https://virgool.io/feed/@MarpichChannel آزاده مدنی، پژوهشگر هنر و نویسنده. در «مارپیچ» و «رادیو مارپیچ» درباره فرهنگ، سیاست و هنر در زمانه‌های بحرانی می‌خوانیم و می‌شنویم؛ جایی برای فهمیدن، نه شتاب در قضاوت. fa 2026-06-15 19:35:22 https://files.virgool.io/upload/users/4891502/avatar/epCm0m.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@MarpichChannel https://virgool.io/@MarpichChannel/%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%B2%D8%AE%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%AD%D9%82%DB%8C%D9%82%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D8%AF-oi2btbl13bwl وقتی جامعه زخم برمی‌دارد، اول حقیقت را می‌کشدآزاده مدنی هیچ جامعه‌ای یک‌شبه به جایی نمی‌رسد که اندیشیدن جرم شود. پیش از آن، سال‌ها ترس انباشته می‌شود، خشم عمومی بالا می‌رود، اعتماد از بین می‌رود، و هر گروه، گروه دیگر را نه رقیب، بلکه تهدیدی برای بقا می‌بیند. در چنین وضعی، حقیقت دیگر چیزی برای کشف کردن نیست؛ به سلاحی برای حذف یکدیگر تبدیل می‌شود.در یونان باستان، آتن پس از سال‌ها جنگ، بیماری، شکست، تحقیر و آشوب داخلی، دیگر آن شهر بااعتمادبه‌نفس و آزاداندیش سابق نبود. جامعه خسته، عصبانی و دوپاره شده بود. آدم‌ها کمتر می‌فهمیدند و بیشتر واکنش نشان می‌دادند. سیاست از گفت‌وگو به سوءظن و انتقام لغزیده بود. زبان هم تغییر کرده بود: احتیاط، ترس نامیده می‌شد؛ افراط، شجاعت؛ و نفرت، تعهد سیاسی. این همان لحظه‌ای است که یک جامعه از درون شروع به فروپاشی می‌کند.سقراط در دل همین ویرانی ایستاده بود؛ نه با شمشیر، نه با لشکر، نه با دستگاه تبلیغات، بلکه با پرسش. او می‌خواست مردم دوباره درباره‌ی عدالت، فضیلت، حقیقت و مسئولیت فکر کنند. اما در جامعه‌ای که زیر فشار بحران له شده، پرسشگر اغلب از دروغگو خطرناک‌تر به نظر می‌رسد. دروغگو دست‌کم به کار یکی از اردوگاه‌ها می‌آید؛ اما پرسشگر، آرامشِ دروغینِ همه‌ی اردوگاه‌ها را بر هم می‌زند.به همین دلیل، مرگ سقراط فقط مرگ یک فیلسوف نبود؛ نشانه‌ی بیماریِ جامعه‌ای بود که دیگر توان تحمل فکر کردن را نداشت. جامعه‌ای که آن‌قدر از زخم و شکست و نفرت پر شده بود که به‌جای درمان خود، به حذف صدای مزاحم رو آورد. و این شاید یکی از بی‌رحم‌ترین درس‌های تاریخ باشد: وقتی یک ملت به جایی برسد که میان منتقد و دشمن، میان حقیقت و تبلیغات، و میان عدالت و انتقام فرق نگذارد، دیگر فقط افراد را نمی‌کشد؛ آینده‌ی خودش را هم اعدام می‌کند. MarpichChannel MarpichChannel Sun, 14 Jun 2026 22:54:58 +0330 https://virgool.io/@MarpichChannel/%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7-%DB%B1%DB%B9%DB%B3%DB%B6-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AF%D9%88%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D9%87-o0mn6i1ncjjo گرنیکااسپانیا ۱۹۳۶: آینه‌ای برای جوامع دوپارهآزاده مدنی تقریباً هیچ جامعه‌ای یک‌شبه به جنگ داخلی نمی‌رسد. پیش از آن، نشانه‌ای تکراری ظاهر می‌شود: لحظه‌ای که مردم دیگر با هم اختلاف نظر ندارند، بلکه یکدیگر را تهدیدی برای بقا می‌بینند. وقتی سیاست از رقابت به دشمنی تبدیل شود، جامعه آرام‌آرام به جایی می‌رسد که دیگر گفت‌وگو بی‌معناست. آنجا آغاز مسیر جنگ داخلی است.اسپانیا در دههٔ ۱۹۳۰ دقیقاً در چنین نقطه‌ای ایستاده بود. پس از سقوط سلطنت در ۱۹۳۱، جمهوری تازه‌تأسیس وعدهٔ اصلاحات عمیق داد: اصلاحات ارضی برای شکستن قدرت زمین‌داران بزرگ، محدود کردن نفوذ کلیسا در آموزش، مدرن‌سازی ارتش، و گسترش حقوق سیاسی. برای بخش بزرگی از جامعه—کارگران شهری، دهقانان بی‌زمین، و نیروهای چپ—این اصلاحات نشانهٔ آینده‌ای عادلانه‌تر بود.اما برای بخش دیگری از جامعه، همین اصلاحات معنایی کاملاً متفاوت داشت: تهدید علیه سنت، مذهب، مالکیت و نظم اجتماعی.در نتیجه، جامعه به‌تدریج به دو اردوگاه تبدیل شد. در یک سو جمهوری‌خواهان قرار داشتند: ائتلافی از سوسیالیست‌ها، کمونیست‌ها، آنارشیست‌ها و لیبرال‌ها که از جمهوری و اصلاحات اجتماعی دفاع می‌کردند. در سوی دیگر نیروهای ملی‌گرا قرار گرفتند: بخش بزرگی از ارتش، محافظه‌کاران، سلطنت‌طلبان و کلیسای کاتولیک که این تحولات را خطر فروپاشی کشور می‌دانستند.بحران اقتصادی، بیکاری گسترده، اعتصاب‌ها، درگیری‌های خیابانی و ترورهای سیاسی، شکاف را هر روز عمیق‌تر کرد. انتخابات دیگر رقابت میان برنامه‌های سیاسی نبود؛ به نبردی بر سر ماهیت خود کشور تبدیل شد.در چنین فضایی، مهم‌ترین تغییر روانی رخ داد: دیگری دیگر «رقیب» نبود؛ «دشمن» بود. وقتی چنین تغییری اتفاق می‌افتد، نخستین قربانیان همیشه یک گروه مشخص هستند: میانه‌روها. کسانی که از گفت‌وگو، مصالحه یا اصلاح تدریجی دفاع می‌کنند، ناگهان از هر دو طرف متهم به خیانت می‌شوند. جامعه‌ای که به دو قطب سخت تقسیم شده باشد، دیگر جایی برای صداهای میانی ندارد.سال ۱۹۳۶، پس از پیروزی ائتلاف چپ در انتخابات، بخشی از ارتش به رهبری ژنرال فرانکو علیه دولت جمهوری شورش کرد. این شورش به سرعت به جنگ داخلی تبدیل شد. ایتالیا و آلمان از نیروهای ملی‌گرا حمایت کردند و اتحاد شوروی به جمهوری‌خواهان کمک رساند. اسپانیا به میدان آزمایش ایدئولوژی‌های بزرگ قرن بیستم تبدیل شد.سه سال جنگ.نزدیک به نیم میلیون کشته.شهرهایی که با بمباران ویران شدند.اقتصادی که فروپاشید.و جامعه‌ای که از درون پاره شد.در پایان، فرانکو پیروز شد و دیکتاتوری او تا ۱۹۷۵ ادامه یافت. اما پیروزی هیچ‌گاه آن چیزی نبود که طرف‌ها در آغاز تصور می‌کردند. نه آرمان‌های اولیه تحقق یافت و نه زخم‌های جامعه به‌سادگی ترمیم شد. دهه‌ها طول کشید تا اسپانیا بتواند دوباره به ثبات و آشتی نسبی برسد.داستان اسپانیا فقط داستان یک کشور در گذشته نیست. این داستان یک الگوی خطرناک اجتماعی است. جنگ داخلی زمانی آغاز نمی‌شود که گلولهٔ اول شلیک شود. خیلی زودتر شروع می‌شود—در لحظه‌ای که یک جامعه تصمیم می‌گیرد اختلاف را نه مسئله‌ای برای حل، بلکه دشمنی‌ای برای حذف بداند. وقتی هر طرف خود را «نجات‌دهندهٔ کشور» و طرف مقابل را «ویرانگر کشور» بداند، نتیجه معمولاً یک چیز است: هیچ‌کس پیروز نمی‌شود.اسپانیا ۱۹۳۶ یک یادآوری ساده و بی‌رحم است: قطبی‌شدن سیاسی اغلب با وعدهٔ نجات آغاز می‌شود، اما تقریباً همیشه با ویرانی مشترک پایان می‌یابد. MarpichChannel MarpichChannel Sun, 14 Jun 2026 22:47:54 +0330 https://virgool.io/@MarpichChannel/%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%84-%D9%88-%D9%82%D8%A7%D8%A8%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%81-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-ygum4qsfeipn وقتی تفاوت تهدید می‌شود: درس‌های هابیل و قابیل برای جامعه‌ای شکاف‌خوردهآزاده مدنیهابیل و قابیلدو برادر.یک مراسم.یک انتخاب.و اولین قتل تاریخ بشر.اما این داستان فقط درباره‌ی حسادت نیست. درباره‌ی یک مکانیسم ذهنی است که هنوز هم — هزاران سال بعد — در خیابان‌ها، در فضای مجازی، در گفتگوهای خانوادگی و در شکاف‌های اجتماعی تکرار می‌شود. قابیل اشتباه نمی‌کند. او یک محاسبه می‌کند. هابیل پذیرفته شد. قابیل نه. قابیل این را به زبان ریاضی ترجمه می‌کند: اگر او بالاست، پس من پایینم.این همان لحظه‌ای است که «تفاوت» تبدیل به «تهدید» می‌شود. قابیل دیگر برادرش را نمی‌بیند؛ او «دلیل تحقیر خودش» را می‌بیند. رقیب، دشمن نامیده می‌شود. و دشمن باید حذف شود. خدا هشدار می‌دهد. قابیل می‌شنود — و انتخاب می‌کند که نشنود. چون گفتمان درونی‌اش قوی‌تر از هر صدای بیرونی است: «اگر آن دیگری نباشد، دیگر مجبور به مقایسه نیستی. آنگاه تو برنده‌ای.»این فقط داستان دو برادر نیست. این داستان هر جامعه‌ای است که در آن، دیدن موفقیت دیگری به جای الهام‌بخشی، به منبع رنج تبدیل شده. هر جامعه‌ای که در آن، تفاوت عقیده دیگر «نظر متفاوت» نیست — «خیانت» است. هر جامعه‌ای که شکاف‌هایش آنقدر عمیق شده که طرف مقابل، دیگر «هم‌وطن» یا «هم‌نوع» نیست — «آن‌هاست». وقتی جامعه‌ای به این نقطه می‌رسد، خشونت دیگر استثنا نیست. خشونت منطقی می‌شود. چون هر گروه مطمئن است که «آن دیگری» نه یک انسان با دیدگاه متفاوت، بلکه تهدیدی برای هستی خودش است.میگل دِ اونامونو، فیلسوف اسپانیایی، جمله‌ای دارد که باید روی دیوار هر مدرسه‌ای نوشته شود: «اگر اولین قتل بشر برادرکشی است، پس هر قتل دیگری نیز قتل برادر است.» یعنی در هر لحظه‌ای که کسی را حذف می‌کنیم — از گفتگو، از فضای عمومی، از حق زیستن — ما داریم قابیل را بازی می‌کنیم. نه از روی شرارت. بلکه از روی همان مکانیسم کهنه: وجود تو، ارزش من را زیر سؤال می‌برد.مشکل قابیل این نبود که هابیل را دوست نداشت. مشکل این بود که نمی‌توانست هابیل را بدون مقایسه ببیند. نمی‌توانست موفقیت برادرش را بدون اینکه آن را شکست خودش بداند، تحمل کند. و این دقیقاً همان چیزی است که جامعه‌ی شکاف‌خورده از آن رنج می‌برد: نه کمبود هوش، نه کمبود منابع — بلکه ناتوانی در دیدن تفاوت بدون احساس تهدید. جامعه‌ای که یاد نگیرد تفاوت را تحمل کند، در نهایت با خودش می‌جنگد.و جنگ با خود — همیشه — بازنده ندارد.همه می‌بازند.حتی قابیل. MarpichChannel MarpichChannel Sun, 14 Jun 2026 22:39:55 +0330 https://virgool.io/@MarpichChannel/%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84%D9%90-%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D8%A2%D9%86%D8%AA%DB%8C%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%82%D8%AF%D8%B1%D8%AA-%D9%86%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D9%86-%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%AF-ujp0frgbabdf حداقلِکرامت: آنتیگونه و مرزی که قدرت نباید از آن عبور کندآزاده مدنی حکومت‌ها فقط دربارهٔ زندگی انسان‌ها تصمیم نمی‌گیرند؛ گاهی دربارهٔ مرگ آن‌ها هم داوری می‌کنند. دربارهٔ این‌که کدام مرگ باید با پرچم و مراسم رسمی سوگواری شود و کدام مرگ باید در سکوت، با توضیحی کوتاه دربارهٔ «ضرورت‌ها»، از حافظهٔ عمومی عبور کند. به بیان دیگر، قدرت سیاسی گاه میان مردگان نیز تفاوت می‌گذارد.این دقیقاً همان نقطه‌ای است که یکی از قدیمی‌ترین تراژدی‌های تاریخ آغاز می‌شود. بیش از دو هزار سال پیش، سوفوکل در نمایشنامهٔ «آنتیگونه» داستان شهری را روایت کرد که در آن پادشاه تصمیم گرفت همهٔ مردگان را یکسان به خاک نسپارد.داستان در شهر تبس رخ می‌دهد، پس از جنگی خونین بر سر قدرت. دو برادر ــ اتئوکلس و پولونیکس ــ که هر دو مدعی حکومت بوده‌اند، در نبردی با یکدیگر کشته می‌شوند. با پایان جنگ، کرئون به پادشاهی می‌رسد و فرمانی صادر می‌کند که سرنوشت تراژدی را رقم می‌زند: اتئوکلس قهرمان شهر اعلام می‌شود و باید با احترام دفن شود؛ اما پولونیکس خائن به شمار می‌آید و جسدش باید در میدان رها بماند تا خوراک حیوانات شود. هیچ‌کس حق ندارد او را دفن کند. حتی خانواده‌اش.در این میان، آنتیگونه ــ خواهر آن دو ــ تصمیمی می‌گیرد که ظاهرش ساده اما پیامدهایش عظیم است. او شبانه بر جسد برادرش اندکی خاک می‌ریزد؛ عملی نمادین که در سنت یونانی به معنای به خاک سپردن مرده است. این کار نه یک شورش سیاسی است و نه تلاشی برای تغییر قدرت. آنتیگونه فقط می‌خواهد جسدی که روزی انسان بوده، کاملاً از دایرهٔ انسانیت حذف نشود.در واقع خواستهٔ آنتیگونه بسیار محدودتر از آن چیزی است که گاه تصور می‌شود. او نمی‌گوید همهٔ کشته‌ها قهرمان‌اند یا همهٔ مرگ‌ها باید به یک اندازه ستایش شوند. او تنها از یک حداقل دفاع می‌کند: این‌که حتی «خائن» نیز از ابتدایی‌ترین حرمت انسانی در مرگ محروم نشود. اما همین حداقل برای قدرت سیاسی غیرقابل تحمل است. آنتیگونه دستگیر می‌شود و کرئون، برای حفظ اقتدار فرمان خود، او را به مرگ محکوم می‌کند.از همین‌جا تراژدی آغاز می‌شود. زیرا مسئله دیگر تنها یک جسد یا یک فرمان نیست؛ مسئله این است که آیا قدرت می‌تواند حتی دربارهٔ ارزش مرگ انسان‌ها نیز حکم صادر کند. کرئون می‌کوشد با تعیین این‌که چه کسی قهرمان است و چه کسی خائن، حتی حافظهٔ مرگ را نیز سامان دهد. اما مقاومت آنتیگونه یادآور اصل ساده‌ای است: ممکن است جامعه میان مرگ‌ها تفاوت بگذارد، اما اگر برخی مرگ‌ها چنان بی‌ارزش تلقی شوند که حتی حق حداقلی سوگواری و دفن نیز از آن‌ها سلب شود، مرزی اساسی در اخلاق انسانی شکسته می‌شود.شاید به همین دلیل است که آنتیگونه پس از دو هزار سال همچنان خوانده می‌شود. این نمایشنامه دربارهٔ شورش یک دختر در برابر یک پادشاه نیست؛ دربارهٔ لحظه‌ای است که سیاست می‌کوشد حتی بر معنای مرگ نیز فرمان براند. لحظه‌ای که در آن پرسش اصلی دیگر این نیست که چه کسی برندهٔ جنگ بوده است، بلکه این است که آیا حتی شکست‌خوردگان نیز از حداقلی از کرامت انسانی برخوردار خواهند بود یا نه.تراژدی سوفوکل در نهایت پرسشی ساده اما دشوار پیش روی هر جامعه می‌گذارد: قدرت می‌تواند دربارهٔ قهرمانان و خائنان داوری کند؛ اما اگر روزی برخی انسان‌ها حتی از حق یک دفن ساده و محترمانه محروم شوند، آن‌گاه مسئله دیگر فقط سیاست نیست؛ مسئله مرزی است که انسانیت از آن آغاز می‌شود. MarpichChannel MarpichChannel Sun, 14 Jun 2026 22:34:27 +0330 https://virgool.io/@MarpichChannel/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB%D9%90-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3-%D8%AA%D9%82%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D9%90-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%88%DB%8C-%D8%B9%D8%A8%D8%B1%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%AE%D8%A8%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-y7ctk2jym9wy میراثِ پاریس، تقدیرِ تهران؟؛ واکاوی عبرت‌های انقلاب فرانسه برای نخبگان و جامعه ایرانیآزاده مدنی تاریخ، آزمایشگاهی است که هزینه‌ آزمایش‌های آن را نسل‌ها با خون و رنج پرداخته‌اند. در میان تمام تحولات مدرن، انقلاب ۱۷۸۹ فرانسه نه یک واقعه محلی، که «نقشه ژنتیکی» بسیاری از تغییرات پس از خود، از جمله انقلاب ۵۷ ایران است. اما چرا مطالعه این شباهت‌ها برای انسانِ ایرانی در میانه بحران‌های فعلی و سایه سنگین بدبینی‌های نهادی، یک ضرورت حیاتی است؟ پاسخ در یک واژه نهفته است: «تصلب». تراژدی انقلاب فرانسه در چهره «ماکسیمیلیان روبسپیر» متبلور شد؛ حقوقدانی که به «فسادناپذیر» مشهور بود و ابتدا با شعار لغو اعدام و دفاع از حقوق فرودستان پا به میدان گذاشت. روبسپیر نمونه اعلای نخبگانی است که در میانه بحران، «فضیلت» را با «خشونت» پیوند می‌زنند. او معتقد بود برای استقرار جمهوریِ فضیلت، باید تمام «ناخالصی‌ها» را زدود. او با ایجاد «کمیته سلامت عمومی»، سازوکاری را بنا کرد که در آن هرگونه زاویه داشتن با روایتِ رسمی انقلاب، به معنای خیانت تلقی می‌شد. تراژدی روبسپیر آنجا به اوج رسید که او مرز میان «رقیب سیاسی» و «دشمنِ خونی» را از میان برد. او حتی دوستان نزدیک و هم‌سنگران سابق خود مانند «دانتون» را به مسلخ فرستاد، تنها به این دلیل که آن‌ها معتقد بودند زمانِ پایان دادن به ترور و بازگشت به قانون فرا رسیده است. در نهایت، همان سیستمی که روبسپیر برای حذف رقبا ساخته بود، خودِ او را نیز بلعید؛ او در حالی زیر تیغ گیوتین رفت که حتی فرصت نیافت در برابر کنوانسیون از خود دفاع کند. این دقیقاً همان نقطه‌ای است که انقلاب ۵۷ با تجربه فرانسه تلاقی می‌کند. در هر دو واقعه، ما با یک «ائتلاف بزرگ اولیه» مواجهیم که نخبگانِ متضاد را زیر یک سقف جمع می‌کند. در ایران نیز مانند فرانسه، نخبگان حکومتی که دیر زمانی بدنه اصلی ساختار بودند، در لحظه بحران دچار انشقاق شدند؛ عده‌ای به موج تغییر پیوستند و عده‌ای در برابر آن ایستادند. اما مسئله اصلی، فردای پیروزی بود. همان‌گونه که در پاریس، «ژاکوبن‌های» تندرو توانستند نخبگانِ میانه‌رو (ژیروندن‌ها) را از صحنه خارج کنند، در ایرانِ پس از ۵۷ نیز (البته نه به سرعت، خشونت و شدت پاریس)، مکانیسم «خالص‌سازی» به‌تدریج دایره همراهان اولیه را تنگ و تنگ‌تر کرد. حذف نخبگانی که می‌توانستند پل ارتباطی میان سنت و مدرنیته، یا ایران و جهان باشند، میراثی از بدبینی را بر جای گذاشت که اثرات آن تا به امروز در ساختار سیاسی کشور هویداست. عبرت بزرگ برای ایرانِ امروز، درکِ خطرِ «خلاءِ نهادی» و «دوقطبی‌سازی حذفی» است. در فضای ملتهب کنونی که میان اقشار مختلف مردم و نهادهای حاکمیتی شکافی عمیق ایجاد شده، بازخوانی سرنوشت نخبگانِ فرانسوی نشان می‌دهد که وقتی گفتگو میان جناح‌های مختلف نخبگان (اعم از حکومتی، اپوزیسیون و روشنفکران) قطع شود، «رادیکالیسم» تنها برنده میدان خواهد بود. بدبینی شدیدی که امروز در جامعه حس می‌شود، محصول همین فرآیند طولانیِ «دیگری‌سازی» است.درس اول برای ما این است: هر مسیری که به «حذف سیستماتیکِ تنوع فکری» ختم شود، ناگزیر به بازتولیدِ استبداد یا هرج‌ومرج منجر خواهد شد. اگر نخبگانِ امروز ایران، چه در بدنه حاکمیت و چه در میان نیروهای تحول‌خواه، نتوانند بر سر یک «میثاق ملی برای بقا» توافق کنند، خطر تکرارِ چرخه خشونتِ روبسپیر‌گونه بسیار جدی است. در فرانسه، تنها زمانی آرامش بازگشت که نخبگان فهمیدند «امنیت برای همه» بر «عدالت برای خودی‌ها» ارجحیت دارد. درس دوم، ضرورتِ «نهادسازی» به جای «شخص‌گرایی» است. انقلاب فرانسه به ناپلئون ختم شد و بسیاری از آرمان‌های اولیه را در چکمه‌های نظامی‌گری دفن کرد. ایرانِ امروز برای عبور از بن‌بستِ مشروعیت و مدیریتِ خشمِ انباشته، بیش از هر چیز به احیای نهادهای میانجی نیاز دارد. نخبگان باید بدانند که در صورت فروپاشیِ کاملِ امکانِ گفتگو، اولین قربانیان همان کسانی خواهند بود که تصور می‌کنند با حذف دیگران، جایگاه خود را تثبیت کرده‌اند. در نهایت، انقلاب فرانسه به ما می‌آموزد که «تغییر» لزوماً به معنای «بهبود» نیست، مگر آنکه با خردِ جمعی و پذیرشِ حقِ حیاتِ سیاسی برای مخالف همراه باشد. جامعه ایرانی در سال ۱۴۰۵ در برابر یک آزمون بزرگ قرار دارد: آیا از گیوتینِ تاریخ درس می‌گیرد یا اجازه می‌دهد بدبینی‌ها و کینه‌های انباشته، بار دیگر فرزندانِ مستعدِ این آب و خاک را در مسلخِ سیاست قربانی کند؟ تاریخ به کسی پاداش نمی‌دهد، مگر به آن‌ها که از تکرارِ اشتباهاتِ گذشتگان اجتناب کنند. MarpichChannel MarpichChannel Sun, 14 Jun 2026 22:24:22 +0330 https://virgool.io/@MarpichChannel/%D8%A8%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D9%84%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%AA%D9%88%D8%AC%DB%8C%D9%87-omsu7bknzg2b پادکست رادیو مارپیچقسمت دومبهای ضروریتلفات قابل‌توجیهبهای ضروری گاهی می‌گویند برای ساختن جامعه‌ای بهتر باید «قربانی» داد. اما چه کسی تصمیم می‌گیرد چه کسی قربانی شود؟در این پادکست، پنج لحظه از تاریخ را مرور می‌کنیم؛ از مرگ سقراط تا خمرهای سرخ. داستان انسان‌هایی که به نام «بهای ضروری»، به «تلفات قابل توجیه» تبدیل شدند.https://castbox.fm/vi/955140190 MarpichChannel MarpichChannel Sun, 14 Jun 2026 22:10:58 +0330 https://virgool.io/@MarpichChannel/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D9%85-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D9%87-%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D9%84%DA%AF%D9%88-r9k23pyrrcmy پادکست رادیو مارپیچقسمت اولچرا همدیگر را می‌کشیم؟پنج اشاره به یک الگوچرا همدیگر را می‌کشیم؟در این اپیزود درباره‌ی این موضوع حرف می‌زنیم که چگونه «دیگری» از یک رقیب به تهدیدی وجودی تبدیل می‌شود و چگونه دوگانه‌سازی، جوامع را به سوی فاجعه می‌برد.https://castbox.fm/vi/955140189 MarpichChannel MarpichChannel Sun, 14 Jun 2026 18:50:45 +0330