چرا وگان‌ها کمتر دچار سرماخوردگی می‌شوند؟

بررسی علمی تأثیر رژیم غذایی گیاهی بر سیستم ایمنی بدن

مقدمه

سرماخوردگی و عفونت‌های تنفسی بخش مهمی از بیماری‌های شایع در طول سال هستند و همهٔ ما بارها با علائمی مثل گلودرد، آبریزش بینی، سرفه و تب مواجه شده‌ایم. در سال‌های اخیر، افراد وگان (کسانی که تمام محصولات حیوانی را از رژیم غذایی‌شان حذف می‌کنند) ادعا می‌کنند که کمتر سرما می‌خورند یا سریع‌تر بهبود می‌یابند. اما آیا این ادعا پایهٔ علمی دارد؟ آیا رژیم غذایی می‌تواند واقعاً سیستم ایمنی را تقویت کند؟ در این مقاله، به این پرسش‌ها با مراجعه به شواهد علمی پاسخ می‌دهیم.

بخش اول: وگان یعنی چه و چه چیزی می‌خورند؟

رژیم وگان به معنای مصرف صفر محصولات حیوانی است؛ یعنی افراد وگان از گوشت، مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، لبنیات، عسل و حتی فرآورده‌های حیوانی در غذاهای خود استفاده نمی‌کنند. رژیم غذایی آن‌ها عمدتاً شامل میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات، آجیل و دانه‌هاست.

Wikipedia

بخش دوم: ارتباط رژیم غذایی با سیستم ایمنی

سیستم ایمنی بدن انسان برای مقابله با ویروس‌ها و باکتری‌ها به مواد مغذی خاصی نیاز دارد؛ ویتامین‌ها، مواد معدنی، آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیبات ضدالتهابی از جملهٔ این مواد هستند. غذاهای گیاهی سرشار از این ترکیبات هستند، به‌ویژه:

فیبر: که باعث تقویت میکروبیوم سالم روده می‌شود؛ ارتباط قوی بین سلامت روده و سیستم ایمنی وجود دارد.

آنتی‌اکسیدان‌ها: مثل ویتامین‌های C، E و پلی‌فنول‌ها که سلول‌های ایمنی را در برابر آسیب محافظت می‌کنند.

ترکیبات ضدالتهابی طبیعی: که التهاب مزمن را کاهش داده و بدن را برای مقابله با عفونت آماده می‌کنند.

PMC+1

تحقیقات نشان داده‌اند که رژیم‌های گیاهی می‌توانند باعث کاهش نشانگرهای التهاب در بدن شوند، که این کاهش التهاب می‌تواند به بهبود عملکرد سیستم ایمنی کمک کند.

MDPI

بخش سوم: آیا وگان‌ها واقعاً کمتر بیماری می‌گیرند؟

در مطالعات علمی مشاهده شده است که افرادی که رژیم غذایی مبتنی بر گیاه را دنبال می‌کنند، ممکن است کمتر دچار عفونت‌های تنفسی شوند. به‌طور مثال، تحقیقی در مجلهٔ BMJ Nutrition, Prevention & Health نشان داد که افراد با رژیم گیاهی یا وگان تا حدود 39٪ کمتر از افرادی که رژیم غذایی معمول دارند، به کووید-۱۹ مبتلا شده‌اند.

BMJ

همچنین پژوهشی در نشریهٔ Nutrients نشان داد که الگوهای تغذیه‌ای غنی از غذاهای گیاهی با کاهش خطر بستری شدن به‌خاطر عفونت‌های تنفسی و سایر عفونت‌های شدید مرتبط هستند.

MDPI

این موارد نشان می‌دهد که رژیم‌های گیاهی ممکن است در کاهش شیوع و شدت برخی عفونت‌ها مؤثر باشند، هرچند تحقیقات بیشتری لازم است تا این رابطه کامل‌تر مشخص شود.

بخش چهارم: مکانیسم‌های احتمالی اثرگذاری غذاهای گیاهی

چند مکانیسم علمی وجود دارد که توضیح می‌دهد چگونه غذاهای گیاهی می‌توانند به تقویت سیستم ایمنی کمک کنند:

۱) فراهم کردن آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیبات ضدالتهابی

سلول‌های ایمنی در هنگام مبارزه با ویروس‌ها و باکتری‌ها ممکن است تحت استرس اکسیداتیو قرار گیرند. آنتی‌اکسیدان‌ها مانند ویتامین C و پلی‌فنول‌های گیاهی به کاهش این استرس کمک می‌کنند.

PMC

۲) تقویت میکروبیوم روده

میکروبیوم روده نقش اساسی در آموزش و تنظیم سیستم ایمنی دارد. غذاهای پرفیبر گیاهی باعث افزایش جمعیت باکتری‌های مفید می‌شوند، که به نوبهٔ خود موجب بهبود پاسخ ایمنی می‌گردد.

Meatless Monday

۳) کاهش التهاب مزمن

التهاب مزمن می‌تواند عملکرد مناسب سیستم ایمنی را مختل کند؛ غذاهای گیاهی سرشار از ترکیباتی هستند که می‌توانند التهاب را کاهش دهند و سیستم ایمنی را در وضعیت بهتری نگه دارند.

PMC

بخش پنجم: مضرات مصرف محصولات حیوانی

مصرف محصولات حیوانی، به‌خصوص گوشت‌های فرآوری‌شده و چرب، می‌تواند با چند خطر سلامتی همراه باشد:

الف) افزایش التهاب

چربی‌های اشباع و برخی ترکیبات موجود در گوشت‌های فرآوری‌شده با افزایش التهاب در بدن مرتبط هستند، که خود می‌تواند سیستم ایمنی را تحت فشار قرار دهد.

News-Medical

ب) خطر بیماری‌های مزمن

تحقیقات متعدد نشان داده‌اند که مصرف گوشت قرمز و فرآوری‌شده با افزایش خطر بیماری‌های قلبی، دیابت نوع ۲ و برخی سرطان‌ها مرتبط است.

News-Medical

بخش ششم: مزایای منابع گیاهی جایگزین

گزینش منابع غذایی گیاهی مناسب می‌تواند فواید بسیاری برای سیستم ایمنی و کلیت سلامت بدن داشته باشد:

۱) غنی بودن از ویتامین‌ها و مواد معدنی

میوه‌ها و سبزیجات به‌ویژه منابع غنی ویتامین C، A، E و مواد معدنی مانند روی و سلنیوم هستند که نقش مهمی در عملکرد سلول‌های ایمنی دارند.

Meatless Monday

۲) پروتئین‌های گیاهی با کیفیت

حبوبات، آجیل‌ها، دانه‌ها و سویا منابع بسیار خوب پروتئین و اسیدهای آمینهٔ ضروری‌اند؛ که برای تولید پادتن‌ها و عملکرد سلول‌های ایمنی ضروری هستند.

Meatless Monday

۳) افزایش فیبر و سلامت روده

مواد غذایی گیاهی سرشار از فیبر هستند که نه‌تنها به سلامت گوارش کمک می‌کنند بلکه با بهبود تعادل میکروبیوم روده، سیستم ایمنی را نیز تقویت می‌کنند.

Meatless Monday

بخش هفتم: رژیم وگان، نکات و ملاحظات عملی

اگرچه رژیم وگان فواید متعددی دارد، باید برنامه‌ریزی صحیح و آگاهانه داشته باشد تا کمبودهای غذایی نیز پیش نیاید. از جملهٔ این موارد:

ویتامین B12: این ویتامین به‌صورت طبیعی در محصولات حیوانی یافت می‌شود و گیاه‌خواران ممکن است نیاز به مکمل داشته باشند.

آهن و روی: آهن گیاهی کمتر از آهن حیوانی جذب می‌شود؛ اما با ترکیب غذاهای گیاهی با منابع ویتامین C می‌توان جذب را افزایش داد.

ویتامین D و کلسیم: در صورت عدم مصرف لبنیات نیاز به منابع جایگزین یا مکمل دارند.

Beytoote

بنابراین، رژیم وگان سالم باید متعادل، متنوع و با توجه به نیازهای فردی تنظیم شود.

نتیجه‌گیری

در مجموع، شواهد علمی نشان می‌دهد که رژیم‌های گیاهی و به‌ویژه وگان، به‌دلیل غنای بالای فیبر، ویتامین‌ها، آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیبات ضدالتهابی، می‌توانند نقش مثبتی در تقویت سیستم ایمنی و کاهش خطر برخی عفونت‌های تنفسی داشته باشند. باوجود اینکه نیاز به تحقیقات بیشتر برای اثبات رابطهٔ مستقیم بین وگان بودن و کاهش سرماخوردگی وجود دارد، چندین مطالعه نشان داده‌اند که افرادی که غذاهای گیاهی بیشتری مصرف می‌کنند نسبت به کسانی که رژیم‌های با محصولات حیوانی دارند، ریسک پایین‌تری از عفونت‌های جدی و بیماری‌های مزمن دارند.

BMJ+1

رژیم‌های گیاهی اگر به‌درستی انجام شوند می‌توانند سلامت کلی بدن، عمل‌کرد سیستم ایمنی، و کیفیت زندگی را بهبود بخشند و در عین حال خطر بیماری‌های مرتبط با مصرف زیاد مواد حیوانی را کاهش دهند.

منابع

Plant-based diets and foods boost immunity against infections – بررسی نقش غذاهای گیاهی در پیشگیری از بیماری‌ها.

PMC

Defend Your Immune System With Plant-Based Foods – راهنمای تغذیهٔ گیاهی برای تقویت ایمنی.

Meatless Monday

Predominantly plant-based or vegetarian diet linked to lower odds of COVID-19 – ارتباط رژیم گیاهی با کاهش ابتلا به بیماری‌های ویروسی.

BMJ

Plant-Based Diets and Risk of Respiratory Infection – اثرات رژیم گیاهی بر خطر بستری شدن به‌خاطر عفونت‌های تنفسی.

MDPI

همه چیز درباره رژیم وگان – معرفی رژیم وگان و ویژگی‌های آن.

Beytoote

Dietary intake and immune status differences in vegans and others – نتایج علمی درباره وضعیت تغذیه و عملکرد ایمنی.

ScienceDirect

برای مطالعه بیشتر

https://cruelty.farm/

https://cruelty.farm/for-animals/

https://cruelty.farm/for-environment/

https://cruelty.farm/for-humans/

https://cruelty.farm/take-action-now/

https://www.linkedin.com/company/Vegland/

https://virgool.io/VegLand

https://huf.ac/

https://sabzito.com/

https://www.instagram.com/mehravamag/