https://virgool.io/feed/@MTJahandideh fa 2026-06-10 13:06:49 https://files.virgool.io/upload/users/1618843/avatar/voIPLH.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@MTJahandideh https://virgool.io/@MTJahandideh/%D9%87%D9%85%D9%87-%D9%85%D8%A7-%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%85-dmpbsjnxzzml 📌همه ما میکروفاشیست هستیم؟(بخش۱)🔻ژیل دلوز و فلیکس گاتاری در «هزار فلات» و سایر آثار مشترک خود، روایتگر حاکمیت منطقی فاشیستی در سطوح خُرد زندگی بودند و آن را «میکروفاشیسم» نامیدند. میکروفاشیسم شامل اشکال روزمره قدرت و کنترلی بود که در درون جوامع شکل گرفته و ویژگی ذاتی سازمان‌های اجتماعی جهت حفظ و تقویت ساختارهای سلسله مراتبی محسوب می‌شد. از نظر دلوز و گاتاری، میکروفاشیسم نه تنها در نظام‌های سیاسی استبدادی، بلکه در جوامع به ظاهر دموکراتیک یا لیبرال نیز عمل کرده و متضمن مجموعه‌ای از فاشیسم‌های خُردی است که در شهرها، محلات، خانه‌ها و خانواده‌ها نهفته‌ است. مفهوم میکروفاشیسم درک سنتی از فاشیسم را به چالش کشید و بر مکانیسم‌های ظریف‌تری مانند هنجارهای اجتماعی، بازتولید روابط سلسله مراتبی، سرکوب دیدگاه‌های بدیل یا مخالف و سرکوب میل و خلاقیت تاکید کرد.🔻اسلاوو ژیژک در یکی از سخنرانی‌های خود، یکی از تاریکترین اعصار چکسلواکی از نظر آزادی و سطح رفاه عمومی را با حکومت گوستاوو هوشاک یادآور شد. نتایج تحقیقات بر روی شادترین مردم اروپا در آن دوران حاکی از آن بود که مردم چکسلواکی در عصری که با بیشترین سانسور رسانه‌ای و محدودیت همراه بودند، در شادترین حالت خود به سر می‌بردند؛ از آن جهت که از اطلاعات و اخبار منفی، بی‌اطلاع بودند. 🔻شخصیت هومر در مجموعه مشهور«سیمپسون‌ها»، با فرض‌گرفتن دانش به مثابه سیب ممنوعه تعبیر یهودی ماجرای هبوط (تعبیری که درخت ممنوعه درخت دانایی است و هبوط از بهشت به آن دلیل است که آدم و حوا از درخت آگاهی خوردند)، بعد دیگری از مسئله سرکوب جهت کسب شادی را روایت می‌کند. در داستان هومر، ضریب هوشی هومر با خروج یک مداد که از دوران کودکی در مغزش باقی مانده بود، از پنجاه به صد و پنجاه رسید. او به توانایی‌های تجزیه و تحلیل فوق‌العاده‌ای دست یافت و واقعیت‌های جدیدی بر او گشوده شد؛ اما این استعداد موجب طرد و تنهایی او‌ شد و دوستان خود را از دست داد. هومر متوجه شد که به دلیل هوش بالایش، دیگر مورد استقبال قرار نمی‌گیرد و زندگی برای او در زمانی که یک احمق بود، بسیار لذت بخش‌تر بود. در نهایت او با یک جراحی دیگر، مداد رنگی را مجددا به مغزش برگرداند.🔻 هر دقیقه حدود ۱۰۵ نفر می‌میرند و روزانه بیش از ۱۰ هزار کودک و ۲۵ هزار نفر بر اثر گرسنگی جان می‌بازند، اما کمتر کسی برای این فاجعه اندوه دارد. پیتر سینگر با طرح آزمایش فکری«کودک در حال غرق شدن» بر پیچیدگی مسئله افزود. محتوای آزمایش این بود که در مسیر راه خود به سر کار، کودکی را در حال غرق شدن در برکه‌ای می‌بینیم و فرد دیگری در اطراف جهت کمک پیدا نمی‌شود؛ نجات‌دادن کودک آسان و بی خطر است، اما رفتن در آن برکه موجب خراب شدن لباس جدیدی که چند روز پیش خریده‌ایم و تاخیر در حضور در محل کار خواهد شد. پرسش این آزمایش این است که در این شرایط، آیا کودک را نجات می‌دهیم؟ پاسخ اغلب افراد به این پرسش این است که چگونه انسان می‌تواند کودک را به دلیل زمان و چند دست لباس نجات ندهد؟ سینگر این آزمایش را به دلیل نادیده‌انگاری مردم درباب آمار مرگ و میر بر‌ اثر گرسنگی طرح کرده‌بود؛ بدین‌سان که چرا عموم مردم نجات جان کودک مغروق را با صرف هزینه و وقت خود به جان می‌خرند، اما نسبت به مرگ هزاران کودک در روز بی‌تفاوتند.🔻 فروید با تلقی «سرکوب» به عنوان مهم‌ترین مکانیسم دفاعی ذهن معتقد بود که وظیفه اصلی گروهی از عملکرد‌های ذهن، مقاومت در برابر رویارویی با افکار غیرقابل پذیرش و متکثر انسان است. این ویژگی ذهن مانع ورود تمامی فرایندهای نامطلوب مانند انگیزه‌های اخلاقی ناپسند، خاطرات دردناک و باورهای متعارض به بخش آگاه ذهن شده و فرد بر اساس این مکانیسم دفاعی، تمامی شرایط و اعمال پیرامون یک موضوع را فراموش می‌کند تا احساس گناه و اضطراب خود را کاهش ‌دهد. در ایده «پیمانه‌ای بودن ذهن»، این پیچیدگی بیشتر‌ می‌شود، به‌طوری که ذهن، نظامی واحد و یکپارچه تلقی نمی‌شود، بلکه شامل خرده قطب‌ها و قسمت‌های متمایز و تکامل یافته‌ای است که دارای غایات متفاوتی هستند. قسمت‌های گوناگون جهت رسیدن به غایت مستقل خود، مجبور به غلبه بر قسمت‌های دیگرند. در لحظه‌ای که انسان با انتخاب‌ها و غایات متعدد مواجه می‌شود، هریک از بخش‌های مختلف ذهن درصدد کنترل ذهن به صورت واحد و منسجم‌اند و صدور حکم زمانی رخ می‌دهد که یک قسمت یا بخشی از دانش، سایر بخش‌ها را نادیده گرفته یا سرکوب کرده تا به غایت خود دست‌یابد. در نتیجه، به نظر می‌رسد که میکروفاشیسم در خرده‌ترین حالت خود، ویژگی طبیعی ذهن انسان است. محمدطاها جهاندیده محمدطاها جهاندیده Sun, 18 May 2025 22:48:03 +0330 https://virgool.io/@MTJahandideh/%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AA%D8%A7-%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-dskrzmhzx8ox ترامپ و استیو بنن📌چشم‌انداز وضعیتی واژگون: از ترامپیسم تا فلسفه اسلامی✍️ محمدطاها جهاندیده 🔻در ماه‌های اخیر، موجی از قدرت‌گیری احزاب راست‌ افراطی و پدیده‌ «ترامپیسم»، جهان را دگرگون ساخته و نظم دموکراتیک پیشین را به چالش کشیده است. ترامپیسم، با رویکردی ضدساختار مدرن، ضدگلوبالیسم و با ترکیبی از نئوناسیونالیسم و اوانجلیسم مسیحی و با وعده بازگشت به ارزش‌های سنتی، نه تنها حزب جمهوری‌خواه آمریکا را بازتعریف کرده، بلکه الهام‌بخش رهبران متعدد جهان، از آسیای شرقی تا خاورمیانه، اروپا و آمریکای جنوبی شده است. 🔻آنچه که درباب ماهیت این جریان اهمیت دارد، پیوستگی دو عنصر ملی‌گرایی و دین‌گرایی در قالب مفهومی کلان‌تر است. ترکیه، با تکیه بر نظریه‌پردازانی چون ابراهیم کالین، فیلسوف، شاگرد پیشین سیدحسین نصر، مشاور ارشد اردوغان و رئیس کنونی سازمان اطلاعات ملی ترکیه (MIT)، ملی‌گرایی ترکی و نوعثمانی‌گری را در قالب یک سنت فکری واحد، متحد ساخته است.🔻پیوستگی ملی‌گرایی و هندوئیسم سیاسی در هند و اوراسیاگرایی روسی و مسیحیت ارتدکس در روسیه، از دیگر نمونه‌های چنین وحدتی است. الکساندر دوگین، رهبر جنبش نواوراسیاگرایی و از عاملان کلیدی نزدیکی پوتین و ترامپ، همچون کالین، در ابتدا به عنوان یک «فیلسوف»، با رویکردی هستی‌شناختی، سنت ملی و دینی را به‌ مثابه پایه‌ای جهت بازتعریف هویت معنوی و سنت تمدنی در نظر می‌گیرد. آنچه که اهمیت دارد، ابتنای این جریان‌ها بر جغرافیای فلسفی(ژئوفلسفه) و فرهنگی(ژئوکالچر) است. فلسفه هندی، روسی و حتی در چین، فلسفه کنفسیوسی، پایه‌های خیزش جریان جدیدی را در ساختار سیاست جهان پدید آورده‌اند.🔻در چنین وضعیتی، ایران در مسیری معکوس گام برداشته است و دوقطبی ملی‌گرایی و اسلام‌گرایی به مثابه دو جریان متضاد، به طور روزافزون از هم فاصله می‌گیرند و جامعه ایران نیز به صورت شتابزده به سوی گلوبالیسم حرکت می‌کند. نکته کلیدی آن است که ایران به دشواری در چارچوب مفهوم مدرن «دولت-ملت» می‌گنجد؛ مفهومی که از معاهده وستفالی در اروپا سرچشمه گرفته و بر ملت همگون، قوم‌گرایی، مرزهای مشخص و حاکمیت متمرکز مدرن استوار است. در عوض، هویت ایرانی هویتی تمدنی است که از دوران باستان تا امروز امتداد یافته و با تنوع قومی، زبانی و فرهنگی گسترده‌ آن، به مثابه یک امپراتوری هویتی تعریف می‌شود. «ایران» به مثابه مفهومی معنوی، فراتر از مرزهای فعلی و پیشین و فارغ از جبرگرایی‌های جغرافیاییِ محصول ملی‌گرایی‌ مدرن، قابل فهم است. 🔻اکنون شرایطی پدید آمده‌ که ضدگلوبالیسم و بازگشت به سنت‌ها به امری جهانی بدل شده و در این موقعیت، هم می‌توان هویت معنوی سنتی خود را داشت و هم همچون روسیه و چین از انزواطلبی جهانی فاصله گرفت. سنتز اسلام‌گرایی و ایران‌گرایی به جای دوقطبی این دو جریان، با تفاسیر سنت‌گرایانه از ایران، باتوجه به پیوستگی سنت ایرانی و اسلامی از نظریاتی همچون «حکمت خسروانی» سهروردی و "ایرانیت عام" هانری کربن، به‌عنوان فضایی متافیزیکی که تاریخ، سنت و دین را در هم می‌آمیزد، راه حلی فلسفی است که امکان تحقق یک استراتژی سیاسی هوشمندانه جهت حل بحران‌های داخلی و بین‌المللی را فراهم می‌سازد. در این صورت فلسفه اسلامی به عنوان نیرویی پیش‌برنده جهت بازسازی تمدنی، سیاسی و بین‌المللی ایران، به امری بنیادین بدل خواهد شد.🔻با اینحال، فلسفه اسلامی با ظرفیت‌های معرفتی و هستی‌شناختی، به عنوان جریانی موثر در تاریخ فلسفه نسبت به فلسفه روسی یا هندی، نه تنها نقشی در سیاست‌گذاری‌های داخلی و بین‌المللی ندارد، بلکه خود هرچه بیشتر به انحطاط نزدیک‌تر می‌شود و این فرایند، وضعیت واژگون سیاسی، فرهنگی و اجتماعی را تقویت کرده است. یکی از دلایل اصلی چنین وضعی، ضعف آکادمیک فلسفه اسلامی در ایران معاصر است. دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه، به‌جای تولید راهکارهای نو و پیوند آن با مسائل روز، اغلب در چنبره نظام آموزشی خشک و محافظه‌کار گرفتار شده‌اند و به تکرار متون کلاسیک یا حاشیه‌نویسی بر آثار قدما بسنده می‌‌کنند و فلسفه اسلامی را به موضوعی صرفاً تاریخی یا تزئینی بدل کرده‌اند. جریان طرفدار سنت فلسفی ایرانی اسلامی اغلب عزلت‌گزینی را انتخاب کرده و ارتباط خود با حوزه عمل و سیاست را قطع کرده‌است و از سوی دیگر، جریان رایج دیگر فلسفه اسلامی که هر روز از منظر آکادمیک غالب‌تر می‌شود، خود یک جریان مدرن و نزدیک به گلوبالیسم است که با عرفان‌ستیزی، نه تنها مفهوم معنوی تمدن ایرانی را منکر می‌شود، بلکه با تقویت بعد ظاهرگرایانه دین، انفکاک فرهنگی و دین‌ستیزی اجتماعی را تقویت می‌بخشد. مسئولیت فیلسوفان جهت حل بن‌‌بست فکری ایران، اگر بیشتر از سیاستگذاران نباشد، کمتر از آن نیست. محمدطاها جهاندیده محمدطاها جهاندیده Wed, 14 May 2025 21:13:38 +0330 https://virgool.io/@MTJahandideh/%D8%A7%D9%84%D9%87%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%BE-ybe1e7b9nxpf اتحادیه انجمن‌های علمی الهیات ایران برگزار می‌کند: سومین پیش نشست همایش بین‌المللی الهیات سیاسی در قرن۲۱ الهیات سیاسی ترامپ مهمان: پروفسور جک دیوید الر مدیر مرکز انسان‌شناسی دین مرکز جهانی تحقیقات دینی آمریکا میزبان: محمدطاها جهاندیده دبیرکل اتحادیه انجمن‌های علمی الهیات کشور زمان: دوشنبه ۸ اردیبهشت ۱۴۰۴-ساعت ۱۹:۳۰ جلسه به زبان انگلیسی و در بستر زوم برگزار خواهد شد. ثبت نام از طریق: etehadiehelahiatiran@gmail.com توضیحات: جک دیوید الر نویسنده کتاب «ترامپ و الهیات سیاسی: حقیقت ناسازگار و دموکراسی» است. او با بررسی ابعاد الهیاتی تفکرات سیاسی ترامپ و جریان ترامپیسم، او را همچون حاکمی توصیف می‌کند که طبق تعریف کارل اشمیت مهم‌ترین نظریه پرداز الهیات سیاسی، پا را از قانون و قدرت اجرایی فراتر نهاده و «وضعیت استثنایی» را متحقق ساخته است. الر معتقد است که ترامپیسم با تکیه بر جریان راست افراطی و اونجلیسم مسیحی، یک نظام ایدئولوژیک ضدجریان دموکراتیک است که با تکیه بر اصول الهیاتی و تشویق به قطبی‌سازی اجتماعی و دینی، به جنبشی علیه نظم لیبرال جهانی بدل شده است. محمدطاها جهاندیده محمدطاها جهاندیده Thu, 01 May 2025 00:33:28 +0330 https://virgool.io/@MTJahandideh/%D9%86%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D9%81%DA%A9%D8%B1-inr7pp10utfl نوسازی فلسفه فکر🔺آیا امروزه قدرتِ تفکرِ مردم در معرض نابودی است؟🔹برخی از دانشوران معتقدند که تفکر در دنیای امروز منجر به توانایی زیستی در زندگی انسان‌ها نمی‌شود. از سوی دیگر، عده‌ای از اندیشمندان می‌گویند که بشر امروز اساساً غایت تفکر را فراموش کرده است. در این میان چگونه می‌توان راهی به سوی ژرف‌اندیشی گشود؟ آیا از سبکسری گریزی است؟⚡️پرونده بخش «تاملات» شماره جدید مجله نقد اندیشه با ۱۰ گفتار از:ناصرالدین صاحب‌الزمانینصرالله حکمتعبدالله نصریاسلاوی ژیژکمرتضی جوادی آملیدونالد رابرتسونمحمدطاها جهاندیدهرابرت کرزباندنیل دنتعطاءالله بیگدلی💢لینک خرید مجلهhttps://zarinp.al/584858▫️اینستاinstagram.com/naghdeandisheh▫️توییترtwitter.com/naghdeandisheh محمدطاها جهاندیده محمدطاها جهاندیده Tue, 23 Apr 2024 02:01:07 +0330 https://virgool.io/@MTJahandideh/%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D8%AA%DA%A9%D9%86%D9%88%D9%84%D9%88%DA%98%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-gmqtqznwj8ct 🔹کمیته فلسفه اسلامی اتحادیه الهیات کشور با همکاری سایر مراکز علمی برگزار می‌کند:🔻پیش نشست مجازی کنفرانس بین‌المللیفلسفه تکنولوژی اسلامی👤سخنرانان:پروفسور مارک د وریساستاد الهیات دانشگاه فناوری دلفت و سناتور مجلس سنای هلندآیت‌الله سیدمحمدمهدی میرباقریرئیس فرهنگستان علوم اسلامی قم و عضو مجلس خبرگان رهبریدکتر مهدی گلشنیاستاد بازنشسته فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف و عضو مؤسس انجمن بین‌المللی علم و دین کمبریجدکتر سعید نظری توکلیاستاد فقه و مبانی حقوق اسلامی و مشاور امور بین‌الملل دانشکده الهیات دانشگاه تهرانپروفسور عمر العبیدیاستاد دانشگاه جورج میسون ویریجینا و مدیر تحقیقات مرکز مطالعات استراتژیک و انرژی بحریندکتر عبدالمجید مبلغیاستاد و رئیس پژوهشکده تمدن اسلامی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیپروفسور نورین هرتسفلداستاد الهیات و علوم کامپیوتر کالج سنت بندیکت و دانشگاه سنت جانز آمریکادکتر احمد شه‌گلیاستاد و مدیر گروه فلسفه اسلامی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایرانپروفسور محمد ممتاز علیاستاد فلسفه اسلامی و اسلامی‌سازی دانش دانشگاه بین‌المللی اسلامی مالزیدبیر کنفرانس: محمدطاها جهاندیدهمعاون اجرایی: سیدعلیرضا طریقی🗓پنجشنبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۸:۰۰ الی ۲۱:۰۰🔗لینک حضور:https://www.skyroom.online/ch/csir.ut/ut🌐اطلاعات بیشتر از Islphilotech@gmail.com محمدطاها جهاندیده محمدطاها جهاندیده Tue, 12 Mar 2024 15:25:27 +0330 https://virgool.io/@MTJahandideh/%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%81%D9%84%D8%B3%D9%81%D9%87-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D9%81%DA%A9%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%A7%DB%8C-otq1x0n0l6lx ?محمدطاها جهاندیده، مجله نقد اندیشه، شماره اول، ص ۸۸بخشی از متن:?در عصر جامعه شبکه‌ای، انسان با تغییر شتابزده بنیانهای مادی، بحران هویت و سیر نامحدودی از اطلاعات و مفاهیمی مواجه‌شده که همچون مشتی بر آگاهی او می‌کوبد. در جامعه شبکه‌ای، انسان در عین مواجهه با بحران معنا، نیازمند تبیین معنایی مفاهیم نامحدودی است که در عصر اطلاعات به شکلی شتابزده تولید می‌شوند.?در فرهنگ دیجیتالی به مثابه فرهنگ ویژه عصر اطلاعات، مرزهای واقعیت به کلی از هم گسسته‌است.?در واقعیت مجازی، افزون بر زوال معنایی مکان و ماده، مفهوم زمان نیز به کلی دگرگون شده‌است.? بر اساس تحلیل‌های مجمع جهانی اقتصاد، مهارت‌هایی همچون تفکر انتقادی و حل مسئله به مهمترین‌ مهارت‌های انقلاب صنعتی چهارم و عصر جایگزینی هوش مصنوعی بدل‌شده و مشاغل کلانی از جمله کارمندی، پزشکی، ترجمه و وکالت که تابع الگوریتم‌های سازمان‌یافته و فرایندهای خودکار هستند، به زودی در معرض انقراض قرار خواهند‌گرفت.?روند کنترل تفکر توسط قدرت، در نهایت ممکن است به مرحله عبور از نخبگان و صاحبان قدرت انسانی رسیده و وارد مرز فراانسانی خود شود. در فرضیه تکینگی فناوری، سرعت بیش از حد یادگیری هوش مصنوعی در نهايت منجر به پدیده «انفجار هوش» و ظهور یک ابر هوش قدرتمند خواهد شد.? کاستلز عصر اطلاعات را عامل آزادسازی ظرفیت تولید بی‌سابقه‌ای توسط قدرت ذهن دانسته و اقتصاد اطلاعاتی را خالق دینامیسم جدیدی در نظر می‌گیرد که ابزار تولید آن، خرد انسان بوده، حاملان فرهنگ و خالقان معنا مهمترین نقش را داشته و شعار عصر "می‌اندیشم پس تولید می‌کنم" است.? نفوذ فیلسوفان در ابرشرکتهای صنعتی و سازمانهای بشری و زیست محیطی، جلوه‌ای از آغاز صنعت‌سازی از فلسفه، با توجه به عصر صنعت اطلاعات و کالاهای اطلاعاتی است. سرمایه‌گذاری‌های هنگفت نیکولاس برگرون جهت رشد و ارتقای فلسفه یکی از نمونه‌های این آغاز است.? با ظهور فناوری‌هایی همچون کاشت میکروچیپ‌ و فرضیاتی از قبیل بارگذاری ذهن، ایده‌هایی همچون مرگ سوژگی و خودآگاهی انسان به بالاترین حد امکان رسیده‌است.? انسان در دورانی به سر می‌برد که به تعبیری پست مدرن، موجودی بین نیمه‌خدا و حشره است.? فارابی بقای ابدی را تنها برای کسانی می داند که خدای‌گونه باشند و روح و خرد خود را به تعالی برسانند.? برخی فیلسوفان برای استدلال، از کامپیوتر به‌جای ذهن استفاده می‌کنند و در فلسفه دیجیتال، کامپیوتر‌ها به خود به مثابه فیلسوف ظاهر شده‌اند.? در تفکر تکنولوژیک، انسان به موجودی فاقد تفکر انتقادی بدل می‌شود.? هایدگر خود را مخالف سرسخت تفکر تکنولوژیک نمی‌داند، بلکه به خطرات انحصار تفکر تکنولوژیک می‌پردازد.صنعت فلسفه: عصر نفوذ فیلسوفان در ابرشرکت‌های صنعتی محمدطاها جهاندیده محمدطاها جهاندیده Thu, 26 Oct 2023 23:43:43 +0330 https://virgool.io/@MTJahandideh/%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D8%AF%D9%86-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-co41w7xin4cs تصویر: گفت‌وگوی دو فیلسوف که توسط هوش مصنوعی ساخته شده است.مجله «نقد اندیشه» منتشر کرد/ اندیشیدنِ هوش مصنوعی: آینده تفکر در جامعه شبکه‌ای?تحولات خیره کننده هوش مصنوعی و فرضیه جهان متاورس، تکاپوهای کم‌سابقه‌ای را میان دانشوران برای تحلیل آینده تفکر پدیدآورده است. آیا رایانه‌ها عقل دارند و می‌توانند جای فیلسوفان را بگیرند یا تلاش برای تقلیل فلسفه به فناوری، کاری پوچ است؟شش مقاله از:?محمدطاها جهاندیده (دبیر پرونده)?مارک کوکلبرگ (عضو گروه متخصصان ارشد هوش مصنوعی در کمیسیون اروپا)?اوون گلدین (رئیس اسبق انجمن متافیزیک آمریکا)?اندرو فینبرگ (فیلسوف تکنولوژی و استاد فلسفه تکنولوژی دانشگاه سایمون فریزر)?مارک دوریس (سردبیر مجله بین المللی فناوری و طراحی آموزشی هلند)?آلبرتو رومله (استاد فلسفه تکنولوژی دانشگاه کاتولیک لیل و‌ نظریه پرداز هرمنوتیک دیجیتال)➕همراه گفت‌وگوی اختصاصی با مانوئل کاستلز، متفکر بزرگ اسپانیایی محمدطاها جهاندیده محمدطاها جهاندیده Fri, 01 Sep 2023 14:23:57 +0330 https://virgool.io/@MTJahandideh/%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B1-%D9%81%DB%8C%D8%B2%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D9%BE%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%DA%AF%D8%B1%D8%A7-tllqdiivs4hu “باید همه سنت گرایان علیه غرب و جهانی شدن و افزون بر آن، بر ضد سیاست های امپریالیستی ایالات متحده باشند.”?محمدطاها جهاندیدهشنبه شب هفته گذشته داریا دوگین دختر الکساندر دوگین، فیلسوف و نظریه پرداز مشهور روس در بمب گذاری خودرو در مسکو کشته شد. شواهد نشان می دهد که هدف اصلی این بمب گذاری ترور الکساندر دوگین بود.نام الکساندر دوگین با وقوع جنگ اوکراین به شکلی مضاعف بر سر زبانها افتاد. رسانه ها بر او لقب “مغز پوتین”، “راسپوتین پوتین” و“فیلسوف کرملین” نهاده و اقدامات پوتین را اجرای برنامه های سیاسی دوگین دانستند. او در شاخص ترین کتابهایش “مبانی ژئوپولیتیک: ژئوپولیتیک آیندهٔ روسیه” و “تئوری چهارم سیاست”، از ایده چشمگیر خود نو اوراسیاگرایی سخن گفت که بعدها به نقشی کلیدی در عملکرد سیاست خارجه روسیه بدل گردید.شهرت دوگین پس از تسخیر کریمه بیشتر شده بود. رسانه های غرب او را فاشیست‌ و راست افراطی خطاب کرده و اندیشه هایش را ضدحقوق بشر لقب دادند؛ دوگین اما خود را خارج از تقسیم بندی های چپ و راست مدرن دانسته و در “تئوری چهارم سیاست”، ضمن نفی سیاستهای مدرن کنونی و سایر نظریات سیاسی حاصل از فلسفه مدرن، درصدد ایجاد ایدئولوژی جایگزین نوینی بود که نه تنها فاشیسم و نژادپرستی را تقبیح می کند، بلکه صرف نظر از کشور، زبان یا نظام اقتصادی، مربوط به همه انسانها است. دیدگاهی که از طرفی به دلیل تاثیر دوگین از فیلسوفانی همچون رنه گنون(عبدالواحد یحیی) و اعتقاد او به حکمت خالده، به مکتب سنت گرایی نزدیک بوده و از طرفی به دلیل باور او به نسبیت گرایی فرهنگها، اندیشه وی را ذیل فلسفه پست مدرن طبقه بندی می‌کند؛ با آنکه خود با بسیاری از نگرشهای پست مدرن مخالف است.تئوری چهارم سیاست“اگر لیبرال یا کمونیست نیستید، پس حتما فاشیست هستید”. مخالفان دوگین با استفاده از این مغالطه که اندیشه های سیاسی را به سه قطب محدود کرده است، او را به فاشیسم متهم می کنند.  دوگین در کتاب “تئوری چهارم سیاست” اظهار می کند که یک ایدئولوژی سیاسی کاملاً جدید را فارغ از سه قطبی موجود در فلسفه سیاسی مدرن بنیان نهاده و نظریه چهارم سیاست، لیبرال دموکراسی،مارکسیسم و فاشیسم را اصلاح، ادغام و جایگزین مفهوم جدیدی ساخته که متعلق به همه تمدنها است. دوگین محور اندیشه سیاسی خود را بر پایه مفهوم “دازاین” بنا می سازد؛ مفهومی که در تعبیر هایدگر به معنای وجود انسانی است.مفهوم دازاین در دیدگاه دوگین به هویت انسانی باز می گردد. او علاوه بر نفی طبقه بندی های موجود در فلسفه مدرن بر اساس نژاد و ثروت، به وجود تمدنها و فرهنگهای متفاوت و وجود هویت انسانی مشترک بر اساس این فرهنگ ها معتقد است. او ضمن مخالفت با تسلط ارزشهای یک فرهنگ بر فرهنگ دیگر، جامعه غرب را به تحمیل تعاریف و برداشتهای سلطه جویانه خود از مفاهیمی همچون آزادی و حقوق بشر محکوم کرده و در صفحه ۲۰۳ کتاب “تئوری چهارم سیاست” می‌نویسد:“من مطلقا مخالف ارزش های غربی هستم که اساسا مدرنیستی و پست مدرنیستی بوده و توسط ایالات متحده به زور یا با مزاحمت (درخاورمیانه) تبلیغ می شوند. بنابراین، همه سنت گرایان باید علیه غرب و جهانی شدن و افزون بر آن، بر ضد سیاست های امپریالیستی ایالات متحده باشند.”به گفته دوگین، تئوری چهارم سیاست رویکردی کل نگر را نسبت به تمامی انسانها و فرهنگ ها اتخاذ کرده است. او از ایدئولوژی خود به عنوان نظریه ای غیر مدرن نام برده که در همه زمان ها و مکان ها اعتبار دارد. در اندیشه کل نگر او، عواملی که باعث گفتگوی تمدنها و ایجاد صلح میان فرهنگها و تمدنهای مختلف می شوند عناصر متافیزیکی و کل نگری همچون خانواده، دین و امر قدسی هستند؛همانطور که در کتاب خود صراحتا از سنت گرایی و فیلسوفانی همچون رنه گنون سخن می گوید. به گفته او، منظور او از سنت نه امر گذشته و قدیمی، بلکه حکمت جاودان است. حکمتی که افرادی چون سیدحسین نصر نیز از آن سخن می گوید و انتقاد مشترکی را بر فلسفه مدرن وارد می سازد؛ همانطور که دوگین در نهایت معنای دازاین را به روح متعالی هویت انسانی تعبیر کرده است.سنت مقدس و مدرنیسم‌ شیطانیدوگین چندین بار به ایران سفر کرده است و در یکی از آنها بر ضرورت بازگشت مجدد ایران و روسیه به اصالت و هویت شرقی خود تاکید ورزید و داستان “غربت غربی” سهروردی را مصداقی از این مفهوم عنوان کرد. وی بازگشت روسیه به اندیشه مسیحیت ارتودکس را همانند بازگشت انقلاب اسلامی به اندیشه های شیعی خود امری ضروری عنوان کرد. دوگین در گفتگو با آیت الله میلانی گفت: “من بی‌نهایت خوشحالم که به مقر اصلی مبارزه با مدرنیته آمده‌ام، چون من زندگی خود را وقف این مبارزه کرده‌ام. بحث مدرنیته، صرفا منحصر به یک زمان، یا عصر حاضر نمی‌شود، بلکه یک ایدئولوژی، فرهنگ، تمدن، سبک زندگی، فلسفه، و سیاست به کل اشتباه است. بنابراین برای من، مدرنیته یعنی شیطان. من پیرو عقاید رنه گنون هستم، فیلسوفی فرانسوی که مفصل‌ترین نقدها را درباره مدرنیته ارائه کرده است. به عقیده من، نور و ظلمت یعنی سنت و مدرنیته. این چارچوب فکری من است و من ایران را به خاطر دفاع از سنت و جنگ با مدرنیته تحسین می‌کنم.”سنت گرایان دیگری همچون سید حسین نصر نیز همواره به عواقب ناگوار فلسفه مدرن در ابعاد گوناگون آن پرداخته بودند. نصر نیز بحرانهای محیط زیست و از خودبیگانگی انسان در صورت حذف امر الهی را بارها تبیین و ‌پیش بینی کرده بود؛ همانطور که دوگین عواقب ناگوار فلسفه مدرن را هشدار می دهد. او در کنفرانسی در سال ۲۰۱۷ در انتقاد از لیبرالیسم گفت: “مشخصه اصلی لیبرالیسم رهایی از هرگونه اجبار خارجی جهت رهایی فرد بوده و این امر به معنای رهایی فرد از هرگونه هویت جمعی است. لیبرالیسم درصدد رهایی از هرگونه هویت جمعی همچون طبقه بندی دینی، ملی و جنسی بوده و حال در آخرین مرحله خود، درصدد رهایی از هویت انسانی است. بنابراین همانگونه که امروزه لیبرالیسم هویت های جنسی را یک مانع خارجی دانسته و درصدد رهایی از آن است، در مرحله بعدی انسان بودن یا انسان نبودن به عهده فرد خواهد بود و شما می توانید انتخاب کنید که انسان نباشید! چون انسان بودن یک مانع خارجی است و این همان ایده ترابشریت را شکل می دهد.”انتقادهای دوگین را با فهم بیشتر مفاهیمی همچون ترابشریت می توان دریافت. در کنفرانسی که اخیرا با حضور دو تن از حامیان فلسفه مدرن، اسلاوی ژیژک و یووال نوح هراری با موضوع طبیعت انسان برگزار گردید، هر دو از نفوذ خطرناک تکنولوژی و هوش مصنوعی سخن گفتند. ژیژک ماجرایی را از اواخر دهه بیست شوروی تعریف کرد که در آن یک زیست شناس با استفاده از نوعی واکسیانسیون تقلبی استالین را متقاعد ساخته بود تا یک انسان جدید و پرولتاریای کامل بسازد که از محدوده کارگری خود فراتر نرود. استالین درصدد تغییر ماهیت انسان و ایجاد انسان جدیدی بود که نهایتا شکست خورد. در ادامه هراری بیان کرد که در آینده ای نزدیک صاحبان قدرت می توانند مهندسی بدن را تا سطح دی ان ای تغییر داده و یک گونه جدید انسانی بسازند. هراری از مشاوران ارشد پروژه های جهانی سازی مجمع جهانی اقتصاد است که در سخنان خود مفاهیمی همچون آزادی، خودآگاهی و سایر ارزشهای انسانی را توهم دانسته و انسانها را به یک سیستم پیچیده شبیه به کامپیوتر تشبیه می کند. او‌ بارها بیان کرده است که می توان با عملی ساختن ترابشریت بسیاری از چنین توهماتی را اصلاح کرده و انسانی اصلاح شده با ویژگی ها و تصمیمات کدنویسی شده بهتر ساخت!پست مدرنیسم سلطه ستیزبه عقیده دوگین مفهوم دموکراسی به تکثرگرایی فرهنگی گره خورده است و بنابراین باید رویکرد دموکراسی نسبت به حقایق متفاوت موجود در فرهنگ های متعدد عدم مداخله باشد. دوگین از این جهت به نسبیت گرایی فرهنگی معتقد بوده و قضاوت ارزشها و فرهنگهای هر تمدن را تنها به وسیله همان تمدن صحیح می داند. دوگین در مصاحبه ای با بی بی سی در سال ۲۰۱۶ بیان کرد که روسیه می توانداز پست مدرنیسم غربی جهت توجیه ارزشهای روسی علیه غرب استفاده کند و افزود: “اگر همه حقایق نسبی باشند، پس ما در روسیه حقایق مخصوص خود را داریم و شما باید آن را با اینکه مطابق حقایق شما نیست، بپذیرید.”کلید طلایی دوگین، شناخت دقیق او از تناقضها و نقصهای موجود در فلسفه سیاسی مدرن است. او احتمالا با مسئله قیاس ناپذیری ارزشها آشنا است و به همین دلیل هر گونه قضاوت ارزشی و اخلاقی غرب بر سایر تمدنها را محکوم می کند. دوگین توضیح می دهد که هرگز نمی خواهد روسیه تنها قطب برتر جهان شود، بلکه تنها درصدد آن است که از شر نظم تک قطبی و تحمیل های عقیدتی آمریکای امپریالیست خلاص شود و این امر با چندقطبی شدن جهان انجام می شود: “اگر شما واقعا رئیس باشید، نمی توانید به بقیه اجازه دهید تا در مسئولیتهای شما مداخله کنند و این پاسخ روسیه به آمریکا بود که شما دیگر رئیس نیستید!”فرمول طلایی دوگین، شناخت دقیق او از عیوب “خودمتناقض” موجود در فلسفه سیاسی مدرن و استفاده از این امر جهت اثبات ضد آن است. او با استفاده از مسئله نسبی گرایی و قیاس ناپذیری ارزشها‌ جهت اثبات و حفظ عقاید ملی و دینی روسیه، تمدن لیبرال را به دیکته کردن ارزشهای سلبی و ایجابی خود بر سایر ملتها محکوم می کند. مانیفست او جهت مقابله با هژمونی و حفظ کثرت فرهنگها، اتحاد روسیه با سایر مردم روسی زبان، اوراسیا، اروپای کاتولیک ، پروتستان و سایر جوامع غیرلیبرال و دولت های اسلامی همچون ایران است که روحی قدسی و سنتی جاودان آنها را فرا گرفته وجه مشترک همه آنها محسوب می شود. محمدطاها جهاندیده محمدطاها جهاندیده Mon, 29 Aug 2022 17:03:05 +0430