چرا نگهداری بنزین در خانه خطرناک است؟ + راهکارهای امن ذخیره بنزین

قطعی مکرر برق در سال‌های اخیر، خیلی‌هایمان را به استفاده از ابزارهایی مثل موتور برق سوق داد که با بنزین کار می‌کنند. حالا هم که با شرایط جنگی مواجه هستیم و نگرانی از کمبود سوخت و حملات احتمالی به پالایشگاه‌ها و نیروگاه‌های برق به اوج خود رسیده است، بیش از پیش به فکر ذخیره بنزین برای روز مبادا افتاده‌ایم.

این کار در نگاه اول منطقی به نظر می‌رسد؛ به‌هرحال حرف از آمادگی و بقا در شرایط بحرانی مطرح است. این‌که همیشه و در بدترین شرایط برای خودروی خود بنزین داشته باشیم، دغدغه‌ای کاملاً طبیعی است. اما آیا واقعاً ذخیره بنزین در خانه کار عاقلانه‌ ای است؟ در این مطلب می‌خواهیم ببینیم ذخیره بنزین در خانه چه خطراتی به همراه دارد و چطور می‌توانیم این کار را با کمترین ریسک ممکن انجام دهیم.

شاید روزی برسد که دیگر مجبور نباشیم در صف پمپ بنزین بایستیم، همان‌طور که دیگر برای دریافت خدمات خودرویی نیاز به مراجعه حضوری نداریم.

نگهداری بنزین در خانه خطرناک است

بنزین مثل آب یا حتی نفت نیست که بتوانیم آن را در هر ظرفی بریزیم و گوشه انباری یا پارکینگ نگه‌ داریم؛ چون ماده‌ای بسیار فرار و آتش‌زاست و این دو ویژگی، آن را به یک بمب ساعتی در خانه تبدیل می‌کند. اما دقیقاً چه خطراتی از جانب آن ما را تهدید می‌کند؟

آتش‌سوزی با بخارهای نامرئی

خطرناک‌ترین بخش ماجرا را می‌توان بخارهایی دانست که از بنزین متصاعد می‌شود. این ماده در دمای معمولی اتاق هم تبخیر می‌شود و چون بخارهای آن سنگین‌تر از هوا هستند، به‌جای اینکه در فضا پخش شوند، مثل یک لایه نامرئی روی زمین یا در گوشه‌ انبار و پارکینگ جمع می‌شوند. یک جرقه کوچک مثل روشن‌کردن کلید برق یا حتی الکتریسیته ساکن لباس کافی است تا انفجاری مهیب کل خانه را به هوا ببرد.

مسمومیت و مشکلات تنفسی

بخارات بنزین فقط با خطر انفجار همراه نیستند؛  تنفس طولانی‌مدت آن‌ها حتی در غلظت‌های پایین می‌تواند باعث سرگیجه، حالت تهوع و سردرد شدید شود. جدای از اینکه ممکن است به سیستم عصبی و ریه‌ها هم آسیب جدی و جبران‌ناپذیر وارد کند.

واکنش شیمیایی با ظروف

برخی افراد بنزین را در بطری‌های پلاستیکی نوشابه، گالن‌های معمولی آب و دیگر ظرف‌های غیر‌استاندارد نگهداری می‌کنند. پلاستیک‌ها و فلزات معمولی با بنزین واکنش نشان می‌دهند و به مرور زمان دچار خوردگی شده و سوراخ می‌شوند. بدتر آنکه بسیاری از این ظروف در برابر حرارت هم مقاومت چندانی ندارند و در مجاورت گرما و حریق خیلی زود ذوب می‌شوند. به این ترتیب، شرایط برای نشت بنزین و آتش‌سوزی مهیا می‌شود که بسیار خطرناک است.

انفجار با تغییرات دمایی

بنزین به‌شدت به تغییرات دما حساس است؛ در روزهای گرم خیلی سریع منبسط می‌شود و فشار داخل ظرف به‌شدت بالا می‌رود. اگر ظرف ما استاندارد نباشد یا فضای خالی برای انبساط نداشته باشد، می‌ترکد و بنزین به بیرون نشت می‌کند.

انفجار در حملات جنگی

این نکته را هم فراموش نکنیم که اگر خانه یا همسایگی ما هدف حمله با پهپاد یا بمب قرار بگیرد، وجود بنزین چون نفتی بر آتش خواهد بود. شدت انفجار، آتش‌سوزی را افزایش می‌دهد و متعاقب با آن احتمال آسیب‌دیدن خودمان و اطرافیان هم بیشتر خواهد بود.

پس چطور بنزین را امن نگهداری کنیم؟

در وهله اول پیشنهاد می‌کنیم از ایده ذخیره بنزین بگذریم. اما اگر ناچار به این کار هستیم، باید جوانب احتیاط را رعایت کنیم. ذخیره‌سازی این ماده اصول فنی و ایمنی خاصی دارد که شوخی‌بردار نیستند. در ادامه آن‌ها را معرفی و بررسی می‌کنیم:

 فقط از گالن‌های مخصوص استفاده کنیم

باید دور بطری‌های پلاستیکی، شیشه‌ها، دبه‌های آب و ظروف متفرقه را خط بکشیم و فقط از گالن‌ها یا بشکه‌های مخصوص و استاندارد این ماده استفاده کنیم. این گالن‌ها معمولاً به رنگ قرمز و دارای نشان استاندارد هستند و در برابر ضربه، خوردگی، حرارت و نشت بخار مقاوم‌اند.

در گالن فضای خالی بگذاریم

گالن را نباید تا لبه پر کنیم؛ چون همان‌طور که گفتیم، بنزین در گرما سریع منبسط می‌شود. همیشه حدود ۵  تا ۱۰ درصد از فضای بالای گالن را خالی بگذاریم تا جایی برای تغییر حجم آن وجود داشته باشد، وگرنه در روزهای گرم تابستانی باید منتظر ترکیدن ظرف یا نشت بنزین از در گالن باشیم.

گالن را در مکانی مناسب نگهداری کنیم

گالن بنزین نباید در انباری آپارتمان، بالکن، پارکینگ مسقف، زیر راه‌پله‌ها یا موتورخانه نگهداری شود. بهتر است آن را دور از ساختمان اصلی و در فضای باز یا دارای تهویه بگذاریم. هرچه فاصله بنزین با محل زندگی و محل تردد بیشتر باشد، امنیت ما و اطرافیانمان بیشتر خواهد بود.

بنزین را از نور مستقیم و گرما دور نگه داریم

بنزین و نور خورشید دشمنان قسم‌خورده هم هستند. تابش مستقیم آفتاب باعث گرم‌شدن گالن و ایجاد فشار بخار در آن می‌شود و اتفاقی که نباید، می‌افتد. جای گالن باید خشک، خنک و در سایه باشد. این موضوع درباره دیگر منابع حرارتی و برقی هم صدق می‌کند؛ بنزین باید حداقل ۱۵ تا ۲۰ متر از وسایل گرمازا و جرقه‌زایی مثل آبگرمکن، اجاق و پریز برق دور باشد.

از بنزین تاریخ‌مصرف‌گذشته استفاده نکنیم

برخلاف تصور عام، بنزین هم تاریخ انقضا دارد و فاسد می‌شود. درواقع بعد از ۳ تا ۶ ماه این ماده شروع به تجزیه‌شدن می‌کند و کیفیت آن پایین می‌آید. بنزین کهنه هم خوب نمی‌سوزد و هم می‌تواند رسوبات مضری در موتور برق یا ابزارهای ما ایجاد کند. به‌طور معمول، برای نگهداری طولانی‌‎مدت از بنزین از مواد پایدارکننده سوخت استفاده می‌کنند که چندان راحت یافت نمی‌شوند.

با این حساب باید برای چرخش و مصرف بنزین برنامه داشته باشیم؛ یعنی هر بار سوخت‌های قدیمی‌تر را استفاده کنیم و مخزن ذخیره سوخت خود را با بنزین پر کنیم.

 همیشه یک کپسول آتش‌نشانی دم دست‌ باشد

اگر قرار است بنزین ذخیره کنیم، داشتن یک کپسول آتش‌نشانی پودر و گاز کلاس B که مخصوص مایعات اشتعال‌زاست، از واجبات خواهد بود. کپسول باید در نزدیک‌ترین فاصله ممکن به محل نگهداری گالن باشد تا در صورت بروز حادثه، در چند ثانیه اول بتوانیم خود را برسانیم و آتش را خاموش کنیم.

حرف آخر: برای تأمین انرژی از جایگزین‌های بنزین کنیم

با توجه به خطراتی که بنزین دارد. بهتر است اولویت خود را بر این بگذاریم که آن را با گزینه‌های ایمن‌تر جایگزین کنیم. برای مثال، برای پخت‌وپز و گرمایش به سراغ زغال چوب، ژل‌های آتش‌زا و کپسول‌های گاز (پیک‌نیک) برویم و برای تأمین برق از پاوربانک‌ها، UPSها، پنل‌های خورشیدی و چراغ‌های شارژی خورشیدی استفاده کنیم. با گسترش خودروهای هیبریدی و برقی، شاید در آینده‌ای نه‌چندان دور حتی برای خودروها هم دیگر به بنزین نیاز نباشد یا به حداقل ممکن برسد.

این جایگزین‌ها شاید هزینه‌ای بالاتر داشته باشند، اما خطر انفجار، نشت بخارات سمی و آتش‌سوزی با خود به همراه ندارند و جایگزین مناسب‌تری به شمار می‌روند.  با این کار ریسک بسیار کمتری هم برای خود و خانواده‌هایمان به جان می‌خریم.

شما چطور؟ در شرایط بحرانی یا قطعی‌های طولانی، چه راهکارهایی امنی برای تأمین انرژی سراغ دارید؟ اگر تجربه یا پیشنهاد هوشمندانه‌تری دارید که می‌تواند به بقیه در حفظ ایمنی کمک کند، حتماً در بخش نظرات با ما در میان بگذارید.