استرس و مدیریت آن مهارت زندگی واجب برای زندگی امروز


ترس، استرس و فشارهای روحی درد امروز جوامع صنعتی و در حال توسعه است؛ طبق اعلام انجمن افسردگی و اضطراب آمریکا، ۴۰ میلیون نفر از مردم این کشور درگیر این عارضه روانی هستند. در زندگی روزمره مواردی همچون “ترافیک، کارهای ناتمام و عقب افتاده، مشکلات خانوادگی، بیمار شدن، امتحانات و مسائل شغلی” همگی باعث به وجود آمدن استرس در فرد می‌شود. متاسفانه استرس طولانی مدت و کنترل نشده باعث بروز مشکلات جسمی و روحی فراوانی برای فرد می شود. اضطراب یکی از شایع‌ترین مشکلات سلامت روان است و تقریبا احتمال ابتلای تمامی افراد به آن وجود دارد. به این بهانه در مصاحبه پژوهشی با دکتر منصوره فضیلتی، دکترای تخصصی کودک و خانواده موضوع: « استرس و اضطراب خوب یا بد­؟! » را با طرح سئوالات زیر مورد بررسی و واکاوی قرار دادیم:

اضطراب چیست؟

دکتر منصوره فضیلتی: دکترای تخصصی کودک و خانواده: اضطراب، یک واکنش هیجانی منفی ناخوشایند در مورد یک رویداد(تهدید) احتمالی آتی­ است. همه­ افراد در بسیاری از موقعیت­ ها در زندگی روزمره به طور طبیعی احساس اضطراب را تجربه می­ کنند. اکثر رفتارهای اضطرابی کاملا طبیعی و به صورت واکنش­ های سازگارانه است و به ما کمک می ­کند تا در شرایط دشواری که برایمان پیش­ می ­آید؛ درست عمل کنیم. در اضطراب طبیعی نگرانی واقع بینانه، موثر و کارساز است و به فرد کمک­ می­ کند تا سیستم مقابله ­ای خود را برای مقابله با خطر آماده کند. اضطراب به فرد هشدار می­ دهد که خطری در راه است. وقتی نگرانیم (در اضطراب طبیعی) احتیاط می ­کنیم و یا از خطر دوری می­ کنیم یا تمهیدات لازم را برای مقابله با آن فراهم می­ کنیم. و این به حفظ بقای ما کمک می ­کند.

اضطراب،  ترس و استرس چه تفاوت ­ها و شباهت ­هایی با هم دارند؟

دکتر منصوره فضیلتی: دکترای تخصصی کودک و خانواده: ترس در واکنش به خطری مشخص و بیرونی است. در حالی که منشا اضطراب نامعلوم، درونی و مبهم است. استرس احساس تحت فشار بودن در حالت اضطراب یا ترس است. استرس به واکنش طبیعی بدن در برابر عوامل محرک، تغییرات، فشارهای درونی یا بیرونی گفته می‌شود. این عوامل در شرایط مختلف سبب بر هم خوردن تعادل بدن می‌شوند و بدن برای مقابله با این حالت، هوشمندانه تلاش می‌کند تا تعادل از دست رفته را بازگرداند.

چه نوع اضطرابی مضر است؟

دکتر منصوره فضیلتی: دکترای تخصصی کودک و خانواده: زمانی که اضطراب بسیار شدید می­ شود یا میزان آن با موقعیت تناسب ندارد(نگرانی بیش از حد در مورد سلامتی)، برای فرد مشکل ایجاد می ­کند؛ یعنی نگرانی باعث رنج دائمی فرد می­ شود؛ تا جایی که فرد نمی­ تواند به زندگی روزمره خود بطور عادی ادامه دهد. در اینجا به این نوع اضطراب، اضطراب مرضی یا اختلال اضطرابی می­ گوییم؛ که یک حالت برانگیختگی شدید است که با نگرانی مفرط و تردید دائمی همراه است.یعنی تا حدی زیاد شود که بر عملکرد خانوادگی­، شغلی و تحصیلی فرد اثر بگذارد.در این صورت باید درمان شود.

استرس و اضطراب در روابط بین فردی چگونه است؟

دکتر منصوره فضیلتی: دکترای تخصصی کودک و خانواده: هر­یک از ما نقش­هایی را ایفا می­ کنیم، گاهی بین این نقش ­ها تضادهایی وجود دارد. گاهی هم مشخص نبودن نقش باعث فشار می‌شود؛ گاهی تعداد نقش­ هایی که باید ایفا کنیم، زیاد و از توان ما خارج است. مسؤولیت زیاد نیز خودش فشارزا است. یکی دیگر از عوامل فردی سن فرد است. افراد مسن به دلیل تجربه بیشتر فشار کمتری متحمل می‌شوند. شواهد زیادی وجود دارد که رقابت نه تنها در ورزش ­های بدنی بلکه در فعالیت ­های میان فردی، مثل بحث­ ها و مذاکرات، باعث انگیختگی خودکار و استرس زیادی­ می­ شود. نتایج پژوهش ­ها نشان می ­دهد نیاز به عملکرد خوب و نیاز به موفقیت از منابع اصلی استرس است.

نشانه­ های فرد مضطرب

برای مطالعه ادامه این مبحث به وبگاه www.mahdirezaei3002.com مراجعه نمایید.