آینده‌ی Node.js در کنار Bun و Deno

برای بیش از یک دهه، Node.js قلب تپنده‌ی جاوااسکریپت سمت سرور بوده. از استارتاپ‌های کوچک تا شرکت‌های Enterprise، همه روی اکوسیستم بزرگ و بالغ Node.js حساب کرده‌اند. اما در چند سال اخیر، دو رقیب تازه‌نفس به میدان آمده‌اند: Deno و Bun. هر دو با هدف برطرف کردن نقاط ضعف Node.js متولد شدند.

سؤال اصلی اینجاست: آینده‌ی این سه محیط اجرایی (Runtime) به کجا خواهد رفت؟

🟢 درباره Node.js – پادشاه بالغ، اما سنگین

مزایا:

• اکوسیستم عظیم: بیش از ۲ میلیون پکیج در npm

• جامعه‌ی توسعه‌دهندگان گسترده

• ابزارها و فریمورک‌های بالغ مثل Express، NestJS، Next.js

چالش‌ها:

• عملکرد نسبت به رقبا ضعیف‌تر

• امنیت پیش‌فرض پایین‌تر (مثلاً دسترسی مستقیم به فایل‌سیستم و شبکه)

• بعضی بخش‌ها مثل callbackها و مدیریت async همچنان دردسرساز

با این حال، در پروژه‌های سازمانی و بلندمدت، Node.js هنوز انتخاب اول است.

🟡 درباره Deno – امنیت و استانداردگرایی

• ساخته‌ی Ryan Dahl (خالق Node.js)

ویژگی‌ها:

• امنیت پیش‌فرض (sandbox شده: دسترسی به فایل، شبکه یا DB نیازمند مجوز صریح است)

• پشتیبانی بومی از TypeScript

• طراحی براساس استانداردهای وب (مانند fetch API، ES Modules)

چالش‌ها:

• اکوسیستم کوچک‌تر نسبت به Node.js

• مهاجرت پروژه‌های بزرگ به Deno هنوز زمان‌بر است

بیشتر برای پروژه‌های مدرن، امن و میکروسرویس‌ها گزینه‌ی جذابی است.

🔴 درباره Bun – سرعت دیوانه‌وار و ابزار یک‌پارچه

• ساخته شده با زبان Zig

ویژگی‌ها:

• فوق‌العاده سریع (تا ۳ برابر سریع‌تر از Node.js)

• همه‌چیز داخلی: Bundler، Package Manager، Test Runner

• پشتیبانی از APIهای Node.js و سازگاری بالا

چالش‌ها:

• اکوسیستم هنوز در حال رشد است

• برای پروژه‌های Enterprise، شاید هنوز زود باشد

به شدت برای پروژه‌های جدید، MVPها و اپلیکیشن‌های نیازمند Performance بالا جذاب است.

📊 مقایسه کلی

از نظر سرعت:

• در Bun سریع‌ترینه، بعدش Deno، و در نهایت Node.js که هنوز خوبه ولی به پای اون‌ها نمی‌رسه.

امنیت پیش‌فرض:

• امنیت Deno به‌طور پیش‌فرض امن‌ترینه چون همه چیز رو Sandbox می‌کنه. Bun امنیت قابل قبولی داره ولی مثل Deno سخت‌گیر نیست. Node.js در مقایسه ضعیف‌تره چون دسترسی‌ها باز هستن.

اکوسیستم:

• امنیت Node.js بی‌رقیبه و میلیون‌ها پکیج و ابزار داره. Deno و Bun هنوز در حال رشدن و فاصله زیادی دارن.

ابزار داخلی:

• امنیت Bun تقریباً همه‌چیز رو یک‌جا داره (Package Manager، Bundler، Test Runner). هم بعضی ابزارها رو داخلی ارائه می‌د و Node.js در این زمینه چیزی به صورت Built-in نداره و باید از ابزارهای جانبی استفاده بشه.

🔮 آینده چگونه خواهد بود؟

• آینده Node.js به عنوان انتخاب اصلی سازمان‌ها و پروژه‌های بزرگ باقی خواهد ماند، چون اکوسیستم و جامعه‌ای عظیم دارد.

• آینده Deno در حوزه‌های امنیت‌محور و پروژه‌های مدرن رشد زیادی خواهد کرد.

• آینده Bun احتمالاً در پروژه‌های تازه و اپلیکیشن‌هایی که Performance کلیدی است.

به نظرتون در آینده Bun یا Deno می‌تونن Node.js رو کنار بزنن یا هر سه در کنار هم به کار خودشون ادامه می‌دن؟