نگاهی به ماجرای تجلیل از ناهی منکر زنجانی

بررسی قانونی به امر به معروف و نهی از منکر
بررسی قانونی به امر به معروف و نهی از منکر

۲۰ مرداد ۹۷ بود که خبرگزاری فارس شاخه‌ی استان زنجان خبر بحث‌بر‌انگیزی در مورد تجلیل از ناهی منکر خانم #فاطمه‌آذرفرد را منتشر کرد.

مشروح این خبر را می‌توانید از اینجا مشاهده بنمایید.

ماجرا از این قرار بوده که خانم آذرفرد در هنگام رانندگی، متوجه می‌شود که در خودروی کناری خود چند خانم کشف حجاب کرده‌اند، لذا اقدام به نهی از منکر می‌کند. در همین حین یکی از مسافرین خودروی مذکور اقدام به فیلم‌برداری از این واقعه می‌کند.

ویدیوی فیلم‌برداری شده را می‌توانید از اینجا مشاهده بنمایید.

در این مطلب، سعی کرده‌ایم تا فارغ از سوگیری دیدگاهمان به بررسی قانونی این مطلب بپردازیم. پس ما با همراه باشید:

برای بررسی قانونی موضوع پیش‌آمده، در ابتدا بهتر است چند قانون را با یکدیگر مرور کنیم.

اول آنکه در تبصره‌ی ماده‌ی ۵ قانون حمايت از آمران به معروف و ناهيان از منكر آمده:

تبصره - اماكني كه بدون تجسس در معرض ديد عموم قرار مي‌گيرند، مانند قسمتهاي مشترك آپارتمان‌ها، هتلها، بيمارستان‌ها و نيز وسايل نقليه مشمول حريم خصوصي نيست.

پس نتیجه می‌شود درون خودرو جز اماکن شخصی نیست. (مورد ۱)

در بحث حجاب و مجازات بی‌حجابی هم رجوع می‌کنیم به ماده 638 قانون مجازات اسلامی و تبصره‌ی آن:

ماده 638 – هركس علنا” در انظار واماكن عمومي و معابر تظاهر به عمل حرامي نمايد علاوه بر كيفر عمل به حبس از ده روز تادوماه يا تا ( 74 ) ضربه شلاق محكوم ميگردد و در صورتي كه مرتكب عملي شود كه نفس آن عمل داراي كيفر نمي باشد ولي عفت عمومي را جريحه دار نمايد فقط به حبس از ده روز تا دو ماه يا تا ( 74 ) ضربه شلاق محكوم خواهد شد .
تبصره – زناني كه بدون حجاب شرعي در معابر وانظار عمومي ظاهر شوند به حبس از ده روز تا دو ماه ويا از پنجاه هزار تا پانصد هزار ريال جزاي نقدي محكوم خواهند شد .

پس در نتیجه، بی‌حجابی برخلاف قوانین کشور است و مجازاتش هم مشخص شده است. (مورد ۲)

با استناد به موارد ۱ و ۲ باید گفت که کار خانم بی‌حجاب سوار بر خودرو، غیرقانونی بوده است.

حال بگذارید به بررسی قانونی رفتار و اخلاق طرف دیگر ماجرا یعنی خانم آذرفرد بپردازیم.

بر حسب ماده‌ی ۴ قانون حمایت از آمران به معروف و ناهيان از منكر که در آن آمده است :‌

ماده ۴ـ مراتب امر به معروف و نهي از منكر، قلبي، زباني، نوشتاري و عملي است كه مراتب زباني و نوشتاري آن وظيفه آحاد مردم و دولت است و مرتبه عملي آن در موارد و حدودي كه قوانين مقرر كرده تنها وظيفه دولت است.

مشخص می‌گردد، که امر به معروف و نهی از منکر صرفا به صورت «قلبی»، «زبانی»، «نوشتاری» و «عملی» وظیفه‌ی مردم است. منظور از بخش «عملی» این است که شما با انجام دادن یک معروف(کار خوب) و پرهیز از انجام یک کار بد، سعی در انتشار این عمل دارید. در موارد بزرگتر که باید برخوردی عملی با فردی که در حال انجام منکری‌است، شود، قانون، اختیار را صرفا به دولت داده است.

لذا برخورد عملی برای امر به معروف و نهی از منکر، از عهده‌ی مردم ساقط شده است. (مورد ۳)

همچنین در ماده ۵ قانون حمايت از آمران به معروف و ناهيان از منكر نکته‌ی بسیار حائز اهمیتی آمده که نشانگر حدود اختیارات فرد آمر است.

ماده ۵ ـ در اجراي امر به معروف و نهي از منكر نمي‌توان متعرض حيثيت، جان، مال، مسكن، شغل و حريم خصوصي و حقوق اشخاص گرديد، مگر در مواردي كه قانون تجويز كند.

پس با این تفاسیر باید دقت داشت، که دوران فریاد زدن و یقه گرفتن و... تمام شده و بهتر است به قوانین احترام گذاشت. (مورد ۴)

حال بگذارید گذری کوتاه بر شرط دوم از شرایط ۴ گانه‌ی امر به معروف و نهی از منکر داشته باشیم:

2- احتمال تأثیر، بنابراین اگر بداند یا احتمال قوی بدهد که اقدامش تأثیر ندارد، واجب و مستحب نیست چون بی فایده است.

باید دید که خانم آذرفرد با این شیوه‌ی ارشاد خود چقدر احتمال تأثیرگذاری بر رفتار آن شهروندان داده است. (مورد ۵)

از منظر ما استناد به همین قوانین کافیست و از مراجعه به سایر قوانین اجتناب می‌کنیم. با توجه به موارد ۳ و ۴ و ۵ نتیجه می‌شود، خانم آذرفرد حق چنین برخورد عملی‌ای با راننده بی‌حجاب را نداشته، ایشان نباید با فریاد زدن و گرفتن دست خانم راننده، متعرض ایشان می‌شدند و از طرفی با احتمال به اینکه آن افراد آنچنان تاثیری بواسطه‌ی فریادها نبرند، از منظر دین هم وجوب و استحبابی در این عمل وجود ندارد.

.

همانطور که در ابتدا مقاله ذکر شد، ما نمی‌خواهیم هیچ‌گونه نظر شخصی‌ای را دخیل این ماجرا کنیم، صرفا از منظر قانون به بررسی این واقعه پرداختیم و نتیجه‌ی نهایی را برعهده‌ی شما می‌گذاریم. اما فی‌الواقع سوالی که شاید ذهن شما را همچون ما مشغول خود ساخته دلیل تجلیل بزرگان استان زنجان از این عمل است.

بنظر ما این کار بر مودت و دوستی عموم جامعه با یکدیگر تاثیر مثبتی نخواهد داشت و بهتر است به‌جای این چنین کارهای مردم را دعوت به گفتگو و دوستی با یکدیگر بکنیم.

به امید جامعه‌ای توام با صلح و دوستی بین هم‌میهنان عزیزمان.

موسسه‌ی حقوقی آنلاین داتـــــا