وقایع اینترنتیه - بخش ویژه ۲۶ دی ۱۴۰۴ - ارزآوری در عصر اقتصاد دیجیتال

از زمانی که اخبار را می‌فهمیدم یاد دارم که یکی از کلیدواژه‌های اقتصادی که همیشه در اخبار استفاده می‌شد «ارزآوری» بود. ارزآوری که شامل فرایندهای خرد و کلانی است که باعث ورود نقدینگی به صورت ارزی به کشور می‌شود، و آنطور که واضح و مبرهن است، اتفاق بسیار خوبی هم به شمار می‌آید. چرا که بدون خرج کردن واحد پولی کشور، پول وارد کشور می‌شود و می‌تواند چرخ اقتصاد را بهتر بچرخاند و از آن طرف به بالا رفتن و حفظ ارزش پول ملی نیز کمک کند.

ارزآوری در دو بعد خرد و کلان، انجام می‌شود. بعد کلان آن، واقعا چیزی نیست که بخواهیم اکنون در مورد آن صحبت کنیم. چرا که اگر بخواهیم هم احتمالا نبود سرمایه کافی در دست شخص من و شما، اجازه این را نمی‌دهد که در ابعاد کلان مثل صادرات مواد غذایی یا نفت، ارزآوری کنیم. اما ارزآوری در ابعاد خرد، در سال‌های گذشته ممکن شده و حالا یک هفته‌ای می‌شود که آن هم نداریم.

ارزآوری در ابعاد خرد در اقتصاد دیجیتال، در این بخش بررسی می‌شود. از ساده‌ترین (و حتی شاید بتوان گفت احمقانه‌ترین) شکل ممکن تا شکل‌هایی که نیاز به تخصص و دانش حرفه‌ای دارد را بررسی می‌کنیم. شاید بتوان این مطلب را به Icebergهایی که یوتوبرها منتشر می‌کنند، تشبیه کرد. پس با همان شکل پیش خواهیم رفت.

نوک کوه یخ: ایردراپ‌ها

ایردراپ (به انگلیسی Airdrop) همانطور که نامش مشخص است، یعنی چیزی از آسمان به زمین ریختن. اصطلاحی است که در دنیای رمزارز و بلاکچین به شدت به گوش می‌خورد. ایردراپ‌ها، یکی از راه‌های بسیار خرد ارزآوری در عصر اقتصاد دیجیتال هستند.

شاید پیش خودتان بگویید ارز زیادی وارد نمی‌کنند و به زحمتش نمی‌ارزد، اما منطقی درنظر بگیریم از آنجایی که نیازی به تخصص خاصی ندارد و فقط کافیست کمی انگلیسی بلد باشید (که به کمک مترجم‌های ماشینی و هوش مصنوعی این هم دیگر مساله بزرگی نیست) و چالش‌های کوچکی را در روز حل کنید.

چالش‌های ایردراپ‌ها معمولا شامل عضویت در یک یا چند کانال تلگرامی، دنبال کردن توسعه‌دهندگان روی توییتر و اینستاگرام و یا به اشتراک گذاشتن میزان امتیاز کسب‌شده‌تان در شبکه‌های مجازی است. ایردراپ‌بازها می‌گویند که «فارم می‌کنند» و دقیقا مانند مزرعه‌داری که می‌کارد و مراقبت می‌کند، می‌کارند و مراقب هستند تا ثمره آن را بچشند.

محبوبیت ایردراپ در ایران از آنجایی جالب توجه است که بسیاری از این «شت‌کوین‌»ها و «میم‌کوین»هایی که ایردراپ دارند (پروژه‌های تحت تلگرام مانند نات‌کوین، تپ‌سواپ و همستر کامبت نمونه‌های بارز آن هستند) در تمامی صرافی‌های ایرانی لیست شده‌اند. این به این معناست که افراد زیادی هنوز به این مورد، برای کسب درآمد خارجی امید دارند.

سطح آب: ترید کردن

معامله‌گری آنلاین یا همان ترید کردن خودمان نیز در سال‌های اخیر به روشی برای ساختن پول در قالب ارز خارجی، تبدیل شده‌است. ترید کردن گرچه فعالیتی است که دانش و تخصص می‌خواهد، اما در بسیاری از پلتفرم‌های داخلی و خارجی، دستیارهایی هستند که معاملات را مطابق الگوریتم انجام می‌دهند که اصطلاحا به آن algotrading گفته می‌شود و معامله‌گر تنها نیاز دارد که سرمایه اولیه و میزان سود مورد نظر و همچنین نقاط ایست (یا همان stop loss) را تعیین کند.

به همین خاطر است که افراد، ترید کردن را چه به شکل مستقیم، چه الگوریتم و چه حتی prop trading (که مجموعه پول را در اختیار شما می‌گذارد که سود کنید و در سود و زیان آن شریک شوید) به عنوان یک شغل ارزآور انتخاب می‌کنند و برای خود اصطلاحا «درآمد دلاری» می‌سازند.

جایی که هنوز نور خورشید می‌رسد: تولید محتوای آنلاین

تولید محتوای آنلاین نیز از زمانی که یوتوب، به تولیدکنندگان محتوا بابت بازدیدهایشان پول پرداخت می‌کند یا اصطلاحا کانال‌هایشان را Monetize می‌کند یکی از روش‌های کسب درآمد خارجی شده است. گذشته از این، تولیدکننده محتوا وقتی محبوبیت زیادی پیدا کند می‌تواند حامی مالی داشته باشد و برای محصولات و خدمات مختلفی به صورت مستقیم یا غیرمستقیم تبلیغات انجام دهد.

در این صورت، اگر تبلیغ‌دهنده نیز خارجی باشد باز می‌تواند پول خوبی از این طریق به دست آورد. حتی اگر تبلیغات برای برندهای ایرانی نیز باشد، تجربیات ما نشان می‌دهد که پول‌های خوبی خرج می‌شود تا برندشان توسط یوتوبرها، تیک‌تاکر‌ها و اینستاگرامرهای مطرح دیده شود.

در همین میان، تعدادی از تولیدکنندگان محتوا نیز هستند که با اتوماسیون هوش مصنوعی و ابزارهایی چون n8n محتوایی متناسب برای تیک‌تاک، اینستاگرام، توییتر، تردز و ... تولید می‌کنند و حتی بازدیدهای خوبی نیز بر اساس آن دریافت می‌کنند.

شکل دیگری از تولید محتوا، که کمی تخصص بیشتری نیاز دارد تولید فیلم‌های کوتاه، فیلم‌های آموزشی و یا موسیقی است که روی پلتفرم‌هایی چون اسپاتیفای قرار بگیرد و از آن طریق نیز کسب درآمد رخ دهد. بسیاری از افرادی که در اسپاتیفای موسیقی تولید می‌کنند، حتی اگر شنوندگان اشتراک پریمیوم نداشته باشند، در درآمد تبلیغات این پلتفرم شریک شده و می‌توانند درآمد خوبی کسب کنند.

ناحیه گرگ و میش: ماین کردن رمزارز

حجم زیادی از این مقاله به رمزارزها تخصیص پیدا کرد و اصلا عجیب نیست. در حال حاضر دولت‌های آمریکا، امارات و چین صندوق‌های بزرگی از ذخایر رمزارزی ساخته‌اند و کشورهایی چون قزاقستان و روسیه، با ماین کردن رمزارز، مقدار زیادی ارز وارد کشور می‌کنند.

گرچه ماین کردن به شکل سنتی - یعنی استفاده از کارت‌های گرافیک ماینینگ یا دستگاه‌های ASIC - در بسیاری از کشورها من‌جمله ایران نیازمند مجوز قانونی است و از نظر مصرف انرژی نیز اصلا توجیه درستی ندارد، اما راه‌های زیاد دیگری برای ماین کردن وجود دارد. این می‌تواند پلتفرم‌هایی مانند Cloud Mining یا Tap to Earn و ... را شامل شود. در واقع شما باید به نوعی مشارکت خود در شبکه را تایید کنید و در ازای آن، رمز ارز جایزه بگیرید.

ماین کردن، از آنجایی که می‌تواند محلی برای اسکم شدن شما و از دست رفتن مالتان نیز شود، در ناحیه تاریک‌تری قرار دارد. این مورد نیازمند تخصص هم در زمینه سخت‌افزار و هم زمینه‌های زیرساختی‌تر بلاکچین و رمزارز است.

در اعماق: کارهای ریموت

اگر تخصصی دارید که شرکت‌های خارجی بدون حضور شما بتوانند از آن بهره ببرند، شاید بهترین گزینه برای ارزآوری همین باشد. حتی دیده شده است که بسیاری از استارتاپ‌ها، تیم خود را کاملا از ایران می‌چینند اما محصولاتشان کاملا در خارج از کشور لانچ می‌شود و رابطی میان آن‌ها و کشورهای دیگر معمولا در ترکیه یا امارات قرار دارد که کارهای حقوقی (مانند ثبت شرکت یا تهیه درگاه پرداخت) را انجام می‌دهد.

کار ریموت، نیازمند تخصص شما در زمینه‌های مختلف است. از برنامه‌نویسی گرفته تا تولید انیمیشن و asset و ...، همه می‌توانند به شما در پیدا کردن یک کار ریموت کمک نمایند. علاوه بر آن افرادی نیز هستند که تخصص خود را به شکل دیگری می‌فروشند. برای مثال، روی پلتفرم‌های آموزشی، منتور اشخاص می‌شوند، در ازای دریافت مبلغی، بخشی از یک کار بزرگ‌تر را انجام می‌دهند و هزاران شکل دیگر.

انتهای گودال: فروش محصولات فیزیکی به خارج

تولیدکنندگان صنایع دستی یا مواد خوراکی ایرانی، می‌توانند در این محل قرار گیرند. البته همانطور که می‌دانید این مورد نیازمند دانش بالا در زمینه صادرات، قوانین کشور مقصد و ... است و معمولا اینگونه است که از طریق یک شخص یا پلتفرم ثالثی انجام می‌گیرد.

با این که این روش سختی‌های خاص خود را دارد، اما همچنان می‌تواند به افرادی که کار دیجیتال انجام نمی‌دهند کمک کند تا با کمک اینترنت، محصولاتشان را بفروشند. بسیاری از قالی‌بافان، نقاشان، خیاطان و ... به این شکل درآمد ارزی کسب می‌کنند و به نظر راه خوبی می‌آید.

چه بر سر بهترین مکانیزم ارزآوری آمده است؟

پس از قطعی بزرگ در جنگ ۱۲ روزه و قطعی اخیر، بسیاری از دوستانی که در حوزه‌های نام‌برده بالا فعال بودند، دیگر رمق فعالیت مجدد ندارند. با این که شخصا چندین بار از صفر مطلق و حتی چند درجه زیر صفر مطلق کار خود را آغاز کرده‌ام باید بگویم که به ایشان حق می‌دهم.

دو بار در یک سال، مجبور به این شده‌ایم که از صفر شروع کنیم. چنین پتانسیل بزرگی، آن هم در کشوری که مشکلات عدیده اقتصادی دارد، کور می‌شود و همین خودش یک ضربه بزرگ به چرخه اقتصاد و پول ملی وارد می‌سازد. امیدوارم که به زودی شاهد بازگشت این موضوع و کسب درآمد مجدد افراد از راه‌های مختلف باشیم.

همچنین در پایان نیز از شما تقاضا دارم اگر مطلبی دارید که حس می‌کنید بازتاب و نشر آن در وقایع اینترنتیه می‌تواند مفید باشد، آن را به haghiri75@chmail.ir ارسال نمایید. با تشکر از حسن توجه شما.