نورون‌ها محدود شوند و امکان مطالعه عملکردهای مرتبط با این سلول‌ها را فراهم کنند.از زمان توسعه این روش توسط کارل دایسروث و تیمش، اپتوژنتیک در زمینه‌های مختلف تحقیقات مغزی استفاده شده است، از جمله:پیشرفت ابزارهای اپتوژنتیکی: توسعه ابزارهای نسل جدید اپتوژنتیک که امکان کنترل تک‌نورون‌ها را فراهم می‌کند.تحقیقات درد: استفاده از اپتوژنتیک برای کشف روش‌های جدید مدیریت درد مزمن.مطالعات کنترل حرکتی: بررسی "نورون‌های آغازگر" در مغز میانی که حرکت را تنظیم می‌کنند و بینش‌هایی در مورد اختلالات حرکتی ارائه می‌دهند.فراتر از کاربردهای پژوهشی، اپتوژنتیک برای استفاده بالینی نیز پتانسیل دارد. برای مثال، در درمان بیماری پارکینسون، روش‌های فعلی تحریک عمقی مغز شامل کاشت الکترودها برای مدولاسیون فعالیت مغزی است. رویکرد جایگزین می‌تواند شامل کاشت LEDها برای تحریک خاص نورون‌های آسیب‌دیده باشد و احتمالاً درمان‌های هدفمندتر و مؤثرتری ارائه دهد.به طور خلاصه، اپتوژنتیک علوم اعصاب را با ارائه سطح بی‌سابقه‌ای از کنترل بر فعالیت نورونی متحول کرده است. توانایی دستکاری نورون‌های خاص با دقت بالا درک ما از عملکرد مغز را عمیق‌تر کرده و راه‌های جدیدی برای درمان اختلالات عصبی باز کرده است. انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی یکتا پری Sat, 01 Feb 2025 14:26:53 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%AF%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%AA-klvipkxvlprv نویسنده: فاطمه اسلامی و حسین ستودهارتباط بین دیابت و استرس از آن دست مفاهیمی است که در مرز روان‌شناسی و فیزیولوژی قرار دارد. شواهد نشان می‌دهد ارتباطی بین استرس عاطفی و دیابت وجود دارد که ریشه در توانایی مغز برای کنترل اضطراب دارد. این کنترل به عملکردهای اجرایی مغز بستگی دارد، فرآیندهایی که توجه، بازداری، حافظه کاری و انعطاف پذیری شناختی را کنترل می کنند و همچنین در استدلال، حل مسئله و برنامه ریزی نقش دارند.مطالعات منتشر شده بیان می‌کنند که یک واکنش زنجیره‌ای متابولیک که با مهار کم و ضعیف(کنترل توجه ضعیف) شروع می‌شود، فرد را در برابر اطلاعات، موضوعات، افکار یا فعالیت‌های وسوسه‌انگیز یا منحرف‌کننده آسیب‌پذیر می‌کند. مطالعات قبلی نشان داده‌اند که چنین آسیب‌پذیری می‌تواند منجر به اضطراب مکرر شود. و اضطراب به عنوان فعال‌کننده یک مسیر متابولیسم، مسئول تولید سیتوکین‌های پیش‌التهابی، سیگنال دهنده‌ی پروتئین‌های شامل اینترلوکین-6 (پروتئینی که بدن برای تحریک پاسخ ایمنی و بهبودی تولید می‌کند.)شناخته شده است.به هر حال افراد با مهار ضعیف، بیشتر افکار استرس‌زا را تجربه می‌کنند و کمتر می‌توانند حواسشان را از افکار تنش‌زا پرت کنند و به طور کلی، استرس بیشتری را تجربه می‌کنند و به علت مسیر متابولیکی اضطراب به پروتئین اینترلوکین_6, این افراد بیشتر از افراد با توانایی‌ مهار قوی در معرض دیابت هستند. البته وجود ارتباط بین استرس و دیابت امر جدیدی نیست بلکه این توضیح مسیر بیولوژیکی آن است که امری تازه به شمار می‌آید. مسیری ناشی از استرس که می‌تواند توانایی در مهار کردن را با بیماری‌ای مانند دیابت پیوند بزند. تحقیقات زیادی نشان می دهند که وقتی افراد استرس دارند یا مضطرب و افسرده هستند، التهاب افزایش می یابد و مسیری از توانایی مهار کردن به اضطراب، سپس التهاب و دیابت به وجود می‌آید. به عبارتی، ضعف در مهار کردن منجر به اضطراب، اضطراب منجر به التهاب و التهاب منجر به دیابت می‌شود.این داده‌ها از یک پژوهشی که در ايالات متحده بر روی ۱۲۵۵ میان‌سال انجام شد به دست آمده است. طی این پژوهش، توانایی شناختی آزمون شونده‌ها با فاصله زمانی دو سال بررسی شد. همچنین سطح گلوکز و انتروکلین-6 هشتصد نفر از آنان نیز به وسیله‌ی آزمایش خون مرتب چک می‌شد. طی این پژوهش محققان دریافتند که نه تنها بین التهاب و دیابت رابطه و همبستگی وجود دارد، بلکه میان التهاب و سایر توانایی‌های شناختی و بیماری‌ها نیز رابطه‌ای مشاهده می‌شود. البته نکته‌ای را بهتر است همین‌جا متذکر شویم که وقتی حرف از تاثیر مهار ضعیف بر التهاب می‌زنیم، به هیچ وجه منظورمان این نیست که این رابطه دو سویه است. بلکه برعکس، این رابطه کاملا یک طرفه‌ است. یعنی التهاب نمی‌تواند منجر به ضعف در مهار کردن شود و فقط برعکس این قضیه صادق است. همچنین مطالعات بر روی ارتباط میان استرس و دیابت حاکی از وجود یک حلقه باز خورد (لوپ فیدبک) در افراد مبتلا به دیابت است. به این صورت که افراد مضطرب بیشتر احتمال دارد که از درمان اجتناب کنند و از استراتژی‌های ناسازگار مانند سیگار کشیدن یا رژیم‌های غذایی ناسالم استفاده کنند که این موارد به شدت گلوکز خون را افزایش می‌دهد و فقط وضعیت را بدتر می‌کند. به عبارتی این افراد هرچه جلوتر می‌روند، فقط بدتر می‌شوند. به هرحال ما می‌دانیم سطح بالای گلوکز در خون می‌تواند بر شناخت و فرآیندهای شناختی نیز اثر بگذارد و از آنجا که درمان نیز اخلاق حرفه‌ای خاص خودش را دارد و رفتار مناسب و انسانی با یک بیمار این‌طور نیست که او را روی یک صندلی بنشانیم و به او دستور دهیم که باید انسولین‌ات را به موقع مصرف کنی یا باید فلان رژیم غذایی را داشته باشی، ما نیاز داریم که بیمار خودش از توانایی شناختی و تصمیم‌گیری خوبی برخوردار باشد تا خودش تصمیم بگیرد رژیم غذایی مناسبی داشته باشد و انسولینش را به موقع استفاده کند و برای درمانش همکاری کند.و در آخر، مداخله‌ی درمانی‌ای که محققین ارائه می‌کنند درمان‌های مبتنی بر مایند فولنس یا همان ذهن‌آگاهی است. چرا که تحقیقات نشان می‌دهند افرادی که مایند فولنس را بیشتر تمرین می‌کنند، از قدرت مهار قوی‌تری برخوردار می‌شوند و بدین ترتیب، سطح استرس خود را پایین می‌آورند و التهاب نیز کمتر در بدنشان اتفاق می‌می‌افتد و در نهایت، کمتر احتمال دارد که به علت استرس به دیابت مبتلا شوند. البته این به هیچ وجه به این معنی نیست که داروهای ضد التهابی یا داروهای محرک و یا حتی درمان شناختی رفتاری در این حوزه بی‌اثر عمل می‌کنند. اتفاقا هر یک از این موارد بسیار برای درمان و پیشگیری سودمند‌اند. اما آن چه که ایده‌آل به نظر می‌رسد، بودنِ همه یا بیشتر این موارد باهم است. انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی فاطمه اسلامی Sun, 26 Jan 2025 19:07:53 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%D9%88%D8%A7%D8%B3-%D9%BE%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D9%87%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%DA%A9-%D9%88-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-adhd-nktt3h0caord نویسنده: مهدی بیگلریتحلیلی بر داده‌های «مطالعه‌ی توسعه‌ی شناختی مغز نوجوان» Adolescent Brain Cognitive Development Study (ABCD) نشان داد که اختلال در تنظیم هیجانی، رابطه‌ی بین سطح کوچکتر ناحیه‌ی Pars Orbitalis( به طور دقیق‌تر، این ناحیه، قسمت جلویی و پایینی (قدامی-تحتانی) شیار پیشانی تحتانی (Inferior Frontal Gyrus) در نیمکره‌ی راست مغز را تشکیل می‌دهد) در بخش زیرین لوب پیشانی و بروز علائم ADHD نشان می‌دهد. این یافته حاکی از آن است که اختلال در تنظیم هیجانی، جزء اصلی ADHD بوده و همچنین می‌تواند مسیری برای شکل‌گیری این اختلال باشد. این پژوهش در مجله‌ی Nature Mental Health منتشر شده استاختلال نقص توجه بیش‌فعالی (ADHD) یک اختلال عصبی-رشدی است که با الگوهای مداوم بی‌توجهی، بیش‌فعالی و تکانشگری که با عملکرد روزانه تداخل ایجاد می‌کنند، مشخص می‌شود. افراد مبتلا به ADHD اغلب در تمرکز بر وظایف، سازماندهی فعالیت‌ها و تنظیم تکانه‌های خود دچار مشکل هستند. علائم معمولاً در دوران کودکی آغاز می‌شوند، اگرچه می‌توانند تا نوجوانی و بزرگسالی ادامه یابند. اغلب، این اختلال زمانی تشخیص داده می‌شود که کودک مدرسه را شروع می‌کند، زیرا علائم با رفتارهای مورد انتظار در محیط‌های مدرسه تداخل ایجاد می‌کنند.نقص توجه و بیش فعالی تقریباً ۶ تا ۷ درصد کودکان و نوجوانان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، اما علل آن به طور کامل شناخته نشده است. دیدگاه غالب این است که ADHD ناشی از ترکیبی از اختلالات شناختی خاص و اختلال عملکرد انگیزشی است. با این حال، این ویژگی‌ها در حدود ۳۰ درصد موارد در ADHD وجود ندارند و نمی‌توان به طور قابل اعتمادی پیش‌بینی کنند که علائم ADHD باشندپژوهشگران فرضیه ای را مطرح کردنده اند که اختلال در تنظیم هیجانی می‌تواند نشان‌دهنده‌ی یک مسیر عصبی-روانشناختی سوم برای ADHD باشد که متمایز از اختلال شناختی و اختلال عملکرد انگیزشی است. پژوهشگران همچنین مناطق مهم مغز برای تنظیم هیجانی شامل شیار پیشانی تحتانی، قشر اوربیتوفرونتال، قشر سینگولیت قدامی، آمیگدال و جسم مخطط شکمی را شناسایی کرده اند . بسیاری از این مناطق بخشی از مدارهای عصبی کنترل شناختی کلاسیک که قبلاً در مطالعات دیگر با ADHD مرتبط بودند،پژوهشگران داده‌های مربوط به ۶۷۲ فرد مبتلا به ADHD شرکت‌کننده در مطالعه‌ ی توسعه‌ی شناختی مغز نوجوان» Adolescent Brain Cognitive Development Study را تحلیل کردند. مطالعه‌ی ABCD یک مطالعه‌ی طولی بزرگ است که به بررسی روند تکامل مغز و سلامت روان در ۱۱۸۷۷ کودک از ۲۲ مرکز در سراسر ایالات متحده می‌پردازد.به‌علاوه، پژوهشگران تحلیل جداگانه‌ای را با استفاده از داده‌های مطالعه‌ی انجام دادند که شامل ۲۶۳ فرد مبتلا به ADHD و ۴۰۹ کودک بدون این اختلال بود. میانگین سنی شرکت‌کنندگان در این گروه ۱۱ تا ۱۲ سال بود.شرکت‌کنندگان پرسشنامه‌های مربوط به علائم ADHD را با استفاده از مقیاس ADHD در چک‌لیست رفتاری کودک تکمیل کردند. عملکرد شناختی از طریق مجموعه‌ای از هفت تکلیف شناختی اندازه‌گیری شد، در حالی که اختلال عملکرد انگیزشی با استفاده از مقیاس حساسیت به پاداش، اقتباس‌شده از مجموعه ابزار PhenX، ارزیابی شد. اختلال در تنظیم هیجانی توسط والدین یا سرپرستان با استفاده از مقیاس دشواری در تنظیم هیجان گزارش شد. در گروه ABCD، اختلال در تنظیم هیجانی زمانی که کودکان ۱۳ ساله بودند ارزیابی شد، در حالی که داده‌های شناختی و انگیزشی زمانی که آنها ۱۲ ساله بودند جمع‌آوری شد. پژوهشگران همچنین از داده‌های تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) شرکت‌کنندگان و شمارش گلبول‌های سفید خون از مطالعه‌ی ABCD استفاده کردند. بیان ژن در قشر مغز با استفاده از داده‌های اطلس مغز انسان آلن تحلیل شد.اطلس مغز انسان آلن (Allen Human Brain Atlas) یک منبع جامع و آنلاین از داده‌های مربوط به مغز انسان است که توسط مؤسسه علوم مغز آلن (Allen Institute for Brain Science) ایجاد شده است. این اطلس شامل داده‌های مختلفی از جمله بیان ژن، اتصالات عصبی و ساختار مغز است که به محققان در سراسر جهان کمک می‌کند تا مغز انسان را بهتر درک کنند. به طور خلاصه، اطلس مغز انسان آلن مجموعه‌ای از نقشه‌ها و داده‌های دقیق و جامع درباره‌ی مغز انسان در سطوح مختلف (از جمله ژنتیکی، سلولی و ساختاری) است که به صورت آنلاین و رایگان در دسترس محققان قرار دارد.)نتایج نشان داد که اختلال در تنظیم هیجانی با عملکرد شناختی یا اختلال عملکرد انگیزشی در سال قبل مرتبط نبود. در گروه ABCD، شدت علائم ADHD ارتباط قوی‌تری با اختلال در تنظیم هیجانی نسبت به عملکرد شناختی یا اختلال عملکرد انگیزشی داشت. در میان ۳۵۰ کودکی که علائم ADHD بسیار شدیدی داشتند، ۲۱ درصد هیچ نقص شناختی یا انگیزشی نشان ندادند. علاوه بر این، کودکانی که علائم مداوم ADHD داشتند، در ارزیابی‌های شناختی یا انگیزشی تفاوت معناداری با کسانی که علائمشان بهبود یافته بود، نداشتند. با این حال، گروه با علائم مداوم، نمرات بالاتری در اختلال تنظیم هیجانی نشان دادند که نشان می‌دهد اختلال در تنظیم هیجانی می‌تواند به عنوان یک علامت اصلی ADHD در نظر گرفته شود.تحلیل داده‌های حاصل از تصویربرداری عصبی (neuroimaging) نشان داد که اختلال در تنظیم هیجانی (emotion dysregulation) همبستگی عصبی (neural correlate) مشخصی دارد. کودکانی که اختلال در تنظیم هیجانیِ شدیدتری داشتن، بیشتر احتمال داشت که سطح کوچکتری (اما نه ضخامت قشر مغز یا cortical thickness) در بخش اوربیتال (orbital part) راستِ شیار پیشانی تحتانی (inferior frontal gyrus) داشته باشند.پژوهشگران یک مدل آماری (statistical model) رو بررسی کردن که نشان می‌داد سطح کوچکتر در این ناحیه‌ی مغزی باعث اختلال در تنظیم هیجانیِ قوی‌تر می شود ، که این موضوع به نوبه‌ی خود، باعث بدتر شدن علائم بی‌توجهی (inattention symptoms) می شد طبق این مدل، در حالی که این مسیر احتمالش هست، یک ارتباط مستقیم هم بین بی‌توجهی و سطح این ناحیه‌ی مغزی وجود داشته باشه که توسط اختلال در تنظیم هیجانی میانجی‌گری (mediated) نمی‌شد .پژوهشگران همچنین مدل‌های آماری مشابهی را شناسایی و بررسی کردند که ویژگی‌های ساختاری نواحی خاص مغز را از طریق عملکرد شناختی و اختلال عملکرد انگیزشی به بی‌توجهی مرتبط می‌کردند.نویسندگان مطالعه نتیجه‌گیری کردند: «ما با استفاده از یک نمونه‌ی بزرگ و یک نمونه‌ی بالینی مستقل ثانویه نشان دادیم که اختلال در تنظیم هیجانی یک علامت اصلی و مسیری برای ابتلا به ADHD است که ممکن است به درمان‌های دارویی فعلی ADHD پاسخ ندهد.»این مطالعه، بینش‌های نوینی در خصوص زیربناهای روان‌شناختی عصبیِ نشانگان ADHD ارائه می‌دهد. با این حال، نوع طراحی این مطالعه، امکان استنتاج قطعی در خصوص روابط علیّت بین متغیرها را میسر نمی‌سازدنتیجه گیری این پژوهش با بررسی داده‌های تصویربرداری عصبی و مدل‌های آماری، به بررسی ارتباط بین ویژگی‌های ساختاری مغز، اختلال در تنظیم هیجانی و علائم نقص توجه در افراد مبتلا به ADHD پرداخته است. یافته‌های اصلی این مطالعه به شرح زیر است: همبستگی عصبی اختلال در تنظیم هیجانی: این مطالعه نشان داد که اختلال در تنظیم هیجانی با ویژگی‌های ساختاری خاصی در مغز، به ویژه سطح بخش اوربیتال راست شیار پیشانی تحتانی، مرتبط است. به طور مشخص، کودکانی که اختلال در تنظیم هیجانی شدیدتری داشتند، سطح کوچکتری در این ناحیه از مغز نشان دادند. نقش اختلال در تنظیم هیجانی در بروز علائم نقص توجه : مدل‌های آماری بررسی‌شده نشان دادند که سطح کوچکتر در ناحیه مذکور مغز می‌تواند منجر به اختلال در تنظیم هیجانیِ قوی‌تر شود و این اختلال، به نوبه‌ی خود، در بروز و تشدید علائم بی‌توجهی نقش دارد. به عبارت دیگر، اختلال در تنظیم هیجانی می‌تواند به عنوان یک واسطه بین ساختار مغز و علائم نقص توجه عمل کند.ارتباط مستقیم بین ساختار مغز و بی‌توجهی: علاوه بر مسیر ذکر شده، مطالعه همچنین نشان داد که یک ارتباط مستقیم و مستقل از اختلال در تنظیم هیجانی نیز بین ساختار مغز (سطح بخش اوربیتال راست شیار پیشانی تحتانی) و علائم بی‌توجهی وجود دارد. عدم قطعیت در مورد روابط علیّت: با وجود یافته‌های مهم، طراحی مطالعه به گونه‌ای نیست که بتوان به طور قطعی در مورد روابط علت و معلولی بین متغیرها (ساختار مغز، اختلال در تنظیم هیجانی و نقص توجه ) نتیجه‌گیری کرد. به عبارت دیگر، نمی‌توان با قطعیت گفت که کوچکتر بودن سطح ناحیه خاصی از مغز باعث اختلال در تنظیم هیجانی می‌شود یا بالعکس. ممکن است عوامل دیگری نیز در این میان نقش داشته باشند.اهمیت اختلال در تنظیم هیجانی در ADHD و پاسخ به درمان: که اختلال در تنظیم هیجانی یک علامت اصلی و مسیری برای ابتلا به ADHD است و ممکن است به درمان‌های دارویی رایج ADHD پاسخ مناسبی ندهد. این یافته، اهمیت توجه به جنبه‌های هیجانی در درمان ADHD را نشان می‌دهد و لزوم بررسی رویکردهای درمانی مکمل، مانند مداخلات روان‌شناختی، را مطرح می‌کند.در مجموع، این مطالعه بینش‌های جدیدی در مورد مبانی روان‌شناختی عصبی ADHD ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که اختلال در تنظیم هیجانی نقش مهمی در بروز علائم این اختلال ایفا می‌کند. این یافته‌ها می‌توانند به توسعه‌ی رویکردهای درمانی مؤثرتر برای ADHD کمک کنند. با این حال، لازم است مطالعات بیشتری با طراحی‌های قوی‌تر برای بررسی دقیق‌تر روابط علیّت بین متغیرها انجام شود. انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی انجمن مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی Wed, 15 Jan 2025 22:07:37 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D8%B1%D9%85-%D9%BE%D8%A7%D8%AF%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA-iblktnx6hwqb 📻 انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی تقدیم می‌کند:▶️ اپیزود سوم پادکست سرشناخت (تاثیر بیماری‌های روانی بر ارتکاب جرم)🗣 گوینده: کوثر حامد✍️ نویسنده: زهرا نورمحمدی 🔍ناظران محتوا: زهرا نورمحمدی، محمدرضا گروسی🎧 ادیت صدا: محمدرضا گروسی انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی انجمن مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی Tue, 07 Jan 2025 13:08:53 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8%D9%87-%D9%88-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%85%D8%B1%D9%87-ggaxaf6qfgcb اهمیت حافظه در زندگی روزمرهحافظه یکی از عملکردهای کلیدی مغز است که امکان ذخیره و بازیابی اطلاعات را فراهم می‌کند. در دنیای مدرن، مدیریت بهینۀ حافظه و اطلاعات شخصی برای جلوگیری از فراموشی و کاهش استرس حیاتی است. حجم عظیم اطلاعات و نیاز مداوم به پردازش و ذخیرۀ آنها، چالشی بزرگ برای حافظۀ انسان ایجاد کرده‌است. مغز ما به‌عنوان یک سیستم پیشرفتۀ پردازش اطلاعات، ظرفیت محدودی برای نگهداری و استفاده از داده‌ها دارد. از این رو استفاده از ابزارهای کمکی مانند فهرست‌ها، تقویم‌ها و یادداشت‌ها به ما کمک می‌کند تا این بار شناختی را کاهش داده و تمرکز خود را به امور مهم‌تر اختصاص دهیم.همچنین، فناوری‌های مدرن و اعلان‌های بی‌وقفه، با ایجاد حواس‌پرتی، بر کارایی حافظه تأثیر منفی می‌گذارند. با این حال، شناخت نحوۀ عملکرد حافظه و استفاده از استراتژی‌های مؤثر مانند دسته‌بندی اطلاعات و مرور در بازه‌های زمانی مشخص می‌تواند این چالش‌ها را مدیریت کرده و عملکرد حافظه را در زندگی روزمره بهبود بخشد. حافظۀ روزمره حافظۀ روزمره، نقشی کلیدی در انجام وظایف و مدیریت اطلاعات در زندگی واقعی ما ایفا می‌کند. برخلاف حافظه‌ای که در محیط‌های آزمایشگاهی مورد مطالعه قرار می‌گیرد، حافظۀ روزمره با شرایط واقعی، شامل تعاملات اجتماعی، سرنخ‌های محیطی و هیجانات مرتبط است. این نوع حافظه به ما کمک می‌کند تا وظایف تکراری، مانند به‌خاطر سپردن مکان اشیا یا انجام برنامه‌های روزانه را به طور مؤثر مدیریت کنیم.با این حال، عوامل متعددی مانند استرس، حواس‌پرتی و حجم زیاد اطلاعات می‌توانند عملکرد حافظه را مختل کنند. به‌عنوان مثال، استفاده بی‌رویه از تکنولوژی یا انجام هم‌زمان چند کار به‌طور مداوم، از جمله عواملی هستند که فراموشی و خطاهای شناختی را افزایش می‌دهند.برای تقویت حافظه در زندگی روزمره، میتوان از راهکارهایی مانند ایجاد فهرست وظایف، تنظیم یادآورها، و استفاده از ابزارهای دیجیتال بهره برد. همچنین، تمرین‌های شناختی و کاهش عوامل حواس‌پرتی می‌توانند به بهبود عملکرد حافظه کمک کنند.از این رو شناخت بهتر از نحوه عملکرد حافظه در زندگی واقعی، می‌تواند به مدیریت بهتر اطلاعات و افزایش کارایی در امور روزمره منجر شود.انواع حافظۀ انسانیحافظۀ کوتاه مدت: اطلاعات را به صورت موقت و برای چند ثانیه تا چند دقیقه نگه می‌دارد. مثل زمانی که می‌خواهیم یک شماره تلفن را قبل از ذخیره کردنش برای چند ثانیه در ذهن خود نگه داریم. یا مثلا به‌خاطرداشتن لیست خرید کوتاهی مثل «نان، شیر، تخم‌مرغ» هنگام رفتن به سوپرمارکت.حافظۀ بلندمدت: حافظه‌ای که داده‌ها برای مدت طولانی در آن ذخیره می‌شوند. مثلاً به‌یادآوردن خاطرات کودکی مانند اولین روز مدرسه یا حفظ مهارت‌هایی مانند دوچرخه‌سواری که با تمرین در حافظۀ بلند مدت ذخیره شده‌اند.حافظۀ حسی: این حافظه، اطلاعات حسی دریافتی از محیط را به‌طور خیلی کوتاه‌مدت ذخیره می‌کند. این حافظه اطلاعاتی را که از طریق حواس پنجگانه «بینایی، شنوایی، بویایی، چشایی و لامسه» دریافت می‌شود، برای مدت بسیار کوتاهی «چند میلی‌ثانیه تا چند ثانیه» نگه می‌دارد. برای مثال وقتی یک فرد به اطراف نگاه می‌کند و تصاویر را برای چند ثانیه در ذهن خود نگه می‌دارد، این تصاویر در حافظۀ حسی ذخیره می‌شوند. مثلاً اگر نور یک چراغ ناگهان خاموش شود، تصویر آن برای لحظه‌ای کوتاه در ذهن باقی می‌ماند. یا مثلاً شنیدن صدای زنگ موبایل و تشخیص لحظه‌ای آن قبل از اینکه مغز آن را به طور کامل پردازش کند. این حافظه نقش کلیدی در پردازش اولیه اطلاعات دارد و به ما کمک می‌کند اطلاعات محیطی را به صورت گذرا دریافت کنیم و آنچه مهم است را برای پردازش بیشتر نگه داریم.حافظۀ کاری: حافظۀ کاری، بخشی از سیستم حافظۀ کوتاه‌مدت است که نقش مهمی در مدیریت اطلاعات روزمره دارد. این حافظه شامل فرایندهای کنترلی است که اطلاعات را ذخیره و بازیابی می‌کنند و به ما امکان می‌دهند وظایف مختلف را به‌طور هم‌زمان انجام دهیم. به گفته اتکینسون و شیفرین، دو روانشناس برجسته آمریکایی، حافظۀ کاری از طریق فرایندهایی مانند تکرار (Rehearsal) و جستجوی حافظه (Memory Search) عمل می‌کند. تکرار، به‌عنوان یکی از رایج‌ترین این فرایندها، به نگهداری اطلاعات در حافظه کوتاه‌مدت کمک می‌کند و جستجوی حافظه نیز برای بازیابی داده‌های ذخیره‌شده از حافظۀ بلندمدت استفاده می‌شود.این سیستم با مدیریت فعالانۀ اطلاعات، به ما کمک می‌کند تا حجم بالایی از داده‌ها را سازماندهی کنیم و برای یادآوری، تمرکز و انجام وظایف روزمره از آن‌ها استفاده کنیم. مثل حل یک مسئله ریاضی در ذهن، مانند جمع کردن دو عدد بزرگ بدون استفاده از قلم و کاغذ و یا یادداشت‌برداری هنگام گوش دادن به سخنرانی، که نیازمند نگه‌داشتن موقت اطلاعات در ذهن برای پردازش و استفاده فوری است.در زمینۀ یادگیری و استفاده از اطلاعات، حافظۀ کاری اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. این سیستم به‌ویژه در انجام وظایفی مانند حل مسئله، درک مطلب، و یادگیری زبان حیاتی است. برای مثال، هنگام خواندن یک متن، حافظۀ کاری به ما کمک می‌کند که معنای جملات قبلی را به‌خاطر بسپاریم تا با جملات بعدی ترکیب کنیم و کل مفهوم را درک کنیم. همچنین، در حل مسائل ریاضی، حافظۀ کاری امکان نگهداری موقت اعداد و انجام محاسبات ذهنی را فراهم می‌کند.با این حال، چالش‌هایی مانند حجم زیاد اطلاعات یا چندوظیفگی می‌توانند عملکرد حافظۀ کاری را مختل کنند. برای غلبه بر این چالش‌ها، می‌توان از تکنیک‌هایی مانند تکرار، دسته‌بندی اطلاعات، و ایجاد ارتباطات معنایی استفاده کرد. این راهکارها نه‌تنها به تقویت حافظۀ کاری کمک می‌کنند، بلکه موجب بهبود مدیریت اطلاعات در زندگی روزمره نیز می‌شوند.چالش‌های حافظه در دنیای مدرنحواس‌پرتی دیجیتال: پدیده‌ایست که در آن توجه و تمرکز افراد به‌دلیل استفاده بی‌رویه از دستگاه‌ها و فناوری‌های دیجیتال، مانند گوشی‌های هوشمند، شبکه‌های اجتماعی، از بین می‌رود یا به موضوعات کم‌اهمیت‌تر منحرف می‌شود.حجم زیاد اطلاعات: به حالتی اشاره دارد که در آن فرد با میزان زیادی از اطلاعات مواجه می‌شود، به‌طوری که توانایی پردازش، درک و استفادۀ مؤثر از این اطلاعات کاهش می‌یابد. در شرایط اضافه‌بار اطلاعاتی، ذهن برای پردازش داده‌های فراوان دچار مشکل می‌شود و این موضوع می‌تواند باعث کاهش تمرکز، افزایش فراموشی و کاهش کیفیت تصمیم‌گیری شود. عواملی مانند استفاده مداوم از رسانه‌های دیجیتال و مواجهه دائمی با اعلان‌ها و اخبار، حافظۀ کاری را بیش از حد تحت فشار قرار می‌دهد و توانایی ذخیره و بازیابی اطلاعات را مختل می‌کند.وابستگی به فناوری: استفادۀ مداوم از ابزارهای دیجیتال مانند گوشی‌های هوشمند باعث کاهش استفاده از حافظۀ طبیعی و تمرکز ذهنی می‌شود. مثلا افراد برای یادآوری اطلاعات ساده مانند شماره‌تلفن، لیست کارها یا حتی رویدادهای مهم، بیش از حد به فناوری متکی می‌شوند.برای مقابله با این چالش‌ها، راهکارهایی مانند مدیریت اطلاعات، اولویت‌بندی داده‌ها و کاهش حواس‌پرتی‌های محیطی پیشنهاد می‌شود. این اقدامات به حافظه اجازه می‌دهد تا بهتر عمل کند و تمرکز فرد در انجام وظایف بهبود یابد.راهکارهای بهبود حافظه و مدیریت اطلاعات تمرین‌های حافظه۱. تکنیک کاخ حافظه: در این تکنیک، اطلاعاتی که می‌خواهید به‌خاطر بسپارید را به تصاویر ذهنی مرتبط با مکان‌های آشنا «مثل خانه یا مسیر روزانه» پیوند می‌دهید. سپس با مرور ذهنی این مکان‌ها، اطلاعات به راحتی بازیابی می‌شوند. این روش از حافظۀ تصویری و فضایی برای بهبود یادآوری استفاده می‌کند.۲. تکرار با فاصله: در این تکنیک اطلاعات در بازه‌های زمانی منظم و به تدریج طولانی‌تر مرور می‌شوند. این روش با جلوگیری از فراموشی، به ذخیرۀ بهتر مطالب در حافظه بلندمدت کمک می‌کند.۳. فعالیت‌های مغزی: یادگیری زبان جدید، تمرین‌های ذهنی مثل سودوکو و فعالیت‌های خلاقانه مانند موسیقی و نقاشی است. این تمرین‌ها با تقویت و تحریک مغز چالش‌هایی ایجاد می‌کنند که مسیرهای عصبی جدیدی در مغز شکل گیرد و باعث تقویت حافظه، تمرکز و انعطاف‌پذیری ذهنی شود و از زوال شناختی هم پیشگیری می‌کنند.۴. مدیریت اطلاعات : استفاده از اپلیکیشن‌های یادداشت‌برداری مثل Evernote یا Notion می‌تواند به سازماندهی بهتر اطلاعات کمک کند. این ابزارها امکان دسته‌بندی داده‌ها، تنظیم یادآورها، ایجاد لیست وظایف و ذخیرۀ مطالب مهم را فراهم می‌کنند و باعث می‌شوند اطلاعات به‌راحتی قابل دسترس و مدیریت شوند.۵. استفاده از تکنیک‌های یادسپاری برای بهبود حافظه: تکنیک‌های یادسپاری (Mnemonic Devices) یکی از مؤثرترین روش‌ها برای بهبود حافظه و تسهیل فرآیند ذخیره و یادآوری اطلاعات هستند. این تکنیک‌ها بر پایه ایجاد ارتباطات ساده و معنادار بین اطلاعات جدید و دانسته‌های قبلی عمل می‌کنند.برای مثال:اختصارات (Acronyms): استفاده از حروف اول کلمات برای ساختن یک واژه جدید. مثلاً در درس‌های تاریخ، از «قاف» برای به‌خاطر سپردن سه سلسله قاجار، افشار و صفویه بهره برد.تصاویر ذهنی: ایجاد تصاویر واضح و خلاقانه در ذهن برای حفظ اطلاعات، مانند تصور کردن یک کتاب بزرگ براییادآوری واژه «مطالعه».داستان‌سازی: ساختن یک داستان کوتاه که اطلاعات مورد نظر را به هم پیوند دهد.این تکنیک‌ها باعث کاهش فشار بر حافظۀ کاری شده و فرایند یادگیری و یادآوری اطلاعات را آسان‌تر و سریع‌تر می‌کنند.استفاده از روش‌های یادسپاری در زندگی روزمره، مانند حفظ فهرست کارها یا اطلاعات پیچیده، می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی برتقویت حافظه داشته باشد.شناخت بهتر از نحوه عملکرد حافظه می‌تواند تأثیر چشمگیری بر بهبود کیفیت زندگی روزمره داشته باشد. با استفاده از راهکارهای علمی و اثربخش، مانند تکنیک‌های تقویت حافظه و مدیریت اطلاعات، می‌توان از ظرفیت ذهنی خود به بهترین شکل ممکن بهره برد. همچنین، ترکیب این روش‌ها با استفادۀ هوشمندانه از ابزارهای فناوری، امکان بهبود عملکرد ذهنی و سازماندهی بهتر اطلاعات را فراهم می‌کند.منابعThe Organized Mind: Thinking Straight in the Age of Information Overload; Daniel J. LevitinThe study of everyday memory; G. CohenHuman Memory: A Proposed System and Its Control Process; Atkinson & ShiffrinWorking Memory and Learning; Susan E. Gathercole & racy Packiam AllowayHow to Use Mnemonic Devices to Improve Your Memory; Sanjana Gupta انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی کوثر رخساری‌زاده Mon, 30 Dec 2024 20:21:56 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D8%B6%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%BA%D8%B2-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D9%85%D8%BA%D8%B1-rscz94gae3zy ضربه مغزی بر روی فعالیت نامتناوب مغز اثر دارد که معمولا به عنوان نویز کنار گذاشته می‌شود! با وجود اینکه نقش مهمی در تحریک مغر و عملکرد شناختی دارد .بازیکنان فوتبال که ضربه مغزی تجربه می‌کنند، فعالیت نا متناوب[ آهسته] نشان می‌دهند که همراه با حافظه و توجه ضعیف و نمرات ضعیف در آزمون پس سکته مغزی است .این تغییرات به مناطقی از مغز می‌شود که وابسته به شیمیایی مغر است ، مربوط میشود .این یافته ها پیشنهاد می‌دهند که بررسی فعالیت نامتناوب مغز، باعث پیشرفت ما در تشخیص ضربه مغزی می‌شود. ورزش های دارای ماهیت ارتباطی مثل فوتبال ریسک دچار شدن به آسیب مغزی را به خصوص در نوجوانان در حال رشد مغز ، افزایش می‌دهد. ما دارای سیگنال های مغزی با الگو های ریتمیک در حالت سالم در فعالیت های توجه، حرکت و پردازش شناختی هستیم . فعالیت نامتناوت مغز مربوط به [تحریک پذیری قشری] و تحریک پذیری قشری بخشی اساسی در عملکرد مغز است . درواقع نشان داده میشود که چطور نورون ها به تحریک پاسخ می‌دهند و دارای نقشی اساسی در عملکرد های شناختی از جمله یادگیری ، حافظه ، تصمیم گیری ، حرکت ،بیداری و خواب هستند .آزمایش قبل و بعد MEG در حالت استراحت از ۹۱ بازیکن فوتبالی که ده نفر آن ها تشخیص آسیب مغزی شده بودند ، گرفته شد . این یک روش تصویر برداری نورونی است که زمینه های مغناطیسی که فعالیت الکتریکی مغز تولید میکند ، مطالعه می‌کند. آهستگی فعالیت نامتناوب مغز در مناطقی از مغز که دارای شیمیایی مرتبط با نشانه های شناختی است، در افراد دچار ضربه مغزی نمایان می‌شود. این پژوهش اهمیت ابزار های مراقبت کننده در ورزش های ارتباطی را نشان می‌دهد و همچنین اصل ضروری این است که ورزشکاران قبل از ورود به هر نوع ورزشی ، کاملا بهبود یابند.همچنین در مطالعات دیگری نشان داده شده افراد دچار ضربه مغزی ، سردرد هایی را تجربه می‌کنند که بخاطر بالا بودن سطح آهن در سلول های آسیب دیده است . بنابراین از میزان آهن می‌توان به عنوان یک نشانگر بالینی در تشخیص سردرد بعد از ضربه مغزی استفاده کرد .آزمایشی در این افراد صورت گرفت که به طرق مختلف ضربه خورده بودند . میزان آهن بالای همگی آن ها در منطقه چپ اکسیپیتال ، راست مخچه و راست لوب تمپورال دیده شد که این میزان آهن تابعی از مقدار زمان گذشته از ضربه مغزی و مقدار سردرد است . هر چه قدر زمان بیشتر گذشته باشد و سردرد ها بیشتر باشد ، مقدار آهن در مناطق مختلف مغر نیز بیش‌تر است . ممکن است در ادامه قادر باشیم این تفاوت را در سایر فاکتور ها از جمله خونریزی داخل مغزی یا تغییرات آب بافتی ملاحظه کنیم . انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی فاطمه قائم مقامی Mon, 30 Dec 2024 14:11:12 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%AB%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%DA%A9%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AD%D8%B1%DA%A9-%D9%88-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%B1-%D8%B9%D9%85%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D9%88-%D8%B9%D8%B5%D8%A8%DB%8C-%D9%85%D8%BA%D8%B2-iie3aquhnefl نویسنده : سارینا احمدی ، مهدیه صبورمقدمهمغز انسان، این عضو پیچیده و شگفت‌انگیز، به‌عنوان فرمانده اصلی بدن، تمام فرآیندهای فکری، احساسی و فیزیولوژیکی را تحت کنترل دارد. در این سیستم پیچیده، مواد شیمیایی مختلف نقش‌های حیاتی ایفا می‌کنند که به تنظیم فعالیت‌های مغزی و واکنش‌های بدن کمک می‌کنند. دو ماده پرمصرف و آشنا، کافئین و نیکوتین، تأثیرات شگرفی بر عملکرد مغز دارند که بسیاری از ما آن‌ها را تجربه کرده‌ایم. شاید شما هم پیش از یک جلسه مهم با نوشیدن قهوه خودتان را هوشیار و سرحال احساس کرده‌اید یا بعضی افراد را دیده‌اید که برای کاهش استرس و تمرکز، سیگار روشن می‌کنند. اما چرا این مواد چنین تأثیری بر بدن و ذهن ما دارند؟تأثیر بر انتقال‌دهنده‌های عصبی: مواد محرک مانند کافئین و آمفتامین‌ها با افزایش آزادسازی یا مهار بازجذب دوپامین، سروتونین و نورآدرنالین، موجب تقویت فعالیت سیستم عصبی مرکزی و افزایش هوشیاری و انگیزش می‌شوند. در مقابل، مواد آرام‌بخش مانند نیکوتین و بنزودیازپین‌ها با تحریک گیرنده‌های نیکوتینی و تقویت اثر گابا، باعث تغییرات در سطح انتقال‌دهنده‌های عصبی و ایجاد احساس آرامش و کاهش اضطراب می‌گردند.تأثیرات بر فعالیت مغزی و تغییرات نوروپلاستیک: مواد محرک با افزایش فعالیت مغزی، تحریک پلاستیسیته سیناپسی و بهبود عملکرد شناختی را تسهیل می‌کنند. مواد آرام‌بخش به‌ویژه در مصرف طولانی‌مدت، ممکن است منجر به کاهش پلاستیسیته و اختلالات حافظه و یادگیری شوند. "کافئین و نیکوتین؛ دو چهره متفاوت از هوشیاری و آرامش در مغز شما"مکانیسم عملکردکافئین: محرک مغز و رمز بیداریکافئین یک آنتاگونیست گیرنده‌های آدنوزین است که در قهوه و چای یافت می‌شود. آدنوزین به‌طور طبیعی در مغز ترشح می‌شود و باعث آرامش و خواب‌آلودگی می‌شود. کافئین با اتصال به گیرنده‌های آدنوزین A1 و A2A، اثرات آرام‌بخش آن را مهار می‌کند و موجب افزایش فعالیت نورون‌ها می‌شود.این فرآیند باعث ترشح دوپامین و نوراپی‌نفرین می‌شود که موجب بهبود تمرکز، انرژی و خلق و خو می‌گردد. همچنین، کافئین با افزایش سطح AMP حلقوی (cAMP) در مغز، فعالیت سیناپسی و نورونی را تحریک می‌کند و اثرات بیداری و هوشیاری را تقویت می‌کند.نیکوتین: مکانیسم‌های شیمیایی و عواقب نوروشیمیایینیکوتین به گیرنده‌های نیکوتینی استیل‌کولین (nAChRs) در مغز متصل می‌شود. این گیرنده‌ها به‌طور معمول با آستیل‌کولین در ارتباط هستند و در تنظیم عملکردهای شناختی، حرکتی و ادراکی نقش دارند. زمانی که نیکوتین به این گیرنده‌ها می‌چسبد، باعث تغییرات فوری در فعالیت نورونی می‌شود. این عمل منجر به افزایش ترشح دوپامین در هسته آکومبنس، که جزئی از سیستم پاداش مغز است، می‌شود. دوپامین حس لذت و پاداش را ایجاد کرده و به همین دلیل نیکوتین به سرعت می‌تواند وابستگی روانی ایجاد کند.علاوه بر دوپامین، نیکوتین ترشح سایر انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند نوراپی‌نفرین، سروتونین و گابا (GABA) را نیز تحریک می‌کند. افزایش نوراپی‌نفرین باعث بهبود آمادگی فیزیکی و مقابله با استرس می‌شود، در حالی که سروتونین موجب تنظیم حالات روانی مثبت و GABA از فعالیت‌های بیش‌ازحد نورونی جلوگیری می‌کند.اهمیت تحلیل اثرات نوروشیمیاییتحلیل اثرات نوروشیمیایی بر عملکرد مغز از آن جهت اهمیت دارد که تغییرات در سیستم‌های نوروترانسمیتر می‌تواند عملکرد شناختی، احساسی و رفتاری را تحت تأثیر قرار دهد. این فرآیندها به تنظیم پلاستیسیته سیناپسی، تعادل بین تحریک و مهار عصبی، و تعاملات پیچیده در شبکه‌های عصبی وابسته هستند. بررسی اثرات مواد مختلف بر انتقال‌دهنده‌های عصبی مانند دوپامین، نورآدرنالین و گابا، می‌تواند به درک عمیق‌تری از مکانیزم‌های عصبی اختلالات روانی، نورولوژیکی و وابستگی منجر شده و به توسعه درمان‌های هدفمند و دقیق‌تر در بهبود اختلالات شناختی و روانی کمک کند.بخش نهایی و چشم انداز آیندهمطالعه تأثیرات محرک‌های شیمیایی مختلف بر عملکرد مغز نشان می‌دهد که این مواد از طریق مکانیسم‌های متفاوت بر فعالیت نورونی و سطوح هوشیاری اثر می‌گذارند. یکی از این محرک‌ها با مهار گیرنده‌های خاص در مغز، باعث افزایش بیداری و تمرکز می‌شود و از این طریق عملکرد شناختی را در کوتاه‌مدت تقویت می‌کند. در مقابل، محرک دیگر با تحریک گیرنده‌های نیکوتینی و افزایش ترشح مواد شیمیایی مغزی مانند دوپامین، احساس لذت و انگیزه را به‌طور سریع ایجاد می‌کند اما به‌دلیل توان بالای وابستگی، می‌تواند به مشکلات جدی در بلندمدت منجر شود.با وجود تأثیرات مثبت موقتی این مواد بر عملکرد مغز، مصرف طولانی‌مدت و بی‌رویه آن‌ها می‌تواند موجب وابستگی روانی و جسمی، تغییرات ساختاری در مغز و بروز اختلالات جدی مانند مشکلات قلبی-عروقی و شناختی گردد. بنابراین، مصرف کنترل‌شده و آگاهانه این محرک‌ها برای جلوگیری از عوارض منفی آن‌ها و حفظ سلامت جسمی و روانی توصیه می‌شود. انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی سارینا احمدی Sun, 29 Dec 2024 12:33:23 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D9%87%D9%86%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%86%DA%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%AF%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-hmlg9vriby5j نویسنده : مانیا میرعظیمی و الهه نور زاده با وجود این که هزاران سال است مردم از هنر به عنوان راهی برای بیان، ارتباط و بهبود یافتن استفاده می‌کنند اما هنر درمانی به صورت رسمی از میانه های قرن بیستم شکل گرفته است. پزشکان دریافتند که افرادی که از بیماری های روانی رنج می‌برند غالبا خودشان را در نقاشی ها و سایر کارهای هنری بیان کرده اند و این باعث شد که به فکر استفاده از هنر به عنوان یک راهبرد بهبود بخش بیفتند. از آن زمان، هنر بخش مهمی از حوزه روان درمانی شده است و در برخی از روش های سنجش و درمان به کار می‌رود. تاریخچه روان درمانی به مفهوم روان شناختی به نام خانم مارگارت نامبرگ شناخته می‌شود. او زمانی که مشغول تعلیم نقاشی به کودکان بود فهمید هنر، تداعی آزاد را بسیار روان و ارتباط نمادین ناخودآگاه را به شکلی بدون سانسور و عینی آسان می‌کند و عملا جنبه درمانی آن در رها سازی ناخودآگاه از طریق تصویر سازی و مشاهده آگاهانه 'خود' است. اما همزمان با نامبرگ، خانم‌ آدرین هیل که هنرمندی بریتانیایی بود برای اولین بار واژه 'هنر درمانی' را با نگاه هنری به کار برد و اثر هنر درمانی را توصیف کرد.هنر به عنوان یک ابزار درمانی می‌تواند تأثیرات مثبتی بر روی سلامت روان و جسم انسان به ویژه کودکان داشته باشد. این تأثیرات شامل موارد زیر هستند:1. کاهش استرس و اضطراب: فعالیت‌های هنری مانند نقاشی، موسیقی، و نوشتن می‌توانند به کاهش استرس و اضطراب کمک کنند. این فعالیت‌ها معمولاً موجب آرامش ذهن و کاهش تنش‌های روزمره می‌شوند.2. ابراز احساسات: هنر به افراد اجازه می‌دهد تا احساسات خود را به شیوه‌ای آزادانه و خلاقانه ابراز کنند. این ابراز می‌تواند به شخص کمک کند تا با مشکلات و چالش‌های زندگی بهتر کنار بیاید.3. تقویت اعتماد به نفس: خلق آثار هنری، چه در زمینهٔ نقاشی، مجسمه‌سازی و یا موسیقی، می‌تواند به افزایش اعتماد به نفس و احساس خودارزشی در افراد کمک کند.4. تقویت روابط اجتماعی: شرکت در فعالیت‌های هنری گروهی می‌تواند منجر به بهبود روابط اجتماعی و ایجاد ارتباطات مثبت و حمایت‌کننده شود.5. تسهیل در روند بهبود بیماری: برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که هنر درمانی می‌تواند در بهبود بیماری‌های جسمی نیز مؤثر باشد. به عنوان مثال، در بیماران مبتلا به سرطان، هنر درمانی توانسته است کیفیت زندگی را افزایش دهد و احساس شادی و رضایت را بیشتر کند.6. ایجاد حس معناداری: فعالیت‌های هنری می‌توانند به افراد کمک کنند تا به زندگی خود معنا بخشند و با چالش‌های زندگی بهتر مقابله کنند.درمان های دارویی اگرچه موثر هستند، اما اغلب داری عوارض جانبی بالقوه هستند. هنر درمانی را می‌توان به عنوان جایگزین غیر دارویی امیدوار کننده برای کاهش علائم اضطراب و بهبود مهارت های اجتماعی، شناختی و عاطفی بدون خطرات مرتبط. یافته ها حاکی از آن است که هنر درمانی به طور قابل توجهی علائم اضطراب کودکان را بهبود بخشید. مطالعات نشان می‌دهد هنر درمانی می‌تواند در اختلالات شایع کودکان نظیر اختلال طیف اوتیسم (ASD)، اختلال کمبود توجه پیش فعالی (ADHD)، اختلالات رشد زبان و مشکلات یادگیری و اختلال استرس مورد استفاده قرار گیرد و تاثیر مثبتی در بهبود داشته است.به طور کلی، هنر می‌تواند به عنوان یک روش مکمل در درمان بیماری‌ها و بهبود سلامت روان مورد استفاده قرار گیرد و تأثیرات مثبت زیادی بر روی کیفیت زندگی افراد داشته باشد . تاثیر رنگ ها و رنگ درمانی در سلامت روانرنگ درمانی یکی از راهکارهای مراقبتی در طب مدرن به شمار میرود به طور مثال رنگ آبی برای تسکین التهاب و درد کاربرد دارد. رنگ درمانی یک شیوه مهم درمانی در سلامتی روان است. در زندگی همه ما رنگ هایی در اطرافمان قرار دارند که به راحتی میتوانیم با ترکیب رنگی مناسب در پیرامون خود بستری امن برای سلامتی جسمی و روحی خود تامین نماییم. در این بخش از سلامت نمناک به تاثیر رنگ ها و رنگ درمانی در سلامت روان می پردازیم.مدت‌های زیادی است که تأثیر رنگ‌ها بر احساسات، عواطف و خلق‌وخوی ما از طرف هنرمندان و معماران داخلی درک شده و بر همین اساس می‌توانند ما را تحت تأثیر قرار دهند. به دلیل همین تأثیرات است که معمولا رنگ دیوارهای بیمارستان سبز هستند تا استرس را کاهش داده و احساس آرامش را به ما منتقل کنند. هر رنگ تأثیری بر ذهن و بدن ما می‌گذارد و جالب است بدانید یک روش درمانی بر اساس رنگ‌ها هم وجود دارد. این روش درمانی «کروموتراپی» (Chromotherapy) نام دارد کروموتراپی چیست؟کروموتراپی (Chromotherapy) یا رنگ درمانی بر اساس تأثیر رنگ‌ها و نورهای رنگی بر بیماری‌های جسمی عمل می‌کند. درمانگر با توجه به موقعیت و ماهیت بیماری یک رنگ خاص را انتخاب کرده و درمان را شروع می‌کند.آگوست پلیوسونتون یکی از اولین دانشمندانی بود که به تأثیر رنگ‌ها بر انسان توجه کرد. او در سال ۱۸۷۶ کتابی با عنوان «تأثیر تابش آبی نور خورشید و رنگ آبی آسمان» منتشر کرد. پلیوسونتون در این مقاله به تأثیر نور و رنگ آبی و در تحریک رشد گیاهان و گاوها پرداخته بود و به این نکته اشاره کرده بود که این رنگ در بهبود رشد انسان هم مؤثر است. انتشار این کتاب اولین قدم برای ورود رنگ درمانی به پزشکی مدرن شد.مطالعات مختلفی نشان داده است که انسان توانایی تشخیص تقریبا ۱۰ میلیون رنگ را دارد. ولی جالب است بدانید که همه‌ی این رنگ‌ها به سه رنگ اصلی زرد، قرمز و آبی تقسیم می‌شوند. در رنگ درمانی رنگ‌های ثانویه به‌خصوص نارنجی، بنفش و سبز به رنگ‌های اصلی اضافه می‌شوند. هر رنگ در کروموتراپی یک معنای خاص دارد که در ادامه با آن‌ها آشنا می‌شویم.قرمزرنگ قرمز گرم است و روی کلیه‌ها، ستون فقرات و حس بویایی تأثیر می‌گذارد. این رنگ باعث افزایش انرژی شده و معمولا برای افرادی که خستگی مفرط دارند مناسب است. افراد پرتحرک می‌توانند از نور درمانی قرمز برای از بین بردن گرفتگی عضلات و مفاصل استفاده کنند. این رنگ باعث افزایش میل جنسی می‌شودرنگ قرمز محرک اعصاب و خون است و آدرنالین را آزاد می کند و موجب فعال شدن گردش خون و نشاط بخشیدن به بدن می شود. رنگ قرمز بر خستگی، بی حالی، افسردگی مزمن و سرماخوردگی غلبه می کند.زردتأثیر رنگ زرد بر روی معده، کبد و روده زیاد است و درمانگرها برای درمان مشکلات هضم در افراد مختلف به سراغ رنگ زرد می‌روند. این رنگ قاتل افسردگی است و استفاده از آن به افرادی که دچار این عارضه هستند توصیه می‌شود.آبیاین رنگ نقطه‌ی مقابل قرمز است و برای کاهش فشار خون و ایجاد احساس آرامش استفاده می‌شود. نور آبی می‌تواند به درمان میگرن کمک کند، همچنین بر روی فعالیت گلو، گوش و دهان تأثیرگذار است.سبزسبز رنگ طبیعت است و رنگ درمانی با این رنگ باعث ترشح هورمون‌های رشد شده و عضلات، استخوان‌ها و بافت‌های مختلف بدن را تقویت می‌کند. این رنگ نماد ایجاد قدرت است و سیستم ایمنی بدن را هم تقویت می‌کند.بنفشنور و رنگ بنفش در ایجاد خواب راحت مؤثر است، استرس‌های عاطفی و ذهنی را کاهش داده و روی سیستم عصبی و چشم تأثیرگذار است. بنفش میل جنسی را کاهش داده و از این نظر نقطه‌ی مقابل رنگ قرمز است.نارنجیاگر به دنبال افزایش خلاقیت هستید می‌توانید از رنگ نارنجی در اطراف خود استفاده کنید. نارنجی روند تفکر خلاقانه را تحریک کرده و به شما در پیدا کردن ایده‌های جدید کمک می‌کند. تأثیر مستقیم این رنگ بر روی سیستم تنفسی است، همچنین تولید شیر را در مادران شیرده تحریک می‌کند رنگ نارنجی اشتها را تقویت می کند.شما به وسیله متدهای آسان رنگ درمانی می توانید از ارتعاش انرژیک و خصوصیات درمانی رنگ ها سود ببرید و تجسم فکری برای رنگ ها داشته باشید و یاد بگیرید چگونه به آن ها بیندیشید، از آن ها چطور استفاده کنید و تعادل را به بدنتان برگردانید.از رنگ درمانی در مراقبت های پزشکی مدرن نیز استفاده می شود به اینصورت که برای تسکین دادن التهاب و درد مفاصل و کاهش فشار خون بالا ، جلوگیری از آسیب های مغزی یا مرگ در اثر تکامل نیافتن کبد در کودکان نارس از رنگ آبی استفاده می شود. برای درمان گردش خونی کند و میگرن نیز از رنگ قرمز استفاده می شود.همه افراد برای سلامتی نیازمند دریافت طیفی از انرژی هستند که می توانند این انرژی را از رنگ ها بگیرند زیرا هر کدام از رنگ ها انرژی خاصی دارند و در طیفی خاص ارتعاش دارد و این ارتعاشات با ارتعاشات داخل بدن ماتطابق برقرار می کنند.رنگ های آبی، نیلی، ارغوانی رنگ هایی آرامش بخش هستند اما رنگ های قرمز و نارنجی و زرد انرژی ما را افزایش می دهند و موجب شادی و سر زندگی می شوند. حالات مختلف بدنی، روحی و احساسی ما هر یک به رنگ های متفاوت پاسخ می دهند.رنگ و خلق و خورنگ ها بر روی تغییر خلق و خو و گرایش های ما تاثیر دارند.برای افزایش خلاقیت از رنگ نارنجی می توان استفاده نمود.برای غلبه بر مشکل بی حوصلگی در رانندگی از رنگ فیروزه ای استفاده کنید.از رنگ آبی برای از بین بردن خشم استفاده کنید.استفاده از رنگ ها در محیط خانه تنها سبب زیبایی و لذت بردن از آنها نمی شود بلکه استفاده از رنگ ها برای درمان نیز مفید است. لمس رنگ ها احساس ناراحتی، افسردگی را از بین می برد و به هیجان زدگی کمک می کند. رنگ های به صورت متحد، در محیط زندگی تعادل و هارمونی ایجاد می کنند.از اهمیت روانشناسی رنگ و اثرگذاری آن در بیمارستان‌ها چقدر اطلاعات دارین؟رنگ‌ها جزئی جدایی‌ناپذیر از زندگی ما هستند و نبود آن‌ها زندگی را کسل‌کننده و بی‌روح می‌کند.طبیعت و دنیای اطراف ما از چندین رنگ تشکیل شده است این واقعیت، طراحان داخلی را به استفاده از رنگ ها در محیط های درمانی و بهداشتی ترغیب کرده است. تحقیقات ثابت کرده است که رنگ‌ها می توانند بر پاسخ بیماران نسبت به مراقبت‌های پزشکی و بهبود آن‌ها تاثیر مثبت بگذارد.کروموتراپی یا رنگ‌شناسی روشی است که به بررسی خواص درمانی رنگ‌ها و رنگ‌هایی که اگر در محیط‌های درمانی و بهداشتی استفاده شوند برای بیماران و پرسنل بسیار سودمندند می پردازد. در متن زیر به بررسی روانشناسی رنگ و اثر آن بر طراحی بیمارستان خواهیم پرداخت.رنگ ها چه تاثیری بر بیماری های مختلف دارند؟مدت هاست که آثار روانی و فیزیولوژیکی رنگ ها بر روی انسان‌ها ثابت شده است و این دانش روانشناسی رنگ به محیط های بهداشتی و درمانی قابل انتقال است. انتخاب رنگ مناسب می تواند بر روی روحیه و رفتار بیمار تاثیرات بسیار مثبتی بگذارد. مطالعات علمی ثابت کرده که رنگ‌های مورد استفاده در دیوارها، کف و مبلمان محیط‌های درمانی و بهداشتی می‌تواند در پاسخ بیماران به درمان تاثیر زیادی بگذارد. برای مثال رنگ‌های با سایه روشن:وقتی بیمار یا همراهش وارد بیمارستان و محیط درمانی می شوند اولین چیزی که توجه آن ها را جلب می کند بخش بزرگتر دیوار یا سقف است. طبق گفته‌های دکتر فوربس روانشناس نامی دیوارهایی که با سایه های روشن تر رنگ آمیزی شده اند باعث می شود بیمار احساس آرامش و اعتماد کند.این نتایج چگونه حاصل شده؟کروموتراپیست رنگ‌ها یا نورهای خاصی را روی نقاط مختلفی از بدن به نام چاکراها اعمال می‌کند و نتایج حاصله ثابت کرده است که به عنوان مثال رنگ قرمز باعث افزایش ضربان قلب و فشار خون شده و یا رنگ آبی باعث ایجاد آرامش می‌شود و بنابراین برای تسکین سردردها و استرس‌ها بسیار مفید است.رنگ‌ها در واقع می توانند احساس فرد نسبت به محیط اطراف را تغییر دهند و روانشناسی رنگ در این زمینه اهمیت زیادی دارد.گفته می شود که انتخاب رنگ برای اتاق بیماران تا حد زیادی به مدت زمان ماندن فرد در آن جا بستگی دارد. این امر به ویژه در بیماران مسن که قسمت عمده‌ای از جمعیت بیمارستان را تشکیل می دهند و برای مدت طولانی در بیمارستان بستری هستند بسیار مهم است به عنوان مثال استفاده از رنگ‌هایی مانند نارنجی یا قرمز موجب احساس اضطراب و ناامنی در این افراد می‌شود اما همین رنگ‌ها اگر در اتاق‌های بیمارستان کودکان استفاده شود باعث احساس شادی و نشاط در کودکان می‌شود بنابراین توجه به رده سنی افراد نیز در استفاده از رنگ‌ها بسیار اهمیت دارد انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی مانیا میرعظیمی Thu, 19 Dec 2024 18:24:17 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%B3-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D9%87%D8%A7-znjnoxn4bcgs نویسنده:حسین ستوده و فاطمه اسلامی عادت‌‌ها نقش مهمی در زندگی ما دارند. از کارهای روتین و روزمره گرفته تا سوءمصرف مواد همگی عادت به حساب می‌آیند و مدارهای مغزی یکسانی را فعال می‌کنند.  عادت‌ها، چه آن‌ها که نمود بیرونی بیشتری دارند مانند مدام چک کردن موبایل، و چه آن‌ها که جنبه‌ی شناختی و درونی بیشتری دارند مثل قضاوت کردن یا تصمیم‌گیری طبق یک الگوی مشخص، می‌توانند در حوزه‌ی نوروساینس شناختی مورد مطالعه قرار گیرند.دهه‌ها تحقیق برای رسیدن به نحوه‌ی عملکرد عادات در مغز انسان، نشان می‌دهد که عادت‌ها از 2 مکانیزم مغزی اثرپذیرند:    1. پاسخ دادن خودکار به تریگرها (نشانه‌های محرک که می‌توانند درونی یا بیرونی باشند)، مثل اسکرول کردن در سوشال مدیا که توسط سیستم پاسخدهی اتوماتیک انجام می‌شود.    2. کنترل هدفمند، مثل کنار گذاشتن موبایل برای انجام دادن کاری که توسط سیستم کنترل هدفمند مغز انجام می‌شود.  تعادل عملکرد این 2 سیستم، عادات ما را می‌سازند و کارهای روزمره‌مان را رهبری می‌کنند. لغزش این 2 سیستم، عادات ما را به هم می‌ریزند و این دقیقا همان چیزیست که باعث می‌شود شما به جای پسورد جدیدتان، پسورد قدیمی‌تان را وارد کنید. حتی در برخی موارد، لغزش شدیدتر تعادل این 2 سیستم، باعث انجام رفتارهای اجباری (رفتارهایی که مغزمان میل شدیدی به انجام آنها دارد؛ انگار که برای آنها طراحی شده است.) در اختلالاتی مثل وسواس فکری، اختلال خوردن و سوء مصرف می‌شود. شکل‌گیری عادت‌ها زمانی رخ می‌دهد که سیستم پاسخدهی خودکار بر سیستم کنترل هدفمند و آگاهانه غلبه کند. این اتفاق در مواقع خستگی، تنهایی، گرسنگی و عصبانیت بیشتر رخ می‌دهد چرا که قشر پیش پیشانی کورتکس مغز به تعبیری خاموش می‌شود و رفتار و فکر کردن خارج از چهارچوب عادت‌ها بسیار سخت می‌شود. در این فرآیند تفاوتی بین عادات خوب و بد وجود ندارد. هردو تابع همین سیستم شکل‌گیری عادت‌ها هستند. با درک این پویایی، می‌توان عادات بد را شکست داد و عادات خوب را شکل داد. نوروساینس شناختی عادت‌ها، راه‌هایی برای تعادل بین این دو سیستم ارائه می‌دهد: 1. تکرار چندباره برای شکل‌گیری عادت‌ها مهم است. تکرار باعث ایجاد ارتباط بین علت‌های محیطی (تریگرها) و پاسخ‌ها می‌شود. در عین حال، پاداش‌دهی به رفتار و آپدیت ارزش پاداش‌ عادت‌ها توسط قشر اوربیتوفرونتال مغز نیز باعث تکرار بیشتر یک عادت می‌شود. 2. محیط تاثیر زیادی در شکل‌گیری و از بین رفتن عادت‌ها دارد. برای مثال، سهولت دسترسی به یک رفتار، باعث تکرار و تبدیل آن به یک عادت می‌شود. یا حذف تریگرها و نشانه‌های یک عادت، باعث حذف آن می‌شود. گرچه این امکان نیز وجود دارد که استرس و خستگی و فشار ددلاین، باعث کمرنگ شدن این سیستم و بازگشت به الگوهای قبلی شوند. به طور کلی کنترل روتین‌ها و عادات در مواقع استرس‌زا بسیار دشوار است. 3. دانستن نحوه‌ی مهندسی سیستم کنترل هدفمند، به تقویت و تضعیف عادت‌ها کمک می‌کند.مایند فولنس و کنجکاوی راهکار‌هایی هستند که برای شکل‌دهی عادات خوب و تخریب عادات بد ارائه می‌شوند.مسائلی که کنجکاوی نسبت به آن‌ها وضعیت عادات را بهتر می‌کند عبارت‌اند از:1.سیکل عادات. کنجکاوی نسبت به تریگرهایی که انجام دوباره‌ی یک عادت را فعال می‌کنند، رفتاری که پس از آن بروز داده می‌شود و عواقب پس از آن.2. تریگرها. داشتن مواضع بازتر و پذیرفته‌تر و کنجکاوی نسبت به امیال شدید و موج سواری بر جریان افکار.3.نتایج. توجه و کنجکاوی نسبت به عواقب منفی عادات که در آخر منجر به تغییر ارزش‌های پاداشی یک عادت با آگاهی بر منفی بودن نتیجه‌ی آن می‌شود.مطالعات در حوزه‌ی نوروساینس عادت‌ها فرصتی برای شخصی‌سازی درمان‌ها، تخریب عادات بد، شکل‌دهی عادات خوب و موثر کردن مداخلات است. این مطالعات نه تنها در درمان‌های فردی کارآمد هستند، بلکه می‌توانند بر استراتژی‌های سلامت سیاستمداران نیز موثر باشند. همچنین این مطالعات به ما نشان می‌دهد که به جای مقابله با فرآیند شکل‌گیری عادت‌ها در مغز می‌توانیم با چیدن استراتژی‌های مناسب، از این سیستم بهره‌مند شویم‌. انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی فاطمه اسلامی Mon, 16 Dec 2024 00:10:39 +0330 https://virgool.io/KHU-Cognitive/%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%B3-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%88%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%D9%87%D9%85-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D9%88-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8C%DA%86%DB%8C%D8%AF%D9%87-n3vyg7hcaotv مغز انسان، پیچیده‌ترین ساختار زیستی موجود در طبیعت، سال‌هاست که موضوع اصلی تحقیقات علمی بوده است. از فرآیندهای شناختی همچون یادگیری و تصمیم‌گیری گرفته تا پردازش حسی و حرکتی، عملکرد مغز به‌طور شگفت‌آوری دقیق و کارآمد است. اما آیا می‌توانیم این پیچیدگی‌ها را در دنیای دیجیتال شبیه‌سازی کنیم؟ این سوالی است که پژوهشگران در حوزه نوروساینس و هوش مصنوعی به آن پرداخته‌اند.با پیشرفت‌های اخیر در زمینه‌ی یادگیری ماشین و شبکه‌های عصبی مصنوعی (ANN)، ما قادر به توسعه الگوریتم‌هایی هستیم که می‌توانند الگوهای مغزی انسان را تقلید کنند و به‌نوعی از آن‌ها یاد بگیرند. جالب‌تر آنکه این پیشرفت‌ها به ما این امکان را می‌دهند که ارتباط میان علوم اعصاب و برنامه‌نویسی را به‌طور عمیق‌تری درک کرده و کاربردهای آن را در دنیای واقعی مشاهده کنیم. آیا برنامه‌نویسی می‌تواند به فرآیندهای شناختی مغز شباهت پیدا کند؟ و آیا شبیه‌سازی‌های مغزی می‌توانند در بهبود هوش مصنوعی کمک کنند؟در این مقاله، به بررسی پیاده‌سازی مفاهیم نوروساینس در زبان‌های برنامه‌نویسی و استفاده از مدل‌های مغزی در توسعه سیستم‌های هوش مصنوعی می‌پردازیم.1. شبکه‌های عصبی مصنوعی (Artificial Neural Networks)شبکه‌های عصبی مصنوعی (ANNs) به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای یادگیری ماشین، الهام گرفته از ساختار و عملکرد مغز انسان هستند. مغز انسان از میلیاردها نورون تشکیل شده که از طریق سیناپس‌ها به یکدیگر متصل هستند و اطلاعات را به صورت سیگنال‌های الکتریکی انتقال می‌دهند. شبکه‌های عصبی مصنوعی مشابه این ساختار را در قالب واحدهای پردازشی به نام نورون‌های مصنوعی پیاده‌سازی می‌کنند که از طریق لایه‌ها به یکدیگر متصل می‌شوند و اطلاعات را پردازش می‌کنند.ساختار شبکه‌های عصبی مصنوعیشبکه‌های عصبی مصنوعی معمولاً از سه نوع لایه اصلی تشکیل می‌شوند:لایه ورودی (Input Layer): این لایه داده‌های اولیه (مانند تصاویر، متون، یا دیگر داده‌ها) را به شبکه وارد می‌کند.لایه‌های مخفی (Hidden Layers): این لایه‌ها وظیفه پردازش اطلاعات را بر عهده دارند. در این لایه‌ها نورون‌ها به‌طور پیچیده‌ای به یکدیگر متصل هستند و اطلاعات را از لایه ورودی دریافت کرده و به لایه خروجی ارسال می‌کنند. تعداد لایه‌های مخفی و نورون‌های هر لایه می‌تواند متغیر باشد.لایه خروجی (Output Layer): این لایه نتیجه نهایی پردازش را تولید کرده و به کاربر یا سیستم‌های دیگر ارسال می‌کند.ANNنحوه عملکرد شبکه‌های عصبیشبکه‌های عصبی مصنوعی به‌طور مشابه مغز انسان، از فرآیندی به نام انتشار جلو (Forward Propagation) برای پردازش داده‌ها استفاده می‌کنند. در این فرآیند، سیگنال‌های ورودی از لایه ورودی عبور کرده و به لایه‌های مخفی منتقل می‌شوند. در هر نورون، یک عملیات ریاضی (معمولاً ضرب وزن‌ها و جمع آن‌ها با یک مقدار بایاس) انجام می‌شود و نتیجه به نورون‌های بعدی ارسال می‌شود. در نهایت، لایه خروجی نتیجه نهایی را تولید می‌کند.برای آموزش شبکه‌های عصبی، از الگوریتم‌هایی مانند پس‌انتشار خطا (Backpropagation) استفاده می‌شود. این الگوریتم به شبکه کمک می‌کند تا با مقایسه نتایج پیش‌بینی‌شده با نتایج واقعی، وزن‌های هر نورون را به‌روزرسانی کند و مدل به تدریج به دقت بیشتری دست یابد. فرآیند یادگیری در شبکه‌های عصبی شباهت زیادی به یادگیری در مغز انسان دارد که با تجربه و تکرار، قدرت پردازش و تصمیم‌گیری بهبود می‌یابد. کاربردهای شبکه‌های عصبیشبکه‌های عصبی در بسیاری از زمینه‌ها از جمله پردازش تصویر، شناسایی گفتار، پردازش زبان طبیعی، و پیش‌بینی‌های مالی کاربرد دارند. به عنوان مثال، شبکه‌های عصبی کانولوشنی (CNNs) به‌طور خاص برای پردازش داده‌های تصویری طراحی شده‌اند و می‌توانند ویژگی‌های مختلف یک تصویر را مانند لبه‌ها، بافت‌ها و اشکال شناسایی کنند. این فرآیند شباهت زیادی به نحوه پردازش اطلاعات بصری در مغز انسان دارد.د. این فرآیند شباهت زیادی به نحوه پردازش اطلاعات بصری در مغز انسان دارد.2. مدل‌های شناختی و شبیه‌سازی مغزمدل‌های شناختی در علوم نوروساینس به‌طور خاص به شبیه‌سازی فرآیندهای شناختی مغز، مانند تصمیم‌گیری، حافظه، یادگیری، و پردازش زبان طبیعی پرداخته‌اند. این مدل‌ها هدف دارند که جنبه‌های مختلف عملکرد مغز را در یک مدل ریاضیاتی شبیه‌سازی کنند تا بتوانند رفتارهای پیچیده انسانی را بهتر درک و پیش‌بینی کنند. در حوزه برنامه‌نویسی، این مدل‌ها به توسعه سیستم‌های هوش مصنوعی و یادگیری ماشین کمک می‌کنند.مدل‌های شناختی در نوروساینسمدل‌های شناختی سعی می‌کنند نحوه پردازش اطلاعات، تصمیم‌گیری و یادگیری را همانند مغز انسان توضیح دهند. این مدل‌ها معمولاً به دو دسته تقسیم می‌شوند:1.مدل‌های روان‌شناختی (Psychological Models): این مدل‌ها به بررسی و شبیه‌سازی فرآیندهای روانی می‌پردازند که در مغز انسان رخ می‌دهند. برای مثال، مدل‌های حافظه کوتاه‌مدت و بلندمدت، مدل‌های تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی، و مدل‌های یادگیری از این دسته هستند.2.مدل‌های نوروفیزیولوژیک (Neurophysiological Models): این مدل‌ها سعی دارند فعالیت نورونی مغز را در سطوح مختلف شبیه‌سازی کنند. این مدل‌ها معمولاً در سطح سلولی و شبکه‌ای به بررسی نحوه انتقال سیگنال‌ها بین نورون‌ها و تاثیرات آن بر رفتار انسانی می‌پردازند.شبیه‌سازی‌های مغزی در برنامه‌نویسیدر دنیای برنامه‌نویسی، پروژه‌هایی وجود دارند که به‌طور خاص از مدل‌های شناختی برای شبیه‌سازی عملکرد مغز استفاده می‌کنند. یکی از معروف‌ترین این پروژه‌ها، پروژه Human Brain Project است که در تلاش است ساختار و عملکرد مغز انسان را با استفاده از شبیه‌سازی‌های کامپیوتری دقیق مدل‌سازی کند. این پروژه شامل مدل‌سازی شبکه‌های عصبی پیچیده‌ای است که به شبیه‌سازی رفتار مغز در سطوح مختلف، از جمله پردازش حسی، تصمیم‌گیری، و حافظه می‌پردازد.علاوه بر این، در Brain-Computer Interfaces (BCI)، هدف شبیه‌سازی نحوه تعامل مغز با دستگاه‌های خارجی است. این فناوری‌ها به افراد اجازه می‌دهند که با استفاده از سیگنال‌های مغزی خود کنترل دستگاه‌ها را به‌دست آورند. این سیستم‌ها می‌توانند به‌طور مستقیم از الگوهای فعالیت عصبی برای پردازش دستورات استفاده کنند، که مشابه به نحوه ارسال سیگنال‌های عصبی در مغز انسان است.پیاده‌سازی‌های برنامه‌نویسی در مدل‌های شناختیدر برنامه‌نویسی، شبیه‌سازی مدل‌های شناختی معمولاً با استفاده از زبان‌های برنامه‌نویسی مانند Python، MATLAB و C++ انجام می‌شود. در این پروژه‌ها، از کتابخانه‌هایی مانند TensorFlow و PyTorch برای ایجاد و آموزش مدل‌های شبکه عصبی استفاده می‌شود. این مدل‌ها می‌توانند اطلاعات را به روشی مشابه به نحوه عملکرد مغز پردازش کرده و یاد بگیرند.به‌طور مثال، در سیستم‌های یادگیری ماشین مانند Reinforcement Learning (RL)، الگوریتم‌ها به‌گونه‌ای طراحی می‌شوند که بتوانند از تجربیات و بازخوردها یاد بگیرند، مشابه فرآیند یادگیری در مغز. این الگوریتم‌ها با ارزیابی پاداش‌ها و مجازات‌ها در محیط‌های مختلف، به تصمیم‌گیری‌های بهینه دست می‌یابند، درست همان‌طور که مغز انسان از تجربیات گذشته برای اتخاذ تصمیمات آینده استفاده می‌کند.نتیجه‌گیریشبیه‌سازی و پیاده‌سازی نوروساینس در برنامه‌نویسی، به‌ویژه در زمینه‌های یادگیری ماشین و شبکه‌های عصبی، به توسعه سیستم‌های هوش مصنوعی پیشرفته کمک کرده است. شبکه‌های عصبی مصنوعی و مدل‌های شناختی در حال حاضر به ابزاری حیاتی در تحلیل داده‌ها و شبیه‌سازی رفتارهای انسانی تبدیل شده‌اند و همچنان به پیشرفت و تکامل خود ادامه می‌دهند. انجمن علمی مغز و شناخت دانشگاه خوارزمی مریم کیانی Tue, 03 Dec 2024 00:11:37 +0330