https://virgool.io/feed/@RastaMrd Bachelor of Educational Sciences??‍?? fa 2026-06-16 21:02:17 https://files.virgool.io/upload/users/1603304/avatar/44Jo7u.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@RastaMrd https://virgool.io/@RastaMrd/%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%84%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%D8%AE%D9%8F%D9%84%D9%8E%DA%A9-curkrhmwmndk خب من اومدم با یه پست جدید و با یه فرهنگ جدید ? توی این پست قراره از گیلان و املش و یکی از روستاهای ییلاقی املش به اسم روستای روستای سیاه خُلک براتون بگم. البته توی یکسری چیزا با هم مشترک و توی یکسری چیزا هم متفاوت هستند و سعی کردم از هر کدوم مختصر توضیح بدهم.روستای سیاه خُلک متفاوت تر از رشت، تالش و انزلی است. برنج و چایی ندارد چون از نظر آب و هوا خشک و سرد هست و مثل شمال شرجی نیست، دریا ندارد و مکانی متفاوت تر از نسبت به آنچه در تصورات ما از شمال در ذهن می گذرد، است.از نظر آداب و رسوم و گویش هم، هر منطقه فرق دارد و در طی زمان تغییر کردند ولی روستای سیاه خُلک اصیل تر و قدیمی تر است. سیاه خُلک از ییلاقات املش است و یک منطقه بکر و دست نخورده است؛ چون فقط از افراد بومی آنجا به مسافرت می روند و یک جای فوق العاده و زیبا است.روستای سیاه خُلکشب یلدا (چلّه شب):اعتقاد داشتند مثل عید نوروز هفت تا چیز در سفره شب یلدای خود داشته باشند. حالا این وسایل شامل یک سری میوه های خاصی است که در آنجا می کاشتند. مثل: کونوس (احتمالا همان ازگیل باشد)، مَریخ یا مَلیسک، کِرکِره، اَنار، کیفی (کدو) دور سفره کنار هم می نشستند و با اینکه سواد نداشتند؛ ولی در شعر خوانی و شاهنامه خوانی و قرآن خوانی مهارت داشتند.همچنین منطقه شمال که به ماهی معروف است غذای شب یلداشون سبزی پلو با ماهی بوده‌ است که اسم ماهی، ماهی کولی هست. اگر تازه عروسی هم در خانواده بوده باشد با خانواده اش برای شام دعوت می شده است و کادویی برای عروس می دادند.چهارشنبه سوری: مردم در یک مکان کنار هم جمع می شدند و هفت تا آتش پشت سر هم روشن می کردند و از روی آن ها می پریدند و شعر زردی من از تو، سرخی تو از من را می خواندند.همچنین اگر آلات موسیقی بوده و یا اگر نبود با تشت می زدند و یک شخص هم شعر می خواند و به بزم و شادی می پرداختند.عید نوروز: شب قبل از عید، اسامی اعضای خانواده را به یک روحانی می دادند و از او می خواستند که استخاره بگیرد که اسم چه کسی خوب در می آید. اسم هر کس که خوب در بیاد باید آن شخص روز عید با یک پارچ آب و یک قرآن و یک سبزه وارد خانه شود به این صورت که وارد هر ورودی از خانه می شود یکم آب می ریزد به این رسم پاگشایی خانه می گفتند. معتقدند که چون برای اسم آن شخص استخاره خوب آمده است با این کار، طالع خوبی در طول یکسال خواهند داشت.سپس بعد از مراسم پاگشایی خانه، کوچکترها به دیدن بزرگان می رفتند. اگر هم پاگشایی نکرده بودند بعد از دید و بازدید که می خواهند به منزل بازگردند باید اولین نفری که وارد خانه می شود همان شخصی باشد که استخاره برایش خوب آمده است. در سفره هفت سین دوباره همان میوه های محلی که برای شب یلدا در سفره می گذاشتند، برای سفره عید نوروز هم می گذارند و برای شام هم دوباره غذای سبزی پلو با ماهی دارند.همچنین وقتی که عید میشد بچه های کوچک روستا برای اطلاع دادن عید، به درب منزل مردم می رفتند و در آن ها را می زدند. آن ها هم به بچه ها عیدی می دادند حالا این عیدی دادن شامل پول یا برنج و یا گندم می شد.مراسم عروسی: مراسم کادویی: خانواده عروس قبل مراسم عروسی این مراسم را برگزار می کنند که در این مراسم با هماهنگی های قبلی هر کس یک تکه از جهیزیه عروس را تهیه می کردند و کادو می دادند به این صورت اکثر وسایل جهیزیه عروس تهیه میشد.مراسم سربندی حنابندان: در حنابندان هم که اقوام جمع می شدند و با پول حنا بر دست عروس و داماد می گذاشتند و دست هر دو را به هم وصل می کردند. همچنین شخصی از بزرگان یک شعری را از حنا و خوشبختی عروس و داماد در آنجا می خواند. (متأسفانه آن شعر را نتونستم پیدا کنم)در روز عروسی هم مجمع هایی (سینی) را با وسایل تزیین می کردند مثل گندم، برنج و شیرینی و با لباس های محلی که می پوشیدند این سینی ها را به منزل داماد می بردند.سپس رسمی به اسم رو نما دارند که همان رسم پول اندازی در روز عروسی است که در برگه ای ثبت می کردند. زمان گذشته که اُرگ نبوده، دف نوازی داشتند و با لباس های محلی به رقص و پایکوبی می پرداختند. در آخر عروسی هم یک شخص از بزرگان دعای زرتشتی را به زبان فارسی می خوانده است و در آخر داماد هم یک چیزی مثل نارنج یا اَنار را به سمت بقیه پرت می کرده است و آن ها می گرفتند. (تقریبا همون مراسم سیب اندازی یا پرت کردن انار هست)سوغاتی گیلان و املش و روستای سیاه خُلک:چای، برنج، کلوچه فومن، نان کوماج، زیتون، ماهی، صنایع دستی مثل حصیربافی و لباس محلیدر فصل خاص هم که پرتقال و نارنج می تواند سوغاتی باشد و در یکسری منطقه هم بادام و فندق هم به عنوان سوغاتی محسوب می شود.چای املشفندق املشغذاهای محلی گیلان و املش و روستای سیاه خُلک:از غذاهایی که خیلی مرسوم است: باقلا قاتق، ترش واش، ترش تره، واویشکا، میرزا قاسمی و...باقلا قاتقترش واشترش ترهواویشکاجاهای دیدنی گیلان و املش:پل خشتی لنگرود، شیطان کوه لاهیجان، قلعه رودخان فومن، پارک جنگلی هلودشت، روستای تابستان نشین، روستای سیاه خُلک، دهکده ییلاقی خصیل دشت و...پل خشتی لنگرودشیطان کوه لاهیجانقلعه رودخان فومنپارک جنگلی هلودشتروستای تابستان نشینروستای سیاه خُلکروستای سیاه خُلکدهکده ییلاقی خصیل دشتدر پایان از آقای عباس مهری تشکر فراوان دارم که در نوشتن این پست به بنده کمک کردند.???خیلی خوشحال میشم که با لایک و کامنت ? از بنده حمایت کنید و این انرژی رو بدید که در پست های بعدی دوباره از فرهنگ یه شهر دیگه براتون بگم. Rasta Moradi Rasta Moradi Fri, 10 Jun 2022 13:23:34 +0430 https://virgool.io/@RastaMrd/%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D9%88%D9%85-bktrp71zxmme خب من اومدم با یه پست دیگه از زنجان? تو این بخش هم قراره درباره صنایع دستی، غذاها و شیرینی های محلی و جاهای دیدنی زنجان براتون بگم؛ بریم که باهم آشنا بشیم.الف) صنایع دستی: ۱_ چاقوی زنجان: مشهورترین سوغاتی زنجان چاقو هست که از نظر تیزی زیاد معروف اند و به همین دلیل کیفیت بالایی دارند.برای درست کردن این چاقوها از دسته های نشکن و تیغه های فلزی ضد زنگ استفاده می شود؛ که تفاوتش با چاقوهای کارخانه این هست که آن ها دسته هایی دارند که به صورت جداگانه ساخته می‌شود اما برای زنجان دسته و تیغه یک تکه هستند. علاوه بر چاقو، قندشکن، قیچی و دشنه هم در زنجان ساخته می‌شود که میتوان از بازار سنتی معروف زنجان که سر پوشیده است، خرید. ۲_ مس زنجان: مسگری در زنجان سابقه ای طولانی دارد. همچنین روی ظروف مسی قلمزنی انجام می‌دهند که نسبت به گذشته طرح های قلمزنی تغییرات زیادی کرده است.ه، تَشْت و مَجْمَعه (سینی) است؛ که بیشتر مردم برای دکور خانه از ظروف مسی استفاده می کنند.۳_ قالی بافی زنجان: قالی بافی هم در زنجان معروف است و بیشتر زنان روستاهای ساکن زنجان با استفاده از قالی بافی به امور روزمره زندگی خود کمک می‌کنند.چند نوع قالی بافی داریم: _ قالی ابریشم_ قالی کُرْک (نوعی پشم) _ کَتْ گبه سی (قالی روستایی) که با توجه به رنگ، اندازه قالی، کیفیت بافت و نوع قالی قیمت های آن ها تفاوت دارد. تفاوت قالی ها در این است که چلّه های قالی ابریشم بسیار نازک است و با ابریشم و با استفاده از قلاب بافته می شود ولی قالی کُرک مثل قالی ابریشم است با این تفاوت که با کُرک (نوعی پشم) بافته می شود. اما در قالی روستایی، چلّه های آن ضخیم است و با کُرک و بدون قلاب یعنی با دست بافته می شود. همچنین جاجیم و گلیم هم بافته می شود. در زمان قدیم پالاز یا پالاس هم می بافتند؛ از پالاز برای انداختن روی کُرسی استفاده میشد، که بعد از آن پتو را روی پالاز می انداختند تا بدین گونه گرمای کُرسی از بین نرود.قالی ابریشمقالی کُرکقالی روستاییب) غذاها و شیرینی های محلی:از غذاهای محلی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: ۱_ جغور بغور: که با جگر سفید و سیاه، سیب زمینی، پیاز و ادویه پخته می شود و طعم فوق‌العاده‌ای دارد.۲_ کله جوش: دستور پخت های مختلفی دارد که هر کس به نحوی آن را تهیه می‌کند. مواد اصلی تشکیل دهنده آن نخود یا لپه، کشک یا ماست، مقداری برنج، سبزیجات معطر و زردچوبه است.از غذاهای محلی دیگر می‌توان به خورشت آلوچه با مرغ، بوغدا آشی (آش گندم) و آش ترش اشاره کرد.از شیرینی ها هم می توان به چای چورَکْ (نان چای)، اوماج حلواسی (حلوای آماج)، قیقاناخ یا قیقاناق و نان اَرْدَکْ اشاره کرد.جغور بغورکله جوشچای چورکاوماج حلواسیقیقاناخنان اردکج) جاهای دیدنی و گردشگری:۱_ بازار سنتی زنجان: یک بازار سنتی سر پوشیده است که ۵۶ راه ورودی اصلی و فرعی را دارد و وقتی وارد این بازار می شوید می توانم بگویم که بخشی از بازار را بوی خوب، قسمت میوه فروشی ها در برگرفته است. بازار سنتی زنجان۲_ موزه رختشوی‌خانه زنجان: این موزه برای مردم شناسی زنجان است؛ اینکه در زمان های قدیم، مردم برای شستن لباس ها و ظرف های خود، به لب چشمه یا رودخانه می رفتند.موزه رختشوی‌خانه زنجان۳_ گنبد سلطانیه زنجان: بزرگترین گنبد آجری دنیا با کاشی های فیروزه ای رنگ در زنجان است که به دستور سلطان محمد خدابنده در زمان ایلخانیان ساخته شده است. گنبد سلطانیه زنجان۴_ غار کتله خور زنجان: به معنی غار کوچک است. بزرگترین غار خشکی _ آبی جهان است که در شهرستان خدابنده واقع در استان زنجان قرار دارد. یکی از مکان های توریستی، ورزشی و تفریحی است. درون این غار از قندیل های رنگی که از سقف آویزان شده است؛ مزین شده است و فقط سه طبقه از این غار تاکنون کشف شده است. این غار در نهایت به غار علیصدر در همدان متصل می شود. غار کتله خور زنجان۵_ تپه های آلا داغلار ماهنشان: کوه و تپه های آلا داغلار در شهرستان ماهنشان واقع در استان زنجان قرار دارد که کوه های رنگی زیبایی دارد و وقتی که بارندگی می شود بسیار دیدنی می شود. تپه های آلا داغلار ماهنشان۶_ دریاچه خَنْدَقْلو یا دریاچه پری: تنها دریاچه طبیعی در استان زنجان است که در شهرستان ماهنشان به سمت شهر پری قرار دارد. دریاچه خندقلو۷_ قلعه بهستان و دودکش جن: این دو در نزدیکی هم و در شهرستان ماهنشان قرار دارد. قلعه بهستان از دوران ساسانیان به جا مانده است و دودکش جن که در اصطلاح زمین شناسی به آن «هودو» می گویند؛ که بر اثر فرسایش مناره های بلند و نازکی از رسوبات و لایه های ابتدایی آن باقی مانده است. قلعه بهستاندودکش جن۸_ قلعه لک لک های سفید زنجان: مردم زنجان به لک لک ها، حاجی لک لک می‌گویند؛ چون در زمان گذشته فکر می‌کردند موقع فصل مهاجرت پرندگان، لک لک ها به زیارت خانه خدا می روند. این قلعه در نزدیکی رودخانه بزرگ قزل اوزن در جاده زنجان به شهرستان ماهنشان است. این قلعه یک تیغه با دیواره عظیم و مرتفع است که از عوارض طبیعی زمین ساخته شده است. که لک لک ها بر روی آن لانه ساخته اند و از بهار تا پاییز تا زمانی که فصل سرما بیاد؛ در آنجا هستند و به محض سرد شدن هوا، مهاجرت می‌کنند. شاید وقتی که در مسیر داخل ماشین حرکت می کنید با دیدن آن، فکر کنید مجسمه سنگی هست و اصلا به فکرتان خطور نکند که آنجا لک لک است.قلعه لک لک های سفید زنجانزنجان جاهای دیدنی بسیار زیادی دارد و می توان از روستاهای زیبایش به چند مورد اشاره کرد مثل روستای قوزلو، خورجهان، کلیسا، قلعه، بایچه باغ مس ( روستای معدن) و... .روستای خورجهانروستای قوزلوامیدوارم با خوندن این پست لذت برده باشید و برای دوستانتان هم به اشتراک بگذارید. ?حتما تو پست های بعد مطالب جالب تری خواهم گفت.? Rasta Moradi Rasta Moradi Sat, 28 May 2022 20:39:42 +0430 https://virgool.io/@RastaMrd/%D8%B2%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%86-dccq6amn6vvu اومدم که از فرهنگ مردم شهر خودم، شهر زنجان براتون بگم. نام قدیمی زنجان، زنگان بوده است. زنجان رو بیشتر با چاقوی زنجان می شناسند که سوغاتی شهر زنجان هست. همه مردم زنجان رسومات یکسانی ندارند و سعی کردم مهمترین هاش رو براتون بگم؛ حالا بریم کمی با زنجان آشنا بشیم.مراسم شب یلدا: (چیلَّه گئجه سی)در شب یلدا خانواده داماد برای عروس(در صورتی که نامزد باشند) هدیه یلدایی می‌برند که به زبان ترکی چیلّه لیگ می‌گویند. اگر هم ازدواج کرده باشند خانواده عروس برای دخترشان هدیه می‌برند. در روستاهای زنجان با گذاشتن کرسی تمام اعضای خانواده به دور آن می نشینند و با هم بگو و بخند می‌کنند و حتی چیستان هایی را برای هم می‌گویند و با تهیه میوه و شیرینی و آجیل از هم پذیرایی می کنند.مراسم چهارشنبه سوری: (چارشنبه ) در چهارشنبه سوری مردم زنجان با روشن کردن آتش و پریدن از روی آن، شعر ترکی آتیل آتیل چارشنبه رو می خونند و بعضی ها هم برای شام خود رسم دارند شیر برنج درست کنند و برای بچه ها هم تخم مرغ های رنگی درست می‌کنند تا بازی کنند.و در اکثر روستاها بعد از ساعت ۱۲ شب این رسم قدیمی هست که در چهارشنبه سوری با بردن یک چادر یا پارچه بلندی به روی پشت بام خانه ها از روشنایی (به زبان ترکی پاجا می‌گویند) آن خانه آویزان می‌کنند. صاحب خانه هر چه می پرسد کیستی می‌تواند جواب او را دهد و می‌تواند جواب ندهد. صاحب خانه مقداری خوراکی یا جوراب یا پول به نوک چادر می بندد و با تکان دادن آن نشان می‌دهد که می‌تواند چادر را به بالا بکشد.من خودمم که تو یکی از روستاهای زنجان بودم شب چهارشنبه سوری به همراه عموم و پسرعموهام با یه چادر، پشت بام خونه همسایه ها که به هم راه داره، رفتیم. بی سر و صدا در روشنایی رو برداشتیم و چادر رو آویزان کردیم که یادمه صاحب خانه مقداری شیرینی و آجیل و... به نوک چادر بست و ما چادر رو بالا کشیدیم. این رسم باحالی که دارند رو اونوقت ها بچه کوچیک ها خیلی دوست داشتند و براش ذوق و شوق خاصی داشتند. ___________________________________________________________مراسم عید نوروز: (بایرام)در عید نوروز هم اگر دختر و پسری نامزد باشند باید خانواده پسر برای دختر هدیه ببرند و همچنین اگر ازدواج کرده باشند خانواده دختر برای دخترشان عیدی می‌برند.در روز عید دیدنی هم کوچکترها به دیدن بزرگترها می‌روند و به رسم ادب عید را تبریک می‌گویند. با تهیه آجیل و شیرینی و میوه از مهمانان خود پذیرایی می‌کنند.مراسم عروسی: (توی)ازدواج بین مردم زنجان به دو صورت انجام می‌شود: ۱_ در نوع اول ممکن است به علت مخالفت های طرفین؛ پسر بدون اطلاع از خانواده ها، دختر را فراری دهد. بعد از با خبر شدن خانواده ها، خانواده پسر به همراه بزرگان به منزل خانواده عروس می‌روند و پدر عروس را راضی می‌کنند و نامه ای به اسم وکیل نامه را می‌گیرند و شرط و شروط ها گذاشته می‌شود و سپس عروس و داماد عقد کرده و مراسم عروسی می‌گیرند.۲_ به صورت رسمی داماد به همراه خانواده‌اش برای خواستگاری به منزل خانواده عروس می‌روند. پس از چندین جلسه آشنایی و رضایت طرفین، مراسم بله برون انجام می‌شود و درباره مهریه، شیربها و پول آشپزخانه صحبت می‌کنند.پول آشپزخانه هم یعنی پول یا اقلام لازم برای بساط پذیرایی در شام برای مهمان ها در مراسم عروسی است که از داماد می‌گیرند و شامل برنج، روغن، گوشت، قند و چای می باشد. اگر عروس و داماد طی مدت زمانی با هم نامزد باشند؛ در طول آن مدت داماد به همراه خانواده‌اش باید در مناسبت های مختلف برای عروس هدیه به صورت خُنچه بیاورند. می‌توان گفت که همه عروسی های شهرهای مختلف حنابندان و روز عروسی و پاتختی رو دارند و نمیشه گفت که با هم متفاوت هستند؛ ولی در این بین مراسم های مختلفی در بعضی از آن ها هست.در روز عروسی برای برگزاری مراسم، برادر داماد (در نبود برادر، شخص دیگری) شال قرمز رنگی را در دور سوم به کمر عروس می بندد. در دور اول و دوم از بالای سر عروس به پایین آورده و از زیر پای عروس رد کرده و در بار سوم به دور کمر عروس بسته می‌شود و آن شخص اعلام می‌کند که در آینده دارای چندتا دختر و پسر شوند. در روستاها پدر عروس برای بدرقه دخترش سه بار عروس را به دور تنور با ذکر صلوات می چرخاند. (در نبود تنور الان از قرآن و گل سرخ و آب استفاده می‌کنند.) سپس وقتی داماد می‌خواهد عروس را ببرد؛ پسر کوچولوهای اقوام عروس جلوی در را می‌گیرند و می‌گویند تا پول ندهی اجازه نمی دهیم عروس را ببری ( به این رسم قاپی کَسْدی می‌گویند.) و داماد یا پدر داماد باید مبلغی را به آنان بدهد. در بعضی از روستاها ظهر روز عروسی بیرون از خونه ساز و دهل زده می شود و یه رسم قشنگی که دارند و میشه گفت تقریبا دیگه خیلی این رسم دیده نمیشه و داره از بین میره این هست که؛ همزمان با ساز و دهلی که زده می‌ شود دو تا مرد رو دعوت به کشتی گرفتن می‌کنند. این کشتی دوستانه هست و مثل کشتی های دیگر نیست که هم دیگر را زمین بزنند. وقتی بخواهند همدیگه را زمین بزنند یکی دیگه میاد وسط و آنها را از هم جدا میکند ولی در کل نباید هم دیگر را زمین بزنند.داماد وقتی به همراه عروس جلوی در خانه خود می رسد در بیرون به رقص پای کوبی همراه مردان می پردازد و به همراه ساقدوش هایش به پشت بام خانه می‌روند و مراسم سیب اندازی را برگزار می‌کنند (به زبان ترکی بَی آلما آتان می‌گویند.) و سبد حاوی سیب قرمز و گیف که به ترکی چیقّین می گویند به پشت بام برده و به دختر و پسرهای مجرد می اندازند تا هر کسی گرفت سال بعد ازدواج هم قسمت او شود. بعد از چند روز که مراسم عروسی تمام شد خانواده عروس، عروس و داماد را به منزل خودش دعوت می‌کند که همان مراسم پاگشا هست و به ترکی اَیاق آشما می‌گویند و کادوهایی به عروس و داماد می‌دهند. سپس بقیه اقوام هم عروس و داماد را به این ترتیب به منزل خود دعوت می‌کنند.خوشحال میشم با لایک و کامنت کردن نظراتتون رو بهم بگید ?? منتظر پست های بعدی از زنجان و شهرهای دیگه باشید.? Rasta Moradi Rasta Moradi Sat, 23 Apr 2022 14:28:58 +0430