طراح محصول پادیا داتین
چطور کامپوننت ها و اجزای دیزاین سیستم ها را حرفهای مستندسازی و داکیومنت کنیم؟
چطور کامپوننت ها و اجزای دیزاین سیستم ها را حرفهای مستندسازی و داکیومنت کنیم؟
دوست من، مستندسازی و داکیومنت کردن درست و حسابی کامپوننتها (اجزای دیزاین سیستم) مثل یک نقشه گنج برای تیم طراحی و توسعه است! هدف اصلی اینه که همه بتونن از این اجزا درست استفاده کنن و وقتشون رو برای دوبارهکاری هدر ندن.
اول کارت رو با تحقیق شروع کن: 🔍 کمی کنجکاوی اولیه
- **هدف کامپوننت چیه؟** خب، این دکمه، کارت یا منو قراره چه دردی رو دوا کنه؟ مثلاً یک دکمه "ثبت نام" کجاها کاربرد داره و چرا مهمه؟
- **ببین چی داری و چی نداری.** نگاهی به کامپوننتهای موجود بنداز. این جدیده که میخوای اضافه کنی، کجای سیستم طراحی قرار میگیره؟ شاید مشابهش رو قبلا داشتین!
- **بهترین شیوهها رو بررسی کن.** ببین دیگران این کامپوننت رو چطور استفاده میکنن. مثلاً دکمههای Call to Action معمولاً چه ویژگیهایی دارن؟
- **با تیم فنی چک کن.** قبل از اینکه کلی وقت بذاری، با توسعهدهندهها حرف بزن ببین این طرحت قابل پیادهسازی هست؟ محدودیتهای فنی چیه؟
حالا وقت مستندسازی رسیده:
📝 همه چیز رو ساده و شفاف بنویس
- **معرفی کوتاه و مفید.** مثلاً: "دکمههای اولیه برای اکشنهای مهم مثل 'ثبت نام' یا 'خرید' استفاده میشن."
- **اندازهها رو دقیق بگو.** بگو این کامپوننت چه سایزی داره، فاصلهها و پدینگهاش چقدره. مثلاً: "دکمه استاندارد ما 40px ارتفاع داره با پدینگ افقی 16px."
- **همه حالتهای ممکن رو نشون بده.** حالت عادی، هاور (hover)، disable و... همه رو با تصویر نشون بده.
- **رفتار تعاملی رو توضیح بده.** اگه روی دکمه کلیک میشه چه اتفاقی میافته؟ انیمیشن داره؟ چقدر طول میکشه؟
- **بگو چه کار کنن و چه کار نکنن.** مثلاً: "از این دکمه برای اکشنهای اصلی صفحه استفاده کنید، نه برای لینکهای ساده" یا "هیچوقت بیشتر از یک دکمه اصلی در یک صفحه نذارید."
- **دسترسیپذیری رو فراموش نکن.** بگو این کامپوننت چطور برای کاربرهایی که از صفحهخوان استفاده میکنن یا با کیبورد کار میکنن، در دسترس خواهد بود.
- **کد رو هم بذار.** یه نمونه کد بذار که توسعهدهندهها بتونن کپی-پیست کنن و زود به نتیجه برسن.
📣 مثال واقعی
یه دکمه ساده رو در نظر بگیر. مستنداتش میتونه اینطوری باشه:
## دکمه اصلی (Primary Button)
دکمههای اصلی برای جلب توجه کاربر به مهمترین اکشنهای هر صفحه طراحی شدن. هر صفحه فقط یک دکمه اصلی باید داشته باشه.
### اندازه و فاصلهگذاری
- ارتفاع: 48px (موبایل) / 40px (دسکتاپ)
- پدینگ داخلی: 16px از چپ و راست
- حاشیه (مارجین): حداقل 16px از سایر المانها فاصله داشته باشه
### حالتها
- **عادی**: رنگ پسزمینه #0066FF با متن سفید
- **هاور (hover)**: کمی تیرهتر میشه (#0055DD)
- **فشرده شده (active)**: رنگ #0044BB با سایه داخلی
- **غیرفعال (disabled)**: رنگ خاکستری #CCCCCC با متن #888888
### رفتار تعاملی
- موقع هاور، دکمه با انیمیشن 0.2 ثانیهای تغییر رنگ میده
- موقع کلیک، یک افکت ripple از مرکز دکمه پخش میشه
### استفاده درست
- برای اکشنهای اصلی مثل "ثبت سفارش"، "ادامه" یا "ثبتنام" استفاده کنید
- همیشه متن دکمه رو کوتاه و واضح بنویسید (ترجیحاً 1-3 کلمه)
- برای دکمه حتماً یک آیکون متناسب با عملکردش انتخاب کنید
### استفاده نادرست ❌
- از این دکمه برای لینکهای معمولی استفاده نکنید
- بیش از یک دکمه اصلی در یک صفحه نذارید
- از رنگهای متفرقه برای این دکمه استفاده نکنید
### دسترسیپذیری
- دکمه با کیبورد قابل انتخاب است (با کلید Tab)
- رنگ متن و پسزمینه کنتراست کافی دارند (نسبت 4.5:1)
- برای صفحهخوانها از aria-label مناسب استفاده کنید
### نمونه کد
```html
<button class="btn btn-primary" aria-label="ثبت سفارش">
<i class="icon-cart"></i>
ثبت سفارش
</button>
```
هنگام انتشار مستندات:
🚀 همزمان طراحی و کد رو منتشر کن
- طراحیها رو تو Figma یا Sketch بذار و همزمان کدها رو هم آپدیت کن
- یه جلسه کوتاه با تیم بذار و بهشون بگو این کامپوننت جدید چطور کار میکنه
- راهنمایی کن که اگه کسی خواست تغییری بده یا مشارکت کنه، چطور اینکار رو انجام بده
بعد از انتشار:
🔄 بازخورد بگیر و بهتر کن
- یه فرم ساده یا یه کانال تو Slack درست کن که بقیه بتونن راحت نظر بدن
- از کاربرهای واقعی (طراحها و توسعهدهندهها) بپرس که آیا این کامپوننت کارشون رو راحتتر کرده یا نه
- بر اساس بازخوردها، فهرستی از تغییرات مورد نیاز تهیه کن و اونا رو اولویتبندی کن
نکات طلایی برای مستندسازی بهتر:
💎 تجربه رو شیرین کن
- از GIF و ویدیوهای کوتاه برای نمایش رفتار تعاملی استفاده کن
- یه محیط پیشنمایش زنده (live preview) درست کن که بقیه بتونن با کامپوننتها بازی کنن
- داستان پشت طراحی هر کامپوننت رو بگو - چرا اینطوری طراحی شده و چه مشکلی رو حل میکنه
- از زبان ساده و صمیمی استفاده کن، انگار داری با یه همکار حرف میزنی
- برای کامپوننتهای پیچیدهتر، چند مثال واقعی از کاربردشون تو محصول بذار
یادت باشه، هدف نهایی اینه که هر کسی بتونه بدون نیاز به پرسیدن سوالهای زیاد، کامپوننتها رو به درستی استفاده کنه. مستندات خوب مثل یه معلم صبوره که همیشه آمادهست تا راهنمایی کنه!
مطلبی دیگر از این انتشارات
تجربه لذت بخشِ برنامه نویسیِ وب با پایتون
مطلبی دیگر از این انتشارات
الگوهای ساختاری در گولنگ
مطلبی دیگر از این انتشارات
آموزش پایتون - فصل اول (مقدمات)