ساخت برنامه‌های مدرن با Dot NET Core و EF Core

مقدمه

در دنیای امروز توسعه نرم‌افزار، عملکرد، مقیاس‌پذیری و نگهداری اهمیت بالایی دارند. فریم‌ورک منبع باز .NET Core مایکروسافت (که اکنون تحت برند یکپارچه .NET 6/7/8/9 و بالاتر ارائه می‌شود) به همراه Entity Framework Core (EF Core) یک استک قدرتمند و انعطاف‌پذیر برای ساخت برنامه‌های قوی، چندسکویی و آماده برای ابر ارائه می‌دهد. این مقاله به بررسی عمیق چگونگی همکاری .NET Core و EF Core، ویژگی‌های خاص آنها و نحوه استفاده مؤثر از آنها در پروژه‌های واقعی می‌پردازد.


چیست؟ NET Core.

یک فریم‌ورک منبع باز و چندسکویی برای ساخت برنامه‌های مدرن و با عملکرد بالا است برای:

  • وب (ASP.NET Core)
  • دسکتاپ (از طریق MAUI/WPF)
  • ابر(Cloud)
  • میکروسرویس‌ها
  • اینترنت اشیا (IoT)
  • موبایل (از طریق MAUI/Xamarin)

معماری ماژولار، پشتیبانی از تزریق وابستگی (DI) و ابزارهای CLI آن را برای توسعه‌دهندگان دوستانه و بسیار قابل سازگاری می‌سازد.

چیست؟ EF Core

یک ORM (Mapper شی-رابطه‌ای) سبک، قابل گسترش و منبع باز برای .NET Core است. این ابزار به توسعه‌دهندگان این امکان را می‌دهد که:

  • با استفاده از C# به جای SQL با پایگاه‌های داده تعامل داشته باشند
  • عملیات CRUD را با استفاده از LINQ انجام دهند
  • طرح‌های پایگاه داده را از طریق Code-First به‌صورت خودکار تولید کنند
  • مدل‌ها را از طریق Database-First معکوس مهندسی کنند


موارد استفاده رایج

  • برنامه‌های وب با ASP.NET Core + EF Core
  • میکروسرویس‌ها با EF Core و Dapper برای دسترسی سبک به پایگاه داده
  • برنامه‌های بومی ابری مستقر در Azure یا AWS
  • برنامه‌های دسکتاپ/موبایل با استفاده از پایگاه داده محلی SQLite


بهترین شیوه‌ها(Best Practices)

✅ از Async/Await برای عملیات پایگاه داده استفاده کنید

✅ از تزریق وابستگی (DI) برای DbContext بهره‌برداری کنید

✅ از مهاجرت‌ها برای تغییرات طرح استفاده کنید

✅ مدل‌های دامنه را از DTOها جدا کنید

✅ استثناها و لاگ‌گذاری را به‌خوبی مدیریت کنید

✅ از گراف‌های بزرگ شیء بارگذاری‌شده مشتاق مگر در صورت نیاز پرهیز کنید


اشتباهات رایج

❌ کوئری‌گیری از مجموعه‌های داده بزرگ بدون صفحه‌بندی

❌ فراموش کردن .Include() برای داده‌های مرتبط

❌ استفاده از DbContext به‌عنوان یک singleton

❌ اجازه دادن به موجودیت‌ها برای تبدیل شدن به “اشیاء بزرگ”

❌ استفاده از EF Core برای گزارش‌گیری پیچیده (به جای آن از رویه‌های ذخیره‌شده یا Dapper استفاده کنید)


معماری‌های دنیای واقعی

  • معماری تمیز: استفاده از EF Core در لایه زیرساخت
  • مدل CQRS با MediatR: EF Core به‌ عنوان لایه دسترسی به داده‌های خواندن/نوشتن
  • الگوی مخزن: (Repository) پنهان‌سازی کوئری‌های EF Core برای تست‌پذیری


نکات عملکرد

  • از AsNoTracking() هنگام خواندن تنها استفاده کنید
  • به‌روزرسانی‌های دسته‌ای را با ExecuteSqlRaw در نظر بگیرید
  • از کوئری‌های کامپایل‌شده برای عملیات تکراری استفاده کنید
  • باید DbContext را کوتاه‌مدت نگه دارید (محدود به هر درخواست)

پشتیبانی چند سکویی

فریم ورک EF Core در هر جایی که .NET وجود دارد کار می‌کند:

  • ویندوز
  • لینوکس
  • سیستم عامل macOS
  • کانتینرها (Docker)
  • پلتفرم‌های ابری (Azure، AWS، GCP)

نتیجه‌گیری نهایی

فریم ورک .NET Core و EF Core یک مسیر مدرن و بهینه برای ساخت برنامه‌های مقیاس‌پذیر و قابل نگهداری با حداقل تشریفات و حداکثر انعطاف‌پذیری ارائه می‌دهند.

چه شما در حال کار بر روی یک برنامه monolithic یا میکروسرویس‌ها، برنامه‌های کوچک یا پلتفرم‌های مقیاس بزرگ باشید — EF Core یک ORM توانمند است که به‌طور یکپارچه با اکوسیستم گسترده .NET ادغام می‌شود.


نکات مهم فنی:

در توسعه نرم‌افزار مدرن، ساخت API‌های تمیز، یکپارچه و قابل پیش‌بینی ضروری است. چه در حال توسعه معماری میکروسرویس‌ها باشید و چه یک سیستم مونو لیتیک، نحوه ارتباط API شما با نتایج — چه موفق و چه خطا — می‌تواند تأثیر زیادی بر قابلیت نگهداری، ادغام کلاینت و اشکال‌زدایی داشته باشد


  1. استفاده از یک فرمت پاسخ یکپارچه

یکپارچگی به کلاینت‌ها کمک می‌کند تا پاسخ‌ها را به‌طور مؤثر تجزیه و مدیریت کنند. یک ساختار پاسخ استاندارد برای نتایج موفق و خطا تعریف کنید. الگوی رایج استفاده شده به صورت زیر است:

public class ApiResponse<T>
{
  public bool Success { get; set; }
   public T? Data { get; set; }
   public string? Message { get; set; }
   public List<string>? Errors { get; set; }
}

این الگو به کلاینت‌ها اجازه می‌دهد تا پاسخ‌ها را به‌طور یکنواخت مدیریت کنند، بدون توجه به نقطه پایانی API یا نتیجه.


2. استفاده از کدهای وضعیت HTTP مناسب

برای هر پاسخ 200 OK را برنگردانید. پاسخ را با کد وضعیت HTTP مناسب مطابقت دهید:

کد وضعیت | معنی | زمان استفاده

| 200 OK | درخواست GET، PUT، DELETE موفق | منبع به‌طور موفقیت‌آمیز واکشی یا به‌روزرسانی شد |

| 201 Created | منبع به‌طور موفقیت‌آمیز ایجاد شد | با POST برای نشان دادن ایجاد استفاده کنید |

| 400 Bad Request | ورودی نامعتبر از طرف کلاینت ارسال شده است | خطاهای اعتبارسنجی، JSON بدفرمت و غیره |

| 401 Unauthorized | احراز هویت لازم است | کاربر احراز هویت نشده است |

| 403 Forbidden | کاربر احراز هویت شده اما مجاز نیست | دسترسی ناکافی |

| 404 Not Found | منبع پیدا نشد | منبع وجود ندارد یا نقطه پایانی اشتباه است |

| 500 Internal Server Error | خطای غیرمنتظره سرور | استثناهای غیرمدیریت‌شده |


3. متمرکز کردن مدیریت خطا با میدل‌ور

از پراکنده کردن بلوک‌های try/catch خودداری کنید. مدیریت خطا را با استفاده از میدل‌ور سفارشی متمرکز کنید:

public class ErrorHandlingMiddleware
{
    private readonly RequestDelegate _next;
    private readonly ILogger<ErrorHandlingMiddleware> _logger;
    public ErrorHandlingMiddleware(RequestDelegate next, ILogger<ErrorHandlingMiddleware> logger)
   {
        _next = next;
       _logger = logger;
   }
    public async Task Invoke(HttpContext context)
   {
        try
        {
             await _next(context);
        }
        catch (Exception ex)
        {
            _logger.LogError(ex, &quotUnhandled exception&quot);
            context.Response.StatusCode = (int)HttpStatusCode.InternalServerError;
            context.Response.ContentType = &quotapplication/json&quot
            var response = new ApiResponse<string>
            {
                Success = false,
                Message = &quotAn unexpected error occurred.&quot,
                Errors = new List<string> { ex.Message }
            };
            await context.Response.WriteAsJsonAsync(response);
        }
   }
}


4. اعتبارسنجی مدل و FluentValidation

از اعتبارسنجی مدل برای بازگرداندن خطاهای ساختاریافته استفاده کنید:

[HttpPost]
public IActionResult CreateItem([FromBody] CreateItemRequest request)
{
    if (!ModelState.IsValid)
   {
           var errors = ModelState.Values.SelectMany(v => v.Errors)
                                       .Select(e => e.ErrorMessage)
                                      .ToList();
        return BadRequest(new ApiResponse<object>
       {
            Success = false,
            Message = &quotValidation failed&quot,
            Errors = errors
        });
      }
//continue
}


5. پاسخ‌های صفحه‌بندی‌شده

هنگام بازگرداندن مجموعه‌ها، متادیتا برای صفحه‌بندی را شامل کنید:

public class PagedResponse<T> : ApiResponse<List<T>>
{
    public int TotalCount { get; set; }
    public int PageSize { get; set; }
    public int CurrentPage { get; set; }
    public int TotalPages => (int)Math.Ceiling((double)TotalCount / PageSize);
}


تیجه‌گیری

مدیریت مؤثر پاسخ‌های API در .NET ارتباط بهتری بین بک‌اند و کلاینت‌ها تضمین می‌کند.

با استانداردسازی پاسخ‌ها، استفاده از کدهای وضعیت HTTP مناسب، متمرکز کردن مدیریت خطا و بهبود بازخورد اعتبارسنجی، API‌های شما قوی‌تر، قابل نگهداری‌تر و کاربرپسندتر می‌شوند