واقعیت افزوده (AR) و واقعیت مجازی (VR) چیه و به چه دردی می‌خورن؟


واقعیت مجازی
واقعیت مجازی

اگه اهل تکنولوژی باشی یا حداقل یه بار توی موبایلت اسم فیلتر اینستاگرام یا بازی Pokémon Go به گوشت خورده باشه، احتمال زیاد با AR و VR یه آشنایی کوچولو داری. این دوتا تکنولوژی که اسمشون یه‌کم شبیه هم هست، توی چند سال اخیر حسابی سر و صدا کردن و دارن دنیا رو کم‌کم تغییر می‌دن. حالا توی این مقاله، بررسی میکنیم که اصلاً این AR و VR چی‌ان، چه فرقی با هم دارن، کجا استفاده می‌شن و توی ایران چقدر طرفدار دارن.

یه نگاهی به گذشته: AR و VR از کجا اومدن؟

خب این تکنولوژی‌ها خیلی هم جدید نیستن، فقط تازگیا معروف شدن. VR رو اگه بخوای از ریشه‌اش بررسی کنی، باید برگردی به سال ۱۹۶۰، وقتی یه مهندس به اسم "مورتون هیلیگ" یه دستگاهی ساخت به اسم Sensorama که یه چیزی شبیه سینمای ۴بعدی امروزی بود. بعدش هم کم‌کم هدست‌هایی ساخته شد که تصویر سه‌بعدی نشون می‌دادن. توی دهه ۹۰، شرکت‌هایی مثل Sega و Nintendo اومدن با هدست‌های VR بازی درست کنن، ولی اون موقع هنوز تکنولوژی جا نیفتاده بود. تصاویر تار بودن، دستگاه‌ها سنگین بودن و کسی خیلی حال نمی‌کرد.

AR هم ریشه‌اش به حدود دهه ۹۰ برمی‌گرده. ولی واقعاً از وقتی موبایل‌های هوشمند اومدن، مخصوصاً آیفون و گوشی‌های اندرویدی که دوربین و GPS دارن، AR هم اومد رو بورس.

واقعیت افزوده (AR) چیه؟🤳

واقعیت افزوده یا همون AR (Augmented Reality) یعنی اینکه بیای اطلاعات یا چیزهای دیجیتالی (مثلاً عکس، متن، انیمیشن) رو بندازی روی دنیای واقعی. یعنی دنیا رو همون‌جوری که هست می‌بینی، ولی یه سری چیزای دیجیتالی روش میاد.

چجوری کار می‌کنه؟ معمولاً با دوربین گوشی، تبلت یا عینک مخصوص AR کار می‌کنه. یه اپلیکیشن باز می‌کنی، دوربین رو یه جایی می‌گیری، و مثلا یه گربه‌ی دیجیتالی روی میز نشونت می‌ده. گوشی از دوربین، جی‌پی‌اس، شتاب‌سنج و کلی حسگر دیگه استفاده می‌کنه تا بفهمه کجا هستی و چیو باید نشون بده.

کجاها کاربرد داره؟

  • فیلترهای اینستاگرام و اسنپ‌چت

  • بازی‌ها مثل Pokémon Go

  • آموزش : مثلاً نشون دادن اجزای بدن روی مدل واقعی

  • فروشگاه‌ها: دیدی بعضی اپ‌ها نشون می‌دن مبلمان چطوری توی خونه‌ات جا می‌شه؟

  • صنعت: مهندس‌ها یا تعمیرکارا می‌تونن اطلاعات دستگاه‌ها رو به صورت گرافیکی ببینن

واقعیت مجازی (VR) چیه؟ 😎

واقعیت مجازی یا Virtual Reality یعنی اینکه کل دنیای واقعی رو می‌ذاری کنار و میری توی یه دنیای کاملاً دیجیتالی. یه هدست یا عینک مخصوص می‌ذاری و وارد یه فضای سه‌بعدی می‌شی که انگار واقعیه.

چجوری کار می‌کنه؟ با یه هدست VR که صفحه‌نمایش و حسگر حرکت داره. این هدست به گوشی، کامپیوتر یا کنسول بازی وصل می‌شه و یه محیط کامل مجازی جلو چشمت میاره. بعضی از هدست‌ها هم دسته یا حسگر حرکتی دارن که حرکت دست‌تو هم شبیه‌سازی می‌کنن.

کجاها کاربرد داره؟

  • بازی‌ها و سرگرمی‌ها: تجربه‌ی بازی توی یه دنیای کاملاً متفاوت

  • آموزش: مثلاً تمرین جراحی برای دانشجوهای پزشکی

  • توریسم مجازی: بازدید از موزه‌ها یا جاهای دیدنی بدون اینکه بری اونجا

  • درمان و روان‌درمانی: مثلاً برای مقابله با ترس‌ها

  • طراحی صنعتی یا معماری: بررسی مدل سه‌بعدی پروژه قبل از ساخت

    پس چی شد؟...👇

فرق AR و VR چیه؟

AR دنیای واقعی رو نگه می‌داره و روش چیز اضافه می‌کنه، ولی VR یه دنیای کاملاً مجازی می‌سازه. برای AR معمولاً گوشی کافیه، ولی برای VR هدست مخصوص لازمه. تو AR هنوز تو دنیای واقعی هستی، ولی تو VR کاملاً ازش جدا می‌شی. AR بیشتر برای استفاده‌ی روزمره مناسبه، VR بیشتر برای تجربه‌های خاص یا حرفه‌ای.

VR & AR
VR & AR

کدومش بیشتر استفاده می‌شه؟ (توی دنیا و ایران)

توی دنیا الان AR خیلی گسترده‌تر استفاده می‌شه چون راحت‌تر در دسترسه. مردم فقط با موبایل هم می‌تونن ازش استفاده کنن. برندهایی مثل IKEA، Google، Snapchat و Apple کلی دارن روش کار می‌کنن. البته VR هم خیلی پیشرفت کرده، مخصوصاً تو صنعت گیم و آموزش‌های حرفه‌ای.

توی ایران اینجا AR بیشتر دیده می‌شه چون نیازی به دستگاه خاصی نداره. کلی استارتاپ ایرانی دارن توی حوزه AR کار می‌کنن، مثلاً اپ‌هایی که فیلتر صورت می‌ذارن یا محیط خونه رو با مبل مجازی نشون می‌دن. ولی VR هنوز خیلی جا نیفتاده، چون تجهیزاتش گرونه و نیاز به سخت‌افزار قوی داره.


اگه بخوای یه تکنولوژی جذاب و کاربردی رو تو زندگی روزمره‌ات تجربه کنی، AR انتخاب خوبیه. ولی اگه دنبال یه تجربه متفاوت و عمیق‌تر توی دنیای مجازی باشی، VR رو امتحان کن. هر دوشون دارن آینده‌ی تکنولوژی رو می‌سازن و احتمال زیاد تا چند سال دیگه، بیشتر از چیزی که فکرشو می‌کنیم، وارد زندگیمون می‌شن.

پیج ما در اینستاگرام -> erffan.yavari