راهنمای عیب‌یابی و تعمیر خودرو در شرایط جنگی

مهم‌‌ترین اتفاق در سال ۱۴۰۴ و در ادامه نیز تقریباً هم‌زمان با شروع ۱۴۰۵ این بود که امنیت و بحران برای هرکسی معنای جدیدی پیدا کرد. به همین خاطر، هر فردی بنا به دانشی که داشت سراغ تهیه اقلام ضروری، خدمات مهم و لازم، و یادگیری روش‌های بقا و فرار از شرایط بحرانی رفت. یکی از مهم‌ترین ابزارها برای بسیاری از افراد در مواقع بحرانی، خودرو است. در این لحظات است که سوخت ناگهان نایاب می‌شود، ساعت‌ها در ترافیک گیر می‌کنیم یا اینکه حتی ممکن است در نزدیکی ما انفجارهای شدیدی رخ دهد و خودرو از حرکت بایستد.

پس ناگزیر هستیم که بدانیم در این مواقع جنگی، که حالا دارد به روتین زندگی ما تبدیل می‌شود، وقتی با خودرو هستیم، چه اقداماتی در جهت نگهداری و تعمیر آن انجام دهیم.

اصول تعمیرات اضطراری میدانی

وقتی پای جنگ در میان باشد، حفظ جان تحت هر شرایطی مهم‌ترین اقدام هر فرد محسوب می‌شود. به‌ویژه اگر همراه با خودرو باشیم و هم‌زمان جنگ در حال وقوع باشد، باید بتوانیم شرایط را از نگاهی نظامی بررسی کنیم. این کار را اصول تعمیرات اضطراری میدانی یا BDAR نیز می‌گویند که مخفف Battle Damage Assessment and Repair است. این اصول برای یک فرد غیرنظامی که در وضعیتی نظامی و جنگی قرار گرفته، می‌تواند ۵ بخش داشته باشد:

اصل اول، ارزیابی: در وهله اول و در قدم ابتدایی شما باید ارزیابی کنید که آیا خودرو قابل تعمیر است؟ آیا محیط برای تعمیر امن است؟‌ آیا منابع و ابزار کافی برای تعمیر دارید یا خیر؟

اصل دوم، اولویت‌بندی: در این مرحله باید برای اینکه خودرو حداقل برای مسافتی کوتاه هم که شده حرکت کند، اولویت سلامت بخش‌های مهم را بررسی کنید:

  • سیستم سوخت‌رسانی (بدون سوخت امکان حرکت نیست)؛

  • سیستم احتراق/ استارت (موتور باید روشن شود)؛

  • سیستم خنک‌کننده (بدون آن ماشین آمپر می‌چسباند)؛

  • سیستم ترمز (بدون آن حرکت‌کردن می‌تواند بسیار خطرناک باشد)؛

  • سیستم فرمان (قابلیت کنترل را فراهم می‌کند)؛

  • سیستم روشنایی (برای حرکت شبانه)؛

  • سیستم تهویه (ابزار مرتبط با آسایش، اولویت آخر).

اصل سوم، تعمیر حداقلی: اینجاست که باید طبق همان اولویت‌بندی مرحله قبل، ماشین را به حالتی صرفاً قابل حرکت برسانید. باید از هر چیزی که می‌شود، استفاده کنید.

اصل چهارم، مستندسازی و تست: پس از تعمیر موقتی، به یاد بسپارید که کجاها به تعمیر اساسی نیاز دارند و چه محدودیت‌هایی دارید. سپس ماشین را روشن کنید و در ۱۰۰ متر اول با رانندگی آهسته مواردی مانند لرزش و صدا و دمای ماشین را بررسی کنید.

وسایل ضروری با اولویت استفاده در خودرو

اینکه شما از بین وسایل ضروری زیر کدام را انتخاب می‌کنید، به توان مالی و اینکه ماشین شما چقدر جا دارد برمی‌گردد. ممکن است خیلی از این وسایل، ضروری به نظر نیایند، اما اگر به‌شکل پیش‌فرض، وضعیت را بحرانی‌ترین شکل ممکن تصور کنیم، می‌توانند کاربردی باشند:

اولویت اول: ابزارهایی که مستقیماً به خودرو مربوط می‌شوند

  • زاپاس سالم/ سیم بکسل؛

  • کمپرسور باد پرتابل یا تلمبه و ابزار پنچرگیری مثل جک دستی و آچار چرخ؛

  • کابل باتری به باتری یا جامپ‌استارتر؛

  • فیوز یدکی؛

  • آب رادیاتور، ضدیخ یا همان مایع خنک‌کننده؛

  • روغن موتور؛

  • تسمه یدکی؛

  • ابزار پایه مثل انبردست، انبر قفلی، پیچ‌گوشتی، چسب برق و برزنتی، شلنگ یدکی، بست کمربندی، سیم کوتاه و...؛

  • چراغ‌قوه و باتری یدکی؛

  • در صورت امکان لوازم یدکی اضافی مانند فیلتر هوا، شمع، لامپ، مایع شیشه‌شور، روغن موتور، روغن ترمز و... .

اولویت دوم: ابزارهای مرتبط با سلامت، ایمنی و بقای سرنشینان

  • جعبه کمک‌های اولیه؛

  • کپسول آتش‌نشانی کوچک؛

  • آب آشامیدنی؛

  • نقشه آفلاین روی گوشی یا نقشه کاغذی؛

  • پاوربانک و شارژر فندکی؛

  • لباس مناسب.

رایج‌ترین مشکلات و روش‌های عملی برای تعمیر موقتی

کسی که سوار ماشین می‌شود باید حداقل اطلاعاتی از نحوه کارکرد ماشین و بخش‌های مختلف آن داشته باشد. مثلاً وقتی در شرایط جنگی می‌بینید که از زیر ماشین مایعی با رنگ سبز نشت می‌کند، باید بدانید که آن مایع احتمالاً ضدیخ است که از رادیاتور بیرون می‌ریزد. به همین خاطر مواردی که در زیر به آن اشاره می‌کنیم با این پیش‌فرض نوشته شده است که تا حدودی، در اندازه دانش مکانیکی یک راننده نه تعمیرکار، از بخش‌های فنی ماشین آگاهی دارید:

۱) سیستم خنک‌کننده: جوش‌آوردن یا نشتی

مشکل: شلنگ رادیاتور پاره یا سوراخ شده است و مایع خنک‌کننده یا همان ضدیخ نشتی پیدا کرده است.

راه‌حل موقتی و اضطراری: موتور را خاموش کنید. با پیداکردن محل نشتی سعی کنید آن را با نوار چسب برزنتی بپوشانید. برای ازبین‌بردن کامل نشتی روی آن بست کمربندی یا سیم مفتولی ببندید. اگر پارگی شدید است شلنگ را با تکه پلاستیک و بست جایگزین کنید. اگر مایع‌ خنک‌کننده اضافی دارید، رادیاتور را دوباره پر کنید. در غیر این صورت، به هر شکلی از مایع در دسترس استفاده کنید و با شروع رانندگی دائماً حواستان به سطح آب باشد.

مشکل: رادیاتور آسیب دیده و سوراخ شده است.

راه‌حل موقتی و اضطراری: با استفاده از یک جسم چسبنده مانند آدامس جویده‌شده می‌توانید محل نشت را اگر خیلی بزرگ نیست، ببندید. در صورت بزرگ‌تربودن آسیب، راهی جز پرکردن دائم رادیاتور تا رسیدن به محلی امن یا تعمیرگاه ندارید.

۲) لاستیک و چرخ‌ها

مشکل: پنجری بدون زاپاس

راه‌حل موقتی و اضطراری: اگر کمپرسور باد پرتابل یا تلمبه دارید، می‌توانید لاستیک را باد بزنید. اگر هم فوم پنجری دارید می‌توانید از آن استفاده کنید. به‌عنوان آخرین راه‌حل می‌توان از علف، پارچه یا هر ماده فشرده دیگری برای پرکردن داخل لاستیک استفاده کرد. در غیر این صورت باید سرعت ماشین را زیر ۲۰ کیلومتر بر ساعت نگه دارید. در این حالت، با اینکه لاستیک احتمالاً از بین می‌رود، بعید است به رینگ و خودرو آسیبی وارد شود.

۳) سیستم برق خودرو

مشکل: استارت‌نخوردن ماشین

راه‌حل موقتی و اضطراری: در این مواقع یا کلاً استارت نمی‌خورد یا کم‌شدن نور چراغ‌ها نشان از مشکل در باتری خودرو دارند. در این حالت یا باید از جامپ‌استارتر استفاده کنید، یا اگر کسی را پیدا کردید باتری به باتری کنید. در غیر این صورت، تنها راه یا بکسل‌کردن است یا اینکه کسی ماشین را هل دهد تا روشن شود، که البته این راه فقط برای ماشین‌های دنده دستی کاربرد دارد.

مشکل: خرابی فیوز

راه‌حل موقتی و اضطراری: اگر فیوز یدکی ندارید، می‌توانید موقتاً از فیوزهای دیگر به‌جای آن استفاده کنید. منظور ما فیوز بخش‌هایی است که در آن لحظه کاربردی ندارند؛ مانند بخاری.

مشکل: پاره‌شدن تسمه دینام یا خرابی خود دینام

راه‌حل موقتی و اضطراری: اگر تسمه اضافی ندارید، به‌جای آن موقتاً می‌توانید از طناب نازک، جوراب زنانه نایلونی یا جوراب‌شلواری استفاده کنید. این روش بیشتر از چند کیلومتر دوام نمی‌آورد. هم در این حالت و هم زمانی که خود دینام خراب شده است بهتر است بار الکتریکی غیرضروری را کاهش دهید؛ مانند خاموش‌کردن چراغ‌ها، بخاری، رادیو و... .

۴) سیستم سوخت‌رسانی

مشکل: نشتی باک بنزین

راه‌حل موقتی و اضطراری: اگر سوراخ‌ روی باک کوچک است، با استفاده از صابون جامد یا واکس می‌توانید آن را موقتاً ببندید. اگر سوراخ بزرگ‌تر باشد می‌توانید از چسب اپوکسی و یک تکه فلز مانند سکه استفاده کنید یا اینکه آدامس جویده‌شده را روی آن بخش بچسبانید.

در آخر

در چنین لحظاتی باید ضمن حفظ آرامش، به آن چیزی که می‌دانید عمل کنید؛ زیرا ممکن است اطرافیانتان تحت استرس شدید قرار گیرند و به احتمال زیاد اینترنت هم در آن لحظه کامل قطع شده است. به همین دلیل بهتر است به‌شکل پیشگیرانه از نحوه تعمیر اضطراری خودرو در این شرایط آگاه باشید تا در صورت وقوع چنین حوادثی بتوانید در سریع‌ترین زمان، ماشین را به حرکت درآورید.