https://virgool.io/feed/@Saladin fa 2026-04-15 10:35:39 https://files.virgool.io/upload/users/2915743/avatar/Cp1lVA.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@Saladin https://virgool.io/@Saladin/%D8%B3%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A3%DB%8C%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%81%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C-v6af99psaql2 در روزهایی که اخبار مربوط به کشته‌شدگان اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ در صدر توجه افکار عمومی قرار گرفت، یک جنگ تمام‌عیار روایتی شکل گرفت. جنگی که در آن، هر کس با استناد به چند عکس و فیلم، روایت مورد پسند خود آن را تفسیر و تبلیغ کرد. از یک سو رسانه‌های داخلی بر «عملیات تروریستی با پوشش مردمی» تأکید کردند و از سوی دیگر، رسانه‌های خارجی و ضد جمهوری اسلامی تصویری از «سرکوب خونین معترضان غیرمسلح» ارائه دادند. هیچوقت برای من روایت رسانه ها مهم نبوده و نیست. در واقع حقیقت در هیچ رسانه ای قابل کشف نیست و برای رسیدن به نتیجه ای نزدیک به واقعیت، باید از عقل، استدلال و منطق پیروی کنیم.منطق چه میگوید؟نخست باید به این نکته توجه کرد که هر نظام سیاسی، به‌ویژه در منطقه‌ای پرتنش مانند خاورمیانه، نسبت به ریخته شدن خون شهروندانش حساس است؛ نه الزاماً از منظر اخلاقی، بلکه از منظر عقلانیت سیاسی. کشته شدن گسترده معترضان، به‌طور مستقیم هزینه‌های داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی را افزایش می‌دهد و دست رقیبان خارجی را برای اجماع‌سازی، تحریم و فشار بازتر می‌کند. بنابراین فرض اینکه حاکمیت آگاهانه و به‌صورت سیستماتیک به دنبال کشتار خیابانی باشد، نیازمند شواهدی بسیار قوی‌تر از آن چیزی است که تاکنون ارائه شده است. این به معنای انکار کامل خطا، خشونت یا حتی تخلف در صحنه نیست، بلکه به معنای رد یک الگوی «کشتار عامدانه و فراگیر» است.شواهد چه میگوید؟در مقابل، شواهدی وجود دارد که تصویر ساده «اعتراض کاملاً مسالمت‌آمیز» را نیز مخدوش می‌کند. گزارش‌های رسمی پزشکی قانونی از مرگ افراد با سلاح سرد، انتشار ویدیوهایی از استفاده سلاح گرم توسط برخی افراد حاضر در خیابان، و اعتراف گروه‌هایی مانند سازمان مجاهدین خلق به حضور نیروهای خود در صحنه و کشته شدن بخشی از آن‌ها، همگی نشان می‌دهد که دست‌کم در برخی نقاط، با وضعیتی فراتر از یک تجمع اعتراضی عادی مواجه بوده‌ایم. چنین داده‌هایی را نمی‌توان صرفاً با برچسب «تبلیغات حکومتی» کنار گذاشت، همان‌طور که نمی‌توان هر روایت رسمی را بدون پرسش پذیرفت.رسانه چه میگوید؟در این میان، نقش رسانه‌های خارجی نیز نیازمند بررسی دقیق‌تر است. این رسانه‌ها الزاماً دروغ‌گو نیستند، اما بی‌طرف هم نیستند. آن‌ها در چارچوب منافع سیاسی دولت‌های متبوع خود عمل می‌کنند و برای اثرگذاری بر افکار عمومی جهانی، نیازمند روایت‌های ساده، احساسی و شوک‌آور هستند. در این چارچوب، مرگ هر فرد به‌سرعت به نماد «سرکوب سیستماتیک» تبدیل می‌شود و پیچیدگی صحنه، حضور بازیگران مسلح یا عملیات‌های نفوذی، یا حذف می‌شود یا به حاشیه می‌رود. نتیجه، روایتی است که از نظر احساسی بسیار قوی ، اما از نظر تحلیلی، یک‌بعدی و ناقص است.نکته مهم اینجاست که نقد این روایت خارجی، به معنای تطهیر کامل روایت رسمی نیست. بی‌اعتمادی بخشی از جامعه و حتی نخبگان به روایت‌های حکومتی، ریشه در تجربه‌های تاریخی دارد؛ تجربه‌هایی که در آن‌ها شفافیت کافی وجود نداشته یا اطلاعات با تأخیر و ابهام ارائه شده است. همین بی‌اعتمادی باعث می‌شود هر روایت رسمی، حتی اگر بخشی از واقعیت را بازتاب دهد، از پیش زیر سؤال برود و روایت بیرونی، صرفاً به دلیل «غیرداخلی بودن»، معتبرتر تلقی شود. این یک واکنش روانی قابل فهم است، اما لزوماً واکنشی عقلانی نیست.چه نتیجه‌ای بگیریم؟اگر بخواهیم از این دوگانه احساسی عبور کنیم، باید بپذیریم که آنچه رخ داده، به احتمال زیاد ترکیبی از هر دو وضعیت بوده است. اعتراض واقعی بخشی از جامعه، که در برخی نقاط توسط گروه‌های سازمان‌یافته و مسلح مورد بهره‌برداری قرار گرفته و در نتیجه، صحنه‌هایی از خشونت پیچیده و چندعاملی شکل گرفته است. در چنین شرایطی، مرگ انسان‌ها می‌تواند هم نتیجه درگیری‌های مسلحانه باشد، هم نتیجه خطا یا افراط نیروهای امنیتی، و هم پیامد عملیات‌های هدفمند برای ایجاد کشته و بهره‌برداری رسانه‌ای از آن.مشکل اصلی، غلبه جو احساسی بر تحلیل است. وقتی احساس خشم، ترس یا همدلی مطلق جای عقلانیت را می‌گیرد، روایت‌های ساده و سیاه‌وسفید جذاب‌تر می‌شوند. اما واقعیت‌های اجتماعی و امنیتی، به‌ندرت چنین ساده‌اند. مقابله با روایت غلط، نه با انکار مطلق طرف مقابل، بلکه با بازگرداندن بحث به منطق، هزینه‌ها، شواهد قابل بررسی و پرسش‌های بی‌طرفانه ممکن است.در نهایت، شاید بی‌طرفانه‌ترین موضع این باشد که بپذیریم حقیقت نه تماماً در روایت رسمی خلاصه می‌شود و نه در تصویر رسانه‌های خارجی. واقعیت، اغلب در منطقه خاکستری میان این دو روایت قرار دارد؛ جایی که فهم آن نیازمند فاصله گرفتن از هیجان، سوگیری و نگاه احساسی است. Saladin Saladin Thu, 29 Jan 2026 12:51:37 +0330 https://virgool.io/@Saladin/%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D9%86%D9%85%DB%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF-%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AA%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF-csuxavg2vwvi اگر تاریخ ایران را از افول قاجار و انقلاب مشروطه تا امروز را بررسی کنیم به یک کلیشه فرهنگی_سیاسی تکراری برخورد میکنیم که باعث و بانی مشکلات و کرختی ایران در مسیر پیشرفت است. سالها از دوران قاجار که یکی از سیاه ترین سلسله های تاریخ ایران است می‌گذرد اما مشکلات و معضلات جامعه ایران همچنان شبیه به همان روزهاست. البته که به واسطه پیشرفت علم و رشد جوامع، امروز ما در وضعیت گرسنگی مطلق و مرگ بخاطر قحطی نیستیم (که فاصله زیادی هم از آن نداریم!) اما شرایط زندگی و سطح رفاه مردم ایران آن‌چنان با روزگار نیاکان خود بی‌شباهت نیست.کنجکاوی من برای رسیدن به پاسخی به این سوال، که چرا ملت ایران بعد از اینهمه سال همچنان دغدغه ها و مشکلات مشابهی با نیاکان صد سال پیش خود دارند به این چند خط منتهی شد.بی خردی در تنظیم قوانینروشنفکران و فرنگ دیده های دوران قاجار ریشه تمام مشکلات ایران را شخص شاه و قدرت بی‌نهایت آن می‌دانستند. از نظر آنها، قدرت مطلقه شاه که میتوانست به تنهایی و بدون نظارت، قوانین را تغییر و تدوین کند علت بدبختی و عقب ماندگی ایران بود. قوانینی که نه بر اساس عقل، منطق و خرد فردی یا جمعی که با نفوذ سوگلی ها و مادر و خواهر شاه تنظیم میشد. اما با گذشت زمان میتوان دید که چه قانون در مجلس و توسط نمایندگان ملت تصویب شود، چه در رختخواب همایونی، وقتی اثری از عقلانیت و تجربه گذشتگان در آن نباشد در عمل تفاوتی به حال مملکت نمیکند. قانونی که توده های مردم را به بند بکشد و یوق بردگی به گردنشان بزند و ملاکان و دلالان را پربار کند، نبودش از بودنش بهتر است. پس مشکل در اینکه چه کسی و چه طور قوانین را بنویسد نیست، مشکل در بیگانگی ما با تاریخ و علم در تنظیم قوانین است.رانت و فامیل بازیبلای دیگری که در همه این سال‌ها از قاجار، پهلوی و جمهوری اسلامی جلوی چشم ماست، رانت و فامیل بازی است. از ولایت داری شاهزادگان قاجار و غارت و چپاول خانواده پهلوی بگیر تا چرخش چهره ها در رأس نظام همه و همه یک الگوی تکراری است. الگویی که قدرت را در بین یک گروه محدود تقسیم و تا زمان فروپاشی آن را نزد خود نگه می‌دارد. حلقه ای که نه بر اساس کفایت و لیاقت که صرفاً بر اساس وفاداری و یا با نیت امتیازدهی ساخته شده است. این روند چه با توپ و تفنگ رضاخانی باشد چه با شعار دموکراسی و انتخابات مردمی در نهایت به نقطه ای جز نابودی ثروت و فرصت ملت منتهی نمیشود.بی مسئولیتی و فرار از پاسخ گوییاما بدبختی و مصیبت عظمای دیگری که در تمام این تاریخ قابل رویت است، بی مسئولیتی و فرار از پاسخ گویی است. حضرات قجری که به کل منکر مشکلات مملکت بودند و رأیت را دریده و پر رو میدیدند که به شرایط زندگی در سایه ضل اللّه اعتراض میکنند. پهلوی هم خیانت غرب، حزب توده و روحانیون را مسبب مشکلات میدید و نظام هم در همه ابعاد دست اجنبی و مشخصاً آمریکا و اسرائیل را مسبب و مقصر مشکلات موجود میداند. این فرافکنی ها نتیجه مستقیم نبود یک ساختار واحد برای پاسخگو کردن مسئولین است. اگرچه از زمان مشروطه گمان میرفت که مجلس ملی میتواند با مشروطه کردن قدرت شاه آن را پاسخگو کند، اما مجلسی که با توپ و تفنگ تسلیم و با رانت و فساد درگیر باشد خود به ساختاری معیوب و فاسد تبدیل میشود که نه تنها گره از کار ملت باز نمیکند که با باج دهی به صاحبان قدرت در خباثت و جنایت آنها شریک است.وضعیت امروز ما حاصل سالها انباشت عقب ماندگی فکری و علمی است که بدون شک نمیتوان نقش استعمار را در آن نادیده گرفت اما این توجیه کننده وضعیت فعلی نیست. از مسئولین که توقعی جز بی تفاوتی و حرکت در مسیر پر اشتباه خود نیست، اما خود ما بعنوان ملت ایران باید با مطالعه تاریخ و فهم عمیق تر از سیاست تلاش کنیم آینده ای متفاوت برای ایران رقم بزنیم. و باید توجه داشته باشیم که این مسیر یک انتخاب نیست، یک الزام فوری است که اگر مثل گذشته به آن بی اعتنایی و بی توجهی باشیم کشور را وارد یک خیز برای تغییر خواهد کرد. تغییری که با نگاه به تاریخ اگر به فاجعه دیگری ختم نشود در خوشبینانه ترین حالت وضعیتی بهتر از روزگار امروز ما نیست. Saladin Saladin Wed, 21 Jan 2026 09:23:51 +0330