نویسنده، دانشجوی ارشد جامعهشناسی
زندگی در حباب!
چند روز پیش، قبل از اینکه دسترسی به اینترنت محدود بشه، این متن رو توی کانالم منتشر کردم:
«الان وضعیت اینجوریه که:
توی ایتا اسرائیل نابود شده و الانه که امام زمان ظهور کنن😌
توی تلگرام اسرائیل به ایران حمله کرده و جنگ داخلی شده😶
توی توییتر نیروهای سرکوب دارن مردم رو قتل عام میکنن و چیزی تا براندازی نمونده😅
توی اینستاگرام چندتا از شهرهای ایران سقوط کرده و به دست معترضان افتاده🙄
ولی در واقعیت، هیچکدوم از این اتفاقات نیفتاده.
واقعیت ایران، خیلی آرومتر از چیزیه که رسانه به شما نشون میده.
بیشتر مردم به دلایل مختلف، کمتر توی اعتراضات شرکت میکنن، حتی اگه مثل خود من ناراضی باشن(نه به این دلیل که حتما طرفدار نظامن؛ دلایل دیگه مثل این که میترسن دستگیر بشن و...)
بله، شلوغی و آشوب توی بعضی شهرها هست،
ولی نه در این حجمی که توی رسانه میبینیم.
رسانه کارش ضریب دادنه.
میتونه کوچیکترین اتفاقات رو طوری جلوه بده که انگار مهمترین اتفاق قرنه.
(برعکسش هم هست)
همیشه حواستون باشه فریب این ویژگی رسانه رو نخورید.
معمولا چیزی که توی رسانه میبینید، اندازهش واقعی نیست.»
البته این پیام مال اوایل این حوادث بود. و بعدش هم این پیام رو فرستادم:
«قسمت اول پیام بالا، شاید طنز باشه، ولی به یه نکته مهم درباره رسانه اشاره میکنه: حباب ساختن!
هر رسانهای، با توجه به اینکه چه باور و جهتگیریای داره، محتوایی رو بازنشر و تولید میکنه که در تایید باورش باشه و محتواهایی که خلاف باورش هستن رو، یا کمتر منعکس میکنه، یا طوری نشون میده که انگار دروغ و بیپایه و اساسه.
و به مرور، برای مخاطبش حباب میسازه؛
حبابی از حجم انبوه محتوای تایید کننده؛ حبابی جدا از واقعیت و یا جدا از محتواهای رد کننده.
مثلا توی مثال بالا، توی توییتر، حباب اینطوریه که محتوای ضد نظام درش زیاده بیشتر محتواها، طوریاند که براندازی نظام رو تایید میکنن و محتواهایی که بیشتر طرفدار نظامن، یا کماند یا به شکلهای مختلف بایکوت میشن.
برعکس، توی ایتا که اکثرا ولایی و انقلابی و مذهبیاند، بیشتر محتواها در تایید نظامه و محتواهای مخالف نظام، خیلی کمه یا طوری بیان میشه که دیده نشه.
کسی که توی حباب رسانه قرار میگیره، از واقعیت جدا میشه و واقعیتها رو از داخل حباب میبینه، بزرگنمایی یا کوچکنمایی شده.
در واقعیت هم، ما وقتی توی جمعی هستیم که همفکر ما هستن، دائم هم رو تایید میکنیم و وارد همین حباب میشیم؛ و ممکنه فکر کنیم همهی جامعه شبیه ما فکر میکنن. مثلا من اگه همه دوستانم ضد نظام باشن و دائم علیه نظام حرف بزنن، فکر میکنم که همه مردم ضد نظامن و دیگه هیچکس طرفدار جمهوری اسلامی نیست!
برعکسش هم هست؛ وقتی توی جمعی باشی که همه خیلی ولایی و بسیجیاند، فکر میکنی خب دیگه همه طرفدار نظامن و اینایی که میان توی خیابون هم یه اقلیتی هستن که مزدور دشمنن!
قرار گرفتن توی حباب خطرناکه، چون ما رو از واقعیت جدا میکنه و باعث میشه نتونیم درست فکر کنیم و تصمیم بگیریم. باعث میشه ما توی یه جهان توهمی گیر کنیم. و حتی میتونه ما رو به سمت رفتارهای رادیکال و پرخطر سوق بده.
برای همین باید همیشه در نظر بگیریم که واقعیت صرفا چیزی نیست که ما توی کانالها و پیامرسانهای محدودمون میبینیم؛
و رسانه همیشه واقعیت رو به ما نشون نمیده.»
این پیام رو اینجا هم منتشر میکنم؛ چون این حباب توی ویرگول هم شکل گرفته. این حباب که: وااااای خدا ما چقدر بدبختیم، ما چقدر بیچارهایم، نظام داره مردمو قتلعام میکنه(😂)، دیگه هیچ امیدی نمونده، خاک بر سر ما که توی ایران به دنیا اومدیم و... خلاصه حرفای رادیکال و متعصبانه ضد نظام!!
(بله شما همیشه به بسیجیها برچسب رادیکال و متعصب و... زدید، ولی یه درصد فکر نمیکنید احتمالا خودتون هم گرفتار تعصبید؟)
الان نیاید توی کامنتها پاچه منو بگیرید لطفاً!
من خودم خیلی خیلی به وضعیت اقتصادی معترضم. احتمالا بیشتر از شما.
ولی سعی میکنم تفکر انتقادی داشته باشم، به فکر حل مسئله باشم، و تا جایی که میشه از حبابی که دورم هست بیرون بیام. و مهمتر از همه، امیدم رو از دست نمیدم.
سعی میکنم توی پستهای بعدی، بازم بنویسم؛ از مشاهدات حوادث این چند روزه گرفته تا نظر کلیم درباره اعتراض.
بازم تاکید میکنم: لطفاً زامبیهای متعصبِ روشنفکرنما از حمله به این پست خودداری کنن🙄😅
#سواد_رسانه
مرگ بر دیکتاتور
نوشتیات(۲)
ما را به سخت جانی خود این گمان نبود