«این همه خانه، این همه قصه»

سید تقی کمالی

جامعه به نشاط اجتماعی، اعتماد عمومی و امید به آینده احتیاج دارد. تولید آثار تلویزیونی به عنوان یک رسانه فراگیر این قابلیت را دارد تا بتواند این مهم را محقق کند. از همین رو است که در عصر اطلاعات به قدرت ارتباطات و تأثیرگذاری و نفوذ رسانه‌ها تأکید می‌شود.

خلق فرهنگ شهرنشینی

سریال هیئت‌مدیره با ایجاد ارتباط با مخاطب تلاش داشت عناصر ارتباطی چون تأثیرگذاری و همدلی را برای خلق فرهنگ شهرنشینی، زندگی آپارتمانی و همکاری‌های جمعی به کار بگیرید و به بهبود رفتارهای فردی و اجتماعی در فضای زیستی جدید کمک کند.

این سریال یک آپارتمان را به عنوان نمونه‌ای از انبوه خانه‌های مستقر در این شهر نماد قرار داد تا با بهره‌گیری از شخصیت‌های داستانی و روایت‌های آشنا مخاطب را با زندگی هر روزه همراه کرده و آداب و عادات روزانه را به امری سازنده برای حرکت و تکاپوی یک اجتماع (Community) مبدل کند که به واسطه آن می‌توان از زندگی در جمع لذت برد و حس خوب را برای خود و دیگران پدید آورد.

غلبه نظم و آداب اجتماعی بر بی‌نظمی و شلختگی

هیئت‌مدیره با بازنمایی یک نظم و ترتیب جمعی، آداب اجتماعی مصلحانه را بر شلختگی و درهم‌ریختگی غالب می‌سازد و از دل روابط و مناسبات حاصل از آن با همه ویژگی‌های انسانی و در سایه فراز و فرودها نظم و سیاقی دلپسند را بازآفرینی می‌کند. انسانی که در فضای ماشینی، سخت و دودگرفته راهی برای تداوم حیات می‌جوید، حیاتی که در گرو ارتباط با دیگران است و بدون دیگری معنا نمی‌یابد. با تماشای این سریال نفس‌های تازه شهروندی در ریه شهر دمیده می‌شود. هر چند چنین سریال‌هایی نیاز به غنای محتوایی بیشتر، روایت‌های گیراتر و تکنیک‌های هنری افزون‌تر دارند اما طراحی، ساخت و پخش هیئت‌مدیره امید به تداوم این راه برای سیاست‌گذاری و برنامه‌سازی مبتنی بر مضمون‌های انسانی - اجتماعی را پرفروغ‌تر کرد.

امروزه خطر گسیختگی در کمین اجتماعات درون جوامع است و رسالت رسانه این است که با سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی سنجیده، به هنگام و اثربخش از کیان جامعه صیانت کرده و پاسداشت و ارتقای سرمایه‌های اجتماعی را سرلوحه فعالیت‌های خود قرار دهد.

برای تحلیل سریال هیئت‌مدیره باید نگاه به خانه به عنوان یک سازه مکانی صرف را دگرگون کرد. خانه به عنوان یک زیست‌بوم، ساحت زندگی، رشد و بالندگی است. فضای انسانی بدین ساحت پویایی و نشاط می‌بخشد. اختلال در جریان زندگی به واسطه مخدوش‌شدن فضای انسانی و روابط اجتماعی، روند رشد و تعالی را با مشکل مواجه می‌کند. ازاین‌رو از جنبه‌های مختلف معرفتی می‌توان به خانه و خانواده نگریست.

اهمیت نقش‌آفرینی در نهاد خانواده در هیئت‌مدیره

یکی از نکات برجسته در هر نهاد اجتماعی (Social Institution) از جمله خانواده و اجتماعات انسانی متشکل، مفهوم نقش‌آفرینی است. ایفای نقش افراد عضو یک گروه یا تیم که در پیشبرد رسالت آن نهاد یا اجتماع تأثیرگذار است. نقش رهبری و هدایت، همکاری و مشارکت با تعاون و همیاری میسر می‌شود. نقش‌پذیری و مسئولیت‌شناسی در گروه‌های اجتماعی مؤید خودساختگی و والایش فردی است که از بهر آن اجتماعی به موفقیت و کامیابی نائل می‌شود. این نکته در بطن فیلمنامه این اثر به خوبی قابل درک است و مبنای ارزنده‌ای است که بر پایه اعتماد عمومی نیروی محرکه همکاری و تشریک‌مساعی می‌شود. از جمله اهمیت قائل‌شدن به جایگاه زنان در خانواده و مشارکت آنان در راهبری امور اجتماعی و نقش فعال، مدبرانه و حمایتگر مردان در استحکام بنیان‌های زندگی، همیاری گروه دوستان و جایگاه بدیع و ارزنده همسایه که در فرهنگ دینی و ملی ما مورد توجه و تأکید است.

آموزش و سرگرمی توأمان در یک سریال

اشاره به آموزه‌های زندگی‌ساز برای توسعه فردی و اجتماعی در خلال دیالوگ‌ها بر جنبه آموزشی - سرگرمی (Edutainment) دلالت دارد که مهارت‌های زندگی را به نحو غیرمستقیم تعلیم می‌دهد و جای آن در برنامه‌سازی‌ها اغلب خالی است. این‌چنین ویژگی‌های فنی و هنری در کنار نشانه‌ها و نمادهای هدایت‌کننده مانند ارزش قائل‌شدن به کتاب، نوشتن و خواندن از ارزش‌های معنابخش این سریال حکایت می‌کند.

انسان‌ها با همه ویژگی‌هایی که دارند در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند و اصل هم‌زیستی مسالمت‌آمیز، رواداری، تساهل و تسامح، پذیرش، مقبولیت و همراهی در سرتاسر سریال جلوه‌گری می‌کند و امروزه در کشاکش زندگی شهری بدان بسیار احتیاج داریم و تولید آثار محتوایی مشوق سبک زندگی سالم به عنوان پیشران تربیت و پرورش نسلی توانمند عمل کرده و بذر امید در دل مردم می‌کارد و چه چیز والاتر از این برای رسانه؟ رسانه‌ای که امید و آگاهی را فرا راه خود می‌داند و جامعه‌ای که بیش از همیشه به امید و اعتماد نیاز دارد.

«تکمله‌ای بر سریال هیئت‌مدیره؛ یک تحلیل اجتماعی/ «این همه خانه، این همه قصه»»؛ سید تقی کمالی، تارنمای سرزمین هنر: ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷