https://virgool.io/feed/@Takbaf در میان گره‌های فرش دستباف به دنبال رویاهای بافنده‌ایم. fa 2026-06-10 15:09:52 https://files.virgool.io/upload/users/558838/avatar/6YBlFa.jpeg?height=120&width=120 https://virgool.io/@Takbaf https://virgool.io/@Takbaf/%D8%B2%DB%8C%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%81-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-zxqn8ceoaamj فرش دستباف برای ما تبدیل به یک کالای زینتی شده است. همین باعث شده تا بافت فرش دستباف در نظر عده‌ای تنها به عنوان شغلی در مسیر تامین معیشت نگاه کنند. اما نمی‌توان فراموش کرد که فرش دستباف یک اثر هنری است. استفاده‌ی زیاد از این کالا باعث نمی‌شود تا ارزش هنری آن محو شود. فرش دستباف در هر منطقه با فرهنگ و سنت‌های آن‌ها گره خورده است. تفاوت‌های فرهنگی در نقش‌ها، ترکیب رنگ‌ها و نقشه‌ها به خوبی دیده‌ می‌شود. برای مثال در فرش دستباف ترکمن از اشکال هندسی بسیار استفاده می‌شود. همچنین رنگ لاکی در بافت قالی ترکمن پراستفاده است. اکثر نقوش فرش‌های این قوم نماد‌هایی از حیوانات گوناگون هستند. فرش دستباف ترکمن با نقش ماری گل. این نقش نمادی از جای پای شتر است.اینجاست که زیبایی شناسی فرش دستباف ایرانی اهمیت پیدا می‌کند. شناخت عناصر زیبایی فرش دستباف، باعث فهم بهتر جنبه‌ی هنری آن می‌شود. شناخت جنبه‌های هنری و زیبایی شناسی فرش دستباف ایرانی کمک می‌کند تا بهتر درک کنیم که چرا این طرح‌ها و نقش‌ها در گذر زمان و طی سالیان دراز بر صفحه‌ی فرش باقی‌مانده است و همچنان تازگی و چشنوازی خود را حفظ کرده است.زیبایی شناسیبنا به لغتنامه‌ی دهخدا، زیبا اسم فاعلی و صفت مشبهه است که از ترکیب «زیب» و «ا» ساخته شده است. به معنی زیبنده، نیکو و خوب. «زیب» نیز معنای زیور و زینت دهنده را می‌دهد. پس هرچیز که صفت زیبا به آن نسبت داده می‌شود، به این معنی است که زیور و زینت دهنده است. انسان با شعور و قدرت تشخیص خود زیبایی را درک می‌کند و از آن لذت می‌برد. طبع آدمی به زیبایی تمایل دارد و آن را می‌شناسد. در طول زمان کارشناسان و هنرمندان توانستند عناصر و عوامل مشترک زیبا در نظر آدمیان را بشناسند و بر اساس آن به آثار هنری نگاهی نقادانه داشته باشند. زیبایی شناسی عموما مبتنی بر آثار خلق شده و زیبایی‌های شناخته شده است.از آنجا که فرش دستباف با روح ایرانی عجین است، هر ایرانی می‌تواند زیبایی این فرش را درک کند و بشناسد. فرش و نقوش آن از زمان تولد همراه ایرانیان است. اولین اثر هنری که کودک ایرانی می‌بیند همین نقوش فرش دستباف است.زیبایی شناسی در فرش دستبافعواملی که باعث زیبایی فرش دستباف می‌شود دو دسته هستند. یکی زیبایی درونی فرش که حاصل نقوش زیبا و طرح‌های متناسب است. در طول تاریخ این نقش‌ها اصلاح شده‌اند و با طبع بافندگان رشد کرده و به نقشه‌های امروزی رسیده‌اند. بسیاری از این نقوش نماد‌های فرهنگی اقوام گوناگون هستند. اهمیت دیگر نقش‌های زیبای قالی ایرانی در ارزش معنوی نقوش آن است. این نقش‌ها به افسانه‌ها و اسطوره‌های مرتبط به آن مربوط می‌شود. نقش گلین بارماق، نماد رد انگشت مادر در فرش دستباف ترکمن. علاوه بر زیبایی درونی، به ارزش‌های معنوی فرش دستباف در بین ترکمنان نیز اشاره دارد.فرش‌های ایرانی این دو معیار و ارزش زیبایی شناسی، را توأمان دارند. این نقوش نه تنها دارای زیبایی در معیار‌های ظاهری در طرح، نقش و نسبت منظری هستند؛ که از نظر معنوی نیز دارای ارزش زیبایی شناسی نیز بین ایرانیان است. تکباف تکباف Thu, 15 Jul 2021 22:21:25 +0430 https://virgool.io/@Takbaf/%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF-ffd71g5ooigd در هنر بافت فرش ترکمن استاد نیاز محمد نیازی از برجسته‌ترین شخصیت‌هاست. این استاد گرانبها بر هنر بافت فرش دستباف ترکمن تاثیر بسیار زیادی گذاشته و ارزش و احترام زیادی بین مردم ترکمن دارد. تلاش‌های استاد نیازی در راه شهرت و پژوهش درباره‌ی فرش دستباف ترکمن، بر هیچ کس پوشیده نیست. او در سال ۱۳۰۳ در گمیشان متولد شد. در سن ۵۲ سالگی با خانواده به شهرستان گنبد کاووس تبعید می‌شود. جرمش سفر به مسکو بود. بدون هیچ دلیل خاصی و تنها به خاطر سفر به مسکو او را متهم به عضویت در حزب توده می‌کنند و به این دلیل به گنبد کاووس تبعید می‌شوند.نیازجان کودکی سختی داشته، در سال ۱۳۲۰ با حمله‌ی متفقین مدارس تعطیل می‌شود و او ترک تحصیل می‌کند. در این سن مجبور است تا در شغل شریف کارگری برای کسب درآمد مشغول شود. در گنبد با پسرش، که در رشته رنگرزی تحصیل کرده بود، به رنگرزی الیاف مشغول می‌شود. نیازجان می‌گوید: «در گنبد کشاورزی و دامداری وجود داشت و این خود زمینه‌ی قالی بافی است. در حقیقت قالی بافی مکمل این دو به حساب می‌آید.»استاد نیازی در زمینه‌ی رنگ فرش دستباف ترکمن، نقش‌ها و طرح‌ها و بافت فرش ترکمن فعالیت‌های ارزنده‌ای داشته است. بسیاری از نقش‌های فرش ترکمن را شناسایی و احیا کرده است. تا پیش از شروع فعالیت‌های استاد نیازی اکثر بافندگان ترکمن با نقشه‌ی ذهنی و بدون داشتن طرح‌های مشخص کار بافت فرش را انجام می‌داده‌اند. استاد نیازی یکی از دلایل ضعف و ناشناس ماندن فرش ترکمن را انجام نشدن همین پژوهش‌ها و کارهای اساسی درباره‌ی این نوع قالی ایرانی می‌دانسته است. او معتقد بود که سنت‌هایی در قوم ترکمن که جلوی کار فرش بافی برای مردان را می‌گیرد، باعث انقیاد زنان بافنده نیز شده است و همین سلسله علل آسیب‌های جدی به فرش ترکمن وارد کرده‌اند. تکباف تکباف Wed, 28 Apr 2021 00:46:03 +0430 https://virgool.io/@Takbaf/%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-ophr1m1kwrcg دو خصوصیت بارز بافته‌های ترکمن استفاده از آرایه‌های هندسی و وجود جدول رنگی ما بین قرمز تا قرمز-قهوه‌ای است. این ویژگی‌ها به صورت عام در تمام بافته‌ها وجود دارد و به طور خاص در فرش بیشتر به چشم میخورد. انواع بافته‌های ترکمنی با شیوه زندگی کوچ نشینی تطابق یافته‌اند. ترکمن‌ها تجهیزات آلاچیق و لوازم کوچ را با موادی که در دسترس آنان هستند می‌سازند. از کیف‌های مختلف گرفته تا گهواره، قالی و پوشش‌ها، بافته‌هایی برای جدا کردن فضای درون چادر. پوشش‌های ورودی، نوار‌هایی برای پنهان کردن گره‌های بین دیوارها تا سقف آلاچیق از این دسته هستند. به عبارت دیگر این خود نوعی معماری است که با انواع بافته ها ایجاد می‌شود. طراحی داخلی این فضا را نیز دیگر بار همین بافته‌ها می‌پوشانند.بسیاری از طرح‌ها از نسلی به نسل‌های بعد، سینه به سینه منتقل گشته و مختص قبایل و تیره‌های خاص شده‌اند. در این قسمت به معرفی انواع دست بافته‌های پرزدار اقوام ترکمن می‌پردازیم. صرف نظر از فرش‌های بزرگ اصلی ترکمن‌ها که های یا خالی نام دارند، همانند سایر بافته‌های خاص، به نظر می‌رسد فقط در موقعیت‌های ویژه مورد استفاده بوده‌اند، سایر موارد زیر از انواع بسیار جالب توجه بافته های ترکمنی هستند.نمازلیق ترکمنیجا نماز پافرشی که روی آن نماز می‌خوانند. غالبا با یک طرح محرابی قابل تشخیص بافته می‌شوند.سالاتشاقبافته‌ای شش ضلعی که درمورد کاربرد دقیق آن اختلاف وجود دارد. در این بافته‌ها نیز وجود طرح‌های محراب مانند در بسیاری از نمونه‌ها، برخی نویسندگان را وا می‌دارد که آن را نیز به عنوان جانماز معرفی کنند. اما برخی پژوهندگان بخصوص در بافته‌های ترکمنی مانند سیاوش آزادی، اظهار داشته است که آن‌ها به عنوان پوشش گهواره ساخته شده‌اند. در برخی مناطق به این نوع بافته سالانچاق گفته می‌شود.برخی نمونه‌ها شکافی در یک طرف‌شان دارند که این احتمال را تقویت می‌کند که به عنوان زین استفاده می‌شده اند. اما باید ذکر کرد که در اغلب نمونه‌های منتشر شده به خصوص در نمونه‌های قدیمی، چنین استفاده‌ای دیده نمی‌شود.حالچا:فرش‌هایی که در اندازه کوچک بافته می‌شوند، تقریبا به شکل مربع هستند. به عقیده‌ی بسیاری از نویسندان، آن‌ها به عنوان فرش در داخل خانه استفاده می‌شده اند. آن‌ها با نام خاصی ظاهر نشده اند و همانند فرش‌های اصلی اغلب با نام حالی یا خالی نامیده می‌شوند. البته در برخی مناطق با اضافه کردن پسوند «چا» به معنلی کوچک به این نوع فرش‌ها حالچا می‌گویند.به عقده پزوهشگر روسی و. ج. مشکووا که منبع اغلب طبقه بندی های رایج معاصر بافته‌های ترکمنی بر اساس مطالعات اوست، یک فرش کوچک با گول‌های تکه که برای آستانه در مورد استفاده قرار می‌گرفته است دویپ خالی نامیده می‌شده.انگسیبه عنوان پوشش ورودی آلاچیق مورد استفاده قرار میگرفته است. به خاطر وجود طرح محراب در بسیاری از انگسی‌ها، برخی پژوهشگران گمان دارند که به عنوان جا نماز (نمازلیق) نیز مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند. گواه آشکاری بر این شیوه استفاده از این نوع بافته وجود ندارد و برخی نویسندگان این نظر را رد می‌کنند.فرش ترکمن طرح انگسی قاپی لیقبافته ای شکیل با دو طرف آویزان که برای آویختن در بالای در ورودی آلاچیخق بافته می‌شده. برای مثال باالای انسی آویخته می‌شده است.گرمچبافته پرزدار کوچکی به شکل مسطیل و باریک. به اندازه یک میله یبست و پنج سانتی جلوی در ورودی چادر آلاچیق قرار میگرفته.هدف این بوده تا مانع ورود خاک و گرد و غبار بیرون به آلاچیق شود (مانند پادری) جولامیدور آلاچیق، اغلب روی زمینه سفید و دارای کمتر از ۳۰ سانتی متر عرض و بیش از ۲۰ متر طول دارد. نمونه معمول آن به صورت پرزدار روی زمینه با بافت تخت بافته می‌شود.اما نمونه‌های بسیار با ارزشی موجودند که کاملا به صورت پرزدار بافته شده‌اند. غالبا بافته‌های جولامی را به دو قبیله تکه و یموت نسبت می‌دهند.برخی انواع مختلف نوارها وجود دارند که برای تقویت ساختمان آلاچیق در بین ساختار آن مورد استفاده قرار می‌گیرند. این نمونه‌ها نام‌های متفاوت دیگری دارد که بسته به کاربردشان فرق دارند اما همراه با نوع اصلی نوارهاییی که در بالا توصیف شد آق یوپ نامیده می‌شوند. چووالبزرگترین نوع از انواع مختلف کیف‌های بافته شده ترکمنی که با یک رویه بافته شده هستند. توربا نیز نمونه کوچکتر چوال ها است. مفرشکوچک‌ترین قالی کیف یک رویه ترکمنی است. همانند چوال‌ها و تورباها دارای پشت تخت بافی هستند که غالبا بدون زینت بافته می‌شوند و چف و بست‌های حلقوی دارند. باید ذر شود کلمه مفرش در زبان‌های مختلف آسیای مرکزی برای توصیف انواع مختلفی از کیف‌های بافته شده مورد استفاده قرار گرفته است.بوقچاکیف‌های کوچکی شبیه پاکت نامه هستند. ک قطعه چهار رویه آن دارای چهار در مثلثی شکل است.اق باشکیف‌های کوچک کیسه مانند و اغلب با قالب مثلثی. معمولا همراه با ریسمان‌های نوار بافته و تزئین شده با منگوله. ظاهرا برای پوشاندن ته بست‌های دیرک‌های آلاچیق استفاده می‌شده‌اند. بیشتر نمونه‌های قدیمی، به یموت‌ها نسبت داده می‌شوند.داراق باشانواعی از بافته‌ها که اشیایی همچون قاشق و چنگال و آینه و... را داخل آن‌ها می‌گذارند.ایگ سالیق‌هامستطیل شکلند، تقریبا مربع با چهار بخش آویخته در پایه (برای مثال بافته‌های مشابهی مانند آن‌ها در غرب آب باشی خوانده می‌شوند.) بنا به قول پژوهشگران روسی آن‌ها به عنوان کیف‌های دوک مورد استفاده واقع می‌شوند. بنا به قول پژوهشگران روسی، آن‌ها به عنوان کیف‌های دوک مورد استفاده واقع می‌شوند.آینا خالتاهابافته‌های کوچک مستطیل شکلی هستند. در حدود ۲۵×۴۰ سانتی متر که برای حمل آینده مورد استفاده قرار می‌گیرند.آت تورباهاکیف‌های مستطیل شکلی هستند که برای بستن پوزه اسب مورد استفاده قرار می‌گیرند.آت تورباهاکیف‌های مستطیل شکلی هستند که برای بستن پوزه اسب مورد استفاده قرار می‌گیرند. چمچمه تورباها همچنین از نظر شکلی شبیه به آنند، که برای حمل قاشق‌های چوبی دسته بلند به کار می‌روند.داراق باشکیف کوچک پنج ضلعی است برای گذاشتن شانه استفاده می‌شود.دیز توربابرای نگهداری نمک، شکر و... استفاده می‌شود.تاینا کیشابافته‌ای بزرگ برای انداختن روی اسب به صورت پتو که انواع آن می‌توانسته به صورت تخت بافت یا بافت پرز دار تهیه شود. بسیاری از نویسندگان روسی همچنین سالاتشاق را به عنوان پوشش یا زین اسب معرفی کرده‌اند. ایرکلیک (تشرلیک)انواعی از پوشش‌های اسب که بیشتر شکلی شبه منحنی دارند.آسمالیقآویزه‌های که از پهلوی شتر آویخته می‌شوند. از قرار معلوم همیشه به صورت جفت تهیه می‌شده. شکل معمول آن پنج ضلعی است. اما تعدادی بسیار کمیاب به صورت نمونه‌های هفت ضلعی نیز موجود هستند. همچنین مان می‌رود بافته‌های بزرگ مستطیلی مکه سالورها می‌بافتند و دارای بریدگی T شکل در ترکبیشان هستند در میان ترکمن‌ها همین کاربرد را داشته‌اند.خالیق/دیزلیقبافته‌هایی شبیه قاپی‌لیق‌ها، اما کوچکتر و معمولا با آویزه‌ای مستطیل شکل به عنوان زینت جلو سینه شتر آویخته می‌شود. خالیق کلمه‌ای است که در میان نویسندگان غربی طرفدار دارد و پژوهشگران روسی کلمه دیزلیق را ترجیح می‌دهند. دیه دیزلیق/توتاشکوچکترین بافته پنج ضلعی که برای پوشاندن جلو زانوی شتر به کار می‌رود. اغلب در جشن‌ها و مراسم ویژه مانند ازدواج مورد استفاده قرار می‌گیرد. آزادی در کتاب فرش‌های ترکمنی یک جفت بافته بسیار کوچک را با نام توتاش یا گیره تابه توصیف می‌کند. با ذکر این نکته که این قطعات همیشه به صورت جفت تولید می‌شده‌اند. تکباف تکباف Sat, 06 Mar 2021 03:19:42 +0330 https://virgool.io/@Takbaf/%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA%D9%87-%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3-%D9%82%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-kwelt4gneazu قالی ترکمن در میان اقوام ترکمن ارزش کارکردی دارد. یعنی از این فرش تنها به عنوان کفپوش و یا به عنوان یک کالای تزئینی استفاده نمی‌شود. بلکه به عنوان یک کالای کاربردی در میان این قوم بافته و استفاده می‌شود. شاید یکی از دلایل اینکه این فرش سال‌ها ناشناخته بوده همین مسئله است. اینکه این فرش بخشی جدا نشدنی از زندگی و محل سکونت این مردمان بوده است. به همین خاطر تمام تولیدات فرش در خانه استفاده می‌شده است و به بازار نمی‌رسیده.برای دانستن پیشینه فرش ترکمن همین کافی است که بدانیم نخستین فرش مکشوفه در جهان به نام قالی پازیریک در مکانی به دست آمد که پس از سکاهای آریایی، تیره‌های نژاد زرد و سپس اوغوزهای ترک و ترکمن در آن نواحی، قرن‌ها می‌زیستند. بعد‌ها به تدریج به نقاط مختلف کوچ کردند. فرش ترکمن در حقیقت زاده ذهن خلاق و فکر و اندیشه جستوجوگر مادر و زن ترکمن است.زنان در حال بافت قالیهنر قالی بافی ترکمنزن ترکمن زندگی‌اش را وقف قالی و قالی بافی می‌کرده و باعث ارتقاء این هنر در طول تاریخ شده است. از لحاظ منشا تاریخی شکی نیست که قالی بافی در میان مردمان گله دار و سپس روستایی پیدا شده. در این مسیر رشد و نمو کرده و به بالندگی رسیده است. این هنر که فعالیتی کاملا خانگی بوده، هنوز هم برقرار و در مناطق روستایی و عشایری مشاهده می‌شود. هدف اینگونه فعالیت هنری و خانگی گاه صرفا بروز استعداد، هنر و توانایی فردی است. به این دلیل دختران ترکمن فرش زیر پای خود و همسر آینده خویش را شخصا می‌بافند.اصولا از همان قدیم یکی از صنایع مهم آسیای میانه، بافته‌های مختلف بویژه فرش و قرینه‌های آن بود. این دست بافته ها از راه ایران و قسطنطنیه به اروپا هم می‌رسید. ترکمن‌های سلجوقی هم در این انتقال سهم عظیمی داشتند. ایشان این هنر را از آسیای مرکزی، تا مرزهای بیزانس روم شرقی رساندند. همینطور مارکوپولو در سفرنامه‌اش در دیدار با ترکمن‌های شام و قیصریه، از فرش‌ها و پارچه‌های ابریشمی قرمز رنگ زیبای این مناطق نوشته است.فرش ترکمن از زبان دیگرانجوزافابار بارو سفیر ونیزی‌ها که در قرن ۹ ه.ق به دربار اوزن حسن حاکم ترکمن‌های آق قویونلو آمده بود. در توصیف دیدار از محل نشینم وی، نمایی از فرش‌های بسیار بزرگ را ارائه می‌دهد و می‌نویسد: «براستی آن بنایی بود سخت زیبا. (منظور محل استقرار اوزن حسن است.) زیرا چوب و تیر را به شکل قبه (آلاچیق) درآورده و اطراف آن را پارچه‌های ابریشمین گلدوزی و زربافت آویخته و بر کف آن فرش‌های بسیار عالی گسترده بودند که بیش از ۱۴ قدم طول هرکدام از آن‌ها بود.»عین السلطنه که به سال ۱۳۲۴ (جمادی الاول) از طرق مشهد به ترکستان رفته بود؛ پس از توضیحات فراوان درباره تغییر وضعیت زندگی ترکنان، از قالی‌هایی بافت زنان که بسیار زیبا بود نیز نام می‌برد. وامبری در طول سفرش پس از عبور از بخارا و بلخ، به خانات میمنه رسید. در آنجا از اسب‌های ترکمن تعریف کرد. سپس درباره بافتنی‌های زنان ترکمن این نواحی نوشت: «بازار مکاره میمنه مملو از قالی و قالیچه و پارچه‌هایی که نصف از پشم شتر بافته شده‌اند می‌باشد که توسط زنان ترکمن برای فروش عرضه می‌شوند...» پس از سلجوقیا هم تراکمه این هنر زیبنده و زیبای قومی را تا اقصی نقاط جهان بعد از هر کوچ بردند. هم اکنون جمعیتی انبوه از طوایف و تیره‌های ترکمن همچون سالور، ساریق، ارسای، تکه، علی ایلی، چاودار و... در افغانستان می‌بینید که علامه بر پرورش گوسفندان مشهور قراگل معروفترین قالی بخارا را می‌بافند.کتاب لسینگ از نقش فرش‌های شرقی موجود در تابلوهای سده پانزده و شانزده اقتباس شده. در این کتاب به نمونه های بارزی درباره ماندگاری طرح فرش‌های مردمان آسیای مرکزی برخورد می‌کنیم. وی همچینین به یک تابلوی متعلق به سده پازدهم اشاره می‌کند. تابلویی که در موزه اینسبورگ اتریش نگه داری می‌شود. در آن نقش یک فرش ترکمن به چشم می‌خورد.فرش-گلیم ترکمننیاز جان و فرش ترکمننیاز جان در رابطه فرش ترکمن می‌گوید: «از قرن هفتم تاکنون، بیش از چهل محقق اروپایی در پیشینه و هویت فرش ترکمن تحقیق کرده‌اند. هم اکنون نیز پژوهشگران نتایج کار خود در این زمینه را منتشر می‌کنند. حال آنکه در ایران، در زمینه قالی ترکمن چنین نیست.»استاد نیازی از فرش ترکمن چنان سخن می‌گوید که در می‌یابیم فرش ریشه در هستی او دارد. به راستی نیز بر همین باور است. او میگوید: «یگانه دوام و بقای ترکمن، فرش اوست.» ترکمن‌ها را در جهان به خاطر قالی ترکمن می‌شنایند. این قول در هرجا که مطرح و دیده شده‌است، از طریق این هنر بوده.استاد نیازی پدر فرش ترکمنفرش دستباف ترکمن در جهانترکمن‌ها را در جهان به خاطر قالی ترکمن می‌شناسند. این قوم در هر جا که پیشرفتی داشته است از این طریق بوده. صنعت و تکنولوژی ترکمن‌ها، همواره پس از فرش آنان مطرح است. در ترکمنستان کتابی چاپ نمی‌شود مگر آنکه نقش ماری گل در ابتدای آن باشد. نقشی که تبدیل به نشانه‌ی قوم ترکمن شده است. در ترکمنستان همه‌ی کاشی کاری دیوار‌های موزه‌ها، درگاهی‌ها و حتی آشپزخانه‌ها این نقش را دارد. آن‌ها هر پیشرفتی را مدیون توجه به هنر قالی بافی می‌دانند.پژوهش در فرش دستباف ترکمناوایل قرن سیزدهم هجری بین طوایف ترکمن و سپاهیان تزار برخورد‌های بسیاری روی می‌دهد. سرانجام دولت تزاری حاکمیت خود را در منطقه برقرار می‌کند. اداره‌ی سرزمین ترکمنستان به ژنرالی به نام بوگولیوبف سپرده می‌شود. طوایف شکست خورده گاهی برای تحکیم مناسبات خود، قای‌هایی به بوگولیوبف حاکم منطقه هدیه می‌کردند.او دریافت که فرش‌ها و نقش‌های گوناگونی در میان ترکمن‌ها وجود دارد. هر یک از نقش‌ها به قومیت و خصوصیتی خاص تعلق دارد. از این رو به گردآوری ۵۰ الی ۶۰ قالی ترکمن از طوایف گوناگون پرداخت. او جوان نقاشی را به خدمت در آورد تا تک تک نقش‌های قالی‌ها را ترسیم کند. پژوهش بوگولیوبف در پیشینه فرش دستباف ترکمن اهمیت ویژه‌ای دارد. حاصل کار او کتابی شد که سال‌ها بعد به زبان‌های دیگر نیز ترجمه شد.پژوهشگر دیگری به نام مشکووا که بیست و پنج سال داشت به آسیای مرکزی آمد.  تا پنجاه سالگی به مدت بیست و پنج سال، در زمینه‌ی فرش ترکمن به پژوهش مشغول بود. آثار این تحقیق به صورت کتابی ارزشمند چاپ و به زبان‌های گوناگون ترجمه شد. این کتاب اثری جامع و کامل درباره‌ی فرش ترکمنی است. استاد نیازی از این کتاب نقش فرشی به نام انگسی (انسی) را برداشت کرد که قالیچه‌ای سجاده مانند است. این فرش‌ها مانند فرش مورد استفاده قرار نمیگیرد. بلکه در مدخل چادر بزرگان قوم آویخته می‌شود. نقش‌های این فرش عمودی است و مغایر نقش‌های سنتی ترکمن است. با این وجود آن را گرفته و در فرش‌های امروزی با تغییرات وارد کرده است.آنچه خواندید پیشینه کوتاهی از فرش ترکمن بود. منبع بخشی از این یادداشت «کتاب فرش دستباف ترکمن بازتاب خلاقیت و هنر» بوده است و امیدواریم این متن خواننده را به خواندن کتاب ترغیب کند. این کتاب به فرهنگ قوم ترکمن و فرش‌های این قوم می‌پردازد. تلاش خواهم کرد مطالب بیشتری درباره‌ی فرش ترکمن و فرهنگ ترکمن در اختیار شما قرار بگذارم. تکباف تکباف Sat, 30 Jan 2021 23:23:00 +0330 https://virgool.io/@Takbaf/%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%90-%D9%81%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%81-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86-vg6a7difdxtk فرش‌های دستباف ترکمن از فرش‌های اصیل ایرانی هستند. زنان ترکمن سالیان سال فرش‌های زیبای ترکمن را از گره زدن رشته‌های پشمی به چله‌های دار قالی خلق کرده ‌اند. هر مادر ترکمن وظیفه‌ی خود می‌دانسته است این هنر بی‌نظیر را به دختر خود بیاموزد. زن ترکمن بر دار قالی زندگی خود را نقش می‌زده است. طرح‌ها و نقش‌های فرش ترکمن همه پیوندی نزدیک با طبیعت و محیط زندگی ترکمنان دارد. فرش ترکمن با نقش فیلپی گلنقش‌های فرش ترکمن نماد اقوام مختلف و برگرفته از زندگی این مردمان است. اکثر این نقشمایه‌ها به طبیعت مربوط می‌شوند. در ادامه چند نقشمایه‌ی مهم و پر تکرار در فرش‌های ترکمن را به شما معرفی خواهیم کرد.نقش ماری گلماری گل معروف ترین نقش فرش ترکمن است. این طرح نمادی است از قوم ترکمن. نام دیگر این نقش کوشک داوانی است. این نقش از جای پای شتر الگو گرفته شده است. نشان از جایگاه مهم شترها در زندگی قوم ترکمن داشته است. این نقش از پر تکرار ترین نقش‌ها بین ترکمنان است. در کشور ترکمنستان جلد اکثر کتاب‌هایی که به چاپ می‌رسند با ماری گل آذین می‌شود. در پرچم کشور ترکمنستان نیز طرح ماری گل اولین نقشی است که دیده می‌شود. فرش‌های دستباف زیادی در بین قوم ترکمن با استفاده از نقش ماری گل بافته می‌شود.نقش ماری گل بر فرش ترکمنآق غازآق غاز به معنی غاز است. همانطور که در فرش زیر می‌بینید این طرح از چهار سر غاز تشکیل شده است. (درواقع یک جفت چهارتایی. از آنجا که ترکمنان از اشکال هندسی در فرش استفاده می‌کنند و نقش‌هایشان قرینه است، می‌توان گفت که وجود ۸ سر غاز، درواقع تکرار همان ۴ سر است.) این دو تا از این چهار سر به رنگ تیره و دوتای دیگر به رنگ روشن هستند. این می‌تواند نمادی از ۴ فصل سال است. عده‌ای معتقدند که سر‌های روشن نماد بهار و تابستان و سرهای تیره نماد پاییز و زمستان هستند. عده‌ای دیگر اعتقاد دارند که این چهار سر نماد عناصر اربعه هستند. آب و آتش، باد و خاک.نقش آق غاز در فرش ترکمنگلین بارماقگلین بارماق یکی از زیباترین نقش‌های فرش ترکمن است. این کلمه را به انگشت خونین مادر یا انگشت عروس ترجمه می‌کنند. این طرح یک نقش تکرار شونده است که در حاشیه‌ی قاب فرش قرار دارد. در عکس زیر دو ردیف گلین بارماق بر روی فرش بافته شده است. عده‌ای درمورد این طرح معتقد هستند که از این نقش تازه عروسانی استفاده می‌کردند که عازم خانه‌ی شوهر بوده‌اند. این فرش را خودشان برای جهیزیه می‌بافتند و در منزل خود استفاده می‌کرده‌اند. عده‌ای دیگر نیز معتقدند که گویی اثری است از سر انگشتان خونبار مادر. که از زحمت زیاد خون از انگشتانش چکیده و لکه‌ی خون همچون نشانی بر فرش باقی مانده.نقش گلین بارماق در دو ردیف روی این فرش بافته شده است. تکباف تکباف Fri, 29 Jan 2021 23:52:42 +0330