https://virgool.io/feed/@Amirhjalily UiUX Designer | Wordpress Developer | Amirhjalily@gmail.com fa 2026-06-20 01:24:58 https://files.virgool.io/upload/users/4853286/avatar/Bcqvzn.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@Amirhjalily https://virgool.io/@Amirhjalily/data-sorting-ygtkwrk8vq9n وقتی یک محصول دیجیتال طراحی می‌کنیم یا حتی زمانی که در حال تحلیل یک محصول رقیب هستیم، یکی از مهم‌ترین کارهایی که باید انجام دهیم بررسی نوع دسته‌بندی محتوا در قسمت‌های مختلف آن محصول است.در این مقاله چهار روش اصلی برای دسته‌بندی اطلاعات را با مثال‌های ساده و ملموس بررسی می‌کنیم.۱. دسته‌بندی ترتیبی؛ یعنی یک ردیف مشخصاین ساده‌ترین روش است. شما اطلاعات را بر اساس یک قانون مشخص مثل قیمت، تاریخ یا حروف الفبا مرتب می‌کنید. کاربر می‌داند که اگر پایین‌تر برود، مثلاً قیمت‌ها گران‌تر می‌شوند یا تاریخ‌ها قدیمی‌تر می‌شوند.مثال: صفحه نتایج جستجوی یک فروشگاه که می‌توانید محصولات را از ارزان به گران یا از جدید به قدیم مرتب کنید.مثال دیگر: مراحل ثبت‌نام که اول باید شماره موبایل را وارد کنید، سپس کد تأیید را، و بعد اطلاعات شخصی را. هیچ‌کس نمی‌تواند مرحله سوم را قبل از مرحله اول انجام دهد.۲. دسته‌بندی ماتریکسی؛ یعنی همه چیز در یک سطحدر این روش، چندین گزینه را در کنار هم قرار می‌دهیم (به صورت افقی یا عمودی) و هیچکدام را از بقیه مهم‌تر نشان نمی‌دهیم. کاربر خودش انتخاب می‌کند که کدام یک را مهم‌تر می‌داند.مثال: صفحه اصلی دیجی‌کالا که آیکون‌های «کالای دیجیتال»، «پوشاک»، «لوازم آرایشی» و «کتاب» همه به یک اندازه و در کنار هم قرار گرفته‌اند.مثال دیگر: منوی یک رستوران آنلاین که «پیش‌غذا»، «غذای اصلی»، «نوشیدنی» و «دسر» همه به یک اندازه نمایش داده شده‌اند.۳. دسته‌بندی سلسله‌مراتبی؛ یعنی یکی مهم‌تر از بقیه استدر این روش، یک مورد را برجسته‌تر از بقیه نشان می‌دهیم تا توجه کاربر را به آن جلب کنیم. این کار معمولاً با بزرگ‌تر کردن، رنگی‌تر کردن یا قرار دادن در جایگاه ویژه انجام می‌شود. (به طور کلی با تکنیک های UI)مثال: در یک سایت خبری، تیتر اصلی با فونت درشت و رنگی نمایش داده می‌شود در حالی که تیترهای فرعی کوچک‌تر و با رنگ ملایم‌تر هستند.مثال دیگر: در فروشگاه اینترنتی، یک محصول را به عنوان «پیشنهاد ویژه» با بنر طلایی و بزرگ‌تر از بنر بقیه محصولات نشان می‌دهیم تا کاربر را به خرید آن ترغیب کنیم.۴. دسته‌بندی لیبلینگ؛ یعنی برچسب‌زدن هوشمندانهدر این روش، اطلاعات را با برچسب‌های دقیق و قابل فهم گروه‌بندی می‌کنیم. هر برچسب می‌تواند زیرمجموعه‌هایی داشته باشد که همه با آن برچسب مرتبط هستند.مثال: فوتر یک وب‌سایت که در آن لینک های «ارتباط با ما»، «حریم خصوصی»، «قوانین مرجوعی» و... همگی زیر مجموعه بخش «خدمات مشتریان» قرار گرفته اند. (به این شکل برچسب خورده اند.)مثال دیگر: فیلترهای یک فروشگاه آنلاین که با برچسب‌هایی مثل «برند»، «رنگ»، «قیمت» و «سایز» دسته‌بندی شده‌اند تا کاربر بتواند سریعاً محصول مورد نظر را پیدا کند.تفاوت‌های کلیدی را یکبار برای همیشه یاد بگیریدخیلی‌ها این دو مورد را با هم اشتباه می‌گیرند. اما تفاوت اصلی این است:- دسته‌بندی ترتیبی یعنی «بر اساس یک قانون عددی یا زمانی مرتب شده»- دسته‌بندی ماتریکسی یعنی «چند موضوع در کنار هم با اهمیت برابر»، البته اگر ترتیبی هم داشته باشند این ترتیب دلبخواه یا بر اساس اولویت های بیزینسی است (مثل مطابق نیاز و رفتار کاربران) ، نه یک خاصیت عددی.مثال برای روشن شدن تفاوت: صفحه نتایج جستجوی یک فروشگاه که بر اساس قیمت از کم به زیاد مرتب شده، ترتیبی است. اما منوی بالای همان فروشگاه که دسته‌بندی‌های «موبایل»، «لپ‌تاپ» و «لوازم خانگی» را در کنار هم نشان می‌دهد، ماتریکسی است.جمع‌بندیانتخاب روش دسته‌بندی به نیاز کاربران و نوع محتوای شما بستگی دارد. گاهی باید از چند روش با هم استفاده کنید. مثلاً صفحه اصلی یک فروشگاه اینترنتی ممکن است همزمان از دسته‌بندی ماتریکسی (برای منوی اصلی) و سلسله‌مراتبی (برای نمایش تخفیف ویژه) استفاده کند. مهم این است که کاربر همیشه بداند کجاست و چطور به مقصد برسد. امیرحسین جلیلی امیرحسین جلیلی Fri, 19 Jun 2026 12:59:15 +0330 https://virgool.io/@Amirhjalily/8-principles-of-information-architecture-viacl8jsvppg معماری اطلاعات (IA) ستون فقراتِ تجربه کاربری (UX) است. اگر سایت شما زیبا باشد اما کاربر نداند چگونه به هدفش برسد، تمام زحمات طراحی هدر رفته است. دَن براون، از پیشگامان این حوزه، ۸ اصل کلیدی را معرفی کرده که به ما کمک می‌کند ساختارهایی منطقی، مقیاس‌پذیر و کاربرپسند خلق کنیم. علاوه بر آن می توانیم از آن به عنوان یکی از چک لیست هایی که هنگام تحلیل رقبا مورد بررسی قرار می گیرد استفاده کنیم.در ادامه، این ۸ اصل را به همراه مثال‌های کاربردی بررسی می‌کنیم:۱. اصل اشیاء (The Principle of Objects)محتوا را به عنوان موجودیت‌هایی با ویژگی‌های مشخص ببینید، نه فقط متن یا عکس.مثال ۱: در یک سایت املاک، «ملک» یک شیء است که ویژگی‌هایی مثل متراژ، قیمت و محله دارد.مثال ۲: در یک سایت آموزشی، «دوره» شیئی است که شامل ویدیو، استاد، سرفصل، مدت زمان، تعداد دانشجو و ... می‌شود.۲. اصل انتخاب‌ها (The Principle of Choices)ارائه بیش از حدِ گزینه، باعث فلج شدن ذهن کاربر می‌شود. اتتخاب‌ها را محدود و معنادار نگه دارید.مثال ۱: در فرآیند ثبت‌نام، به جای پرسیدن ۲۰ سوال، فقط فیلدهای حیاتی را در مرحله اول قرار دهید.مثال ۲: در منوی اصلی سایت، به جای ۱۰ گزینه، ۵ دسته‌بندی اصلی و کاربردی قرار دهید.۳. اصل افشاء اطلاعات (The Principle of Disclosure)اطلاعات را به صورت لایه‌ای نشان دهید؛ فقط آنچه در این لحظه نیاز است، نه همه چیز را.مثال ۱: استفاده از دکمه «نمایش جزئیات بیشتر» در لیست محصولات.مثال ۲: نمایش اطلاعت بیشتر از یک محصول هنگام هاور کردن روی کارت محصول آن.۴. اصل نمونه‌ها (The Principle of Exemplars)دسته‌بندی‌های انتزاعی را با مثال‌های ملموس توضیح دهید.مثال ۱: در منوی «پوشاک»، نمایش تصاویر کوچک (Thumbnail) از یک تیشرت یا شلوار کنار نام دسته‌بندی.مثال ۲: در سایت‌های فروش نرم‌افزار، نشان دادن لوگوی برندهای معروف (مثل آمازون یا گوگل) به عنوان نمونه مشتریان.۵. اصل درهای ورودی (The Principle of Front Doors)فرض نکنید همه کاربران از صفحه اصلی (Home) وارد می‌شوند. بسیاری از کاربران از طریق موتورهای جستجو یا لینک‌های شبکه‌های اجتماعی مستقیم وارد صفحات داخلی می‌شوند؛ هر صفحه باید به گونه‌ای طراحی شود که کاربر بفهمد کجاست، چه کار می‌تواند بکند و بقیه سایت چه ساختاری دارد.مثال ۱: در هر صفحه، لوگوی سایت در بالا سمت راست/چپ وجود داشته باشد تا سریع به خانه برگردند.مثال ۲: در تمام صفحات داخلی، مسیر راهنما (Breadcrumbs) وجود داشته باشد تا کاربر بداند کجای سایت است.۶. اصل طبقه‌بندی‌های متعدد (The Principle of Multiple Classification)اجازه دهید کاربر از مسیرهای مختلف به یک هدف برسد.مثال ۱: یک کتاب می‌تواند هم در دسته‌بندی «ادبیات» باشد و هم در فیلتر «پرفروش‌ترین‌ها».مثال ۲: پیدا کردن یک لپ‌تاپ هم از طریق منوی «برند» (مثلاً ایسوس) و هم از طریق «کاربری» (مثلاً گیمینگ).۷. اصل ناوبری متمرکز (The Principle of Focused Navigation)منوهای ناوبری نباید با همه چیز ترکیب شوند. ناوبری سایت تا جای ممکن باید ساده باشد و کاربر را گیج نکند، نه اینکه فقط لیستی از تمام صفحات موجود باشد.مثال ۱: دسته بندی های جزئی‌تر را که تعداد زیادی دارند به چند دسته بندی کلی تر (با تعداد کمتر) کاهش دهید.مثال ۲: لینک های مهم را در منوی بالای سایت (Header) و لینک هایی که از اهمیت کمتری برخوردارند را به منوی پایین سایت (Footer) منتقل کنید.۸. اصل رشد (The Principle of Growth)سایت شما امروز همان‌قدر محتوا دارد که فردا خواهد داشت؟ احتمالاً خیر. سیستم شما باید طوری طراحی شود که با اضافه شدن محتوای جدید، ساختار کلی سایت بهم نریزد.مثال ۱: اگر محصول شما در حال حاضر دارای ۵ دسته اصلی است ممکن است بعدا تعداد آن به ۱۰ دسته افزایش پیدا کند.مثال ۲: ممکن در آینده نیاز باشد تعداد بیشتری از کارت های محصول را در صفحه لیست محصولات (PLP) نمایش دهید.سخن پایانیمعماری اطلاعات یعنی ساده کردنِ دنیای پیچیده برای کاربر. اگر بتوانید این ۸ اصل را در لایه‌های پنهانِ سایتتان پیاده کنید، کاربر بدون اینکه بفهمد چرا، حس می‌کند سایت شما خیلی «راحت» و «باهوش» است. امیرحسین جلیلی امیرحسین جلیلی Thu, 18 Jun 2026 23:27:12 +0330