https://virgool.io/feed/@Ensaniyaat إِنْسانیَّات، محفلی مجازی برای هم اندیشی جویندگان «حکمت عملی». این انجمن به همت گروهی از پژوهشگران حکمت عملی مدیریت می شود. ارتباط با ما: https://eitaa.com/Ensaniyaat https://t.me/Ensaniyaat2 fa 2026-04-15 07:01:02 https://files.virgool.io/upload/users/3351606/avatar/upAwlT.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@Ensaniyaat https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D8%AD%D9%82-%D8%B1%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%D8%AF%D8%B4%D8%A7%D9%87-ilcdgfwlwxas همان طور که در معرفی کتاب کلیله و دمنه گذشت، در این اثر پند و حکمت، و لهو و هزل به هم آمیخته شده تا فهم و ضبط آن برای خوانندگان ساده باشد. از این روی، ایشان باید همت خویش را بر تفهم معانی آن مقصور کنند و وجوه استعارات آن را بشناسند. در ادامه نمونه ای از این نکات حکمت آمیز که در ضمن گفتگوی دمنه و شیر آمده، تقدیم حضورتان می شود.💠 حق رعیت بر پادشاه(بریده ای از گفتگوی دمنه با شیر)🔸 از حقوق رعیت بر پادشاه آن است که هریک را بر مقدار مروت و یک دلی و نصیحت بدرجه ای رساند، و به هوا در مراتبْ تقدیم و تاخیر نفرماید، وکسانی را که در کارها عاطل و از هنرها غافل باشند بر کافیان هنرمند و داهيان (۱) خردمند ترجیح و تفضیل روا ندارد، که دو کار از عزایم پادشاهان غریب نماید: حلیت پای بر سر بستن، و پیرایه سر بر پای آویختن. و مروارید و یاقوت را در سرب و ارْزیز (۲) نشاندن در آن تحقیر جواهر نباشد ليکن عقل فرماینده به نزدیک اهل خرد مطعون گردد. و انبوهی یاران که دوربین و کاردان نباشند عین مضرت است، و نفاذ کارها به اهل بصر و فهم تواند بود نه به انبوهی انصار و اعوان. و هر که یاقوت بر خویشتن دارد گران بار نگردد و بدان هر غرض حاصل آید. و آن که سنگ در کیسه کند از تحمل آن رنجور گردد و روز حاجت بدان خيرى نیابد. و مرد دانا صاحب مروت را حقیر نشمرد اگرچه خاملْ ذكر و نازلْ منزلت باشد، چه پی را از میان خاک برگیرند و بدو زینها پردازند که مرکب ملوک شود و کمانها راست کنند که به صحبت دست پادشاهان و اشراف عزیز گردد. 🔸 و نشاید پادشاهان را که هنرمندان را به خمول اسلاف فروگذارد و بی هنران را به وسایل موروث، بی هنرِ مکتسبْ اصطناع فرماید بلکه تربیت پادشاه بر قدر منفعت باید که در صلاح مُلک از هریک چه آید و كدام مهم را شاید، چه اگر بی هنران خدمت اسلاف را وسیلت سعادت سازند خلل بکارها راه یابد و اهل هنر ضایع مانند. و هیچ کس بمردم از ذات او نزدیک تر نیست، چون بعضی از آن معلول (۳) شود به داروها علاج پذیرد که از راههای دور و شهرهای بیگانه آرند. و موش اگرچه مردم را همسایه و هم خانه است، چون موذی باشد او را از خانه بیرون می‌فرستند و در هلاک وی سعی واجب بینند. و بازْ اگرچه وحشی و غریب است چون از او منفعت مى تواند بود به اکرامی هرچه تمامتر او را به دست آرند و از دست ملوک برای او مرکبی سازند.📚 کلیله و دمنه, باب الاسد و الثور، ۱۲۹ - ۱۳۱#پی_نوشت(۱) داهی: زیرک(۲) ارزیز: فلز قلع(۳) معلول: بیمار#إنسانيات#پندانه#کلیله_و_دمنه•••༺ إِنْسانيّاتْ؛ انجمن حکمت عملی ༻••• انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Thu, 29 Aug 2024 17:26:00 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%DA%AF%D9%81%D8%AA%DA%AF%D9%88%DB%8C-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D9%86%D9%87-eehpm6bdchrp 🌱 متابعین گرامی انسانیات! کلیله و دمنه دو شگالند (۱) که در معیت شیری در بیشه ای گذر عمر می کنند. دمنه را سودای تقرب به شیر افتاد و کلیله را بنای بر مخالفت. در میان گفتگوی ایشان، لطیفه ای در باب تعامل با ملوک به میان آمده که ذکر آن در بخش پندانه خالی از لطف نمی نماید.📝 کلیله گفت: انگار که به ملک نزدیک شدی بچه وسیلت منظور گردی و بکدام دالّت منزلت رسی؟🔸 [دمنه] گفت: اگر قربتی یابم و اخلاق او را بشناسم خدمت او را به اخلاص عقیدت پیش گیرم و همت بر متابعت رای و هوای او مقصور گردانم و از تقبیح احوال و افعال وی بپرهیزم، و چون کاری آغاز کند که بصواب نزدیک وبصلاح ملک مقرون باشد آن را در چشم و دل وی آراسته گردانم و در تقریر فواید و منافع آن مبالغت نمایم تا شادی او بمتانت رای و رزانت (۲) عقل خویش بیفزاید، و اگر در کاری خوض کند که عاقبت وخیم و خاتمت مکروه دارد و شر و مضرت و فساد و معرت آن بملک او بازگردد پس از تامل و تدبر برفق هرچه تمامتر و عبارت هرچه نرم تر و تواضعی در ادای آن هرچه شامل تر غور و غایله آن با او بگویم و از وخامت عاقبت آن او را بیگاهانم، چنانکه از دیگر خدمتگاران امثال آن نبیند. چه مرد خردمند چرب زبان اگر خواهد حقی را در لباس باطل بیرون آرد و باطلی را در معرض حق فرا نماید.باطلی گر حق کنم عالم مرا گردد مقرورحقی باطل کنم منکر نگردد کس مراو نقاش چابک قلم صورتها پردازد که در نظر انگیخته نماید و مسطح باشد، و مسطح نماید و انگیخته باشدنقاش چیره دست است آن ناخدای ترسعنقا ندیده صورت عنقا کندهمیو هرگاه که ملک هنرهای من بدید برنواخت من حریص تر از آن گردد که من بر خدمت او. 🔸 کلیله گفت: اگر رای تو بر این کار مقرر است و عزیمت در امضای آن مصمم، باری نیک برحذر باید بود که بزرگ خطری است. و حکما گویند بر سه کار اقدام ننماید مگر نادان: صحبت سلطان، و چشیدن زهر بگمان و، سر گفتن با زنان. و علما پادشاه را بکوه بلند تشبیه کنند که درو انواع ثمار و اصناف معادن باشد لکن مسکن شیر و مار و دیگر موذیات که بررفتن در وی دشوار است و مقام کردن میان آن طایفه مخوف. 🔸 دمنه گفت: راست چنین است، لکن هرکه از خطر بپرهیزد خطیر نگردداز خطر خیزد خطر، زیرا که سوده ده چهلبرنبندد گر بترسد از خطر بازارگانو در سه کار خوض نتوان کرد مگر برفعت همت و قوت طبع: عمل سلطان و بازارگانی دریا و مغالبت دشمن. و علما گویند مقام صاحب مروت بدو موضع ستوده است: در خدمت پادشاه کامران مکرم، یا در میان زهاد قانع محترم.📚 کلیله و دمنه, باب الاسد و الثور، صص ۱۲۵ - ۱۲۷#پی_نوشت(۱) شگال: شغال(۲) رزانت به فتح راء: آهستگی و وقار•••༺ إِنْسانيّاتْ؛ انجمن حکمت عملی ༻••• انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Mon, 26 Aug 2024 10:25:12 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D9%85%D9%88%D8%B9%D8%B8%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-xkqy0drxwyf2 📖 بازرگانی بود بسیار مال و او را فرزندان در رسیدند و از کسب و حرفت اعراض نمودند و دست اسراف بمال او دراز کردند. پدر موعظت و ملامت ایشان واجب دید و در اثنای آن گفت که: ای فرزندان، اهل دنیا، جویان سه رتبت‌اند و بدان نرسند مگر بچهار خصلت. ✅ اما آن سه که طالب آنند فراخی معیشت است و رفت منزلت و رسیدن بثواب آخرت. و آن چهار که بوسیلت آن بدین اغراض توان رسید: اَلْفَنْجيدن (١) مال است از وجه پسندیده؛ و حسن قیام در نگاه داست؛ و انفاق در آنچه بصلاح معیشت و رضای اهل و توشه آخرت پیوندد؛ و صیانت نفْس از حوادث آفات، آن قدر که در امکان آید. ✅ و هرکه از این چهار خصلت یکی را مهمل گذارد روزگار حجاب مُناقَشَت پیش مرادهای او بدارد. برای آنچه هر که از کسب و حِرفَتْ اعراض نماید نه اسباب معیشت خویش تواند ساخت و نه دیگران را در عهد خویش تواند كشيد؛ و اگر مال بدست آرد و در حفظ و تَثمیر (٢) آن جد ننماید و خرج بی وجه کند پشیمانی آرد و زبان طعن در وی گشاده گردد، و اگر و مواضع حقوق را به امساک نامَرْعی گذراد بمنزلت درویشی باشد از لذات نعمت محروم، و با این همه مقادیر آسمانی و حوادث روزگار آن را در معرض تلف و تفرقه آرد، چون حوضی که پیوسته در وی آب می‌آید و آن را بر اندازه مَدخل مخرجی نباشد، لاجرم از جوانب راه جوید و بترابد یا رخنه ای بزرگ افتد و تمامی آن چیز ناچیز گردد.پی نوشت:(۱) الفنجیدن: کسب کردن و اندوختن(۲) تثمیر: زیاد کردن📚 کلیله و دمنه، باب الاسد و الثور، صص ١١٦ و ١١٧، با تلخیص#پندانه#کلیله_و_دمنه انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Thu, 25 Jul 2024 21:42:55 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D8%AD%DA%A9%D8%A7%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%84%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B9%D8%AF%DB%8C-cx1eh3fjjxed گروهی حکما به حضرت کسری در، به مصلحتی سخن همی‌گفتند و بزرگمهر که مهتر ایشان بود خاموش.گفتندش: چرا با ما در این بحث سخن نگویی؟ گفت: وزیران بر مثال اطبا اند و طبیب دارو ندهد جز سقیم را؛ پس چو بینم که رای شما بر صوابست مرا بر سر آن سخن گفتن حکمت نباشد.چو كاری بی فضول من بر آیدمرا در وی سخن گفتن نشایدو گر بینم که نابینا و چاه استاگر خاموش بنشینم گناه است📚 گلستان سعدی، باب اول در سیرت پادشاهان، حکایت ۳۸#پی_نوشت🖋 حاشیه ای بر حکایت گلستاندر تکمیل حکایت منقول از سعدی می توان به این نکته توجه داد که یکی از تمثیل های رایج و پر اثر در حکمت عملی، تناظر بین مدبر مدینه و پزشک است.مثلا فارابی در فصول منتزعة با استفاده از این تناظر، در چند فصل ابعاد گوناگونی از تدبیر مدینه را تبیین می کند.🔷 از جمله در فصل سوم کار پزشک را این چنین تبیین می کند:«متى انحرف البدن عن الاعتدال من مزاجه فالذي يردّه إلى الاعتدال و يحفظه عليه هو الطبيب.»🔷 سپس در ادامه کارویژه مدبر مدینه را چنین معرفی می کند: «كذلك إذا انحرفت المدينة في أخلاق أهلها عن الاعتدال، فالذي يردّها إلى الاستقامة و يحفظها عليها هو المدنيّ.»🔷 وی در ادامه در باره نقاط اشتراک و افتراق مدیر و پزشک چنین جمع بندی می کند:«فالمدنيّ و الطبيب يشتركان في فعليهما و يختلفان في موضوعَيْ صناعتهما. فإنّ موضوع ذلك هو الأنفس، و موضوعَ هذا هوالأبدان. و كما أنّ النفس أشرف من البدن،كذلك المدنيّ أشرف من الطبيب.»📚 فصول منتزعة، فصل ۳، ص۲۴ انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Tue, 23 Jul 2024 20:09:33 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85-h3zcer5ohilr ترجمه های کلیله و دمنهمروری بر ترجمه های کتاب کلیله و دمنه1. بُرزوَیه، طبیب و حکیم ایرانی، کلیه و دمنه را به فرمان انوشیروان از هند به ایران آورد و به زبان پهلوی ترجمه کرد (1).2. نضر بن حارث پیش از ابن مقفع آن را به عربی ترجمه کرد.3. عبدالله بن مقفع، کاتب ابوجعفر منصور عباسی، آن را از پهلوی به عربی ترجمه کرد.4. عبدالله بن هلال اهوازی آن را برای یحیی بن خالد برمکی -وزیر مهدی و رشید عباسی- به فارسی ترجمه کرد؛5. ابان بن اسحق اللاحقی و ابن الهباریه این کتاب را به زبان عربی به رشتۀ نظم درآوردند؛6. سهل بن نوبخت آن را برای یحیی بن برمکی به زبان پارسی به نظم درآورد؛7. رودکی در عهد ابونصر سامانی، این کتاب را به نظم فارسی درآورد که تنها اشعاری چند از آن باقی مانده است؛8. نظام الملک ابوالمعالی نصرالله بن عبدالحمید منشی در عهد بهرامشاه غزنوی، ترجمۀ عربی ابن مقفع را به فارسی ترجمه کرد. این کتاب به نام «کلیلۀ بهرامشاهی» اشتهار یافته است؛9. فضل الله بن عثمان بن محمد الاسفزاری، مَثَل ها و شواهد عربی کلیلۀ بهرامشاهی را برای مجد الدوله علی المستوفی، به فارسی ترجمه کرد؛10. بهاء الدین احمد بن محمد طوسی، متلخص به قانعی، این اثر را در عهد سلجوقیان به نظم فارسی درآورد؛11. قاضی ابوالمکارم اسعد بن الخطیر المماتی المصری الکاتب، آن را در عصر سلطان صلاح الدین -پادشاه مصر و شامات- به نظم عربی درآورد؛12. ملاحسین کاشفی، کلیلۀ بهرامشاهی را برای نظام الدوله امیر شیخ احمد جغتایی، مشتهر به سهیلی، تنقیح و تحریر کرد. این اثر با عنوان «انوار سهیلی» مشتهر شده است.13. یکی از شعراء، متخلص به فغانی، این اثر را به ترکی ترجمه کرده است؛14. ابوالفضل بن مبارک هندی، کلیلۀ بهرامشاهی را تسهیل و تخلیص کرده و به نام «عیار دانش» نامیده است؛15. آیت الله حسن زادۀ آملی نیز دو باب کلیلۀ عربی که به فارسی ترجمه نشده بود، را به فارسی ترجمه کرده است. 📚منبع: مقدمۀ آیت الله حسن زاده بر کلیله و دمنه، نشر بوستان کتاب، صص 9 - 12🖋پی نوشت:(1)ابن مقفع در مقدمه خود بر کتاب، داستان آوردن کلیله و دمنه به ایران را با بیان بسیار شیوا و نغز روایت کرده است (مراجعه شود به: کلیله و دمنه، نشر بوستان کتاب، صص 73 - 88).#مداد_الحکما #کلیله_و_دمنه #ترجمه•••༺ إِنْسانيّاتْ؛ انجمن حکمت عملی ༻••• انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Sun, 21 Jul 2024 20:45:59 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%A7%D9%88%D9%84-qk8nvo1xvgqj 📝 فصل اول حسینیه انسانیات:سعادت به مثابه امری جمعی در نهضت سیدالشهداءهمراه با:حجت الاسلام زهیر انصاریان (دبیر کارگروه حکمت عملی مجمع عالی حکمت)معرفی فصل اول:چیستی سعادت و شیوه حصول آن از جمله مسائل اصلی در حکمت عملی قلمداد می شود. بر اساس دیدگاه رایج در اندیشمندان اسلامی، تحقق سعادت کامل برای انسان تنها در زندگی جمعی میسر می شود و زیست انفرادی انسان مانع از حصول سعادت تام می شود. به دیگر سخن، تنها انسان مدنی است که با زندگی در مدینه فاضله و ایفای نقش بر اساس طبع و استعداد خود امکان نیل به کمال نهایی را دارد. جمعی بودن تحصیل سعادت، دلالت هایی دارد که پاره ای از آنها را می توان در تحلیل مقام و قیام حضرت سیدالشهداء به کار انداخت. در فصل پیش رو، این دلالت ها را دستمایه جستاری در نهضت حسینی خواهیم کرد.🌱 برای شنیدن قست های پنجگانه فصل اول به کانال انسانیات در ایتا، تلگرام، شنوتو و کست باکس مراجعه کنید.#حسینیه_انسانیات#پادکست_منبر•••༺ إِنْسانيّاتْ؛ انجمن حکمت عملی ༻••• انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Fri, 12 Jul 2024 01:19:09 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D9%86%D9%87-%DB%B3-xjx6wlwcpugx 🌱 بخش سوم: مروری بر محتوای کلیله و دمنه🔰 در دو بخش قبل، معرفی کتاب کلیله و دمنه به قلم دو تن از شهیرترین مترجمان آن از نظر مخاطبان انسانیات گذشت. همان طور که از گفتۀ ایندو برآمد، کلیله و دمنه، نوشتۀ بیدپای برهمن از وزراء دابشلیم، سطان هند، است. این کتاب که با عنوان پنج تنترا و به زبان سانسکریت نگاشته شده است، در عصر ساسانی توسط برزویه (مهتر اطبای پارس) به ایران منتقل و به زبان پهلوی ترجمه شد. پس از اسلام نیز ترجمه های متعددی برای آن نگاشته شد. 🔰 مضمون کتاب، حکایت های گوناگونی است که اغلب از زبان حیوانات نقل می شوند. کلیله و دمنه نیز نام دو شغال است که همراه یک شیر در بیشه ای زندگی می کنند و داستان های کتاب از زبان این دو حکایت می شود. 🔰 آنگونه که نصرالله منشی (مترجم کتاب به فارسی) می گوید، کلیله و دمنه در نسخۀ هندی خود مشتمل بر ده باب بوده است و پارسیان شش باب دیگر بدان افزوده اند. 💠 ده باب اصلی کتاب عبارتند از: 1. الأسد و الثَّور (شیر و گاو)؛ 2. الفحص عن امر دمنه (جستجو از کار دمنه)؛ 3. الحمامة المطوّقة (کبوتر طوق دار)؛ 4. البوم و الغربان (بوم و زاغ)؛ 5. القِرْد و السُّلَحْفاة (میمون و لاکپشت)؛ 6. الناسک و ابن عِرس (زاهد و راسو)؛ 7. السِّنَّور و الجُرَذ (گربه و موش صحرایی)؛ 8. الملک و الطّائر (پادشاه و پرنده)؛ 9. الاسد و ابن آوی (شیر و شغال)؛ 10. الأسوارِ و اللَّبْوَة (تیرانداز و ماده شیر).💠 باب‌های الحاقی نیز از این قرار است: 1. باب ابتداء کلیله و دمنه؛ 2. برزویة الطبیب؛ 3. الناسَکَ و الضیف (زاهد و مهمان)؛ 4. البلار و البراهمة (بلار اسم وزیر پادشاهی بوده است)؛ 5. السّائِحِ و الصّائِغ (جهانگرد و زرگر)؛ 6. ابن المَلِک و أصحابِه (پسر پادشاه و یارانش)🔸 البته، در بعضی از نسخه های اصل عربی، باب الحمامه و الثعلب و مالک الحزین (کبوتر و روباه و مرغ آبی) آمده است و در برخی دیگر از این نسخ، باب ملک الجرذان و وزرائه آمده است. بر این اساس، ابواب کلیلۀ عربی به هجده می رسد و هیچ یک از این دو باب در ترجمۀ فارسی نصرالله منشی نیامده است.#مداد_الحکما#کلیله_و_دمنه•••༺ إِنْسانيّاتْ؛ انجمن حکمت عملی ༻••• انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Wed, 10 Jul 2024 11:07:00 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%88%D9%85-xnueskggpnuj گزیده ای از مقدمه ابن مقفع🖋معرفی کلیله و دمنه به قلم ابن مقفعاین کتاب کلیله و دمنه فراهم آمدۀ علما و براهمۀ هند است در انواع مواعظ و ابواب حِکَم و امثال، و همیشه حکمای هر صنف از اهل علم می کوشیدند و به دقایقِ حلیه، گِرد آن می گشتند که مجموعی سازند مشتمل بر مَناظِم حال و مآل و مصالح معاد و معاش، تا آنگاه که ایشان را این اتفاق خوب روی نمود و بر این جمله وضعی دست داد که سخن بلیغ با معانی بسیار از زبان مرغان و بهایم و وحوش جمع کردند و چند فایده ایشان را اندر آن حاصل آمد:✅ اول آنکه در سخن مجالِ تصرّف یافتند تا هر باب که افتتاح کردند، به تمامتِ اشباع برسانیدند.✅ و دیگر آنکه پند و حکمت و لهو و هزل به هم پیوستند تا حکماء آن را برای استفادت مطالعه کنند و نادانان برای افسانه بخوانند و اَحداثِ متعلمان به طریق تحصیل علم و مَوعِظَت نگرند و ضبط آن بر ایشان سبک خیزد و چون در حد کهولت و مَوسِم عقل و تجربت رسند و در آن محفوظ تاملی کنند صحیفۀ دل را پر فواید بینند و ناگاه بر ذخایر نفیس و گنج های شایگان مظفر شوند و مثال این همچنان است که مردی در حد بلوغ بر سر گنجی افتد که پدر از جهت او نهاده باشد، فَرحی بدو راه یابد و در باقی عمر از کسب فارغ آید.... و خوانندگان این کتاب را باید که همت بر تفهّم معانی مقصور گردانند و وجوهِ استعارات آن را بشناسند تا از دیگر کتب و تجارب بی نیاز شوند و همچون کسانی نباشند که مشت در تاریکی زنند و سنگ از پس دیوار اندازند و آنگاه بنای کارهای خویش و تدبیر معاش و معاد بر قَضیَّت آن نهند تا جمالِ منافع آن هر چه تابنده تر روی نماید و دوام فواید آن هر چه پاینده تر دست دهد. و ابن مقفع گوید که ما چون اهل فارس را دیدیم که کتاب را از زبان هندوی به پهلوی ترجمه کردند خواستیم که اهل عراق و شام و حجاز را هم از آن نصیب باشد و به لغت تازی که زبان ایشان است، ترجمه کرده آید. 📚 منبع: کلیله و دمنه، نشر بوستان کتاب، صص 89 و 90 و 95 و 96#مداد_الحکما#کلیله_و_دمنه#ابن_مقفع•••༺ إِنْسانيّاتْ؛ انجمن حکمت عملی ༻••• انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Tue, 09 Jul 2024 16:25:54 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%84%D9%87-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D9%86%D9%87-%DB%B1-ocbhire1u5ov کلیله و دمنهدر مطلبی که پیرامون عبدالله بن مقفع نگاشته شد، در شمار یکی از آثار وی، اسمی از کتاب کلیله و دمنه رفت. همۀ ما کم و بیش با نام و برخی داستان های این اثر آشنایی داریم ولی معرفت تفصیلی به این اثر و سیر تاریخی ترجمۀ آن کمتر مورد توجه بوده است. از این روی، در اولین بخش از مداد الحکماء به معرفی این اثر خواهیم پرداخت. به جهت رعایت اختصار مطالب، این بخش را در چهار قسمت تقدیم حضور می کنیم: بخش نخست: معرفی اثر به قلم نصرالله منشی؛ بخش دوم: معرفی اثر به قلم ابن مقفع؛ بخش سوم: گزارشی از محتوای کتاببخش چهارم: مروری بر ترجمه های کلیله و دمنه.بخش اول: کلیله و دمنه به قلم نصرالله منشیبنای ابواب آن بر حکمت و موعظت نهاده و آنگاه آن را در صورت هزل فرا نموده تا چنانکه خواص مردمان برای شناختن تجارب بدان مایل باشند؛ عوام به سبب هزل هم بخوانند و به تدریج آن حکمت ها در مزاج ایشان متمکن گردد؛ و به حقیقت کانِ خرد و حَصافت و گنج تجربت و ممارست است؛ هم سیاست پادشاهان را در ضبط ممالک به شنودن آن مددی تواند بود و هم اوساط مردمان را در حفظ مال و ملک از خواندن آن فایده ای حاصل تواند شد. و یکی از براهمۀ هند (1) را پرسیدند که «می گویند به جانب هندوستان کوه هاست و در وی داروها می روید که مرده بدان زنده می شود؛ طریق بدست آمدن آن چه باشد؟»؛ جواب داد که «حَفِظتَ شیئا و غابت عنک اشیاء؛ این سخن از اشارات و رموز متقدمان است که از آن کوه ها، علما را خواسته اند، و از آن داروها سخنان ایشان را، و از مردگان جاهلان را که به سماع آن زنده گردند و به سِمَت علم، حیات ابد یابند. و این سخنان را مجموعه ای است آن را کلیله و دمنه خوانند و در خزاین ملوک هند باشد اگر به دست توانی آوردن این غرض به حصول پیوندد. ... دابشلیم، رایِ هند (2) که این جمع به نام او کرده اند، سِمَت پادشاهی داشت و بیدپای برهمن، که مصنف اصل است، از جملۀ اولیا و وزرای او بوده است و بدین کتاب، کمال خرد و حَصافت وی را می توان شناخت. ... و این کتاب را پس از ترجمۀ ابن مقفع و نظم رودکی، ترجمه ها کرده اند لیکن می نماید که مراد ایشان تقریر سَمَر (3) و تحریر حکایت بوده است، نه تفهیم حکمت و ایضاح موعظت؛ و در جمله چون رغبت مردمان از مطالعۀ کتب تازی قاصر گشته است و آن حِکَم و مواعظ مهجور مانده بود، بر خاطر من گذشت که آن را ترجمه کرده آید و در بسط سخن و کشف اشارات آن اِشباعی رود و آن را به آیات و اخبار و ابیات و اَمثال موکد گردانیده شود تا این کتاب را که مردۀ چند هزار ساله است، اِحیایی باشد و مردم از منافع و فواید آن محروم نمانند.📚 منبع: دیباچۀ کلیله و دمنه، نشر بوستان کتاب، ص 61 و 62 و 69🖋پی نوشت:(1) براهمه جمع برهمن به معنای حکما و دانشمندان هندوان(2) رایِ بر وزن جای، سلاطین و حکام و بزرگان هندوستان را گفته اند. (3) سمر: افسانۀ شب.#مداد_الحکما#کلیله_و_دمنه#نصرالله_منشی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Tue, 09 Jul 2024 00:14:58 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D9%81%DB%8C%D9%84%D8%B3%D9%88%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D9%86-%D9%85%D9%82%D9%81%D8%B9-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%88%D9%85-f5yqvqeqbmk3 ترجمه عربی کلیله و دمنه توسط ابن مقفععبد الله ابن المقفع (بخش دوم)در بخش پیشین به طور مختصر به معرفی شخصیت و تاریخ زندگی ابن مقفع پرداختیم. در ادامه نگاهی به آثار وی در اخلاق و سیاست خواهیم داشت.گرچه به طور طبیعی آثار وی در حکمت عملی از پختگی شایسته‌ای برخوردار نیست و عمده آثار وی در این حوزه نوعی گردآوری قلمداد می‌شود، اما بر حسب آثار باقیمانده فضل تقدم در این حوزه از آن وی است. لازم به توضیح است که خلافت اسلامی در قرون اولیه، به جهت فقدان نرم‌افزارهای لازم برای دیوان‌سالاری و کشورداری، به آثار ترجمه شده از شرق و غرب وابسته بودند؛ آثار ترجمه‌شده از پادشاهی ساسانی اولین نمونه‌ها از این دست بودند و ابن مقفع نیز به دلیل آشنایی با این فرهنگ، یکی از واسطه‌ها برای انتقال آیین کشورداری از ایران باستان به خلافت عباسی بوده است. در این دوره راهنماهای کشورداری و اخلاق پادشاهی معمولا در قالب پند و اندرز یا داستان به شاهان و شاهزادگان آموزش داده‌ می‌شده است. آثار ترجمه‌ای یا تأليفی ابن مقفع نیز از همین قالب‌ها پیروی می‌کند برخی از آثار باقیمانده از وی در مسائل نزدیک به حکمت عملی به قرار زیر است: 1. کلیله و دمنه: کتابی است با اصالت هندی که ابن مقفع آن را از پهلوی به عربی ترجمه کرده است. در این کتاب از دریچه افسانه‌هایی از روابط و گفتگوی حیوانات، آیین زندگی و شیوه کشورداری را می‌آموزد. در دیباچه آن صراحتا بیان شده است که این کتاب برای خواص از ملوک تاليف شده است و به منظور حفظ آن آموزه‌ها از دسترس مردمان عامی، از زبان نمادین در آن بهره برده‌اند. ظاهرا همه آنچه در این کتاب آمده است، ترجمه نیست و افزوده‌هایی از خود ابن مقفع را نیز در بر می گیرد. 2. الأدب الکبیر: کتابی است در امور حکومت و کشورداری که که مشتمل است بر پندها و اندرزهایی که ظاهرا بخش‌هایی از آن ترجمه اقوال حکمای فارسی و برخی نیز احتمالا دارای اصالتی یونانی است. درجایی از این کتاب نوشته است: «إن ابتليت بالإمارة فتعوذ بالعلماء» (اگر گرفتار ریاست شدی، به دانشمندان پناه آور) (آثار ابن المقفع، ص247) 3. الأدب الصغير: مورخان در برابر الأدب الکبير، برای ابن مقفع کتابی با این عنوان یاد کرده اند اما روشن نیست که نسخه مطبوع فعلی، حقیقتا همان کتاب باشد. در این نسخه موجود، بخش‌هایی از کتاب با الأدب الکبیر و بخش‌های دیگر با کلیله و دمنه مشترکاتی دارد ولی به هر روی موضع این کتاب نیز در آداب سیاست‌ورزی و حکومت است. 4. رسالة الصحابة: اين‌ كتاب‌ تأليف‌ ابن‌ مقفع‌ است‌ و ترجمه‌ نيست‌. اين‌ رساله‌ خطاب‌ به‌ منصور خليفة عباسى‌ است‌ و راهنمايي‌هايى‌ است‌ درباره سپاه‌ خراسان‌ و مردم‌ كوفه‌ و بصره‌ و شام‌ و حجاز و دربارة قضات‌ و ماليات‌ و اطرافيان‌ يا «صحابة خليفه‌». در یکی از فقرات این کتاب می خوانیم: «قد علمنا علما لایخالطه شک أن عامة قط لم يصلح من قبل أنفسها و لم يأتها الصلاح إلا من قبل خاصتها» (ما به يقین دریافتیم که عوام مردم به خودی خود و بدون فعالیت و کار خواص اهل صلاح نمی‌شوند) (آثار ابن المقفع، ص323) 5. كتاب‌ التاج‌ فى‌ سيرة انوشروان‌: این کتاب را ابن مسکویه در تجارب الأمم نقل کرده است و به احتمال زیاد مطابق گزارش ابن ندیم از آن ابن مقفع بوده است. این کتاب تألیف خود انوشیروان بوده است که توسط ابن مقفع به عربی ترجمه شده است. انوشیروان‌ در اين‌ كتاب‌ شرح‌ بعضى‌ از وقايع‌ روزگار سلطنت‌ خود را نوشته‌ است. 🌐 مقاله ابن المقفع در دایرة المعارف بزرگ اسلامی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Mon, 08 Jul 2024 10:34:32 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D9%81%DB%8C%D9%84%D8%B3%D9%88%D9%81-%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%86-%D9%85%D9%82%D9%81%D8%B9-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA-sm9jz7i1lbmo عبدالله بن مقفععبد الله بن مقفعنام حکمت عملی معمولا با بزرگانی چون فارابی و خواجه طوسی عجین شده است لکن بی‌تردید در انتقال، حفظ و توسعه میراث حکمت عملی اندیشمندان زیادی نقش داشته‌اند که امروزه کمتر از آنها می‌شنویم. از جمله این دانشمندان می‌توان به ابن مقفع اشاره کرد که شاید بتوان وی را قدیمی‌ترین اندیشمندی دانست که آثار قابل توجهی در حکمت عملی، چه اخلاق و چه سیاست، از وی باقیمانده است.عبدالله بن مقفع (با نام پیشین روزبه پورِ دادويه) بنابر برخی اقوال، در حوالی سال 106 هـ.ق. در فیروزآباد فارس زاده شد. وی که ظاهرا به دین مانویان بود، پس از مدتی به اسلام گروید؛ هرچند پذیرش واقعی اسلام توسط وی همچنان موضع گفتگو و جدل تاریخ‌پژوهان است لکن از آثار وی نشانه‌ واضحی بر خلاف این مدعا به دست نمی ‌آید گرچه در آثار وی نشانه‌های مستقیم از مسلمانی نیز به ندرت به چشم می‌آید. عمده اشتغال وی دبیری دربار والیان و حاکمان مناطق مختلف در حوزه خلافت اموی و عباسی بوده است و از همین راه نیز ثروت انبوهی اندوخته بود.وی عمدتا به عنوان مترجم آثار مهمی از زبان‌های هندی، فارسی میانه و یونانی به عربی شناخته ‌می‌شود. شاید بتوان ترجمه کلیله و دمنه از پهلوی به عربی را مهم‌ترین اثر وی به شمار آورد. برخی از رساله‌های منطقی یونانی چونان باری‌ارمیناس و ایساغوجی نیز برای نخستین بار به قلم وی به زینت ترجمه آراسته شده است. از جمله آثار باقیمانده وی در اخلاق و سیاست می‌توان به الأدب الکبير، الأدب الصغير، الدرة الیتيمة، رسالة في الصحابة اشاره کرد. در فرسته دیگری به معرفی مختصر آثار وی خواهیم پرداخت.سرانجام ابن مقفع در سال 142 هـ.ق. توسط یکی از والیان منسوب به بنی عباس در بصره و در زمان منصور دوانیقی به قتل رسید. گفته می‌شود همکاری‌های وی در مقام مشاوره والیان و حاکمان یا زبان گزنده و هجوآمیز وی در بسته شدن طومار زندگی کوتاهش نقش داشته است.نقل شده است که كسى‌ او را به‌ «نان‌ و نمكى‌» مهمان‌ كرد. ابن‌ مقفع‌ هنگام‌ طعام‌ ديد كه‌ مهماندار چيزی جز آن‌ نان‌ و نمك‌ بر خوان‌ ننهاده‌. سپس‌ چون‌ درويشى‌ به‌ طلب‌ خوراك‌ آمد، صاحبخانه‌ او را به‌ شكستن‌ ساق‌های پا تهديد كرد. ابن‌ مقفع‌ وی را اندرز داد كه‌ برود، زيرا اين‌ صاحبخانه‌ هر چه‌ گويد، همان‌ كند!!!ادامه دارد ...پی نوشت: تصویر پیوست به این فرسته، نقاشی خیالی هنرمند برجسته لبنانی جبران خلیل جبران از ابن مقفع است.#انسانیات#معرفی_شخصیت#ابن_مقفع انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Sat, 06 Jul 2024 23:55:13 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D9%88%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%87-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D9%BE%D9%86%D8%AC%D9%85-em8aqeovxefp نامه سرگشاده افلاطون به ملت ایراننامه سرگشاده جناب افلاطون در آستانه دوره دوم انتخابات ریاست جمهوریملت شریف ایران!نیک می دانم که در دنیای کنونی انتقاد از دموکراسی در حکم شلیک به خود است اما چه کنم که من فیلسوف هستم و بنده حقیقت؛ نمی توانم برای خوشایند مردمان چشم بر حقیقت ببندم. با این حال برای اینکه شما را دلزده نکنم تنها به یکی از انتقادات خودم اشاره خواهم کرد.حتما شنیده اید که از ویژگی های مورد ستایش دموکراسی احترام به آزادی انسان ها است. اما به نظر من همین جاست که پای دموکراسی می لنگد. مثلا یکی از نتایج آن آزادمنشی در آموزش و پروش جوانانی است که قرار است زمامدار شوند.من بر این باورم که «هیچ جوانی اگر از کودکی و حتی در هنگام بازی با اموری سروکار نداشته باشد که روحش را بیدار کند و استعدادهای خاصش را بپرورد ممکن نیست مردی قابل و کامل بار آید.» اما «حکومت دموکراسی به دلیل ادعای آزادی، این اصل اساسی را زیر پا می گذارد و اعتنایی ندارد که نامزدهای زمامداری از چگونه تربیتی برخوردار شده اند و دارای کدام شغل و حرفه بوده اند بلکه کافی است ادعا کنند دوستدار ملت بوده اند»می دانم که پذیرش کلام من در رد کامل دموکراسی قدری دشوار است اما لااقل به خاطر خودتان روز جمعه به کسی رای بدهید که صرفا ادعای دوستداری ملت را نمی کند بلکه از تربیتی مناسب زمامداری برخوردار است.کاملا هم معلوم است که شخص خاصی را مد نظر ندارم!!!📚 افلاطون، مجموعه آثار، ج2، ص1194 (کتاب هشتم جمهوری)#وقایع_اتفاقیه #انتخاب_عقلانی•••༺ إِنْسانيّاتْ؛ انجمن حکمت عملی ༻•••https://virgool.io/@Ensaniyaat انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Wed, 03 Jul 2024 21:48:50 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D9%88%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%87-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85-pwemqvgrb8f3 مناظرۀ انتخاباتی سقراط و فایدروس مناظرۀ انتخاباتی سقراط و فایدروسبه گزارش آتن نیوز در یک مناظره انتخاباتی، دو نامزد محترم پرفسور سقراط و دکتر فایدروس گفتگو کردند. این مناظره که حدود 2500 سال پیش واقع شده است امروزه قدری گل درشت و تابلو به نظر می رسد!!!در ابتدا آقای فایدروس اظهار داشتند: «به نظرم لازم نیست که یک سیاستمدار بداند که حقیقت عدالت چیست و چه چیزی واقعا خوب است بلکه کافی است بداند چه چیز را می توان مطابق عدالت جلوه داد. نیز باید بتواند چیزهایی را که می خواهد، در نظر مردم درست بنمایاند؛ زیرا تنها از این طریق می توانیم مردم را با خودمان همراه کنیم، نه از راه حقیقت گویی»جناب سقراط گفت: «ای گرامی! من که می دانم این حرف ها را اعضای ستادت به تو آموخته اند و گرنه خودت انسان خوبی هستی. پس برای مردمی که این برنامه را مشاهده می کنند مثالی می زنم»وی افزود: «مردم عزیز! فرض کنید که می خواهم شما را قانع کنم که وقتی خواستید به میدان جنگ بروید باید برای خود اسبی تهیه کنید؛ و هیچ یک از ما هم نمی داند که اسب چگونه جانوری است و تنها می دانیم که از همه چارپایان درازگوش تر است. در این صورت من می توانم خطابه ای در ستایش الاغ بپردازم و الاغ را اسب بنامم و بگویم آن چارپا چه در شهر چه در جنگ بسی گرانبهاست؛ چون هم به کار بارکشی می آید و هم سواری»و در پایان گفت: «مردم آتن! هشیار باشید، با خطابه های انتخاباتی الاغ را جای اسب به شما قالب نکنند؛ مهم است چه کسی رییس جمهور شود ...»📚 ر.ک. آثار افلاطون، ج3، فایدروس، 1331-1332#إِنْسانيّاتْ#وقایع_اتفاقیه#رساله_فایدروس انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Tue, 02 Jul 2024 13:35:02 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D9%88%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%87-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D8%B3%D9%88%D9%85-bfkd4evqu0ha پیام انتخاباتی فارابیحکیم فارابی که در آستانه انتخابات ریاست جمهوری بیش از پیش فعال شده است، در کانال اختصاصی خود در پیامرسان ایتا نوشت:اخیرا پرسشی در میان کنشگران سیاسی مطرح شده است که می کوشم بر اساس مبانی علم مدنی به آن پاسخ بدهم:«آیا رییس جمهور باید «تخصص» داشته باشد؟ مثلا متخصص اقتصاد باشد؟ حقوقدان باشد؟ در حوزه سازندگی صاحب توانمندی خاصی باشد؟ یا اینکه باید همه چیزدان باشد و از همه مسائل سر دربیاورد؟»وی در ادامه نوشت: یادش بخیر! ما هم حدود هزار سال پیش درگیر همین مسأله بودیم. البته آن موقع این مسأله را با زبان دیگری مطرح می کردیم. مثلا جایی نوشته بودم: «کامل ترین شایستگی، که رییس مدینه باید از آن برخوردار باشد، کدام شایستگی و فضیلت است؟ آیا عبارت است از همه شایستگی ها؟ یعنی رییس باید در همه فضیلت ها سرآمد باشد؟ یا اینکه شایستگی ویژه ای است که به نوعی دربردارنده دیگر شایستگی ها است؟ و اگر چنین است آن فضیلت کدام است؟»گرچه در کتاب دیگری گفتم اینکه فردی پیدا شود که دارای همه فضائل باشد، ناممکن نیست هرچند امری سخت و دور از دسترس است؛ اما در جای دیگری نوشتم که به نظر من آن فضیلت اصلی که رییس باید از آن برخوردار باشد «توان به کارگیری شایستگیهای دیگر انسان ها در جهت تامین اهداف مدینه فاضله» است. شاید این همان چیزی باشد که امروزه به آن توان رهبری یا مدیریت می گویند. لذا به نظر من لازم نیست رییس جمهور منتخب ایران زمین خودش متخصص در یکی از مسائل علمی باشد، بلکه شاید اصلا برای کشورداری مفید هم نباشد.#پی_نوشت🔰 پیام خیالی حکیم فارابی مستند به عبارات وی در دو کتاب فصول منتزعه و تحصیل السعادة تدوین شده است. متون مورد استناد به شرح زیر است:📚 «ينبغي أن يفحص عن الفضيلة الكاملة التي هي أعظمها قوة، أي فضيلة هي‌؟ هل هي مجموع الفضائل كلّها؟ أو أن تكون فضيلة ما، أو عدّة فضائل، قوتها قوة الفضائل كلّها؟ فأي فضيلة ينبغي أن تكون قوتها قوة الفضائل كلّها حتى تكون تلك الفضيلة أعظم الفضائل قوة‌؟! ف‍تلك الفضيلة، هي الفضيلة التي إذا أراد الإنسان أن يوفّي أفعالها لم يمكنه ذلك إلاّ باستعمال أفعال سائر الفضائل كلّها» (تحصیل السعادة (در الأعمال الفلسفية)، صص۱۵۶-۱۵۷)📚 عسير و بعيد أن يوجد من هو معدّ بالطبع نحو الفضائل كلّها، الخلقيّة و النطقيّة، إعدادا تامّا كما أنه عسير أن يوجد من هو بالطبع معدّ نحو الصنائع كلّها. و كذلك عسير و بعيد أن يوجد من هو معدّ بالطبع لأفعال الشرور كلّها، إلاّ أنّ الأمرين جميعا غیر ممتنعين. (فصول متنزعة، فصل۱۱، ص۳۲)•••༺ إِنْسانيّاتْ؛ انجمن حکمت عملی ༻••• انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Mon, 01 Jul 2024 21:35:12 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D9%88%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%87-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D9%85-xl5imb3jweme نامه سرگشاده ارسطو به شورای نگهبانجناب ارسطو در نامه ای سرگشاده خطاب به اعضای شورای نگهبان نکاتی را درباره تایید صلاحیت نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری گوشزد کرد.وی در این نامه یادآور شد: «پیش از این در کتاب سیاست نوشته بودم که معیار توزیع فرصت ها به صورت عادلانه، تناسب است؛ یعنی هر فرصتی تنها باید در اختیار کسی قرار گیرد که طبعا شایستگی و فضیلت متناسب با آن موقعیت را داشته باشد.»وی افزود: «البته من برخلاف استادم افلاطون، با دموکراسی چندان مشکلی ندارم و معتقدم باید شهروندان در بیان عقاید خود آزاد باشند، اما این به معنای آن نیست که هر فردی برای هر منصبی مناسب است و می توان هر کسی را به هر کاری گمارد.»این فیلسوف باستانی نوشت: «بر این اساس کار شما در بررسی صلاحیت داوطلبان را می ستایم؛ زیرا نمی توانم بپذیرم آنچه امروزه فیلسوفان سیاسی لیبرال معتقدند کاملا درست باشد؛ اینکه همه باید از فرصت برابر در همه موقعیت ها برخوردار باشند و هرکس بتواند در هر موقعیتی قرار بگیرد برای من پذیرفتنی نیست. بالاخره انسان ها طبعا با یکدیگر متفاوت آفریده شده اند و هر یک شایستگی هایی دارند که ایشان را تنها برای موقعیت های خاصی دارای صلاحیت می کند؛ مثلا نمی شود کسی که از لحاظ روحی و بدنی مناسب نویسندگی است، خلبان شود.»ایشان در ادامه بر اهمیت جایگاه شورای نگهبان تاکید کرده و افزودند: «ریاست جمهوری جایگاهی است که برای ایجاد، گسترش و حفظ فضائل عقلی و خلقی در جامعه پدید آمده است؛ پس کسانی را تایید کنید که توانایی و شایستگی این کار را داشته باشند.»#پی_نوشتمستند نامه خیالی ارسطو به اعضای شورای نگهبان به قرار زیر است:«می توان ادعا کرد مناصب و احترامات حکومت باید بر پایه تبعیض توزیع شود. بدین معنی که کسانی به این مناصب و احترامات برسند که در یک خصلت نیکو برتر از دیگران باشند؛ اگرچه در همه خصال و خصایص دیگر برابر و همانند آنان به شمار آیند.» (سیاست ارسطو، کتاب ۳، فصل ۷، ص۱۳۲، ۱۲۸۳ب)«اگر یک خاندان یا یک تن در فضایل از دیگران برتر باشند، چنانکه هیچکس با ایشان برابری نتواند کرد، بی گمان آن خاندان یا آن تن را باید به شهریاری برگزید و در همه کارها حق حاکمیت بخشید.» (سیاست ارسطو، کتاب ۳، فصل ۱۱، ص۱۵۳، ۱۲۸۸الف)•••༺ إِنْسانيّاتْ؛ انجمن حکمت عملی ༻••• انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Sun, 30 Jun 2024 09:19:55 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D9%88%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D9%87-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA-cwrzj5q3zfvr مصاحبه انتخاباتی حکیم فارابیدر آستانه برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در ایران، حکیم ابونصر فارابی طی یک مصاحبه مطبوعاتی به برخی از ويژگی های ضروری رییس جمهور پرداختند. ایشان در ابتدا خاطر نشان کردند: ما قبلا به کسی که شما آن را «رییس جمهور» می نامید، «رییس مدینه» می گفتیم. البته زمان ما خبری از انتخابات و صندوق رأی هم نبود و اعتقادی هم به این حرف ها نداشتیم ...!!! ایشان در جمع خبرنگاران چنین اظهار داشتند: فضیلت مندی مدینه وابسته به این است که رییس مدینه فاضل باشد و اهداف و مأموریت های کارگزاران مدینه را به درستی در راستای هدف کلان مدینه تعیین کند و بتواند از ظرفیت ها و شایستگی هریک از کارگزاران متناسب با نهاد مربوطه و در جهت تحقق هدف اصلی مدینه بهره ببرد. ایشان در ادامه افزودند: برای این منظور لازم است رییس جمهور شما دارای شایستگی هایی باشد که در ادامه به برخی از آنها اشاره می کنم: 1. رییس جمهور باید دوستدار راستی و صداقت باشد و از دروغ بیزار باشد؛ 2. ذاتا به عدل علاقمند باشد و ظالمان و اهل جور را دشمن بدارد؛ 3. اگر کاری را درست یافت، بدون ترس و واهمه ای جسارت انجام آن را داشته باشد؛ 4. مال و امور زودگذر دنیوی نزد او پست و کم ارزش باشد. جناب فارابی در پایان اشاره کردند که علاقمندان می توانند برای آشنایی بیشتر با دیدگاه های وی درباره شرایط و ويژگی های رییس، به کتاب «آراء اهل المدينة الفاضلة» صص123-124 مراجعه نمایند.#پی_نوشت فارابی در «آراء مدینه فاضله» دوازده ویژگی برای رییس مدینه می شمرد که به برخی از آنها مستند به عبارات زیر در مصاحبه خیالی فوق اشاره شده است: 1. أن يكون محبا للصدق و أهله، مبغضا للكذب و أهله؛ ۲. أن يكون الدرهم و الدينار و سائر أعراض الدنيا هيّنة عنده؛ ۳. أن يكون بالطبع محبا للعدل و أهله، و مبغضا للجور و الظلم و أهلهما؛ ۴. أن يكون قويّ‌ العزيمة على الشيء الذي يرى أنه ينبغي أن يفعل، جسورا عليه، مقداما غير خائف، و لا ضعيف النفس. 📚 آراء أهل المدینة الفاضلة و مضاداتها، صص۱۲۳-۱۲۴ #إنسانیات #وقایع_اتفاقیه #فارابی #رئیس_جمهور 🔍 https://eitaa.com/Ensaniyaat انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Sat, 29 Jun 2024 08:51:27 +0330 https://virgool.io/@Ensaniyaat/%D8%B7%D9%84%DB%8C%D8%B9%D9%87-%D8%B3%D8%AE%D9%86-cesgoikbx7gu بسم الله الرحمن الرحیم «چه کاری درست است و چه باید کرد؟»؛ «قانون و حاکمیت عادلانه چگونه و تا کجا می توانند در زندگی مردم مداخله کنند؟»؛ دنیای کنونی آوردگاه اندیشه‌هایی است که پاسخ به پرسش‌هایی از این دست را وجهه کوشش خود قرار داده‌اند. اندیشه‌ورزان امروزین به هنگامه هم‌آوردی فکری در میدان اخلاق و سیاست با دوگانه هایی چونان «وظیفه و نتیجه»، «فضیلت و فایده»، «انتخاب و تناسب» و ... در برابر یکدیگر صف آراسته‌اند و هر یک در دوره‌ای از دایره نفوذ دیگری کاسته‌اند. بی‌گمان این گستره از اندیشه‌ورزی زمینه وزمانه‌ای بس عریق و عمیق دارد؛ این معرکه آراء، گرچه در دوره معاصر بیش از هر دوره‌ای از تاریخ سر به فزونی گذاشته است، لکن ریشه در گذشته‌ای دور دارد و شایسته است تعين کنونی در صف‌بندی‌های اندیشه اخلاقی-سیاسی را در درازنای تاریخ به ویژه تاریخ فلسفه دینی کاوید؛ کاری که لااقل در فضای آکادمیک فعلی نمونه‌های قابل توجهی از آن یافت نمی ‌شود. از این روی آشنایی فعالان عرصه علم با تراث حکمت عملی و علم مدنی شایسته بلکه بایسته است؛ میراثی که کم توجهی به آن هم دستان اندیشه‌ورزان این حوزه را در برابر صف‌آرایی‌های رقیب خالی کرده است و هم به توهم ناآگاهی گذشتگان از بنیادهای اخلاق و سیاست دامن زده است؛ توهمی که سراب گزافی بیش نیست و نگاهی گذرا به کاوش‌های اندک و نامنسجم موجود، بطلان آن را عیان می ‌کند. هرچند همین کاوش‌های اندک نیز به درستی راه به حقیقت این تراث نیافته‌اند و از این جهت بعضا در بیان اهل علم و بنان اهل نظر، این دانش وارونه و واژگونه معرفی شده است. «انسانیات» محفلی است مجازی برای هم‌اندیشی جویندگان «حکمت عملی» و انجمنی از دوستداران میراث «علم انسانی و مدنی» است برای بیشتر دانستن از این تراث گران‌مایه. این محفل را «انسانیات» نامیدن از آن رو است که این دانش «در جستجوی اموری انسانی است که کمال انسان را در چارچوب زندگی مدنی فراهم می‌آورد»؛ این دانش نه آن چیزی است که امروزه آن را علوم انسانی می‌نامند که شکاف میان این دو بس عمیق و دقیق است؛ هرچند از ساخت پل‌هایی که دو سوی این شکاف را پیوند دهند نیز، چاره‌ای نیست. این انجمن از سویی به چشم‌آوردن دستاوردهای اندیشه مدنی به ویژه در زیست‌بوم فلسفه اسلامی را نشانه گرفته است و از دیگر سو خواهد کوشید تا شمع محفل ره‌جویان و ره‌پویان عرصه اخلاق مدنی و سیاست باشد و بر این پایه انسجام‌بخشی، شبکه‌سازی و هویت‌آفرینی فعالان این حوزه را در برابر دیدگان خویش قرار داده است. در محفل «انسانیات» بر آنیم تا به عنوان نشریه‌ای نوشتاری، دیداری و شنیداری دو غایت فوق را از طریق کوته‌نوشت‌ها، گفتگوها، درس‌گفتارها و ... و با پرداختن به اندیشه‌ها و اندیشه‌ورزان، مکتوبات و کاتبان، گفته‌ها و گوینده‌ها، از دریچه نگاه گذشتگان و معاصران محقق کنیم، بعون الله و کرمه. بازخوانی و بازسازی تراث حکمی از افلاطون و ارسطو تا فارابی و بوعلی و از خواجه طوسی تا خمینی و طباطبایی، همه و همه، در چارچوب پژوهش‌های این انجمن خواهد بود. جریان‌شناسی حکمت عملی و تطورات آن، نظرآزمایی از اندیشمندان معاصر، معرفی گوشه‌های پنهان میراث علمی اخلاق وسیاست و ... نمونه‌هایی از آفاقی است که در این محفل می‌جوییم. نیک روشن است که کارویژه‌های این محفل بدین حد منحصر نخواهد ماند و به یاری الهی خواهیم کوشید تا جسته‌جسته رو به آفاق بلندتری آوریم و فعالیت‌های این انجمن را گستره‌ای فراخ‌تر بخشیم، ان شاء الله. بر این پایه دست یاری به سوی همه دلبستگان به حکمت مدنی و فلسفه عملی دراز کرده و با افتخار همیاری و همراهی اهالی دانش و اندیشه را خواهانیم. 🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔰🔍 #انسانیاتhttps://eitaa.com/Ensaniyaat انسانیات؛ انجمن حکمت عملی انسانیات؛ انجمن حکمت عملی Fri, 28 Jun 2024 09:21:01 +0330