https://virgool.io/feed/@Mehrdad_Jabbari مدرس دانشگاه و پژوهشگر هنر و رسانه؛ فعال در سینما، تئاتر، موسیقی و عکاسی و عضو چندین انجمن تخصصی و هوش مصنوعی. fa 2026-07-06 10:15:17 https://files.virgool.io/upload/users/4858016/avatar/NA7Qql.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@Mehrdad_Jabbari https://virgool.io/@Mehrdad_Jabbari/%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%AC%D9%86%DA%AF-eo2j0d4kxiql در شرایط جنگی، هنگامی که امنیت، آرامش و ثبات اجتماعی با تهدیدهای جدی مواجه می‌شوند، این پرسش مطرح می‌شود که هنر چه جایگاهی در زندگی انسان دارد؟ آیا در زمانه بحران، هنر به موضوعی حاشیه‌ای تبدیل می‌شود یا می‌تواند نقشی مؤثر در حفظ انسجام اجتماعی و سلامت روان ایفا کند؟در میان شاخه‌های مختلف هنر، تئاتر شورایی یا تئاتر ستمدیدگان که توسط آگوستو بوال بنیان‌گذاری شد، از جمله رویکردهایی است که ظرفیت قابل توجهی برای مواجهه با بحران‌های انسانی دارد. این شیوه نمایشی، مخاطب را از جایگاه تماشاگر صرف خارج می‌کند و او را به مشارکت‌کننده‌ای فعال در فرآیند شناخت مسئله و جست‌وجوی راه‌حل تبدیل می‌سازد. هنر؛ فراتر از سرگرمی در روزهای بحراندر نگاه رایج، جنگ و هنر دو مفهوم متضاد تلقی می‌شوند؛ گویی با آغاز بحران، تمامی فعالیت‌های فرهنگی اهمیت خود را از دست می‌دهند. با این حال تجربه بسیاری از جوامع درگیر جنگ نشان داده است که هنر نه تنها از میان نمی‌رود، بلکه به یکی از ابزارهای حفظ هویت، امید و پیوندهای اجتماعی تبدیل می‌شود.در این میان، تئاتر شورایی به دلیل ماهیت مشارکتی خود، ظرفیت ویژه‌ای برای ایجاد گفت‌وگو و تقویت حس همبستگی در میان افراد آسیب‌دیده دارد. این نوع تئاتر می‌تواند در پناهگاه‌ها، اردوگاه‌های موقت، مراکز اسکان اضطراری و سایر فضاهای بحران‌زده اجرا شود و بستری برای بیان تجربه‌های مشترک فراهم آورد. تئاتر شورایی و کاهش فشارهای روانییکی از پیامدهای اصلی جنگ، افزایش اضطراب، احساس ناامنی و درماندگی است. افراد در چنین شرایطی غالباً احساس می‌کنند کنترل اندکی بر زندگی و آینده خود دارند. تئاتر شورایی با فراهم کردن فضایی برای گفت‌وگو، روایت تجربه‌ها و مشارکت جمعی، می‌تواند بخشی از این فشار روانی را کاهش دهد.زمانی که افراد تجربه‌های مشابه خود را با دیگران به اشتراک می‌گذارند، احساس تنهایی و انزوای روانی کاهش می‌یابد. این فرآیند به تقویت حس تعلق اجتماعی کمک کرده و زمینه‌ای برای بازسازی اعتماد و امید در میان اعضای جامعه فراهم می‌آورد. تمرین مواجهه با مسائل واقعیآگوستو بوال تئاتر را «تمرینی برای واقعیت» می‌دانست. این مفهوم در شرایط جنگی معنایی ملموس‌تر پیدا می‌کند. در تئاتر شورایی، موقعیت‌های دشوار اجتماعی به شکل نمایشی بازآفرینی می‌شوند و شرکت‌کنندگان فرصت می‌یابند راه‌های مختلف مواجهه با آن‌ها را بررسی کنند.این فرآیند می‌تواند شامل گفت‌وگو درباره نحوه همکاری جمعی، مدیریت تعارض‌ها، تصمیم‌گیری در شرایط دشوار و یافتن راهکارهایی برای حل مشکلات روزمره باشد. به همین دلیل تئاتر شورایی تنها یک فعالیت هنری نیست، بلکه می‌تواند به ابزاری آموزشی برای تقویت مهارت‌های اجتماعی و افزایش تاب‌آوری جامعه تبدیل شود. حفظ سرمایه اجتماعی در شرایط بی‌ثباتیجنگ علاوه بر خسارت‌های انسانی و مادی، روابط اجتماعی و اعتماد عمومی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. در چنین فضایی، هر فعالیتی که بتواند زمینه گفت‌وگو، مشارکت و همکاری را فراهم کند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.تئاتر شورایی با تأکید بر شنیدن صداهای مختلف و مشارکت جمعی در حل مسائل، نوعی تمرین مدنی برای حفظ ارتباطات اجتماعی محسوب می‌شود. این رویکرد به افراد یادآوری می‌کند که حتی در دشوارترین شرایط نیز امکان گفت‌وگو، همفکری و همکاری وجود دارد. پاسداشت حافظه و هویت فرهنگییکی دیگر از کارکردهای مهم هنر در دوران جنگ، حفظ حافظه فرهنگی و هویت جمعی است. روایت داستان‌ها، بازگویی خاطرات، اجرای آیین‌ها و بازنمایی تجربه‌های زیسته، به جوامع کمک می‌کند پیوند خود را با گذشته حفظ کنند.تئاتر شورایی از این منظر می‌تواند بستری برای ثبت و انتقال تجربه‌های انسانی باشد؛ تجربه‌هایی که بخشی از حافظه تاریخی یک جامعه را شکل می‌دهند و در فرآیند بازسازی اجتماعی پس از بحران نقش مهمی ایفا می‌کنند. نتیجه‌گیریتئاتر قادر نیست مانع وقوع جنگ شود یا خسارت‌های آن را از میان ببرد، اما می‌تواند در حفظ سرمایه‌های انسانی و اجتماعی نقش‌آفرین باشد. تجربه‌های جهانی در حوزه تئاتر کاربردی نشان می‌دهد که مشارکت در فعالیت‌های هنری جمعی می‌تواند به کاهش آسیب‌های روانی، تقویت همبستگی اجتماعی و افزایش تاب‌آوری جوامع در شرایط بحران کمک کند.از این منظر، تئاتر شورایی را می‌توان نه صرفاً یک فعالیت هنری، بلکه ابزاری فرهنگی و اجتماعی برای حفظ کرامت انسانی، تقویت گفت‌وگو و بازسازی امید در دشوارترین شرایط زندگی دانست. مهرداد جباری مهرداد جباری Sat, 30 May 2026 15:27:18 +0330 https://virgool.io/@Mehrdad_Jabbari/%D8%AA%D8%A6%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%AD-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%DA%AF-usu16lyakppp یزد- ایرنا- پس از پایان جنگ، ویرانی تنها در خیابان‌ها و ساختمان‌ها باقی نمی‌ماند؛ روح جامعه نیز زخمی و فرسوده می‌شود ،سکوتی که پس از خاموش‌شدن سلاح‌ها حاکم می‌شود، اغلب سکوتی درمانگر نیست، بلکه ادامه‌ی همان خشونت در سطح روان جمعی است، در چنین شرایطی، ترس، بی‌اعتمادی و احساس ناتوانی، جای کنش اجتماعی را می‌گیرد و جامعه در وضعیتی از انفعال تروماتیک متوقف می‌شود.در این بزنگاه تاریخی، تئاتر دیگر یک فعالیت تزئینی یا نوعی سرگرمی لوکس نیست، بلکه به ضرورتی فرهنگی و اجتماعی برای بازسازی معنا، احیای عاملیت و گشودن راه گفت‌وگو بدل می‌شود، در این میان، «تئاتر شورایی» یا «تئاتر ستمدیدگان» که بر پایه اندیشه‌های آگوستو بوال شکل گرفته، نمونه‌ای شاخص از این رویکرد است؛ هنری که صحنه را از محلی برای تماشا به میدانی برای تمرین تغییر تبدیل می‌کند. این یادداشت می‌کوشد نشان دهد تئاتر شورایی چگونه می‌تواند در جوامع پس از جنگ و بحران، به بازسازی حافظه جمعی، ترمیم اعتماد اجتماعی و تقویت توان کنش مدنی کمک کند.جنگ فقط جغرافیا را تغییر نمی‌دهد؛ بلکه شیوه فهم جهان را نیز دگرگون می‌کند. تجربه جمعی خشونت و فقدان، ادراک افراد از خود، دیگری و آینده را محدود می‌سازد. در چنین وضعیتی، جامعه ممکن است به این باور برسد که راهی برای تغییر وجود ندارد؛ وضعیتی که می‌توان آن را نوعی انسداد در فهم، تخیل و امکان کنش جمعی دانست.تئاتر شورایی با طرح مفهوم «تماشاگر-بازیگر» این چرخه را می‌شکند. در این شیوه، مخاطب صرفاً دریافت‌کننده پیام نیست، بلکه در تولید معنا و جست‌وجوی راه‌حل نیز مشارکت می‌کند. صحنه به فضایی جمعی بدل می‌شود که در آن تجربه‌های فردی رنج، به گفت‌وگویی عمومی و دانشی مشترک برای تغییر تبدیل می‌شود؛ به بیان ساده‌تر، تئاتر شورایی به جامعه یادآوری می‌کند که هنوز می‌توان اندیشید، تصمیم گرفت و راه‌های تازه‌ای را آزمود؛ حتی اگر این راه‌ها نخست بر صحنه تمرین شوند.بدن، نخستین میدان اشغال‌شده جنگجنگ، پیش از هر چیز، بدن انسان‌ها را درگیر می‌کند. ترس و ناامنی در ژست‌ها، حرکات، صدا و حتی در نفس‌کشیدن رسوب می‌کند. بدن، که باید ابزار کنش و حضور در جهان باشد، به‌تدریج به مخزنی از اضطراب، انقباض و هراس بدل می‌شود.در چنین وضعی، تکنیکی مانند «تئاتر تصویر» اهمیت پیدا می‌کند. در این روش، افراد بدون اتکا به کلمات و تنها با بدن‌های خود، تصاویری از وضعیت موجودِ ستم و سپس چشم‌اندازی از وضعیت مطلوب خلق می‌کنند. این فرایند، در ظاهر ساده، اما در عمل عمیق و تأمل‌برانگیز است.چنین تمرینی به بدن امکان می‌دهد بار دیگر سخن بگوید، انتخاب کند و تغییر را تصور کند. در تئاتر شورایی، بدن صرفاً ابزار نمایش نیست، بلکه کانون مقاومت است؛ جایی که ترس‌های انباشته به حرکت، بیان و کنش بدل می‌شوند.فراتر از آرامش؛ تمرین عملی دموکراسی در تئاتر کلاسیک، تماشاگر معمولاً با نوعی تأثر و پالایش عاطفی از سالن خارج می‌شود. اما در جامعه‌ای که هنوز از تبعات جنگ رها نشده، این میزان از آرامش کافی نیست. مسئله اصلی، فقط احساس‌کردن نیست؛ بلکه آموختنِ عمل‌کردن است.«تئاتر مجادله» در همین نقطه اهمیت پیدا می‌کند. نمایش، موقعیتی ناعادلانه را روایت می‌کند و وقتی به بن‌بست می‌رسد، تماشاگران به صحنه فراخوانده می‌شوند تا خود در روند ماجرا مداخله کنند و راه‌های دیگری را بیازمایند.در اینجا، صحنه فقط محل اجرا نیست؛ به فضایی برای تمرین تصمیم‌گیری، گفت‌وگو و مسئولیت‌پذیری جمعی تبدیل می‌شود. به همین دلیل، تئاتر شورایی را می‌توان یکی از عملی‌ترین شکل‌های تمرین دموکراسی دانست؛ جایی که تغییر، از دل مشارکت، تجربه و حتی شکست شکل می‌گیرد.بازسازی اعتماد؛ هنر و احیای پیوندهای اجتماعییکی از ویرانگرترین پیامدهای جنگ، فروپاشی اعتماد میان شهروندان است؛ در چنین وضعی، «دیگری» به تهدید بدل می‌شود و جامعه به گروه‌هایی منزوی و گسسته تقسیم می‌شود.تئاتر شورایی، با ایجاد فضایی امن برای گفت‌وگو و مواجهه، می‌تواند به ترمیم این شکاف‌ها کمک کند. وقتی فرد در جایگاه ستمگر یا ستمدیده قرار می‌گیرد، ناگزیر جهان را از زاویه‌ای دیگر می‌بیند.این تجربه، نوعی همدلی ساختاری پدید می‌آورد؛ همدلی‌ای که نه احساسی گذرا، بلکه حاصل درک موقعیت و فهم پیچیدگی‌های آن است،به این ترتیب، تئاتر به بستری برای بازگشت گفت‌وگو بدل می‌شود؛ هنری که امکان شنیدن، دیدن و مذاکره را دوباره به جامعه بازمی‌گرداند.تئاتر به‌مثابه آموزش رهایی‌بخشاندیشه‌های آگوستو بوال پیوندی عمیق با نظریه‌های آموزشی پائولو فریره دارد؛ جایی که آموزش نه ابزار سلطه، بلکه مسیری برای آگاهی، رهایی و توانمندسازی است.تئاتر شورایی نیز دقیقاً در همین افق عمل می‌کند. این شیوه نمایشی، به جای ارائه پاسخ‌های آماده، مخاطب را به تحلیل موقعیت، مداخله در مسئله و جست‌وجوی امکان‌های تغییر فرامی‌خواند.این تئاتر به مخاطب نمی‌گوید چه بیندیشد؛ بلکه او را به اندیشیدن، سنجیدن و عمل‌کردن دعوت می‌کند. همین ویژگی است که تئاتر شورایی را به ابزاری پایدار برای جوامع پس از جنگ بدل می‌سازد؛ جوامعی که اگر مهارت کنش‌گری اجتماعی را از دست بدهند، در برابر بحران‌های آینده بار دیگر آسیب‌پذیر خواهند شد.نتیجه‌گیری؛ صحنه‌ای برای بازاندیشی آیندهدر نهایت، تئاتر شورایی را باید فراتر از یک شیوه نمایشی دید؛ این هنر، نوعی فلسفه عملی برای زیستن در پسِ فاجعه، بحران و جنگ است. صحنه تئاتر، جایی است که جامعه می‌تواند خود را بازبینی کند، خطاهایش را ببیند، بیاموزد و برای بازسازی روابط انسانی و اجتماعی، راه‌های تازه‌ای را تمرین کند.در جوامعی که جنگ بسیاری از سرمایه‌های مادی و معنوی را فرسوده کرده است، تخیل جمعی همچنان یکی از مهم‌ترین منابع بازسازی به شمار می‌رود. تئاتر شورایی، این ظرفیت را دارد که چنین تخیلی را از سطح احساس و آرزو، به سطح گفت‌وگو، مشارکت و امکانِ عمل جمعی ارتقا دهد. از این منظر، صحنه تنها محل اجرا نیست؛ می‌تواند بخشی از مسیر ساختن فردایی عادلانه‌تر و انسانی‌تر و مبتنی بر گفت‌وگو باشد.https://irna.ir/xjXrp4 مهرداد جباری مهرداد جباری Sat, 30 May 2026 15:26:45 +0330 https://virgool.io/@Mehrdad_Jabbari/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%DB%8C%D8%AC%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84-pngxmynzkqhu ۲۷ اردیبهشت در تقویم رسمی ایران به عنوان «روز روابط عمومی و ارتباطات» شناخته می‌شود؛ روزی که هم‌زمان با «روز جهانی ارتباطات و جامعه اطلاعاتی» در تقویم بین‌المللی است. این هم‌زمانی صرفاً یک تطابق تقویمی نیست، بلکه بازتاب‌دهنده پیوندی عمیق میان دو مفهوم بنیادین در جهان معاصر است: ارتباطات به‌عنوان زیرساخت حیاتی جامعه اطلاعاتی و روابط عمومی به‌عنوان هنر و علم مدیریت رابطه میان سازمان‌ها و جامعه.در جهانی که تحولات فناورانه با سرعتی بی‌سابقه در حال دگرگون‌سازی ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است، ارتباطات دیگر صرفاً انتقال اطلاعات از فرستنده به گیرنده نیست. ارتباطات به فرآیندی پیچیده از معناسازی اجتماعی تبدیل شده است؛ فرآیندی که در آن اعتماد، اعتبار و درک متقابل نقش محوری دارند. از این منظر، روز روابط عمومی و ارتباطات فرصتی برای بازاندیشی در ماهیت ارتباطات سازمانی و جایگاه روابط عمومی در مدیریت این فرآیند پیچیده است.ریشه‌های یک مناسبت جهانی۱۷ مه، که در تقویم جهانی به عنوان روز ارتباطات و جامعه اطلاعاتی شناخته می‌شود، به سالروز تأسیس اتحادیه بین‌المللی مخابرات (International Telecommunication Union) در سال ۱۸۶۵ میلادی بازمی‌گردد؛ نهادی که نقش کلیدی در توسعه استانداردهای جهانی ارتباطات و گسترش زیرساخت‌های مخابراتی در سطح جهان ایفا کرده است.هدف از نام‌گذاری این روز، جلب توجه دولت‌ها، نهادهای بین‌المللی و جامعه مدنی به اهمیت دسترسی برابر به فناوری‌های ارتباطی و نقش آن‌ها در توسعه پایدار است. از نگاه نهادهای جهانی، ارتباطات نه‌تنها یک ابزار فنی، بلکه یکی از ستون‌های اصلی توسعه اجتماعی، مشارکت مدنی و تبادل فرهنگی محسوب می‌شود.در ایران، افزوده شدن عنوان «روابط عمومی» به این مناسبت جهانی، حامل یک پیام مفهومی مهم است. این ترکیب نشان می‌دهد که توسعه زیرساخت‌های ارتباطی، بدون توجه به بُعد انسانی و اجتماعی ارتباطات، نمی‌تواند به کارکرد واقعی خود دست یابد. فناوری می‌تواند امکان ارتباط را فراهم کند، اما کیفیت رابطه میان سازمان‌ها و جامعه را روابط عمومی شکل می‌دهد. تحول در ماهیت ارتباطاتاگر در قرن بیستم ارتباطات عمدتاً در چارچوب رسانه‌های جمعی سنتی تعریف می‌شد، در قرن بیست‌ویکم با ظهور اینترنت، رسانه‌های دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی، ساختار ارتباطات دگرگون شده است. در گذشته، جریان ارتباطی اغلب یک‌سویه بود؛ سازمان‌ها پیام تولید می‌کردند و مخاطبان آن را دریافت می‌کردند. اما در عصر شبکه‌ای، مخاطب دیگر صرفاً دریافت‌کننده پیام نیست.کاربران امروز خود تولیدکننده محتوا، تحلیل‌گر اطلاعات و بازتولیدکننده روایت‌ها هستند. شبکه‌های اجتماعی، بسترهایی فراهم کرده‌اند که در آن هر فرد می‌تواند در شکل‌گیری روایت‌های عمومی نقش داشته باشد. این تحول، روابط عمومی را با چالشی جدی روبه‌رو کرده است: مدیریت ارتباطات در فضایی که کنترل کامل آن دیگر در اختیار سازمان‌ها نیست. وفور ابزارهای ارتباطی و بحران اعتماددر نگاه نخست، به نظر می‌رسد که جهان امروز از نظر امکانات ارتباطی در بهترین وضعیت تاریخی خود قرار دارد. ابزارهای ارتباطی متنوع، دسترسی گسترده به اینترنت، رسانه‌های چندرسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی، امکان انتقال پیام را با سرعت و گستره‌ای بی‌سابقه فراهم کرده‌اند.اما در کنار این فرصت‌ها، چالش‌های جدیدی نیز پدید آمده است. یکی از مهم‌ترین این چالش‌ها، کاهش اعتماد عمومی در بسیاری از جوامع است. وفور اطلاعات، انتشار سریع اخبار تأییدنشده، گسترش شایعات و رقابت شدید برای جلب توجه مخاطبان، فضایی ایجاد کرده که در آن تشخیص حقیقت از روایت‌های نادرست دشوارتر شده است.در چنین شرایطی، مخاطبان نه‌تنها با حجم عظیمی از پیام‌ها مواجه‌اند، بلکه با روایت‌های متناقض و گاه متعارض نیز روبه‌رو هستند. این وضعیت در بسیاری از موارد به نوعی «خستگی اطلاعاتی» منجر می‌شود؛ وضعیتی که در آن مخاطب نسبت به پیام‌های رسمی و رسانه‌ای دچار تردید یا بی‌اعتمادی می‌شود. چالش اصلی روابط عمومی در عصر دیجیتالبرخلاف تصور رایج، مسئله اصلی روابط عمومی در جهان امروز کمبود ابزار یا محدودیت رسانه‌ای نیست. فناوری‌های نوین امکان انتشار سریع و گسترده پیام را فراهم کرده‌اند و سازمان‌ها به کانال‌های متنوعی برای ارتباط با مخاطبان دسترسی دارند.چالش واقعی، نه «انتشار پیام» بلکه «کسب اعتماد» است. در فضای شبکه‌ای امروز، مخاطبان صرفاً دریافت‌کننده نیستند؛ آن‌ها پیام‌ها را تحلیل، مقایسه و بازتولید می‌کنند. روایت سازمانی دیگر در انحصار خود سازمان نیست و هر تجربه یا برداشت عمومی می‌تواند بر تصویر آن تأثیر بگذارد.در چنین شرایطی، سرعت، شفافیت و صداقت اهمیت حیاتی دارد. کوچک‌ترین تأخیر یا ابهام می‌تواند به شکل‌گیری روایت‌های غیررسمی و کاهش اعتماد منجر شود. از این رو، مهم‌ترین چالش روابط عمومی در عصر دیجیتال، مدیریت معنا و بازسازی مستمر اعتماد در فضایی پرشتاب و چندصدایی است. چالش اصلی، بحران باورپذیری استاعتماد عمومی به‌سادگی شکل نمی‌گیرد و هنگامی که از بین برود، بازسازی آن بسیار دشوار خواهد بود. در فضایی که مخاطبان می‌توانند روایت‌های رسمی را به چالش بکشند و تجربه‌های شخصی خود را در مقیاسی گسترده منتشر کنند، روابط عمومی دیگر نمی‌تواند تنها بر تولید پیام‌های سازمانی تکیه کند.روابط عمومی معاصر ناگزیر است به سوی مدیریت معنا حرکت کند؛ به این معنا که پیام‌های سازمانی نه‌تنها از نظر اطلاعاتی دقیق باشند، بلکه از نظر اجتماعی نیز معتبر و قابل درک باشند. پیام به‌عنوان روایتدر عصر دیجیتال، هر پیام سازمانی بخشی از یک روایت بزرگ‌تر است. سازمان‌ها تنها از طریق بیانیه‌ها و اخبار رسمی تعریف نمی‌شوند، بلکه از طریق تجربه‌هایی که مخاطبان از تعامل با آن‌ها دارند شناخته می‌شوند.اگر میان روایت رسمی سازمان و تجربه واقعی مخاطبان فاصله وجود داشته باشد، این شکاف دیر یا زود در فضای عمومی آشکار می‌شود. در چنین شرایطی، روایت‌های غیررسمی به‌سرعت شکل می‌گیرند و می‌توانند تصویر سازمان را تحت تأثیر قرار دهند.از این منظر، روابط عمومی تنها مسئول تولید خبر نیست؛ بلکه مسئول شکل‌دهی به روایت‌هایی است که بتوانند با واقعیت اجتماعی هم‌خوان باشند. ضرورت ارتباط دوسویهیکی از مهم‌ترین نظریه‌های ارتباطات معاصر، مدل «ارتباط دوسویه متقارن» است که توسط پژوهشگران برجسته این حوزه مطرح شده است. در این مدل، ارتباط میان سازمان و مخاطب نه یک فرآیند یک‌طرفه، بلکه یک گفت‌وگوی مستمر است.در چنین الگویی، سازمان‌ها نه‌تنها پیام خود را منتقل می‌کنند، بلکه به‌طور فعال به دیدگاه‌ها، نگرانی‌ها و نقدهای مخاطبان نیز گوش می‌دهند. هدف از این تعامل، ایجاد درک متقابل و اصلاح سیاست‌ها بر اساس بازخوردهای اجتماعی است.با وجود گسترش فناوری‌های تعاملی، بسیاری از روابط عمومی‌ها هنوز در چارچوب الگوهای ارتباطی یک‌سویه فعالیت می‌کنند. انتشار اخبار، بیانیه‌ها و اطلاعیه‌ها همچنان بخش اصلی فعالیت بسیاری از واحدهای روابط عمومی را تشکیل می‌دهد، در حالی که گفت‌وگوی واقعی با مخاطبان کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. جامعه اطلاعاتی و چالش کیفیت محتوامفهوم «جامعه اطلاعاتی» بر این فرض استوار است که دسترسی گسترده به اطلاعات می‌تواند به افزایش آگاهی اجتماعی و مشارکت عمومی منجر شود. با این حال، تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که افزایش حجم اطلاعات لزوماً به افزایش کیفیت فهم اجتماعی نمی‌انجامد.سرعت بالای انتشار اخبار، رقابت شدید برای جلب توجه مخاطبان و الگوریتم‌های رسانه‌های اجتماعی که بر اساس جذابیت و نه لزوماً دقت محتوا عمل می‌کنند، در بسیاری موارد به سطحی‌سازی اطلاعات منجر شده‌اند.در چنین فضایی، روابط عمومی‌ها باید بیش از گذشته بر کیفیت محتوا، دقت اطلاعات و شفافیت ارتباطی تمرکز کنند. انتشار سریع پیام بدون توجه به صحت و زمینه آن، ممکن است در کوتاه‌مدت توجه مخاطب را جلب کند، اما در بلندمدت می‌تواند به کاهش اعتماد عمومی منجر شود. فناوری؛ میان فرصت و مسئولیتفناوری‌های ارتباطی به خودی خود نه مثبت‌اند و نه منفی. آنچه اهمیت دارد، نحوه استفاده از این ابزارهاست. فناوری می‌تواند به تقویت شفافیت، افزایش مشارکت اجتماعی و گسترش گفت‌وگو میان سازمان‌ها و جامعه کمک کند. اما در صورت استفاده نادرست، همین ابزارها می‌توانند به انتشار اطلاعات نادرست، دستکاری افکار عمومی و تضعیف اعتماد اجتماعی منجر شوند.در این میان، روابط عمومی‌ها نقشی تعیین‌کننده دارند. استفاده مسئولانه از فناوری‌های ارتباطی مستلزم پایبندی به اصول اخلاق حرفه‌ای، شفافیت در اطلاع‌رسانی و احترام به حق دسترسی جامعه به اطلاعات دقیق است. مسئولیت اجتماعی روابط عمومیروابط عمومی تنها یک واحد سازمانی نیست؛ بلکه نهادی اجتماعی است که می‌تواند بر کیفیت رابطه میان سازمان‌ها و جامعه تأثیر بگذارد. عملکرد روابط عمومی‌ها می‌تواند به تقویت اعتماد عمومی کمک کند یا برعکس، در صورت ضعف در شفافیت و پاسخ‌گویی، به فرسایش سرمایه اجتماعی منجر شود.سرمایه اجتماعی، یکی از ارزشمندترین دارایی‌های هر سازمان است. این سرمایه نه با تبلیغات، بلکه با رفتار مسئولانه، صداقت ارتباطی و توجه به مطالبات جامعه شکل می‌گیرد.نادیده گرفتن صدای مخاطبان، بی‌توجهی به نقدهای اجتماعی یا تلاش برای پنهان‌سازی واقعیت‌ها، در نهایت به تضعیف این سرمایه منجر خواهد شد؛ سرمایه‌ای که بازسازی آن بسیار دشوارتر از حفظ آن است. ۲۷ اردیبهشت؛ فرصتی برای بازنگریاز این منظر، روز روابط عمومی و ارتباطات تنها یک مناسبت نمادین نیست. این روز می‌تواند به فرصتی برای بازاندیشی در شیوه‌های ارتباطی سازمان‌ها تبدیل شود؛ فرصتی برای طرح پرسش‌هایی اساسی:آیا روابط عمومی‌ها توانسته‌اند ارتباطی واقعی و مبتنی بر گفت‌وگو با جامعه برقرار کنند؟آیا سازوکارهای مؤثری برای شنیدن دیدگاه‌ها و دغدغه‌های مخاطبان وجود دارد؟و آیا روایت‌های سازمانی با واقعیت‌های اجتماعی هم‌خوان هستند؟پاسخ به این پرسش‌ها می‌تواند مسیر آینده روابط عمومی را در جامعه‌ای که روزبه‌روز پیچیده‌تر و شبکه‌ای‌تر می‌شود، روشن‌تر کند. جمع‌بندیپیوند میان روابط عمومی و ارتباطات یادآور این حقیقت است که توسعه فناوری به‌تنهایی نمی‌تواند کیفیت ارتباطات اجتماعی را ارتقا دهد. آنچه به ارتباط معنا می‌بخشد، اعتماد، صداقت و گفت‌وگوی واقعی میان سازمان‌ها و جامعه است.۲۷ اردیبهشت فرصتی است برای تأکید دوباره بر همین مسئولیت؛ مسئولیتی که روابط عمومی‌ها را فراتر از مدیریت خبر و اطلاع‌رسانی قرار می‌دهد و آن‌ها را به کنشگرانی در عرصه اعتمادسازی، مدیریت معنا و تقویت گفت‌وگوی اجتماعی تبدیل می‌کند.در جهانی که ارتباطات با سرعتی بی‌سابقه در حال گسترش است، آینده روابط عمومی نه در افزایش حجم پیام‌ها، بلکه در ارتقای کیفیت رابطه میان سازمان‌ها و جامعه رقم خواهد خورد. مهرداد جباری مهرداد جباری Mon, 18 May 2026 09:00:23 +0330 https://virgool.io/@Mehrdad_Jabbari/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%AF-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D8%A7%D8%A8%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7-%D9%87%D9%85%DA%86%D9%86%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%84-%D9%86%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-pvwzvlzcydl5 ایسنا/یزد مدرس دانشگاه و پژوهشگر حوزه هنر و رسانه و عضو انجمن روابط‌عمومی ایران با اشاره به نقش تعیین کننده اعتماد عمومی در جریان ارتباطات، اظهار کرد: اعتماد نه با ابزارهای ارتباطی تولید می‌شود و نه با تکنیک‌های اقناعی کوتاه‌مدت؛ بلکه حاصل تداوم صداقت، سازگاری میان گفتار و عمل و پذیرش مسئولیت اجتماعی است لذا هرچه فاصله میان زبان رسمی و واقعیت اجتماعی افزایش یابد، هر پیام تازه با تردید بیشتری مواجه خواهد شد.مهرداد جباری در یادداشتی به ایسنا با این عنوان که «چرا با وجود گسترش ابزارهای ارتباطی، مسئله ارتباط همچنان حل‌ نشده است؟» نوشت؛ گسترش ابزارهای ارتباطی در دهه‌های اخیر، ارتباط را سریع‌تر و در دسترس‌تر کرده است اما تجربه اجتماعی نشان می‌دهد که احساس نشنیده‌ شدن و گسست ارتباطی همچنان پابرجاست. روز روابط‌عمومی و ارتباطات، فرصتی است برای بازاندیشی در این شکاف میان وفور پیام و فقر معنا.۲۷ اردیبهشت که در تقویم رسمی ایران به‌عنوان «روز روابط‌عمومی و ارتباطات» نام‌گذاری شده است، هر سال با مجموعه‌ای از پیام‌های تبریک و برنامه‌های نمادین همراه می‌شود؛ با این حال، این مناسبت می‌تواند فراتر از یک آیین تقویمی تلقی شود و به فرصتی برای تأمل انتقادی در وضعیت ارتباطات معاصر بدل شود.تحولات فناورانه، امکان انتقال سریع و گسترده پیام را فراهم کرده‌اند اما این توسعه کمی الزاماً به ارتقای کیفیت ارتباط نیانجامیده است. انتقال پیام، به‌تنهایی تضمین‌کننده فهم متقابل نیست. ارتباط زمانی معنا می‌یابد که پیام در زمینه‌های فرهنگی، اجتماعی و ذهنی مخاطب قابل تفسیر باشد و با تجربه زیسته او پیوند برقرار کند.در بسیاری از سازمان‌ها، روابط‌عمومی همچنان بر مبنای منطق ارسال پیام تعریف می‌شود؛ گویی انتشار اطلاعیه یا پاسخ رسمی، پایان فرایند ارتباط است. این نگاه خطی، ارتباط را به مسیری یک‌سویه تقلیل می‌دهد و مخاطب را به دریافت‌کننده‌ای منفعل محدود می‌کند. در حالی‌که در فضای اجتماعی امروز، معنا در تعامل و گفت‌وگو شکل می‌گیرد، نه در تکرار پیام‌های رسمی.یکی از مسائل محوری ارتباطات معاصر، اشباع پیام است. حجم بالای محتوا، بدون توجه به زمینه‌های فرهنگی و اجتماعی، به فرسایش معنا منجر می‌شود. هنگامی که پیام‌ها قادر به بازنمایی تجربه زیسته مخاطبان نباشند، به‌تدریج اثرگذاری خود را از دست می‌دهند و به بخشی از هیاهوی روزمره فضای رسانه‌ای تبدیل می‌شوند.در این میان، اعتماد عمومی نقشی تعیین‌کننده دارد؛ اعتماد نه با ابزارهای ارتباطی تولید می‌شود و نه با تکنیک‌های اقناعی کوتاه‌مدت؛ بلکه حاصل تداوم صداقت، سازگاری میان گفتار و عمل و پذیرش مسئولیت اجتماعی است. هرچه فاصله میان زبان رسمی و واقعیت اجتماعی افزایش یابد، هر پیام تازه با تردید بیشتری مواجه خواهد شد.اگرچه شبکه‌های اجتماعی امکان واکنش و اظهار نظر را فراهم کرده‌اند، اما صرف حضور در این فضاها به معنای تحقق گفت‌وگوی واقعی نیست. در بسیاری از موارد، الگوی ارتباط یک‌سویه سازمانی در شبکه‌های اجتماعی نیز بازتولید می‌شود؛ پیام‌ها منتشر می‌شوند، اما نقد و پرسش تأثیر معناداری در فرایند تصمیم‌گیری ندارند.در ارتباطات حرفه‌ای، شنیدن فعال، سکوت آگاهانه و پذیرش خطا از مؤلفه‌های کمتر دیده‌شده اما اساسی ارتباط مؤثر هستند. پاسخ‌گویی غیرشتاب‌زده و مسئولانه، گاه بیش از واکنش‌های فوری، به بازسازی رابطه و اعتماد کمک می‌کند.اگر روز روابط‌عمومی به سطح بزرگداشت نمادین تقلیل یابد، کارکرد تحلیلی و انتقادی خود را از دست خواهد داد. این مناسبت می‌تواند فرصتی باشد برای بازنگری در زبان ارتباطی سازمان‌ها و سنجش فاصله آن با زبان جامعه؛ سنجشی که بدون آن، ارتباطات سازمانی در سطح تولید محتوا باقی می‌ماند.در رویکردهای نوین ارتباطی، روابط‌عمومی نه به‌عنوان فرآیندی برای مدیریت پیام، بلکه به‌عنوان سازوکار استراتژیک مدیریت رابطه میان سازمان و جامعه تعریف می‌شود. تحقق این رویکرد مستلزم تحلیل نظام‌مند تحولات اجتماعی، حساسیت نسبت به زمینه‌های فرهنگی و واکنش‌پذیری نسبت به انتظارات متغیر ذی‌نفعان است.در نهایت، مسئله ارتباطات در جامعه امروز، کمبود ابزار یا کانال نیست؛ مسئله، فقر معنا و ضعف گفت‌وگوی واقعی است. تا زمانی که روابط‌عمومی بر افزایش حجم پیام متمرکز باشد، شکاف ارتباطی عمیق‌تر خواهد شد. ارتباط مؤثر از جایی آغاز می‌شود که سازمان‌ها، پیش از سخن گفتن، مسئولیت شنیدن را بپذیرند.انتهای پیام isna.ir/xdWq43 مهرداد جباری مهرداد جباری Sun, 17 May 2026 12:21:38 +0330 https://virgool.io/@Mehrdad_Jabbari/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1-%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D9%88%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2-nof3thwcbsv4 ارتباط و گفت‌وگو بر پایه صدق، امانت‌داری و احترام به مخاطب در فرهنگ اسلامی و قرآنی تعریف می‌شود. از این منظر، روابط‌عمومی تنها یک وظیفه سازمانی نیست، بلکه مسئولیتی اخلاقی و اجتماعی است. پیام، زمانی اثرگذار و ماندگار خواهد بود که با حقیقت، انصاف و کرامت انسانی همراه باشد.مهرداد جباری، مدرس دانشگاه و پژوهشگر حوزه هنر و رسانه و عضو انجمن روابط عمومی ایران در آستانه روز روابط‌ عمومی و ارتباطات در یادداشتی که در اختیار ایکنای یزد قرار داده، آورده است: «۲۷ اردیبهشت، هم‌زمان با روز جهانی ارتباطات و جامعه اطلاعاتی، در تقویم رسمی ایران به‌عنوان روز روابط عمومی و ارتباطات نام‌گذاری شده است. این مناسبت، فرصتی است برای بازاندیشی در نقش و مسئولیت روابط عمومی‌ها؛ نقشی که در جهان امروز، بیش از هر زمان دیگری با مفاهیمی چون صداقت، اعتماد، اخلاق ارتباطی و گفت‌وگوی اجتماعی گره خورده است. روز جهانی ارتباطات، ریشه در سالروز تأسیس اتحادیه بین‌المللی مخابرات(ITU) دارد و در سطح جهانی، بر اهمیت فناوری‌های ارتباطی در پیوند میان جوامع تأکید می‌کند. با این حال، آنچه در فضای ارتباطی امروز بیش از ابزار و فناوری اهمیت یافته، «معنا» و «اعتماد» است؛ دو عنصری که بدون آن‌ها، ارتباطات کارکرد اجتماعی و فرهنگی خود را از دست می‌دهد. روابط عمومی؛ فراتر از اطلاع‌رسانی در نگاه سنتی، روابط‌عمومی بیشتر به‌عنوان نهادی برای اطلاع‌رسانی، پوشش خبری و انتقال پیام‌های سازمانی شناخته می‌شد. اما تحولات اجتماعی و رسانه‌ای نشان داده است که این تعریف، دیگر پاسخ‌گوی نیازهای جامعه امروز نیست. روابط عمومی معاصر، نهادی صرفاً فنی یا تبلیغاتی نیست، بلکه بخشی از سازوکار اجتماعی تولید معنا و شکل‌دهی به رابطه میان سازمان و جامعه به شمار می‌رود. در زیست‌بوم رسانه‌ای جدید، مخاطبان تنها دریافت‌کننده پیام نیستند. آن‌ها فعالانه پیام‌ها را تفسیر می‌کنند، درباره آن‌ها داوری دارند و روایت‌های رسمی را با تجربه زیسته خود می‌سنجند. در چنین شرایطی، روابط عمومی ناگزیر است به اخلاق ارتباطی، شفافیت و صداقت توجهی مضاعف داشته باشد. چالش اعتماد در جامعه ارتباطی یکی از مهم‌ترین چالش‌های ارتباطات امروز، مسئله اعتماد عمومی است. وفور رسانه‌ها و افزایش سرعت انتشار خبر، لزوماً به افزایش آگاهی منجر نشده و در بسیاری موارد، به سردرگمی، تردید و کاهش اعتماد انجامیده است. در این میان، نقش روابط عمومی‌ها در شکل‌دهی به ارتباطی مسئولانه و قابل اتکا، اهمیتی دوچندان یافته است. اعتماد، محصول تداوم صداقت، پاسخ‌گویی و شنیدن صدای مخاطب است. روابط عمومی‌ای که ارتباط را یک‌سویه می‌بیند و تنها بر انتقال پیام تأکید دارد، نمی‌تواند در بلندمدت اعتماد اجتماعی ایجاد کند. گفت‌وگو، شنیدن نقدها و پذیرش اصلاح، از الزامات ارتباط مؤثر در جامعه امروز است. ارتباطات؛ امری اخلاقی و انسانی در فرهنگ اسلامی و قرآنی، ارتباط و گفت‌وگو بر پایه صدق، امانت‌داری و احترام به مخاطب تعریف می‌شود. از این منظر، روابط‌عمومی تنها یک وظیفه سازمانی نیست، بلکه مسئولیتی اخلاقی و اجتماعی است. پیام، زمانی اثرگذار و ماندگار خواهد بود که با حقیقت، انصاف و کرامت انسانی همراه باشد. روابط‌عمومی‌ها می‌توانند با پرهیز از اغراق، پنهان‌کاری و روایت‌های یک‌سویه، نقش مؤثری در تقویت سرمایه اجتماعی ایفا کنند. در مقابل، بی‌توجهی به اصول اخلاقی ارتباط، حتی در پیشرفته‌ترین بسترهای فناورانه، به تضعیف اعتماد و فاصله میان سازمان و جامعه منجر خواهد شد. روز روابط عمومی؛ فرصتی برای بازنگری از این منظر، ۲۷ اردیبهشت نباید صرفاً به‌عنوان یک مناسبت تقویمی تلقی شود. این روز می‌تواند فرصتی برای بازاندیشی در شیوه‌های ارتباطی، بازتعریف مأموریت روابط عمومی‌ها و توجه دوباره به جایگاه گفت‌وگوی صادقانه در جامعه باشد. پرسش اصلی این است که روابط عمومی‌ها تا چه اندازه توانسته‌اند پل ارتباطی مؤثری میان سازمان‌ها و مردم باشند؟ آیا صدای مخاطبان شنیده می‌شود؟ و آیا پیام‌های سازمانی با واقعیت‌های اجتماعی و فرهنگی جامعه هم‌خوانی دارد؟ جمع‌بندی روابط عمومی، در نهایت، نهادی اجتماعی و فرهنگی است که کیفیت ارتباط میان سازمان و جامعه را شکل می‌دهد. در عصر ارتباطات گسترده، مسئولیت روابط عمومی‌ها بیش از تولید پیام، حفظ معنا، اخلاق و اعتماد است. اهمیت روز روابط عمومی در یادآوری همین مسئولیت نهفته است؛ مسئولیتی که می‌تواند به تقویت همدلی، گفت‌وگو و فهم متقابل در جامعه کمک کند.انتهای پیامhttps://yazd.iqna.ir/fa/news/4352463/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7%E2%80%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1-%DA%AF%D9%81%D8%AA%E2%80%8C%D9%88%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2 مهرداد جباری مهرداد جباری Sun, 17 May 2026 12:20:54 +0330 https://virgool.io/@Mehrdad_Jabbari/why-does-the-crisis-of-communication-persist-in-an-age-of-abundant-communication-tools-dt9rfxmqurvf Despite the unprecedented expansion of communication technologies over recent decades, the sense of being unheard and the experience of communicative disconnection have become shared features of contemporary societies. This commentary examines why the abundance of messages has not necessarily translated into mutual understanding or meaningful dialogue.Technological transformations have made communication faster, broader, and more accessible than ever before. Yet this quantitative expansion has not automatically resulted in an improvement in the quality of communication. Lived social experience across different societies suggests that the transmission of messages alone does not guarantee mutual understanding. Communication becomes meaningful only when messages can be interpreted within the cultural, social, and cognitive contexts of their audiences and connected to their lived realities. In many organizations and institutions, public communication continues to be shaped by a linear logic of message delivery, as if issuing a statement or official response marks the completion of the communicative process. Such an approach reduces communication to a one-way flow and confines audiences to the role of passive recipients. In contemporary social environments, however, meaning is produced through interaction, feedback, and dialogue—not through the repetition of official messages. One of the central challenges of contemporary communication is not the scarcity of messages, but their saturation. An overwhelming volume of content, when detached from social and cultural contexts, leads to the erosion of meaning. Messages that fail to reflect the lived experiences of their audiences gradually lose their impact and become part of the background noise of everyday media consumption. Public trust represents another critical variable that extends beyond communication tools and techniques. Trust is not generated by technology nor by short-term persuasive strategies; it emerges from sustained honesty, consistency between words and actions, and the acceptance of social responsibility. Where a gap widens between communicated messages and social realities, each new message is received with increasing skepticism. Although social media platforms allow for reactions and commentary, mere presence in these spaces does not equate to genuine dialogue. In many cases, organizational communication on social media reproduces the same one-way patterns found in traditional channels: messages are disseminated, yet criticism and questioning have little influence on decision-making processes. Within professional communication, active listening, reflective silence, and the acknowledgment of error are essential yet often overlooked components of effective engagement. In media environments dominated by speed and immediacy, responsible and non-hasty responses can, at times, contribute more to the restoration of trust and relationships than rapid reactions. Rethinking communication requires a shift from managing messages to managing relationships. In contemporary approaches, public communication is understood as a mechanism for sustaining relationships between organizations and societies. Achieving this requires an awareness of social change, sensitivity to cultural contexts, and attentiveness to the evolving expectations of audiences. Ultimately, the central challenge of communication in contemporary societies is not the lack of channels or tools, but a deficit of meaning and the absence of genuine dialogue. As long as communication strategies prioritize the volume of messages over the quality of relationships, communicative gaps will continue to deepen. Effective communication begins where institutions accept the responsibility to listen before they speak. Mehrdad JabbariUniversity Lecturer and Researcher in Art and MediaMember, Iranian Public مهرداد جباری مهرداد جباری Sat, 16 May 2026 15:10:28 +0330 https://virgool.io/@Mehrdad_Jabbari/%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-xamicocikdcj دوربین‌های هوشمند، هوش مصنوعی، تصویربرداری لحظه‌ای و ابزارهای شناسایی جعل تصویر (Deepfake detection) فضای تازه‌ای برای عکاسی خبری ایجاد کرده‌اند.خبرنگار امروز با یک گوشی هوشمند می‌تواند گزارشی تولید کند که در گذشته نیازمند تیم کامل عکاسی بود؛ رسانه‌ها برای حفظ اعتبار خود ناچارند از ابزارهای تحلیل تصویر برای تشخیص دستکاری و جعلیات استفاده کنند.این روند آینده‌ای را نشان می‌دهد که در آن «اعتماد بصری» مهم‌تر از هر عنصر دیگر رسانه است.چالش‌های اخلاقیعصر فناوری‌های تصویری، چالش‌های اخلاقی را دوچندان کرده است:• مرز میان ویرایش و دستکاری• حفظ کرامت انسانی سوژه‌ها• رعایت صداقت تصویریاین چالش‌ها امروز بخش جدایی‌ناپذیر حرفه عکاسی خبری هستند.نتیجه‌گیریدر چشم‌انداز رسانه‌ای امروز، عکس فقط بخشی از محتوا نیست؛ بخشی از «هویت»، «اعتبار» و «راویت» هر رسانه است. تصویر همان نقطه‌ای است که مخاطب از آن وارد جهان خبر می‌شود و بر اساس آن تصمیم می‌گیرد به رسانه اعتماد کند یا نه.رسانه‌هایی که قدرت عکس را درک می‌کنند، پیام خود را سریع‌تر، دقیق‌تر و عمیق‌تر منتقل می‌کنند. عکس، بازتاب‌دهنده حقیقت است؛ اما در عین حال، حقیقتی است که با نگاه عکاس شکل می‌گیرد.در جهانی که سرعت معنا را می‌بلعد، تصویر همان چیزی است که به روایت رسانه‌ای عمق، جهت و استمرار می‌بخشد.یزد- ایرناکد خبر: 86147269https://irna.ir/xjXfLy مهرداد جباری مهرداد جباری Thu, 07 May 2026 15:11:22 +0330 https://virgool.io/@Mehrdad_Jabbari/%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D8%BA-%D9%82%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D9%85%D8%BA%D8%B2-%D9%85%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF-sogp06xub8zi مقدمه:این یک صحنه آشنا برای میلیون‌ها راننده در سراسر جهان است: پدال ترمز را فشار می‌دهید، خودرو پشت خط عابر پیاده متوقف می‌شود و موسیقی در حال پخش است. اما تقریباً بلافاصله، چشمان شما شروع به چرخیدن می‌کند؛ به بیلبورد تبلیغاتی، به چهره راننده خودروی کناری، به عابری که با عجله از خیابان عبور می‌کند. آیا تا به حال از خود پرسیده‌اید چرا این رفتار به ظاهر بی‌هدف و خودکار، اینقدر فراگیر است؟ پاسخ، در اعماق ساختارهای مغز، روانشناسی تکاملی و نیازهای فیزیولوژیک بدن ما نهفته است. این نگاه‌های سرگردان، بسیار پیچیده‌تر از یک کنجکاوی ساده هستند.شبکه حالت پیش‌فرض (DMN): وقتی مغز بیکار نمی‌ماندرانندگی، به ویژه در ترافیک، یک فعالیت شناختی پرفشار است که نیازمند تمرکز مداوم بر مسیر، سرعت و خطرات احتمالی است. بر اساس یافته‌های علوم اعصاب شناختی، این تمرکز بالا، بخش‌های اجرایی مغز را فعال نگه می‌دارد. اما به محض توقف، این وظیفه اصلی متوقف شده و مغز وارد وضعیتی می‌شود که دانشمندان آن را «شبکه حالت پیش‌فرض» (Default Mode Network - DMN) می‌نامند.این شبکه عصبی زمانی فعال می‌شود که ذهن در حال استراحت و بدون تمرکز بر یک کار مشخص بیرونی است. دکتر مارکوس رایکله (Marcus Raichle)، از پیشگامان مطالعه DMN، نشان داده است که در این حالت، مغز به جای خاموش شدن، شروع به پردازش اطلاعات درونی، خاطرات و برنامه‌ریزی برای آینده می‌کند [۱]. نگاه کردن به اطراف، راهی برای تغذیه این شبکه با داده‌های جدید است. مغز که از جریان اطلاعاتی رانندگی محروم شده، فوراً به دنبال محرک‌های بصری جایگزین می‌گردد تا خود را سرگرم و فعال نگه دارد.غریزه بقا: اسکن محیط برای شناسایی تهدیداز منظر روانشناسی تکاملی، انسان‌ها برای بقا به گونه‌ای تکامل یافته‌اند که همواره محیط اطراف خود را برای یافتن خطرات احتمالی رصد کنند. این غریزه باستانی که در ساختارهای عمیق مغز مانند آمیگدال (Amygdala) ریشه دارد، در دنیای مدرن نیز به کار خود ادامه می‌دهد.پشت چراغ قرمز، خودروی شما در یک محیط غیرقابل پیش‌بینی و آسیب‌پذیر متوقف شده است. به گفته کارشناسان رفتارشناسی، این اسکن محیطی یک مکانیزم دفاعی ناخودآگاه است. مغز شما به دنبال شناسایی خطرات بالقوه است: موتورسواری که از بین خودروها عبور می‌کند، خودرویی که ممکن است کنترل خود را از دست بدهد، یا عابر پیاده‌ای که ناگهان وارد خیابان می‌شود. این رفتار، که کارشناسان آن را «نظارت بر تهدید» (Threat Monitoring) می‌نامند، آمادگی شما را برای واکنش سریع در صورت وقوع یک اتفاق غیرمنتظره افزایش می‌دهد [۲].مغز اجتماعی: کنجکاوی درباره دیگرانانسان‌ها موجوداتی ذاتاً اجتماعی هستند. مغز ما مجهز به مدارهای پیچیده‌ای برای تفسیر رفتار، نیت و احساسات دیگران است (که به آن «نظریه ذهن» یا Theory of Mind می‌گویند). توقف در ترافیک، یک فرصت اجتماعی منحصر به فرد ایجاد می‌کند؛ شما در محاصره غریبه‌هایی هستید که هر کدام در دنیای خودشان غرق شده‌اند.این کنجکاوی اجتماعی باعث می‌شود به خودروهای اطراف نگاه کنیم. ما به صورت گذرا و غیرمستقیم، حالات چهره، نوع پوشش یا حتی مدل خودروی دیگران را تحلیل می‌کنیم. این کار به ارضای نیاز ذاتی ما برای درک محیط اجتماعی‌مان کمک می‌کند، حتی اگر هیچ تعامل مستقیمی صورت نگیرد. البته این نگاه‌ها معمولاً کوتاه هستند تا از ایجاد حس ناخوشایند یا تلقی شدن به عنوان رفتار تهدیدآمیز جلوگیری شود [۳].استراحت فیزیولوژیک: فرصتی برای بازیابی چشم و بدندر نهایت، یک دلیل ساده اما مهم فیزیولوژیک نیز وجود دارد. رانندگی طولانی‌مدت باعث خستگی بصری (Visual Fatigue) می‌شود، زیرا چشم‌ها برای مدت طولانی بر یک فاصله کانونی مشخص (مسیر پیش رو) متمرکز می‌مانند. توقف پشت چراغ قرمز به عضلات چشم اجازه می‌دهد تا با تغییر فاصله کانونی و نگاه کردن به اشیاء نزدیک و دور، خود را بازیابی کنند.همچنین، این توقف کوتاه فرصتی برای کاهش تنش عضلانی ایزومتریک در گردن و شانه‌هاست که به دلیل حفظ یک وضعیت ثابت ایجاد می‌شود. چرخاندن سر و نگاه به اطراف، یک حرکت کششی طبیعی برای رفع این خستگی است.نتیجه‌گیری:نگاه کردن به اطراف پشت چراغ قرمز، یک رفتار چندوجهی و هوشمندانه است که از دلایل مختلفی نشأت می‌گیرد. این عمل، ترکیبی از تلاش مغز برای فرار از کسالت (فعال‌سازی DMN)، اجرای یک برنامه بقای باستانی (اسکن تهدید)، ارضای کنجکاوی اجتماعی و نیاز بدن به یک استراحت فیزیکی کوتاه است. بنابراین، دفعه بعد که پشت چراغ قرمز خود را در حال تماشای دنیای اطرافتان یافتید، بدانید که این نه از روی بی‌کاری، بلکه نتیجه عملکرد پیچیده و شگفت‌انگیز مغز شما برای هوشیار، ایمن و سرگرم ماندن است.منابع :[1] Raichle, M. E. (2015). The brain’s default mode network. Annual Review of Neuroscience, 38, 433-447.[2] Öhman, A., & Mineka, S. (2001). Fears, phobias, and preparedness: toward an evolved module of fear and fear learning. Psychological Review, 108(3), 483–522.[3] Frith, C. D., & Frith, U. (2007). Social cognition in humans. Current Biology, 17(16), R724-R732. مهرداد جباری مهرداد جباری Wed, 06 May 2026 12:11:04 +0330 https://virgool.io/@Mehrdad_Jabbari/%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B4%D8%A7%DA%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%B1-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF-fcujdwrmb0vw تصور کنید در یک موقعیت بحرانی، جمعیتی بزرگ، شاهد یک رویداد هستند، همه نگاه می‌کنند، همه می‌بینند، اما در ابتدا کمتر کسی اقدام می‌کند، با این حال گاهی در فاصله‌ای کوتاه، همان جمعیت ساکت ناگهان به جمعی فعال تبدیل می‌شود؛ افراد وارد میدان می‌شوند، کمک می‌کنند و واکنش نشان می‌دهند.این تغییر ناگهانی از سکوت جمعی به اقدام جمعی، موضوعی است که روان‌شناسان اجتماعی سال‌ها آن را با مفهومی به نام «اثر تماشاگر» بررسی کرده‌اند.اثر تماشاگر (Bystander Effect) یکی از شناخته‌شده‌ترین مفاهیم در روان‌شناسی اجتماعی است. این مفهوم توضیح می‌دهد که چرا در برخی موقعیت‌های اضطراری، حضور تعداد زیاد شاهدان می‌تواند احتمال اقدام فردی را کاهش دهد.مطالعات کلاسیک «بیب لاتانه» و «جان دارلی» در دهه ۱۹۶۰ نشان داد که هرچه تعداد شاهدان یک حادثه بیشتر باشد، احتمال اینکه یک فرد برای کمک پیشقدم شود کمتر می‌شود. علت این مسئله اغلب به پدیده‌ای به نام «پخش مسئولیت» بازمی‌گردد؛ یعنی هر فرد تصور می‌کند شخص دیگری مسئول اقدام خواهد بود.عامل دیگری که در این میان نقش دارد «نادانی جمعی» است، در موقعیت‌های مبهم، افراد برای تشخیص جدی بودن وضعیت به رفتار دیگران نگاه می‌کنند. اگر دیگران آرام به نظر برسند یا واکنشی نشان ندهند، فرد ممکن است نتیجه بگیرد که مداخله ضروری نیست.نقطه تغییر؛ چگونه جمعیت فعال می‌شود؟با وجود این، رفتار جمعی همیشه در حالت بی‌عملی باقی نمی‌ماند. پژوهش‌های اجتماعی نشان می‌دهد که گاهی تنها یک عامل کوچک می‌تواند وضعیت را تغییر دهد، وقتی یک فرد به شکل آشکار وارد عمل می‌شود مثلاً درخواست کمک می‌کند یا دیگران را خطاب قرار می‌دهد اغلب افراد بیشتری نیز به تدریج وارد عمل می‌شوند.این پدیده به نوعی «سرایت رفتاری» شباهت دارد؛ یعنی رفتار یک فرد می‌تواند واکنش‌های مشابهی را در دیگران برانگیزد و به تدریج فضای جمعی را تغییر دهد.قدرت روایت‌ها و پیام‌های عمومییکی از عوامل مهم در فعال شدن رفتار جمعی، نقش روایت‌ها و پیام‌های فرهنگی است. فیلم‌ها، موسیقی، تئاتر و پیام‌های رسانه‌ای می‌توانند احساسات مشترک و حس مسئولیت اجتماعی را در میان مخاطبان تقویت کنند.در بسیاری از مواقع، این آثار با استفاده از واژه‌ها و نمادهایی که بر همبستگی اجتماعی تأکید می‌کنند، تلاش دارند مخاطبان را از حالت تماشاگر خارج کرده و به مشارکت فعال تشویق کنند. چنین پیام‌هایی اغلب بر مفاهیمی مانند مسئولیت مشترک، همبستگی اجتماعی یا مشارکت جمعی تأکید می‌کنند.چرا چارچوب روایت مهم است؟در علوم اجتماعی مفهومی به نام «چارچوب‌بندی» (Framing) وجود دارد. این مفهوم به این نکته اشاره دارد که نحوه روایت و ارائه یک موضوع می‌تواند بر درک عمومی از آن تأثیر بگذارد.وقتی یک مسئله در قالبی ارائه می‌شود که احساس مسئولیت یا همدلی را تقویت کند، افراد بیشتر احتمال دارد احساس کنند که باید واکنشی نشان دهند. در مقابل، اگر یک موقعیت مبهم یا دور از مسئولیت فردی به نظر برسد، احتمال بی‌عملی افزایش می‌یابد.نقش رسانه‌ها در تغییر فضای اجتماعیرسانه‌ها در بسیاری از جوامع نقش مهمی در شکل‌دهی به برداشت عمومی از رویدادها دارند. گزارش‌ها، روایت‌ها، تصاویر و حتی آثار هنری می‌توانند فضای ادراکی جامعه را تغییر دهند. گاهی همین تغییر در ادراک عمومی می‌تواند فاصله میان «تماشاگر بودن» و «کنشگر شدن» را کاهش دهد.به بیان دیگر، آنچه رفتار جمعی را تغییر می‌دهد صرفاً خود رویداد نیست، بلکه نحوه درک و روایت آن در فضای اجتماعی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.از سکوت جمعی تا اقدام جمعیاثر تماشاگر نشان می‌دهد که در جمع‌های بزرگ، افراد گاهی تمایل دارند منتظر واکنش دیگران بمانند، اما همان جمعیت می‌تواند در شرایط دیگر به سرعت وارد عمل شود، در بسیاری از موارد، تنها یک اقدام اولیه یا یک تغییر در فضای ادراکی جمعی کافی است تا مسیر رفتار یک جمع تغییر کند.شناخت این سازوکارها به ما یادآوری می‌کند که رفتار اجتماعی همیشه نتیجه تصمیم‌های فردی جداگانه نیست؛ بلکه حاصل تعامل پیچیده میان ادراک اجتماعی، پیام‌های فرهنگی و واکنش‌های متقابل افراد در یک جامعه است.https://irna.ir/xjX5vg مهرداد جباری مهرداد جباری Mon, 04 May 2026 16:20:28 +0330 https://virgool.io/@Mehrdad_Jabbari/%D8%AC%D9%86%DA%AF-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B5%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%B0%D9%87%D9%86-%D9%85%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%A8-%D8%A7%D8%AB%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%AF-zzqfxh5g67he در دنیای امروز که رقابت میان قدرت‌ها بیش از هر زمان دیگری به عرصه رسانه و افکار عمومی منتقل شده است، مفاهیمی مانند «جنگ شناختی» و «عملیات روانی» اهمیت فزاینده‌ای یافته‌اند.در این میان، «پیام‌های زیرآستانه‌ای» یا Subliminal Messages به‌عنوان یکی از ابزارهای مورد بحث در مطالعات ارتباطات و روان‌شناسی رسانه مطرح هستند؛ پیام‌هایی که بدون آنکه مخاطب به‌طور آگاهانه متوجه آن‌ها شود، می‌توانند بر فرایندهای ذهنی و ادراکی او تأثیر بگذارند.تحولات فناوری‌های ارتباطی طی دهه‌های اخیر، ساختار سنتی رقابت میان دولت‌ها و بازیگران بین‌المللی را دگرگون کرده است.در کنار قدرت سخت، «قدرت نرم» و «قدرت شناختی» به‌عنوان مؤلفه‌های جدیدی در معادلات جهانی مطرح شده‌اند، به همین دلیل، امروزه افکار عمومی و ذهن مخاطبان به یکی از مهم‌ترین عرصه‌های رقابت در فضای رسانه‌ای تبدیل شده است.در این چارچوب، رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های دیجیتال نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی به برداشت‌ها، نگرش‌ها و تصمیم‌گیری‌های جمعی دارند، به همین دلیل، پژوهشگران علوم ارتباطات از ظهور «جنگ شناختی» به‌عنوان مرحله‌ای جدید در رقابت‌های اطلاعاتی یاد می‌کنند.پیام‌های زیرآستانه‌ای؛ مفهوم و تعریفیکی از مفاهیمی که در مطالعات جنگ روانی مورد توجه قرار گرفته، «پیام‌های زیرآستانه‌ای» است، در روان‌شناسی شناختی، پیام زیرآستانه‌ای به محرکی گفته می‌شود که شدت یا مدت ارائه آن کمتر از آستانه آگاهی انسان است؛ به‌گونه‌ای که فرد به‌طور مستقیم از دریافت آن آگاه نیست، اما ذهن ناخودآگاه می‌تواند آن را پردازش کند.این پیام‌ها ممکن است در قالب تصاویر بسیار کوتاه در ویدئوها، نشانه‌های پنهان در طراحی گرافیکی، صداهای بسیار ضعیف در فایل‌های صوتی یا الگوهای نمادین در محتوای رسانه‌ای ظاهر شوند، هدف از این روش‌ها، ایجاد تأثیرات ظریف و غیرمستقیم بر نگرش یا احساس مخاطب است.از تبلیغات تجاری تا مطالعات رسانه‌ایبحث درباره پیام‌های زیرآستانه‌ای نخستین‌بار در دهه ۱۹۵۰ و در حوزه تبلیغات تجاری مطرح شد ،در آن زمان ادعا شد که برخی تبلیغات می‌توانند از طریق نمایش بسیار سریع تصاویر یا کلمات خاص، رفتار مصرف‌کنندگان را تحت تأثیر قرار دهند.هرچند بسیاری از این ادعاها بعداً مورد تردید قرار گرفتند، اما تحقیقات علمی بعدی نشان دادند که محرک‌های زیرآستانه‌ای در شرایط خاص می‌توانند بر برخی فرایندهای شناختی کوتاه‌مدت، مانند جهت‌گیری توجه یا ترجیحات لحظه‌ای، اثر بگذارند.پیام‌های زیرآستانه‌ای در چارچوب جنگ شناختیدر فضای رقابت‌های رسانه‌ای، برخی تحلیلگران بر این باورند که تکنیک‌های زیرآستانه‌ای می‌توانند در کنار دیگر ابزارهای ارتباطی، به افزایش اثربخشی پیام‌ها کمک کنند، با این حال، اغلب متخصصان تأکید دارند که تأثیر این پیام‌ها به‌تنهایی بسیار محدود است.در واقع، اثرگذاری واقعی در جنگ روانی معمولاً حاصل ترکیب مجموعه‌ای از تکنیک‌هاست؛ از جمله چارچوب‌بندی پیام، برجسته‌سازی رسانه‌ای، تکرار مداوم روایت‌ها، استفاده از نمادهای فرهنگی و بهره‌گیری از احساسات جمعی.به بیان دیگر، پیام‌های زیرآستانه‌ای اگر هم مورد استفاده قرار گیرند، معمولاً بخشی از یک راهبرد ارتباطی گسترده‌تر هستند و نقش مکمل دارند.رسانه‌های دیجیتال و مهندسی توجهبا گسترش شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های آنلاین، امکان تحلیل رفتار کاربران و هدف‌گیری دقیق مخاطبان فراهم شده است.الگوریتم‌های توصیه‌گر، تبلیغات شخصی‌سازی‌شده و تحلیل کلان‌داده‌ها به بازیگران رسانه‌ای اجازه می‌دهند پیام‌های خود را متناسب با ویژگی‌های روان‌شناختی مخاطبان تنظیم کنند.در چنین فضایی، مفهوم «مهندسی توجه» نیز اهمیت پیدا کرده است؛ مفهومی که به مدیریت و هدایت توجه کاربران در محیط‌های دیجیتال اشاره دارد. این فرایند می‌تواند از طریق طراحی محتوا، انتخاب روایت‌ها و حتی ساختار الگوریتم‌های توزیع محتوا شکل بگیرد.محدودیت‌های علمی این پدیدهبا وجود جذابیت عمومی این موضوع، بسیاری از پژوهشگران علوم شناختی نسبت به بزرگ‌نمایی نقش پیام‌های زیرآستانه‌ای هشدار داده‌اند، مطالعات نشان می‌دهد که اثر این پیام‌ها معمولاً کوتاه‌مدت، محدود و وابسته به شرایط ذهنی مخاطب است.به عبارت دیگر، اگر پیام با نیازها، نگرش‌ها یا تمایلات قبلی فرد همسو نباشد، احتمال اثرگذاری آن بسیار کم خواهد بود.نقش سواد رسانه‌ای در مواجهه با عملیات شناختیدر شرایطی که فضای اطلاعاتی جهان با حجم عظیمی از پیام‌ها و روایت‌ها روبه‌رو است، تقویت سواد رسانه‌ای اهمیت مضاعفی پیدا کرده است، سواد رسانه‌ای به معنای توانایی تحلیل انتقادی پیام‌ها، درک تکنیک‌های اقناع و تشخیص منابع معتبر اطلاعات است.افزایش این توانمندی‌ها در سطح جامعه می‌تواند به شکل‌گیری افکار عمومی آگاه‌تر کمک کند و مقاومت شناختی جامعه را در برابر عملیات روانی و دستکاری اطلاعات افزایش دهد.جمع‌بندیجهان معاصر شاهد انتقال بخش مهمی از رقابت‌های قدرت به حوزه ذهن و ادراک انسان است ،در چنین فضایی، مفاهیمی مانند جنگ شناختی، عملیات روانی و مهندسی توجه اهمیت فزاینده‌ای یافته‌اند.پیام‌های زیرآستانه‌ای نیز اگرچه از نظر علمی تأثیری محدود دارند، اما همچنان به‌عنوان بخشی از مطالعات مرتبط با اثرگذاری رسانه‌ها بر ذهن مخاطبان مورد توجه پژوهشگران قرار دارند.در نهایت، آنچه بیش از هر چیز می‌تواند از جامعه در برابر تأثیرات مخرب اطلاعاتی محافظت کند، افزایش آگاهی عمومی، تقویت سواد رسانه‌ای و ارتقای توان تحلیل انتقادی در مواجهه با پیام‌های رسانه‌ای است. مهرداد جباری مهرداد جباری Mon, 04 May 2026 16:10:19 +0330