8 علت خرابی ترموستات یخچال

ترموستات یخچال نقش حیاتی در تنظیم دمای داخلی و عملکرد صحیح سیستم سرمایشی دارد. خرابی این قطعه می‌تواند باعث مشکلاتی مانند سرمای بیش‌ازحد، گرم شدن ناگهانی، افزایش مصرف برق یا خرابی کمپرسور شود. در این مقاله از نور برودت به بررسی ۸ علت رایج خرابی ترموستات یخچال پرداخته شده است؛ از جمله نوسان برق، رطوبت و یخ‌زدگی سنسور، تهویه نامناسب محیط، انتخاب ترموستات غیر استاندارد، تجمع گردوغبار، خرابی قطعات جانبی، انسداد مسیر تهویه و فرسودگی طبیعی قطعه. در پایان نیز روش‌های پیشگیری و راهکارهای تخصصی برای افزایش عمر ترموستات و عملکرد بهینه یخچال ارائه شده است.

8 علت خرابی ترموستات یخچال
8 علت خرابی ترموستات یخچال

ترموستات یخچال یکی از اجزای کلیدی دستگاه است؛ قطعه‌ای که وظیفه تنظیم دمای محفظه داخلی را برعهده دارد و فرمان روشن یا خاموش شدن کمپرسور را صادر می‌کند. اگر این قطعه به‌درستی کار نکند، مشکلات متعددی مانند سرمایش بیش از حد، گرم شدن ناگهانی، یخ‌زدگی، مصرف زیاد انرژی یا حتی خرابی موتور را به‌همراه خواهد داشت.

در صورت بروز این مشکلات، بهتر است هرچه سریع‌تر نسبت به خرید ترموستات یخچال اقدام کنید تا از آسیب‌های جدی‌تر به دستگاه جلوگیری شود.

با وجود این اهمیت، بسیاری از کاربران نسبت به نگهداری، بررسی و تعویض ترموستات یخچال بی‌توجه‌اند و در نتیجه، دستگاه با افت عملکرد یا هزینه‌های تعمیر بالا مواجه می‌شود. در این مقاله از وبسایت نوربرودت، به بررسی دقیق ۸ علت رایج خرابی ترموستات یخچال می‌پردازیم.

علت اول: نوسان برق و افت یا افزایش ناگهانی ولتاژ

ترموستات یخچال یکی از قطعات اصلی در سیستم سرمایشی است که وظیفه دارد دمای داخل دستگاه را کنترل و فرمان روشن یا خاموش شدن کمپرسور را صادر کند.
این قطعه معمولاً شامل بخش‌های مکانیکی یا الکترونیکی حساس است که در برابر نوسانات ولتاژ بسیار آسیب‌پذیرند.

وقتی برق شهری دچار افت یا افزایش ناگهانی ولتاژ می‌شود، جریان غیرمجاز الکتریکی به مدار ترموستات وارد شده و می‌تواند باعث:

ایجاد اتصال کوتاه در برد داخلی، سوختن بخش حسگر دما، یا قفل شدن مدار فرمان شود.
در نتیجه، ترموستات دیگر نمی‌تواند دما را به‌درستی تشخیص دهد یا به کمپرسور فرمان دقیق ارسال کند.

پیامدهای نوسان برق بر ترموستات

نوسانات ولتاژ در طول زمان باعث فرسودگی مدار و کاهش دقت ترموستات می‌شود.
رایج‌ترین نشانه‌های این مشکل عبارت‌اند از:

ترموستات فرمان اشتباه صادر می‌کند؛ کمپرسور بیش از حد روشن یا خاموش می‌شود.
سرمای بیش از اندازه یا برعکس، گرم ماندن فضای داخلی یخچال.
تشکیل یخ در کف یا دیواره‌ها به دلیل عملکرد نادرست.
افزایش مصرف برق و کاهش عمر مفید قطعه.
در بسیاری از موارد، سوختگی داخلی ترموستات به‌تدریج اتفاق می‌افتد و کاربر فقط افت عملکرد یا صدای غیرعادی موتور را احساس می‌کند.

راهکارهای پیشگیری از خرابی ترموستات در اثر نوسان برق

راهکارهای پیشگیری از خرابی ترموستات در اثر نوسان برق
راهکارهای پیشگیری از خرابی ترموستات در اثر نوسان برق

1.     نصب محافظ ولتاژ مخصوص یخچال

استفاده از محافظ برق استاندارد با ظرفیت ۱۰ تا ۱۶ آمپر ضروری است.
این محافظ در هنگام افت یا افزایش ناگهانی ولتاژ، برق ورودی را به‌صورت خودکار قطع می‌کند و پس از تثبیت جریان، مجدداً با تاخیر چندثانیه‌ای وصل می‌شود.
این ویژگی مانع از ورود جریان آسیب‌زا به ترموستات و کمپرسور می‌شود.

2.     بررسی سیم‌کشی و دوشاخه برق

خرابی کابل یا شل بودن اتصال دوشاخه می‌تواند باعث جرقه‌زدن یا نوسان لحظه‌ای برق شود.
توصیه می‌شود یخچال به‌صورت مستقیم به پریز اصلی متصل باشد و از چندراهی‌های بی‌کیفیت یا رابط‌های طولانی استفاده نشود.

3.     بررسی بوی سوختگی یا تغییر دمای غیرطبیعی

اگر در اطراف یخچال بوی سوختگی احساس کردید یا متوجه شدید دستگاه بیش از حد گرم شده،
احتمال خرابی مدار ترموستات وجود دارد. در این شرایط، دستگاه را فوراً خاموش کرده.

علت دوم: رطوبت و یخ‌زدگی در قسمت سنسور یا مسیر سنجش دما

ترموستات یخچال معمولاً مجهز به سنسور اندازه‌گیری دما است که وظیفه دارد دمای واقعی داخل محفظه را تشخیص داده و آن را به مدار کنترل منتقل کند.
اگر مسیر این سنسور یا ناحیه اطراف آن مرطوب شود، یا لایه‌ای از یخ و برفک روی آن شکل بگیرد،
سیگنال ارسالی به ترموستات دچار خطا می‌شود و دستگاه نمی‌تواند دما را به‌درستی تنظیم کند.

به‌طور معمول، رطوبت زیاد یا یخ‌زدگی در اطراف سنسور زمانی رخ می‌دهد که:

دریچه‌های تهویه داخلی مسدود باشند، درب یخچال مکرراً باز بماند، یا سیستم دیفراست (یخ‌زدایی خودکار) عملکرد صحیحی نداشته باشد.
در این شرایط، ترموستات دما را اشتباه تشخیص داده و باعث روشن ماندن بیش از حد یا خاموش شدن ناگهانی کمپرسور می‌شود.

نشانه‌های خرابی ناشی از رطوبت و یخ‌زدگی

وجود رطوبت یا برفک در اطراف سنسور معمولاً با علائم زیر همراه است:

  • نوسان محسوس دما در داخل یخچال یا فریزر: ممکن است بخشی از یخچال بیش از حد سرد شود و بخشی دیگر گرم بماند.

  • ایجاد یخ‌زدگی غیرعادی روی دیواره‌های داخلی یا قفسه‌ها.

  • روشن و خاموش شدن مکرر یا طولانی‌مدت کمپرسور.

  • صدای غیرعادی هنگام عملکرد کمپرسور به‌دلیل فشار بیش از حد.
    این علائم نشان می‌دهند که سنسور دمای ترموستات دچار اختلال در قرائت دما شده و نیاز به بررسی دقیق دارد.

راهکارهای پیشگیری و رفع مشکل

۱. انجام دیفراست منظم

هر چند ماه یک‌بار، دستگاه را خاموش کرده و اجازه دهید یخ‌ها و برفک‌های جمع‌شده به‌صورت طبیعی ذوب شوند.
از ابزار تیز یا آب جوش برای ذوب سریع یخ استفاده نکنید، زیرا این کار می‌تواند به سنسور یا لوله‌های گاز مبرد آسیب بزند.

۲. بررسی مسیر تهویه و دریچه‌های هوای سرد

اطمینان حاصل کنید که دریچه‌های هوای خنک در قسمت پشتی یا بالایی یخچال مسدود نشده باشند.
چیدمان نامناسب مواد غذایی، پوشاندن منافذ یا وجود یخ در مسیر تهویه می‌تواند جریان هوا را مختل کند.

۳. تمیز کردن مجرای تخلیه آب

مجرای تخلیه آب در پایین یخچال وظیفه دارد رطوبت ناشی از یخ‌زدایی را به بیرون منتقل کند.
در صورت انسداد، رطوبت جمع‌شده می‌تواند دوباره تبخیر و در اطراف سنسور متراکم شود.

۴. بررسی نشت آب داخلی

اگر متوجه تجمع آب در کف یخچال یا اطراف فریزر شدید، احتمال وجود نشتی در سیستم یخ‌ساز یا مسیر تخلیه وجود دارد.
در این صورت، لازم است تکنسین متخصص سنسور و مسیر تخلیه را بررسی و در صورت نیاز تعمیر کند.

علت سوم: قرارگیری نادرست یخچال در محیط

اگر یخچال در نقطه‌ای قرار گیرد که دمای محیط به‌طور مداوم بالا باشد یا نور خورشید مستقیم به آن بخورد یا پشت دستگاه تهویه مناسبی نداشته باشد، ترموستات برای حفظ دمای تنظیم‌شده مجبور خواهد بود بار بیشتری تحمل کند. این فشار می‌تواند عملکرد ترموستات را دچار اختلال نماید.

نشانه‌های قرارگیری نادرست یخچال در محیط

  • عملکرد مداوم کمپرسور بدون استراحت کافی.

  • گرم شدن پشت دستگاه یا کف یخچال.

  • افزایش مصرف برق بدون تغییر محسوسی در حجم مواد غذایی.

راهکارهای اصولی برای نصب و تهویه صحیح یخچال

  • یخچال را حداقل با فاصله ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر از دیوار پشتی نصب کنید تا تهویه پشت دستگاه امکان‌پذیر باشد.

  • از قرار دادن دستگاه مقابل پنجره یا تابش مستقیم نور خورشید خودداری نمایید.

  • در صورت امکان، با استفاده از پرده یا سایبان جلوی نور مستقیم را بگیرید.

علت چهارم: نوسازی ترموستات یا انتخاب قطعه نامناسب

ترموستات‌ها با توجه به مدل، ظرفیت، برند و نوع یخچال طراحی می‌شوند. استفاده از ترموستات نامناسب یا تعویض غیر استاندارد می‌تواند باعث عدم هماهنگی با سیستم سرمایش شود و عمر قطعه را کاهش دهد.

پیامدهای استفاده از ترموستات نامناسب

  • یخچال یا فریزر به دمای مطلوب نمی‌رسد.

  • یا سرمای بیش از حد ایجاد می‌شود و ترموستات فرمان قطع نمی‌دهد.

  • مصرف انرژی به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد.

راهکارهای پیشگیری و رفع مشکل

برای تعویض یا سرویس ترموستات، از قطعه‌ی اوریجینال یا دارای گارانتی استفاده نمایید.
خدمات تعویض را به تکنسین‌های مجرب نورکولینگ بسپارید تا مطمئن باشید قطعه با سیستم دستگاه شما سازگار است.
پس از نصب قطعه جدید، دستگاه را چند ساعت در حالت سرویس تست قرار دهید و دما را با دماسنج مستقل کنترل کنید.

علت پنجم: تجمع خاک، گردوغبار یا مواد غذایی در مسیر سنسور یا داخلی یخچال

گردوغبار، کثیفی یا مانع‌های فیزیکی در مسیر سنسور یا محفظه‌ی کنترل دما می‌تواند باعث خلق خطا در اندازه‌گیری شود.
ترموستات ممکن است دما را به‌درستی دریافت نکند و یا به‌دلیل انسداد، فرمان صحیح صادر نکند.

نشانه‌ها وجود گردوغبار یا آلودگی در مسیر سنسور

یخچال زیاد سرد می‌شود یا بخشی از آن یخ می‌زند.
درب یخچال را باز که می‌کنید، کمپرسور برای مدت طولانی روشن می‌ماند.
کارکرد ترموستات در سطح بالا یا پایین ثابت می‌شود بدون اینکه با تغییر دما پاسخ دهد.

راهکارهای پیشگیری و رفع مشکل

هر دو تا سه ماه فیلترها، محفظه‌ی داخلی و محل سنسور را تمیز کنید.
از مواد شوینده قوی یا اسپری‌های شیمیایی خودداری نمایید؛ یک پارچه نرم و کمی آب ولرم کافی است.
در صورت مشاهده هرگونه رسوب یا کپک داخل محفظه، با تکنسین‌های متخصص تماس بگیرید.

علت ششم: خرابی قطعات جانبی مرتبط با ترموستات

ترموستات یخچال به‌تنهایی قادر به کنترل سیستم سرمایش نیست؛ بلکه در ارتباط مستقیم با سنسور دما، برد الکترونیکی و سیم‌کشی داخلی دستگاه عمل می‌کند.
هرگونه خرابی، قطعی یا ناهماهنگی میان این اجزا می‌تواند عملکرد کلی سیستم را مختل کرده و موجب شود ترموستات فرمان‌های اشتباهی ارسال کند.

به‌طور خلاصه، ترموستات از سنسور دما اطلاعات را دریافت کرده، آن را به برد کنترل می‌فرستد و برد بر اساس این داده‌ها کمپرسور را فعال یا غیرفعال می‌کند. اگر هر یک از این بخش‌ها دچار اختلال شود، چرخه‌ی سرمایش دستگاه از نظم خارج می‌شود.

خرابی قطعات جانبی مرتبط با ترموستات
خرابی قطعات جانبی مرتبط با ترموستات

پیامدهای خرابی قطعات جانبی

  • ترموستات فرمان می‌دهد اما کمپرسور روشن نمی‌شود.

  • برد الکترونیکی فرمان داده اما سنسور دما کار نمی‌کند.

  • سیم معیوب باعث قطع یا ناسازگاری سیگنال می‌شود.

راهکارهای تخصصی رفع مشکل

  • در سرویس سالیانه یخچال، سلامت سنسور، برد و سیم‌کشی را چک کنید.

  • در صورت بروز علامت خطا روی برد کنترل یا نمایشگر، دستگاه را خاموش کرده و با تکنسین تماس بگیرید.

  • فقط از قطعات با استاندارد و سازگار با دستگاه استفاده کنید.

علت هفتم: یخ‌زدگی یا انسداد مسیر تهویه داخلی

در سیستم سرمایشی یخچال، جریان یکنواخت هوای سرد از طریق کانال‌ها و دریچه‌های داخلی بین قسمت‌های مختلف گردش می‌کند.
اگر این مسیرها به‌دلیل یخ‌زدگی، برفک یا چیدمان نادرست مواد غذایی مسدود شوند، هوای سرد نمی‌تواند به‌طور مساوی در تمام بخش‌ها پخش شود و ترموستات دمای اشتباهی را دریافت می‌کند.

در نتیجه، ترموستات برای جبران سرمای ناکافی، کمپرسور را مداوم روشن نگه می‌دارد یا برعکس،
به‌دلیل تجمع یخ در اطراف سنسور، دمای پایین‌تر از مقدار واقعی را حس کرده و فرمان خاموشی زودتر از موعد می‌دهد.
هر دو حالت باعث اختلال در ثبات دما، افزایش مصرف انرژی و کاهش عمر مفید کمپرسور می‌شوند.

نشانه‌های انسداد مسیر تهویه داخلی

  • یخ‌زدگی سریع یا برفک‌زدگی غیرمعمول در فریزر یا بخش یخچال.

  • جریان هوای سرد به‌نظر نمی‌رسد به‌تمامی طبقات برسد.

  • عایق‌بندی درب یا مسدود بودن راه‌های ورود هوا به محفظه.

راهکارهای پیشگیری و رفع مشکل

  • مسیرهای تهویه داخلی را بررسی و در صورت مشاهده یخ یا برفک، دیفراست انجام دهید.

  • مواد غذایی را طوری چیدمان کنید که دریچه‌های جریان هوا مسدود نشوند.

  • سرویس دوره‌ای توسط نورکولینگ می‌تواند مشکلات تهویه را تشخیص و اصلاح نماید.

علت هشتم: افزایش سن و فرسایش طبیعی قطعه

هیچ قطعه‌ای در سیستم سرمایشی عمر نامحدود ندارد و ترموستات نیز از این قاعده مستثنی نیست.
با گذشت زمان و استفاده مداوم، این قطعه در معرض تغییرات دمایی مکرر، نوسانات برق، لرزش‌های دستگاه و انباشت رسوبات روی سنسور دما قرار می‌گیرد.

در اثر این عوامل، عملکرد الکترومکانیکی ترموستات به‌تدریج کاهش می‌یابد و قطعه دیگر نمی‌تواند دما را با دقت اولیه تنظیم کند.
در نتیجه، فرمان‌های روشن و خاموش شدن کمپرسور با تأخیر یا خطا صادر می‌شود که نشانه‌ی فرسودگی ترموستات است.

فرسودگی معمولاً به‌صورت تدریجی اتفاق می‌افتد و در ابتدا ممکن است فقط در قالب نوسان دما یا مصرف بالای برق ظاهر شود؛ اما در ادامه می‌تواند باعث از کار افتادن کامل سیستم سرمایش شود.

پیامدهای فرسودگی ترموستات

پیامدهای فرسودگی ترموستات
پیامدهای فرسودگی ترموستات

·        تأخیر در پاسخ ترموستات به تغییر دما.

·         خاموش و روشن شدن مکرر کمپرسور.

·         نیاز به تعویض ترموستات قبل از موعد مقرر.

راهکارهای پیشگیری و نگهداری

·         برای یخچال‌هایی که بیش از ۸–۱۰ سال کار کرده‌اند، بررسی ترموستات به‌صورت دوره‌ای پیشنهاد می‌شود.

·         استفاده از برند معتبر و قطعه‌ی اصلی هنگام تعویض بسیار مهم است.

·         سرویس کامل دستگاه هر یک یا دو سال به‌عنوان پیشگیری از خرابی ترموستات توصیه می‌شود.

خرید ترموستات و قطعات یخچال

فروشگاه نورکولینگ به‌عنوان یکی از مراکز تخصصی فروش قطعات یخچال و تجهیزات سرمایشی، انواع ترموستات، سنسور دما، ابزار آلات کولر گازی و قطعات یخچال  را به‌صورت مستقیم و با ضمانت اصالت کالا عرضه می‌کند.

سوالات متداول

1.     از کجا بفهمم ترموستات یخچال خراب شده است؟
اگر سرمای داخل یخچال ناپایدار است، کمپرسور زیاد روشن می‌ماند یا بخشی از محفظه یخ می‌زند، احتمال خرابی ترموستات زیاد است.

2.     چه تفاوتی بین ترموستات مکانیکی و دیجیتال وجود دارد؟
ترموستات‌های مکانیکی ساده‌تر و ارزان‌ترند، در حالی‌که مدل‌های دیجیتال دقت بالاتری در تنظیم دما و مصرف انرژی دارند.

3.     چطور می‌توانم سفارش خود را ثبت کنم؟
با مراجعه به وب‌سایت رسمی نورکولینگ و یا تماس با تیم فروش، می‌توانید محصول موردنظر خود را انتخاب، مشخصات فنی را بررسی و خرید خود را به‌صورت آنلاین ثبت کنید.