چرا استاندارد IP برای دستگاه‌های حضور و غیاب مهمه؟

این روزها دستگاه‌های الکترونیکی همه جا هستن؛ از اداره‌ها و کارخانه‌ها گرفته تا فضای باز. طبیعیه که بخوایم این دستگاه‌ها در برابر گرد و غبار و آب مقاومت داشته باشن. اینجاست که استاندارد IP به کمکمون میاد. IP در واقع میگه که دستگاه تا چه حد می‌تونه توی شرایط سخت محیطی دوام بیاره، مخصوصاً برای دستگاه‌های حضور و غیاب که ممکنه توی دفتر، کارگاه یا حتی بیرون نصب بشن.

IP از کجا اومده؟

این استاندارد از اواخر دهه ۷۰ میلادی معرفی شد تا مقاومت دستگاه‌ها در برابر گرد و غبار و آب یه جور استاندارد و قابل اندازه‌گیری داشته باشه.

قبل از سال ۲۰۰۰، بیشتر دستگاه‌ها توی محیط‌های بسته نصب می‌شدن، پس اهمیت مقاومتشون در برابر آب و گرد و غبار زیاد نبود. اما بعد از ۲۰۰۰، با نصب دستگاه‌ها توی محیط‌های صنعتی، انبارها و فضای باز، اهمیت IP بالا رفت و تولیدکننده‌ها شروع کردن روی دستگاه‌ها بنویسن که «این دستگاه در برابر چه شرایطی مقاومه».

IP چی هستش و چطور خونده میشه؟

کد IP معمولاً به شکل IPXY نوشته میشه:

X (رقم اول): مقاومت در برابر گرد و غبار و اجسام جامد
Y (رقم دوم): مقاومت در برابر آب

مثلاً دستگاهی با IP65 یعنی کاملاً ضد گرد و غبار (۶) و مقاوم در برابر پاشش آب (۵). این کمک می‌کنه دستگاه مناسب محیط کاری‌مون رو راحت‌تر انتخاب کنیم.

رقم اول: مقاومت در برابر گرد و غبار

از ۰ تا ۶ متغیره:

IP0X: هیچ محافظتی نداره
IP1X: مقاوم در برابر اجسام بزرگ‌تر از ۵۰ میلی‌متر (مثلاً دست)
IP2X: مقاوم در برابر اجسام بزرگ‌تر از ۱۲.۵ میلی‌متر (مثلاً انگشت)
IP3X: مقاوم در برابر اجسام بزرگ‌تر از ۲.۵ میلی‌متر (مثل ابزار کوچک)
IP4X: مقاوم در برابر اجسام بزرگ‌تر از ۱ میلی‌متر (مثل سیم نازک یا حشرات)
IP5X: گرد و غبار ممکنه وارد بشه اما دستگاه کارشو انجام میده
IP6X: کاملاً ضد گرد و غبار

برای محیط‌های پرگرد و غبار مثل کارخانه یا کارگاه، IP5X یا IP6X توصیه میشه.

رقم دوم: مقاومت در برابر آب

از ۰ تا ۹K تعریف شده:

IPX0: هیچ محافظتی نداره
IPX1: مقاوم در برابر چکه عمودی آب
IPX2: مقاوم در برابر چکه با زاویه ۱۵ درجه
IPX3: مقاوم در برابر پاشش آب تا زاویه ۶۰ درجه
IPX4: مقاوم در برابر پاشش آب از همه جهات
IPX5: مقاوم در برابر پاشش آب با فشار کم (مثل شیلنگ)
IPX6: مقاوم در برابر پاشش آب با فشار زیاد
IPX7: مقاوم در برابر غوطه‌وری کوتاه در آب
IPX8: مقاوم در برابر غوطه‌وری طولانی (جزئیات توسط سازنده مشخص میشه)
IPX9K: مقاوم در برابر پاشش آب با فشار و دمای بالا (محیط صنعتی یا خودرو)

برای دستگاه‌هایی که توی فضای باز هستن، بهتره حداقل IPX4 داشته باشن.

چرا IP مهمه؟

دستگاه دیرتر خراب میشه: مقاومت بیشتر = عمر بیشتر
اعتماد در محیط بیرونی: دستگاه‌های بیرون باید توی بارون و گرد و غبار دوام بیارن
کمتر خرج تعمیر: انتخاب درست IP یعنی کمتر خراب شدن و هزینه کمتر
حفاظت از اطلاعات: دستگاه‌های حضور و غیاب اطلاعات مهم دارن و نفوذ آب یا گرد و غبار می‌تونه باعث از دست رفتن اطلاعات بشه

جمع‌بندی

IP یکی از معیارهای کلیدی برای انتخاب تجهیزات الکترونیک، به خصوص دستگاه‌های حضور و غیابه. رقم اول میگه دستگاه در برابر گرد و غبار و اجسام جامد چقدر مقاومه، رقم دوم میگه چقدر در برابر آب مقاومه. با انتخاب درست IP، هم عمر دستگاه بالا میره، هم خیال خودمون از بابت شرایط محیطی راحت میشه.