تحلیل راهبردی نقش حزب آزادی کردستان (PAK) در جنگ ترکیبی علیه جمهوری اسلامی ایران

عنوان مقاله:

تحلیل راهبردی نقش حزب آزادی کردستان (PAK) در جنگ ترکیبی علیه جمهوری اسلامی ایران

نویسنده:مجتبی غضنفری

چکیده:

جنگ ترکیبی (Hybrid Warfare) به‌عنوان رویکردی نوین در تقابل‌های ژئوپلیتیکی، تلفیقی از ابزارهای نظامی، اطلاعاتی، رسانه‌ای و سایبری برای بی‌ثبات‌سازی دولت‌هاست. حزب آزادی کردستان (PAK) به‌عنوان یکی از گروهک‌های مسلح تجزیه‌طلب، نقش فعال و هماهنگی در پروژه‌های جنگ ترکیبی علیه جمهوری اسلامی ایران ایفا می‌کند. این مقاله با تمرکز بر ساختار سازمانی، موقعیت جغرافیایی، فرماندهان و پیوندهای اطلاعاتی این گروه، راهبردهایی عملیاتی برای مقابله با آن ارائه می‌نماید.

مقدمه:

در سال‌های اخیر، دشمنان جمهوری اسلامی ایران با فاصله‌گیری از الگوی جنگ مستقیم، به سمت جنگ ترکیبی و نیابتی متمایل شده‌اند. در این چارچوب، گروه‌هایی نظیر حزب آزادی کردستان با استفاده از پوشش قومیتی، به ابزارهایی برای جنگ اطلاعاتی و امنیتی بدل شده‌اند که تهدیدی جدی برای امنیت ملی محسوب می‌شوند.

۱. ماهیت جنگ ترکیبی و نقش گروه‌های غیردولتی

جنگ ترکیبی نوعی نبرد چندلایه است که با ترکیب عملیات نظامی، رسانه‌ای، سایبری، روانی، اقتصادی و فرهنگی، اهداف دشمن را دنبال می‌کند. گروه‌هایی چون PAK با برخورداری از ساختار غیردولتی، اما وابسته به حمایت‌های فراملی، در خط مقدم جنگ‌های میدانی و تبلیغاتی علیه ایران قرار دارند.

۲. حزب آزادی کردستان (PAK): ساختار و موقعیت جغرافیایی

PAK گروهی مسلح و تجزیه‌طلب با ایدئولوژی ناسیونالیسم کردی است که عمدتاً در اقلیم کردستان عراق فعالیت دارد. این گروه با بهره‌گیری از پوشش جغرافیایی کوهستانی، در مناطق مرزی نظیر سردشت، مریوان، پیرانشهر و اشنویه به اجرای عملیات چریکی می‌پردازد. مقر اصلی PAK در منطقه «قلعه‌دزه» در اقلیم کردستان عراق واقع شده است.

۳. فرماندهان اصلی و مسئولان میدانی حزب آزادی کردستان (PAK)

حسین یزدان‌پناه: رهبر و بنیان‌گذار گروه، با سابقه عضویت در کومله، مسئول هدایت نظامی و ایدئولوژیک سازمان است.

سعید یزدان‌پناه: برادر حسین، از فرماندهان ارشد و مسئول آموزش نظامی.

رزگار عباس‌زاده: از فرماندهان میدانی باسابقه در ساختار نظامی PAK، با محوریت عملیاتی در منطقه قلعه‌دزه و کوهستان‌های مرزی پیرانشهر. وی نقش مستقیم در طراحی و اجرای عملیات‌های چریکی علیه نیروهای مرزبانی ایران داشته است.

جمیل موکریان: مسئول روابط خارجی و سخنگوی سیاسی گروه، فعال در عرصه رسانه‌ای به زبان‌های کردی و انگلیسی، و هماهنگ‌کننده ارتباطات خارجی با رسانه‌های ضدایرانی.

هیوا کوردستانی: از مسئولان عملیاتی باسابقه در حوزه تحرکات مرزی.

آراس سلیمانی: مسئول لجستیک و انتقال تسلیحات از مرزهای عراق به داخل ایران.

۴. پیوندهای اطلاعاتی و پشتیبانی خارجی

بر اساس شواهد میدانی و داده‌های OSINT، گروه PAK از حمایت مالی، اطلاعاتی و آموزشی نهادهایی نظیر موساد، سازمان سیا و برخی سرویس‌های امنیتی عربی برخوردار است. این گروه با دریافت تجهیزات پیشرفته، آموزش‌های چریکی، ارتباطات ماهواره‌ای و حمایت‌های رسانه‌ای، توانسته سطح تهدید خود را ارتقا دهد. همچنین همکاری خبری مستمری با شبکه‌هایی چون Iran International، VOA و Kurdistan24 دارد.

۵. تاکتیک‌های عملیات میدانی و جنگ روانی

PAK تاکنون مسئولیت عملیات‌هایی چون مین‌گذاری در سردشت، ترور مأموران مرزی در پیرانشهر و اشنویه، نفوذ به پاسگاه‌های مرزی و ایجاد کمپین‌های تبلیغاتی گسترده را برعهده گرفته است. در حوزه فضای مجازی نیز با استفاده از حساب‌های جعلی و صفحات منسجم در پلتفرم‌هایی نظیر توییتر و اینستاگرام، به عملیات روانی و تخریب وجهه جمهوری اسلامی ایران مبادرت می‌ورزد.

۶. راهبردهای مقابله با PAK

تقویت ساختارهای اطلاعاتی و امنیتی در مناطق غرب کشور

گسترش برنامه‌های آموزش سواد رسانه‌ای در مناطق کردنشین

اجرای عملیات‌های دقیق اطلاعاتی برای شناسایی و خنثی‌سازی پایگاه‌های خارجی گروه

ارتقاء دیپلماسی امنیتی با اقلیم کردستان عراق به‌منظور محدودسازی تحرکات گروهک‌ها

نتیجه‌گیری:

حزب آزادی کردستان دیگر صرفاً یک گروهک مسلح نیست، بلکه به بازیگری فعال در سناریوی جنگ ترکیبی علیه جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است. شناسایی دقیق ساختار، فرماندهان، منابع مالی و راهبردهای عملیاتی این گروه، می‌تواند گامی مؤثر در طراحی راهکارهای مقابله‌ای کارآمد در سطح ملی و منطقه‌ای باشد.

منابع تخصصی

فارسی:

1. مرکز بررسی‌های راهبردی ریاست جمهوری – پرونده امنیتی اقلیم کردستان عراق

2. فصلنامه دفاع و امنیت ملی – شماره ۳۵، ۱۴۰۲

3. فصلنامه مطالعات راهبردی جهان اسلام – مقاله نقش گروه‌های مسلح قومی در جنگ ترکیبی

4. پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس – بخش عملیات روانی دشمن

5. خبرگزاری تسنیم – پرونده ویژه حزب آزادی کردستان (PAK)

6. مرکز اسناد انقلاب اسلامی – پرونده گروهک‌های مسلح در مناطق مرزی غرب کشور

انگلیسی:

1. Michael Knights, "The Kurdish Insurgency and Regional Security", PolicyWatch, The Washington Institute

2. Phillip Smyth, "Non-State Actors in Hybrid Warfare", Journal of Strategic Studies

3. RAND Corporation – Hybrid Threats and Non-State Militias

4. CIA Declassified Reports on Kurdish Groups in Iraq

5. Kurdish Militias in Northern Iraq, Institute for the Study of War (ISW)