لایسنس LGPL چیست؟

لایسنس LGPL (Lesser General Public License) یه نسخه سبک‌تر از لایسنس GPL هست که به هدف آزادی بیشتر برای استفاده از نرم‌افزارهای آزاد طراحی شده، در حالی که هنوز برخی از قوانین کپی‌لفت و آزادی‌های اصلی رو میخواد حفظ کنه.

توضیحات

لایسنس LGPL اولین بار در سال 1991 توسط بنیاد نرم‌افزار آزاد  (Free Software Foundation) معرفی شد. LGPL معمولاً در پروژه‌هایی که نیاز به استفاده از کتابخانه‌های آزاد دارن، ولی نمی‌خوان کل نرم‌افزار خودشون رو تحت لایسنس آزاد قرار بدن، استفاده می‌شه. برای مثال، فرض کن یه شرکت تجاری می‌خواد از یک کتابخانه‌ی گرافیکی مثل GTK+ (که تحت LGPL هست) برای ساخت نرم‌افزار دسکتاپ خودش استفاده کنه. این شرکت می‌تونه از این کتابخانه استفاده کنه بدون اینکه مجبور بشه کل نرم‌افزار خودش رو کد باز کنه یا تحت GPL قرار بده. این انعطاف‌پذیری باعث می‌شه که شرکت‌ها بتونن از قدرت نرم‌افزارهای آزاد بهره ببرن، بدون اینکه تمام کدهای خودشون رو آزاد کنن. همینطور، ابزارهایی مثل FFmpeg در زمینه‌ی پردازش ویدیو هم تحت LGPL هستن، که به برنامه‌نویسان این امکان رو می‌ده که این ابزارهای قوی رو در نرم‌افزارهای تجاری خودشون به‌راحتی ادغام کنن.

مزایا

  • استفاده راحت‌تر در پروژه‌های غیر آزاد: برخلاف GPL، LGPL این امکان رو می‌ده که نرم‌افزارهای غیر آزاد بتونن از کتابخانه‌های آزاد استفاده کنن.

  • حفظ آزادی‌های نرم‌افزاری: تغییرات اعمال شده روی سورس کد هایی که تحت لایسنس LGPL قرار دارن همچنان باید در دسترس قرار بگیرن، پس هنوز آزادی‌هایی مثل کپی‌لفت حفظ می‌شه.

  • گسترش پذیرش نرم‌افزارهای آزاد: از اونجایی که استفاده در پروژه‌های تجاری راحت‌تره، این لایسنس باعث می‌شه نرم‌افزارهای آزاد در پروژه‌های تجاری هم محبوب‌تر بشن.

  • سازگاری با کدهای غیر آزاد: توسعه‌دهندگان می‌تونن از کدهای LGPL در پروژه‌هایی استفاده کنن که تحت لایسنس‌های غیر آزاد هستن.

معایب

  • محدودیت در تغییرات: تغییرات فقط در بخش‌هایی که تحت LGPL هستن باید اعمال بشه و برای باقی سورس کد که تحت لایسنس دیگه ای هست باید شرایط اون لایسنس رو هم درنظر گرفت.

  • مشکلات قانونی: ممکنه خیلی از افراد ندونن دقیقا چه بخش‌هایی از نرم‌افزار تحت LGPL قرار داره!

  • انعطاف‌پذیری کمتر: در مقایسه با لایسنس‌های کاملاً آزاد، LGPL هنوز به یه سری محدودیت‌ها پایبنده که ممکنه برای بعضی‌ها آزاردهنده باشه.

موارد استفاده مشهور

  • کتابخانه‌های +GTK (مختص توسعه‌دهندگان نرم‌افزارهای گرافیکی)

  • ابزار FFmpeg برای پردازش ویدیو

  • کتابخانه libxml2 برای پردازش XML

  • فریمورک GStreamer برای پردازش های چندرسانه ای

جمع بندی

لایسنس LGPL یکی از لایسنس‌های محبوب در دنیای نرم‌افزارهای آزاد است که آزادی‌های کدهای آزاد رو حفظ می‌کنه، ولی در عین حال به برنامه‌نویسان این امکان رو می‌ده که از اون‌ها در نرم‌افزارهای غیر آزاد هم استفاده کنن.