مهندسان شریف! – قطعش کن | هشتمین روز تاریکی دیجیتال

در هشتمین روز تاریکی دیجیتال وقطع بی سابقه اینترنت جهانی و محدودیت ارتباطات، حتی زمانی برای برقراری مجدد اینترنت و بازگشت وضعیت ارتباطات کشور به حالت عادی ( اگر فیلترینگ گسترده در اینترنت بین المللی و محدودیت های شبکه های اجتماعی و پیام رسان ها را عادی بدانیم!) اعلام نشده است.

مسئولین ذیربط در وزارت ارتباطات موضوع را به تصمیم  " نهادهای امنیتی" ارجاع می دهند و سخنگوی دولت نیز با ارجاع به سخنان وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات از مسیری طولانی تر مجددا افکار عمومی را به سوی پاسخ تکراری یعنی مراجع تصمیم گیر در این زمینه که "دولت نیست" هدایت می کند.

ضعف سرویس های داخلی همچون موتورهای جستجو، پیام رسان های داخلی و برخی سرویس های نوظهور همچون چت بات های هوش مصنوعی (Ai) از همیشه آشکار تر شده و برخی از این سرویس ها دیگر اساسا وجود خارجی ندارند.   

برای مثال موتور جست و جوی پارسی جو که سال ها قبل به عنوان جایگزین ملی یاهو (yahoo!) و گوگل (Google) و سایر جست و جو گرها همچون ام اس ان ( MSN ) متعلق به شرکت مایکروسافت ) Microsoft ) پرسرو صدا معرفی شد و هم اکنون در دسترس نیست!

و البته مثال هایی از این دست فراوان اند، پروژه هایی که گاه با تعریف بودجه هایی نجومی و بدون درنظر گرفتن اصول کسب و کار دیجیتال ، تعریف می شوند، آغاز به کار می کنند و گاه حتی به مرحله عرضه عمومی هم می رسند و پس از مدتی به دلایلی همچون درنظر نگرفتن واقعیت های بازار پیچیده دیجیتال و فناوری اطلاعات بی سروصدا برای همیشه به خاموشی می روند.

بعضی از این پروژه ها با تنفس مصنوعی همچون تزریق بودجه و سرمایه و یا هدایت تحمیلی مخاطب و کابر (User) ممکن است مدتی به زیست غیر حرفه ای و ساختگی ادامه می دهند و پس از اتلاف وقت و سرمایه و منابع همان مسیری را طی می کنند که از ابتدا برای آن ساخته شده اند:

مصرف منابع، عدم ایجاد ارزش افزوده و مزایای رقابتی ( انحصار و هدایت تحمیلی جایگزین می شود) و در نهایت خاموشی و خارج شدن از سرویس برای همیشه

دلیل اصلی چنین رویدادهایی را می توان ذات فضای کسب و کار دیجیتال دانست که بر خلاقیت و رقابت دائم و بی وقفه استوار است. البته قطعا دلایل فراوان دیگری وجود دارد که از کارشناسان، صاحب نظران و فعالان حوزه کسب و کار دیجیتال و آنلاین  که در این زمینه تخصص دارند دعوت می کنم به تشریح و بررسی آن بپردازند.

نظر شخصی نگارنده این است که نمی توان ارائه دهندگان سرویس های داخلی را مقصر دانست یا سرزنش نمود، چرا که موضوع اصلی ساختار حاکم بر فضای کسب وکار دیجیتال و تفاوت های عمده این فضا با اکوسیستم جهانی است؛ از جمله :

-       دسترسی ها و امکانات ( محدودیت های فراوان به دلیل تحریم های بین المللی و خودتحریمی های داخلی)

-       نیروی کار متخصص

-       مدیران باتجربه ( عمدتا در دسترس نیستند یا  به دلایل مختلف در مرزهای جغرافیایی کشور عزیزمان ایران زندگی و فعالیت نمی کنند )

-       محدودیت های مالی ( ارتباط با سامانه های مالی جهانی همچون PayPal و تامین سرمایه پایدار)

-       تکانه های شدید ناگهانی و غیرقابل پیش بینی

اینجا بخوانید: راهنمای روزهای قطع اینترنت جهانی

در یک جمله می توان گفت در فضای دیجیتال و آنلاین "جایگزین داخلی" وجود ندارد.

به عبارت دیگر وجود سرویس های داخلی و رقابت با خدمت رسان های بین المللی که منابع عظیم مالی، تجربه چندین ساله و بسیاری مزایای غیرقابل دسترسی برای کسب و کارهای داخلی دارند، لازم است اما حتما کافی نیست و نمی توان در کوتاه مدت به جایگزینی یک کسب و کار نسبتا نوپا با یکی از غول های مطرح تکنولوژی که سهام آن در بورس جهانی در حال عرضه ( و رکورد شکنی قیمت ) است حتی فکر کرد.

اما آن چه گفتیم در میدان عمل پیاده نمی شود، در سال های اخیر و با ایجاد بحران های داخلی به نظر می رسد اولین سوالی که برای برخی مسئولین و تصمیم سازان اصلی کشور عزیزمان مطرح می شود این است:

آیا دلیل این این بحران اینترنت است؟

پاسخ (1) : بله

-       پس قطعش کنید

پاسخ (2) : خیر  / سوال بعدی: آیا اینرنت نقشی در این بحران یا حادثه دارد؟

پاسخ 1 : بله

-       پس قطعش کنید

پاسخ 2 : خیر / بلافاصله سوال بعدی: آیا می توان ارتباطی بین این رویداد و اینترنت یافت؟

پاسخ : بله حتما قربان!

-       پس قطع کنید

البته این مکالمه ای فرضی است؛ رویکردی که ممکن است یادآور یک آگهی بازرگانی  باشد که مدتی همواره درحال پخش درصداوسیما (یکی از رسانه های انحصاری این روزها) بود و درپاسخ هر سوالی به نام موسسه ای اشاره می کرد، مثلا " مهندسان شریف" ...

اما نظر بسیاری از صاحب نظران حوزه رسانه و آزادی بیان این است که گویا قطع اینترنت و ارتباطات به رویه ای معمول تبدیل شده و "دم دستی" ترین تصمیم برای رویارویی با بحران ها و حوادثی است که ریشه های عمیق دارند و قطعا هزینه ای که به مردم و اصحاب رسانه (خبرنگاران و روزنامه نگاران) ، فعالان دیجیتال ( کسب و کارهای آنلاین ، برنامه نویسان و توسعه دهندگان وب ) و فعالان اقتصادی و بازار تحمیل می کند بسیار بالا و در مواردی جبران ناپذیر است.

وزیر محترم ارتباطات و فناوری اطلاعات؛ سیدستار هاشمی در جدیدترین اظهار نظر در این زمینه به ایسنا گفت:

به دنبال بازگشت ارتباطات و اینترنت به روال عادی در اسرع وقت هستیم و پس از آن خسارت‌های وارده به فعالان کسب و کار دیجیتال به دلیل قطع اینترنت برآورد می شود.

وی اظهار داشت: باید خسارت‌های وارده به این بخش برآورد شود، زیرا شرایط به گونه‌ای است که همه نسبت به قطعی اینترنت و آثاری که روی کسب و کارها و اقتصاد داشته، اذعان دارند.وی ادامه داد: ما و همکارانم در وزارت ارتباطات در تعامل نزدیک با کسب‌وکارهای اینترنتی هستیم و همه تلاشمان این است که این ارتباطات در اسرع وقت و با تایید مراجع امنیتی مرتبط به روال عادی برگردد. 

جمع بندی

در پایان با آرزوی بهترین ها برای مردم و کشور عزیزمان ایران امیدواریم زمینه گفت و گوی مسالمت آمیز مردم و اصناف مختلف با حاکمیت تقویت شده و آزادی بیان که در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز به رسمیت شناخته شده در عمل نیز بیش از پیش مورد توجه و احترام قرار گیرد.

مشخصا امیدواریم با رفع محدودیت های ارتباطات و اینترنت جهانی ( و در گام های بعد آزادی اینترنت با نظارت معقول تر از شیوه فعلی فیلترینگ ) و بازگشت آرامش، امنیت و ثبات بازار زمینه رشد و شکوفایی روزافزون اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی برای ملت متمدن و کشور بزرگ و سرافرازمان در طول تاریخ فراهم گردد. چرا که ایران عزیزمان لایق بهترین ها و دارای ظرفیت های بالقوه بسیار است.