https://virgool.io/feed/@_mohammad_h fa 2026-06-08 00:59:52 https://files.virgool.io/upload/users/56461/avatar/eSRdDI.png?height=120&width=120 https://virgool.io/@_mohammad_h https://virgool.io/ap-sharif/%D9%BE%D8%AA%D8%B1%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DB%8C%DA%A9-xuujvlavns3q چند ترم دستیار آموزشی (TA) درس برنامه‌سازی پیشرفته در دانشکده کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف بودم و توی این ترم‌ها چیزایی یادگرفتم که احتمالاً برای بقیه دانشجو ها و دستیاران آموزشی مفید باشه:مهم ترین موضوع: انگیزه اصلی، هدف و اولویت اول تیم دستیاران آموزشی: فقط افزایش یادگیری دانشجو هاتوی ترم های مختلف به وضوح دیدم کسایی که برای افزایش کیفیت درس و بالا بردن یادگیری دانشجو ها دستیار آموزشی شدن حتما پشتکار و دغدغه بیشتری دارن و وقت زیادی نسبت به سایر دستیاران می‌گذارن و اگه افراد اصلی تیم دستیاران آموزشی با این انگیزه بیان تاثیر مثبت قابل توجهی روی کیفیت ارائه درس، تمرین و پروژه می‌گذارن.در ادامه یه سری موارد توی ترم های مختلف انقدر تکرار شد که ما اسم پترن یا الگو رو براش گذاشتیم! توی مهندسی نرم افزار به راه حل های پر تکرار که امتحان خودشونو پس دادن و برای حل مسئله های پرتکرار استفاده میشن اصطلاحاً «Pattern» یا «الگو» میگن:الگوی اول: بازخورد سریع (fast feedback)فرض کنید یک رویه اشتباه توی تیم TA ها وجود داره یا در بخشی دچار مشکل شدیم که هنوز مسئول مربوط به اون بخش از اون مشکل آگاه نشده، باید مکانیزمی وجود داشته باشه که دانشجو ها یا حتی سایر دستیاران آموزشی که دارن اون مشکل رو می‌بینن در سریع‌ترین زمان ممکن بتونن اون مشکل رو به افراد مسئول اطلاع بدن و اگه اقدام درستی برای حل اون مشکل انجام نشد بتونن اون مشکل رو به سر تی ای اعلام کنن. ما بار ها تجربه کردیم که نظرسنجی‌های آخر ترم برای سنجش کیفیت درس کافی نیستن، وقتی به پایان یک ترم می‌رسیم خیلی از بچه ها یادشون نیست چه مشکلاتی در طول ترم وجود داشته و برای همین معمولاً بازخورد های دقیق و موثری نداریم. اگر دستیار آموزشی هستین برای این مکانیزم از همون اول ترم فکر کنین و در طول ترم تلاش کنین از کانال های مختلف از دانشجو/بقیه دستیاران آموزشی/استاد بازخورد بگیرین، اگر تعداد بازخورد ها زیاده به بازخورد هایی که تکرار بیشتر دارن اولویت بدین و اونا رو اعمال کنین، و بعد هم به صورت شفاف به اون افراد بگین که بازخورد ها رو چطوری اعمال کردین که دلسرد نشن.الگوی دوم: پروژه گروهی و کار تیمییکی از مهم ترین مواردی که دانشجو ها در این درس یاد می‌گیرن کار تیمی روی یک پروژه شی گرا هست بنابراین تلاش می کنیم پروژه سنگین تر از توان «یک» نفر طراحی بشه که افراد تشویق بشن به صورت گروهی روی پروژه کار کنن و انواع تعامل های تیمی از قبیل تقسیم کار، قانع کردن هم تیمی، پیگیری کار و تمرکز روی خروجی نهایی تیم رو تمرین کنن. همچنین تلاش می کنیم بچه های شریف که معمولاً توی دوران دبیرستان روی نمره خودشون تمرکز داشتن، یادبگیرن اگه خروجی تیم کم باشه نمره همه کم میشه و خروجی مثبت یا منفی تیم بین همه‌ اعضا مشترک هست. پیشنهاد ما اینه که تیم‌های پروژه حتماً سه نفره در نظر گرفته بشه چون مدیریت و کنترل تیم‌های چهار نفره به بالا برای بچه‌های ترم دو و سه که معمولاً تجربه‌ی کار تیمی زیادی ندارن سخته و از طرفی در تیم دو نفره هم مجال تمرین کردن خیلی از مهارت های کار تیمی پیش نمیاد.در نوشته های بعدی تلاش می‌کنم در مورد پترن های شیوه تعامل با دانشجویان قوی و ضعیف و تجربیاتی که در این زمینه داشتیم بنویسم. محمد حقیقت محمد حقیقت Mon, 02 Mar 2020 15:55:09 +0330 https://virgool.io/@_mohammad_h/%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D9%86-akrdcbinht81 پرده‌ی اول، هیجان ورودتا 18 سالگی یه دانش آموز با انگیزه‌ی درسخون بودم و همه چیز خیلی عادی پیش می‌رفت، ماجرا از ورود به دوران دانشجویی شروع شد انگار وارد یک فضای ناشناخته‌ی جدید شدم و جریان زندگی خیلی جدی‌تر و سریع‌تر شد. تا قبل از دوران دانشجویی تعداد انگشت شماری تصمیم مهم گرفته بودم اما در دوران دانشجویی کلی مسئله‌ی مهم بود که باید براشون تصمیم می‌گرفتم، مشورت‌ها و گفتگو‌ها شروع شد، در طول سال اول و دوم دانشجویی ساعت‌ها توی خوابگاه و دانشگاه با هم‌دوره‌ای‌ها و سال بالایی‌ها حرف زدیم و فکر کردیم تا بتونیم تصمیمات درستی بگیریم. یادم هست بعضی وقت‌ها صحبت‌ها تا سحر طول می‌کشید!پرده‌ی دوم، تلاش زیاد و شب‌های امتحانورود به شریف نیاز به تلاش زیادی داشت، البته گذروندن درس‌های شریف هم نیاز به تلاش زیادی داشت. شب‌های میانترم و پایانترم توی خوابگاه دیدنی بود، هر چند نفر گوشه‌ای نشسته بودن و با هم درس می‌خوندن، روشی که ما برای درس‌های سنگینی مثل ساختار، معماری، سیستم عامل، شبکه، طراحی الگوریتم و کامپایلر استفاده کردیم و خیلی خوب نتیجه داد، درس خوندن به صورت دست جمعی بود به این صورت که چند نفر با هم اسلاید‌ها رو از روی یک لپ تاپ می‌خوندن و معمولاً هر کسی زود‌تر محتوای اون صفحه رو می‌فهمید برای بقیه توضیح می‌داد.پرده‌ی سوم، انتخاب مسیر صنعتاز همان روز‌های اول دنبال راهی بودم که بتوانم با دانش کامپیوتر مسائل واقعی رو حل کنم و از راه حل این مسائل ارزش تولید کنم. در کنار اون دوست داشتم در ابعاد فنی رشد کنم و برای همین مسیر صنعت رو انتخاب کردم، در زمان دانشجویی علی رغم مخالفت‌های افراد مختلف وارد یک شرکت دانش بنیان شدم، در کار تونستم تجربه‌های خیلی زیادی کسب کنم و همچنین علاوه‌بر رشد فنی و مالی، در مهارت‌های نرم (soft skills) رشد کردم و حالا در پایان دوران کارشناسی احساس می‌کنم مهم‌ترین و اثرگذار ترین تصمیم دوران دانشجویی‌ام بوده.پرده‌ی چهارم، فارغ التحصیلیهشت ترم رو با فراز و نشیب گذروندیم. هم مشورت کردیم هم آزمون و خطا کردیم و دوستان خیلی خوبی پیدا کردیم، کار تیمی یاد گرفتیم، بیش از همه چیز با هم «رشد» کردیم. حالا در پایان کارشناسی و به پشتوانه‌ی پشت سر گذاشتن صد‌ها ددلاین و تمرین و امتحان و هزاران ساعت تلاش می‌تونیم بگیم داریم مهندس می‌شیم، مهندس دانش‌آموخته‌ی دانشکده‌ی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف!جشن فارغ التحصیلی و عکس یادگاری با سر در دانشگاه شریف محمد حقیقت محمد حقیقت Fri, 06 Sep 2019 22:00:57 +0430 https://virgool.io/@_mohammad_h/%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B7-%D9%82%D9%88%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B9%D9%84%D9%85-%D9%88-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-d90t0xhttvte فکر کنم پاییز ۹۷ بود که اولین بار دیدمش، دانشجوی علم و صنعت بود، یه پسر عجیب که مشتاقانه از من می‌خواست به عنوان مستمع آزاد (کسی که رسماً درس رو بر نداشته اما میاد سر کلاس‌ها و تمرین‌ها رو حل می‌کنه) توی گروه دانشجو ها، کوئرا، تمرین و پروژه درس برنامه‌سازی پیشرفته دانشگاه شریف حضور داشته باشه. باهاش موافقت کردم و شروع کرد...چند وقت بعد دیدم سوالاتش با بقیه دانشجو ها فرق داره، راجع به چارچوب‌ها و فرآیند های دستیاران آموزشی می‌پرسه و تلاش می‌کنه پایپلاین CI رو برای پروژه راه بندازه...چند هفته پیش، ترم بهار ۹۸ تموم شده بود و بعد از چند ماه به صورت اتفاقی پیام خیلی وقت پیششو دیدم که دنبال قالب لاتک تمرین‌های شریف بود، سر صحبت رو باز کردم که این پیام رو برام فرستاد:سلام. عیدت مبارک. ممنون.خسته نباشی بابت زحمت‌هایی که در طول ترم در در طول این سال‌های واسه ای‌پی کشیدی واقعا کارهایی که تو کردی خیلی سطح ای‌پی شریف رو بالا برد و واقعا دست مریزاد...تمرین‌هایی که زدیم توی سایت درس (https://sauleh.github.io/ap97/assignments) هست و اونام چیزای جالبی از کار دراومد. البته سطحش که به شریف نمیرسه ولی خب...خلاصه خیلی ممنون ازت. روز خوبی داشته باشی.فهمیدم که ترم بهار ۹۸ توی علم و صنعت دستیار آموزشی درس برنامه‌سازی پیشرفته شده و نقاط مثبت شریف رو با ایده های خوب خودش ترکیب کرده، یک تی ای با انگیزه، یک تیم قوی و یک استاد خوب داشتن که باعث شده بتونن کلی ایده‌ی خوب رو عملیاتی کنن.اون دانشجوی مستمع آزاد ترم پاییز شریف، توی ترم بعد تی ای علم و صنعت شده بود و انصافاً ایده های خیلی خوبی اجرا کردن که بعضی از اون‌ها توی شریف هم اجرا نشده بود. این لینک گزارش پایانی سر تی ای برنامه‌سازی پیشرفته دانشگاه علم و صنعت هست که نکات مثبت و همچنین چالش‌هایی که داشتن رو نشون میده.اینجا هم لینک درس هست که به نظرم خیلی تر و تمیز هست:https://sauleh.github.io/ap97و همچنین تمرین‌ها:https://sauleh.github.io/ap97/assignmentsنقاط قوت جدی ارائه علم و صنعت که به نظرم ناشی از تلاش و همکاری منسجم استاد، سر تی ای و تیم تی ای ها بوده:داشتن Code Review به این صورت که تی ای ها کد دانشجویان رو Review می کننتدریس و به کار گیری Unit Test و در نظر گرفتن بارم برای اونلاتک بودن تمرین‌هااستفاده از CI/CDنکته‌ی مهمی که در بخش‌های مختلف رعایت کردن تلاش زیاد برای استاندارد بودن ابزار ها و مستندات هست، یعنی از جنبه‌های مختلفی میشه این تلاش برای استاندارد بودن رو حس کرد. از این که صفحه درس روی github هست، تمرین‌ها لاتک هست، Review ها به صورت اصولی با استفاده از pull request روی visualstudio.com انجام میشه و براش راهنما وجود داره (Azure DevOps فعلی) نکته‌ی دیگری هم که توجهم رو جلب کرده اینه که برنامه‌سازی پیشرفته علم و صنعت با زبان سی شارپ و ویژوال استادیو ارائه میشه که با توجه به تعداد زیاد پروژه‌های دات نت در ایران به نظر کاربردی و فکر شده هست. در پایان ترم هم روی کانال درسشون یک راهنما برای کسایی که علاقه‌مند به یادگیری بیشتر هستن گذاشته بودن که برای ادامه چه چیزایی رو می‌تونن بخونن.از دیدن این اتفاقات در دانشگاه علم و صنعت بسیار خوشحال شدم و انرژی گرفتم، امیدوارم هر ترم دانشجو‌های دغدغه‌مند و پر انرژی بیشتری در کنار اساتید منعطف و قوی قرار بگیرن و بتونن درس‌ها رو با کیفیت‌تر، کاربردی‌تر، به‌روزتر و جذاب‌تر ارائه کنن. محمد حقیقت محمد حقیقت Fri, 06 Sep 2019 20:03:29 +0430 https://virgool.io/rayanesh/%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81-%DA%86%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%DB%B3-eciu1crtwdg7 در نوشته قبل گزارش ترم بهار ۹۷ را بررسی کردیم و در این نوشته می‌خواهیم به گزارش ترم پاییز بپردازیم:گزارش تحلیلی پروژه برنامه‌سازی پیشرفته ترم پاییز ۹۷ و مستند تجربیات ما برای دستیاران آموزشی ترم‌های آیندهدر این پروژه تلاش کردیم اهداف مربوط به یادگیری را در دو بخش یادگیری‌های فنی و یادگیری‌های غیر فنی دنبال کنیم.نمونه پروژه یکی از تیم‌های کاندید جذاب ترین پروژهاهداف مرتبط با یادگیری‌های فنی:1) آشنایی با برنامه‌نویسی شی گرا - OOP در زبان جاوا (توانایی طراحی کلاس‌ها و استفاده از پترن MVC)2) استفاده از github3) انجام ریفکتور کد4) آشنایی با گرافیک در جاوا5) آشنایی با برنامه‌نویسی چند ریسه‌ای و دیباگ آن6) انجام انواع Serialization7) آشنایی با Socket و برنامه‌نویسی شبکه در جاوا8) طراحی و انجام تستاهداف مرتبط با یادگیری‌های غیر فنی:1) توانایی کار کردن در تیم2) تقسیم کار درست و درگیر بودن همه‌ی اعضای تیم3) زمان‌بندی و تخمین درست4) مدیریت شرایط بحرانی و توانایی اولویت بندی کار‌هادر راستای محقق شدن اهداف بالا اقدامات اجرایی زیر صورت گرفت:* الزام ساختن Repository در github* اضافه شدن قابلیت‌های جدید در فاز‌های بعد باعث می‌شد کد قبلی مرتباً نیاز به ریفکتور داشته باشد* در نظر گرفتن قابلیت‌هایی مانند ذخیره بازی و همچنین پخش زنده‌ی آن که تیم را درگیر طراحی مدل ذخیره و ارسال بهینه داده می‌کرد و از طرفی آشنایی با انواع Serialization را در پی داشتنقاط ضعف پروژه این ترم:1) جدی نبودن ددلاین‌های رلیز و اتمام فاز2) لاتک نبودن داک هیچ یک از فاز ها3) نبود مکانیزمی برای جلوگیری از کم‌کاری نفر سوم در بعضی از تیم‌ها4) نبود الزام در استفاده از continuous integration5) عدم پرداختن به Unit Test6) فرد بودن ترم که باعث می‌شد وقت بچه ها محدود باشد و درس های سنگینی مثل ساختار و آمار باعث می‌شد فرصت دانشجویان و پشتیبان ها کم تر باشد، همین موضوع باعث افزایش مشکلات زمانبندی نیز می‌شد7) کیفیت پایین بعضی از کارگاه هااز موارد بالا، موارد 3 و 4 و 5 در ترم بهار ۹۷ نیز به عنوان مشکل وجود داشت، به این نتیجه رسیدیم که تا گروهی انگیزه کافی نداشته باشد این کار انجام نمی شود و می توان گفت دست تی ای ها برای الزام کردن این موارد تا حدودی بسته است و یادگیری این مطالب باید خواست خود تیم باشد، و راه های اجرا کردن آن را در طول ترم (نه آخر ترم) از پشتیبان ها پیگیری کند.نقاط قوت و مواردی که اجرای آن‌ها با نتایج بسیار خوبی همراه بود: (بخشی از این موارد برای اولین‌بار اجرا می‌شدند)1) حفط 7 مورد از 8 مورد نقطه قوت ترم بهار 97 که در گزارش تحلیلی ترم بهار ۹۷ به آن اشاره شده است. با این که ترم فرد بود و وقت بسیار محدود تر از ترم زوج اما حفط اکثر موفقیت های ترم بهار بزرگترین دستاورد ترم پاییز بود.2) برگزاری چالش TW برای اولین بار که برای تعامل بیشتر اعضای تیم و پشتیبان ها و همچنین راه اندازی زیرساخت های اولیه تیم ها مثل گیت و تفکر جمعی روی یک طراحی در نظر گرفته شده بود، البته اشکالاتی نیز در این رویداد بود اما بر اساس بازخورد های مختلفی که گرفتیم روی هم رفته اقدام مثبت و موثری بود.3) تاکید بر انجام اصل بازی farm frenzy به جای خواندن داک های پیچیده، این مورد باعث شد که دانشجویان یک چشم انداز مناسب از خروجی نهایی داشته باشند و باعث شد کیفیت پروژه ها بسیار بالا رود. من به این نتیجه رسیدم اگر خود بازی مد نظر رلیز شود، تاثیری بسیار بهتری از نوشتن ده ها صفحه داک دقیق برای پروژه دارد. البته برای بخش شبکه که جزء خود بازی نبود داک خوبی رلیز شد که معماری شبکه مورد نظر را توضیح می‌داد.4) با توجه رضایت دانشجویان ترم بهار از پشتیبانان پروژه، در این ترم وظایف پشتیبانان گسترده تر شد و آنان در تمرین ها نیز به دانشجویان کمک کردند و به طور کلی تلاش شد کیفیت رائه درس برنامه سازی پیشرفته نسبت به ترم های قبل افزایش یابد.بر اساس بازخورد‌های دریافت شده از افراد مختلف و همچنین ارزیابی‌های انجام شده کیفیت خروجی نهایی پروژه‌ی دانشجویان این دو ترم اخیر به طور محسوسی از ترم‌های گذشته بالاتر بوده است که اصلاحات بالا و همچنین تلاش جدی خود دانشجویان در جهت یادگیری از دلایل اصلی آن است.کاندید‌های جذاب ترین پروژه ترم پاییز ۹۷ برنامه‌سازی پیشرفته دانشکده مهندسی کامپیوتر شریف:(بسیاری از پروژه ها کیفیت فنی بالایی داشتند اما فقط پروژه هایی که فیلم فرستادند را کاندید کرده‌ایم)گروه 1:https://www.aparat.com/v/RKrqxگروه 5:https://www.namasha.com/v/ab2QCCadگروه 10:https://www.aparat.com/v/IDidoگروه 11: https://www.aparat.com/v/59HVUگروه 17:https://www.aparat.com/v/2N10Yدر نهایت طبق نظرسنجی گروه 5 برنده این چالش بود!در پایان لازم می دانم از همه‌ی دستیاران آموزشی و دانشجویان عزیز به خاطر همراهی‌شان تشکر کنم و همچنین تشکری ویژه از استاد مصطفی زاده دارم که با حمایت و میدان دادن به تیم پروژه باعث شدند بتوانیم اصلاحات بالا را انجام دهیم. ان شاء الله که نقاط مثبت این گزارش در ترم‌های آینده با قدرت ادامه پیدا کند و نقاط منفی آن بر طرف شود.محمد حقیقت، مسئول پروژه درس برنامه‌سازی پیشرفته ترم پاییز ۹۷۱۰ اسفند ۹۷ محمد حقیقت محمد حقیقت Thu, 01 Aug 2019 04:39:10 +0430 https://virgool.io/rayanesh/%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81-%DA%86%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%DB%B2-hyh7zh8pbmfw در قسمت قبلی این نوشته در مورد انگیزه برای اصلاح شیوه‌ی ارائه این درس به خصوص در تمرین و پروژه صحبت کردیم. در این قسمت به گزارش اولین ترمی که به صورت جدی درگیر اصلاح فرآیند‌های مربوط به این درس شدیم می‌پردازیم.پروژه‌ی گروه شماره یک، علاوه بر پیاده سازی بازی Clash یک اپلیکیشن کنترل کننده‌ی اندروید از طریق نیز برای آن نوشته بودندگزارش تحلیلی برنامه‌سازی پیشرفته ترم بهار ۹۷ و مستند تجربیات ما برای دستیاران آموزشی ترم‌های آیندهدر این پروژه تلاش کردیم اهداف مربوط به یادگیری را در دو بخش یادگیری‌های فنی و یادگیری‌های غیر فنی دنبال کنیم.اهداف مرتبط با یادگیری‌های فنی:1) آشنایی با برنامه‌نویسی شی گرا - OOP در زبان جاوا (توانایی طراحی کلاس‌ها و استفاده از پترن MVC)2) استفاده از Git3) انجام ریفکتور کد4) آشنایی با گرافیک در جاوا5) آشنایی با برنامه‌نویسی چند ریسه‌ای و دیباگ آن6) انجام انواع Serialization7) آشنایی با Socket و برنامه‌نویسی شبکه در جاوا8) طراحی و انجام تستاهداف مرتبط با یادگیری‌های غیر فنی:1) توانایی کار کردن در تیم2) تقسیم کار درست و درگیر بودن همه‌ی اعضای تیم3) زمان‌بندی و تخمین درست4) مدیریت شرایط بحرانی و توانایی اولویت بندی کار‌هادر راستای محقق شدن اهداف بالا اقدامات اجرایی زیر صورت گرفت:* الزام ساختن Repository و عضویت دستیار آموزشی پروژه در آن و امکان مانیتور تعداد کامیت هر یک از اعضای تیم* اضافه شدن قابلیت‌های جدید در فاز‌های بعد باعث می‌شد کد قبلی مرتباً نیاز به ریفکتور داشته باشد* در نظر گرفتن قابلیت‌هایی مانند ذخیره بازی و همچنین پخش زنده‌ی آن که تیم را درگیر طراحی مدل ذخیره و ارسال بهینه داده می‌کرد و از طرفی آشنایی با انواع Serialization را در پی داشتنقاط ضعف پروژه این ترم:1) ابهام و ناهماهنگی در داک فاز اول که به دلیل ویرایش آن توسط چند نفر با درک‌های مختلف از پروژه رخ داد البته تلاش کردیم در داک فاز سوم آن را جبران کنیم و داک بسیار دقیقی تدوین شد2) لاتک نبودن داک هیچ یک از فاز ها3) جدی نبودن ددلاین‌های رلیز و اتمام فاز4) سنگین بودن گرافیک پروژه5) نبود مکانیزمی برای جلوگیری از کم‌کاری نفر سوم در بعضی از تیم‌ها6) نبود الزام در استفاده از امکانات پیشرفته‌تر gitlab مثل برنچ، pull Request و همچنین continuous integration7) عدم پرداختن به Unit Testنقاط قوت و مواردی که اجرای آن‌ها با نتایج بسیار خوبی همراه بود: (بخشی از این موارد برای اولین‌بار اجرا می‌شدند)1) در نظر گرفتن پشتیبان (مشاور یا راهنما) برای هر تیم به طوری که نقش پیگیری وضعیت، رفع اشکال و مشورت دادن به اعضای تیم را داشته باشد. پشتیبان هر تیم به گیت آن تیم دسترسی داشت که فرآیند مشورت گرفتن در مورد کد ها برای تیم آسان‌تر باشد. دستیاران آموزشی پروژه 6 نفر بودند که هر یک پشتیبان حدود 3 تیم بودند.2) الزام تیم‌ها به طراحی کلی کلاس‌ها قبل از شروع به برنامه‌نویسی و بررسی فایل‌های UML و مشورت دادن به تیم‌ها قبل از شروع پیاده‌سازی که باعث بهبود درک آن‌ها از فرآیند طراحی و در برخی موارد اصلاحات اساسی در طراحی شد3) هماهنگی کامل روند پیشرفت پروژه با کلاس حل تمرین به گونه‌ای که دستیار حل تمرین در جریان اهداف پروژه و زمان‌بندی آن و موارد فنی مورد نیاز بودند و بعد از رلیز هر فاز پروژه موارد فنی مربوط به آن را توضیح می‌دادند. در بعضی از موارد طرز استفاده از کتابخانه مورد نیاز پروژه در کلاس حل تمرین گفته شده است.4) در دسترس بودن دستیاران آموزشی پروژه برای همه دانشجویان: در این ترم پشتیبان و اعضای هر تیم یک گروه تلگرام داشتند و همین باعث می‌شد اولاً فرآیند رفع اشکال بسیار سریع‌تر از گذشته که مبتنی بر ایمیل بود انجام شود و ثانیاً تیم دستیاران آموزشی پروژه زودتر در جریان ابهام‌ها و مشکلات پروژه قرار گیرد و بازخورد های بیشتری را در زمان کوتاه‌تر دریافت کند و بر اساس آن اصلاحات لازم را انجام دهد.شاید بتوان گفت مورد چهارم نقش اصلی را در بالاتر بودن کیفیت پروژه‌های این ترم داشته است زیرا تعامل گسترده تیم پروژه با دانشجویان باعث شد تعداد سوالات و رفع اشکال‌های انجام شده چندین برابر حالت سنتی مبتنی بر ایمیل شود که باعث انتقال تجربیات فنی دستیاران آموزشی و یادگیری بهتر می‌شد.5) حضور افرادی با تجربه فنی بالا در تیم دستیاران آموزشی پروژه6) شفافیت کامل در داک نمرات: داک نمرات که در زمان تحویل حضوری توسط دستیاران آموزشی پر می‌شود قبل از شروع تحویل حضوری به صورت عمومی انتشار یافت تا همه‌ی دانشجویان امکان مشاهده و بررسی میزان نمره هر بخش داشته باشند بنابراین خودشان بین موارد امتیازی اولویت بندی می‌کردند و بر اساس هزینه/فایده موارد مهم‌تر را پیاده سازی می‌کردند. فایده دوم این کار نیز کاهش اشتباهات دستیاران آموزشی و اعتراضات بود چون اگر اشتباهی در نمره دهی تحویل حضوری رخ میداد دانشجویان به صورت آنلاین می‌دیدند که نمره آن‌ها اشتباه وارد شده است و تذکر می‌دادند.7) تلاش برای حذف موارد کم کاربرد و وقت گیر بدون ارزش یادگیری از پروژه: سعی کردیم مواردی از قبیل گرافیک swing و پیاده سازی‌های روتینی که کتابخانه‌های آن موجود است را از پروژه حذف کنیم و به جای آن استفاده از کتابخانه‌های مرسوم، استفاده و خواندن کد‌های متن باز را بگنجانیم که به مهارت‌های مورد نیاز یک برنامه‌نویس نزدیک‌تر باشد. همچنین اسپرایت‌ها و بخشی از عکس‌های مورد نیاز بازی را در اختیار دانشجویان قرار دادیم تا وقت آن‌ها کمتر تلف شود هر چند به موفقیت کامل نرسیدیم و مواردی چون حجم بالای گرافیک بازی از همین کار‌های بدون ارزش یادگیری بود که حدف نشد.8) برگزاری چالش بهترین پروژه ترم بر اساس رای گیری بین دانشجویانبر اساس بازخورد‌های دریافت شده از افراد مختلف و همچنین ارزیابی‌های انجام شده کیفیت خروجی نهایی پروژه‌ی دانشجویان این ترم به طور محسوسی از ترم‌های گذشته بالاتر بوده است که اصلاحات بالا و همچنین تلاش جدی خود دانشجویان در جهت یادگیری از دلایل اصلی آن است.در پایان لازم می دانم از همه‌ی دستیاران آموزشی و دانشجویان عزیز به خاطر همراهی‌شان تشکر کنم و همچنین تشکری ویژه از استاد حاتمی عزیز دارم که با حمایت و میدان دادن به تیم پروژه باعث شدند بتوانیم اصلاحات بالا را انجام دهیم. ان شاء الله که این روند اصلاحی در ترم‌های آینده ادامه پیدا کند.کاندید‌های بهترین پروژه ترم بهار ۹۷ (ورودی های ۹۶)‌ برنامه‌سازی پیشرفته دانشکده مهندسی کامپیوتر شریف:گروه 1:سید صادق مهدوی - امیر مجتبی صبور - حامد عبدیhttps://www.aparat.com/v/h3DgFگروه 3:حامد علی محمدزاده - سروش وفایی تبار - ارشیا مقیمیhttps://www.aparat.com/v/x7hQDhttps://www.aparat.com/v/Y9TC7گروه 6: (جا مانده از نظر سنجی)سید علیرضا فاطمی جهرمی - سینا معمر - مهران اصغریhttps://www.aparat.com/v/KtZpsگروه 7: (فیلم از فاز دوم)اشکان میرزایی - لیلی گلی - آراد محمدیhttps://www.aparat.com/v/QeWbGگروه 12:محمد مهدی عرفانیان - محمد امیدوار طهرانی - صابر دین پژوهhttps://www.aparat.com/v/pfniQگروه 15: (فیلم از فاز دوم)ثنا آیرملو - رودابه صفوی - سروش فرقدانیhttps://www.aparat.com/v/26MgQو در نهایت برنده نظرسنجی گروه ۳ بود!و اما در پایان:بسیار خوشحالیم که این ترم تلاش کردیم در حد توانمان به یادگیری مهارت‌های فنی و غیر فنی (مدیریتی و اجرایی) شما در پروژه برنامه‌سازی پیشرفته کمک کنیم. یادگیری مواردی چون کار تیمی، git، آشنایی با OOP، کدنویسی شبکه TCP و UDP، ریفکتور کد قدیمی در فاز‌های بعدی پروژه، آشنایی با برنامه‌نویسی Android، آشنایی با Serialize کردن داده‌ها برای ذخیره‌سازی و ارسال در شبکه، گرافیک، زمان‌بندی، تقسیم کار و متعهد بودن به ددلاین از اهداف اصلی پروژه بود.تلاش کردیم در پروژه این ترم تا جای ممکن موارد اضافی پروژه که بار یادگیری ندارند را حذف کنیم و به جای آن‌ها روی مواردی که کاربرد صنعتی دارند تاکید کنیم. هر چند موفق به حذف کامل آن‌ها نشدیم اما امیدواریم این روند اصلاحی در ترم‌های آینده حفظ شود و پروژه‌ها هر ترم به مهارت‌های مورد نیاز در صنعت نزدیک‌تر شود. همچنین آموزش جدی‌تر اندروید، در نظر گرفتن پشتیبان و مشاور برای هر تیم و شفافیت کامل داک نمرات قبل از تحویل حضوری و حین آن از تلاش‌های ما برای بهتر ارائه شدن پروژه بود.خوشحالیم که پذیرفته شدن تعداد قابل توجهی از دانشجویان این درس در مصاحبه‌ی شرکت‌های خوب کامپیوتری کشور گواهی بر مثمر ثمر بودن این تلاش‌هاست.و اما یکم خودمونی تر:در صورتی که پیشنهاد یا انتقادی نسبت به عملکرد و رفتار تیم پروژه دارین خوشحال میشیم با ما در میان بگذارین، اگر کمی و کاستی از ما دیدن امیدوارم ببخشین و ترم‌های بعد که خودتان دستیار آموزشی این درس شدید بهتر از آن را اجرا کنیددر اینجا لازمه از تیم دستیاران آموزشی پروژه آقایان عمران‌پور، عالیان، طاهری، ابوالقاسمی و دستیار آموزشی حل تمرین آقای حسن‌زاده بسیار تشکر کنم که تمام تلاش خودشون رو برای یادگیری شما انجام دادند و در رفع اشکال دانشجویان نقش زیادی داشتند. همچنین آقای اعلمی که پیگیری زیادی برای حل مسائل مربوط به درس داشتند.به طور ویژه از استاد محترم درس آقای حاتمی تشکر دارم که نهایت همکاری را با تیم پروژه داشتند.از همه‌ی دانشجویان عزیز که با همراهی و تلاش خود به ما در محقق کردن اهداف بالا کمک کردند و انصافاً پروژه‌های بسیار با کیفیتی را به سر انجام رساندند تشکر می‌کنم. کیفیت بعضی از پروژه‌ها به حدی بود که باعث تحسین دستیاران آموزشی و حتی برنامه‌نویسان حرفه‌ای در خارج از دانشگاه شد.قسمت بعدی این نوشته به گزارش ادامه‌ی بهبود‌ها در ترم بعدی یعنی ترم پاییز ۹۷ می‌پردازد. محمد حقیقت محمد حقیقت Thu, 01 Aug 2019 03:40:36 +0430 https://virgool.io/rayanesh/%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D8%B3-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81-%DA%86%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D9%82%D8%B3%D9%85%D8%AA-%DB%B1-kwuyeieyiqzj چند ترم پیش همراه چند دوست عزیز و با انگیزه و اراده‌ی قوی تصمیم به بهبود وضعیت ارائه‌ی درس برنامه‌سازی پیشرفته دانشکده کامپیوتر شریف گرفتیم. جرقه‌ی اصلی در ذهن ما برای شروع این کار فاصله‌ی قابل توجه تمرین‌ها و به خصوص پروژه درس با نیاز های روز صنعت کامپیوتر بود و ما به این فکر فرو رفتیم که یک دانشجوی کامپیوتر وقتی این درس را می‌گذراند احتمالا باید بتواند روی یک پروژه برنامه‌نویسی شی گرا به راحتی همراه با یک تیم کار کند، مهارت تعامل و تعریف و تقسیم کار با تیم‌های کوچک را به دست آورده‌باشد، توان طراحی شی گرایی خوب در پروژه‌های کوچک داشته باشد و مهم‌تر آن که مهارت‌هایی که کسب می‌کند به‌روز و کاربردی باشد.می خواستیم کاری کنیم تا میانگین کسانی که این درس را در ترم دوم یا سوم می‌گذرانند با کیفیت بالایی مفاهیم برنامه‌سازی پیشرفته را یادگرفته باشند و آمادگی خوبی برای برنامه‌نویسی پروژه‌های متوسط دانشگاه و همچنین پروژه‌های کوچک صنعتی به صورت گروهی داشته باشند.رسیدن به این هدف می‌توانست تاثیرات مثبت مختلفی برای بدنه‌ی دانشجویان دانشکده کامپیوتر که همگی این درس را می‌گذرانند داشته باشد، به عنوان مثال انجام کار تیمی جدی برای پروژه این درس باعث می‌شد دانشجویان در همان ترم‌های دوم و سوم فرد گرایی را کنار بگذراند و با چالش‌هایی نظیر قانع کردن هم تیمی، تعریف و تقسیم کار در تیم، مسلط شدن روی ابزار git، همفکری و طراحی مشترک، pair programming و ... مواجه بشوند.راهکار مرسوم دانشگاه برای دانشجو هایی که دغدغه بهبود ارائه درس دارند، به عهده گرفتن مسئولیت دستیار آموزشی (اصطلاحاً TA یا Teacher Assistant) بود. می‌دانستم این کار در یک ترم محقق نمی‌شود بنابراین ۴ ترم (۱ ترم آزمایشی و ۳ ترم هم به صورت متوالی) دستیار آموزشی درس برنامه‌سازی پیشرفته شدم و در این راه همراه تعداد زیادی از دانشجویان دغدغه‌مند توانستیم شیوه‌ی ارائه‌ی درس برنامه‌سازی پیشرفته را با کمک اساتید محترم متحول کنیم.حالا پس از گذشت چند ترم از آن تصمیم و تلاش تعداد زیادی از دانشجویان و تی ای‌ها تجربیات زیادی کسب کردیم، در پایان هر ترم هم تحلیل اتفاقات و اقدامات آن ترم را نوشتیم تا بتوانیم بر اساس آن در ترم‌های بعد گام‌های بهتری برداریم.یکی از دوستان پیشنهاد داد این گزارش این اتفاقات را منتشر کنیم که ایده‌ی این نوشته چند قسمتی است و امیدوارم مفید باشد.قسمت دوم این نوشته به گزارش بهبود‌های ارائه درس برنامه‌سازی پیشرفته در ترم بهار ۹۷ (ورودی‌های ۹۶) می‌پردازد. محمد حقیقت محمد حقیقت Thu, 01 Aug 2019 03:20:31 +0430 https://virgool.io/@_mohammad_h/%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%A8-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4-%D8%A2%DA%A9%D8%A7%D8%AF%D9%85%DB%8C%DA%A9-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-suo7fau9t68j از همان ترم های اول با یکی از هم دوره‌ای های خوبم بحث جدی در مورد کار در صنعت در دوران دانشجویی داشتیم، یادش به خیر نوشته زیر پاسخ من به ایشان در نشریه رایانش دانشکده کامپیوتر بود:بعد از اندکی مقدمه غیر ضروری: ... ابتدا در همین جا می‌خواهم دو مقوله را از هم جدا کنم: کار صنعتیِ مربوط به رشته‌ی کامپیوتر در دوران دانشجویی و کار‌های دیگر از قبیل تدریس و ... در همین دوران.از این به بعد منظور ما از کار در این نوشته، کار صنعتی (مثلاً کار در یک شرکت کامپیوتری) در دوران دانشجوییِ یک دانشجوی کامپیوتر دانشگاه شریف است، که تحلیل کار‌هایی مثل تدریس و ... در این مطلب نمی‌گنجد.برای شروع بگذارید پروژه درس برنامه‌نویسی پیشرفته را با یک پروژه‌ی صنعتی مقایسه کنیم. در این پروژه به عنوان یک نمونه از پروژه‌های درسی، کافی است کد توسعه داده شده به ازای یک سری ورودی خاص و برای مدت محدودی نزد دستیار محترم آموزشی(!) کار کند؛ بعد از آن شما نمره کامل یا بخشی از نمره آن پروژه را می‌گیرید و قضیه تمام می‌شود. در حالی که در یک پروژه صنعتی، تحویل و نگهداری نرم افزار خودش بخش مهمی از قضیه است که مهارت‌های خاص خود را می‌طلبد و در دانشگاه بسیاری از آن مهارت‌ها به دست نمی‌آید. اصولاً توسعه‌ی کدی که نوشته می‌شود تا به دستیار آموزشی نشان داده شود و فردای روز تحویل دیگر قرار نیست استفاده شود، با  توسعه‌ی کدی که نوشته می‌شود تا در فلان نرم‌افزار با هزاران کاربر به ازای هر ورودی و در هر شرایطی کار کند و بشود جزئی از برنامه‌ای که نباید به هیچ وجه کرش کند، متفاوت است؛ بنابراین اگر دنبال مهارت فنی عمیق هستید، تکیه فقط روی دانشگاه، نمی‌تواند انتظار شما را برآورده کند.این بیانِ بخشی از تفاوت کلی فضای فنی صنعتی با دانشگاه بود و اما نکات مثبت چیست؟اولین حُسن این که کار صنعتی یک دانشجو به ویژه کار‌های High-Tech یک فرصت استثنایی برای یادگیری عمیق و با شهودِ بالای درس‌های کاربردی دانشگاه در فضای واقعی‌ است. چرا می‌گوییم استثنایی؟ چون این فرصت برای دانشجویانی که کار نمی‌کنند پیش نمی‌آید و حتی برای آنان که بعد از فارغ التحصیلی سراغ صنعت می‌روند هم پیش نمی‌آید. بگذارید برای روشن شدن مطلب مثال بزنم، فرض کنید یک دانشجو هم‌زمان با گذراندن درس ساختمان داده و الگوریتم در صنعت مشغول به‌کار باشد. این دانشجو یک ترمِ کامل فرصت دارد که همزمان با فراگیری مبحث «اُردرِ الگوریتم» آن را در صنعت نیز به کار ببرد و در پروژه واقعی آن را تمرین کند. در صورتی که دانشجویان دیگر در حد تمرین‌های همان درس با این مسئله آشنا می‌شوند.رویداد ایستگاه صنعت دانشکده کامپیوتر شریف که برای تصمیم بهتر دانشجویان و مقایسه شرکت‌ها در لابی دانشکده کامپیوتر برگزار شد و ۸ شرکت با حضور در آن برنامه‌ی کارآموزی شان را به دانشجویان معرفی کردندیک مثال دیگر درس پایگاه داده، پایگاه داده جزء جدا نشدنی صنعت است و به قول معروف معمولاً هر جا سخن از یک نرم‌افزار صنعتی است نام پایگاه داده می‌درخشد! خب! کسی که دو سال با پایگاه داده کار کرده و می‌آید سر کلاس می‌نشیند عیناً می‌فهمد قضیه کوئری‌ها، طراحی پایگاه داده، پرفرمنس و ... چیست، اما کسی که می‌خواهد بعد از فارغ‌التحصیلی برود سراغ کار، فعلاً در یک فضای انتزاعی تلاش می‌کند بفهمد چیز‌هایی که استاد می‌گوید چیست، بعضی وقت‌ها حتی این بیش از حد انتزاعی بودن باعث کم شدن علاقه‌مندی به آن درس می‌شود. هم‌چنین در مواردی کار در صنعت به شما یک شهود از مسائل می‌دهد که می‌تواند به یادگیری درس شما و حتی نمره‌ی شما کمک کند، مثلاً کسی که زندگی کاری‌اش را در متدولوژی Agile گذرانده‌ است، ده‌ها جلسه‌ی Sprint شرکت‌کرده و کاملاً با مفهوم Task و Backlog آشنایی دارد، اگر در کلاس درس مربوط کنار کسی بنشیند که بار اول یا دومی هست که این کلمات را می‌شنود،‌ به وضوح میزان یادگیری، جنس و عمق سوالاتش سر کلاس بسیار متفاوت خواهد بود. رویکرد بسیاری از دانشجویان فعال در صنعت نسبت به درس‌های کاربردی دانشگاه، تعمیق تجربه‌های صنعتی با پشتوانه‌ی آکادمیک دانشگاه هست، و این بسیار متفاوت است با فضای یادگیری دانشجویانی که قبلاً هیچ حسی نسبت به آن مفاهیم نداشته‌اند.به طور کلی کار صنعتی در دوران دانشجویی فرصت تکرار نشدنی برای ترکیب مهارت صنعتی و دانش آکادمیک است، اگر کار صنعتی High-Tech باشد. (منظورم از کار High-Tech این است که کار‌هایی مثل صرفاً نوشتن یک اپلیکیشن ساده یا ساختن یک سایت معمولی نباشد و واقعا درگیر یک پروژه پیشرفته باشیم)و اما چرا شرکت‌ها دانشجو جذب می‌کنند؟ واقعیت این است که بسیاری از شرکت‌ها اصلاً علاقه‌ای به جذب دانشجو و نیروی پاره‌وقت ندارند، شرکت‌ها در شرایط خاصی دانشجو جذب می‌کنند که بررسی دلایل آن در اینجا نمی‌گنجد، اما معمولاً از دانشجوی پاره‌وقت انتظارات بالایی (به خصوص در طول ترم) ندارند و به دانشجو فرصت تجربه فضای حرفه‌ای و استفاده از دانش فنی موجود در شرکت را می‌دهند تا بتواند پتانسیل‌های خودش را نشان دهد. هم‌چنین بسیاری از شرکت‌هایی که می‌شناسم کاملاً ایام امتحانات میان‌ترم و پایان‌ترم دانشجویان را درک می‌کنند. مخصوصاً شرکت‌هایی که مدیران آن‌ها دانش‌آموخته‌ی دانشگاه شریف باشند، در این زمان‌ها واقعاً همکاری می‌کنند.در متن شماره قبل آشنایی با افراد با تجربه و خوش‌فکر، فرصت گفت‌و‌گو و بهره‌مندی از نظرات آن‌ها به عنوان مزایای دوران دانشجویی مطرح شده‌بودند، که البته سخن درستی است؛ اما به عنوان یک نفر که هر دو فضای دانشگاه و صنعت را تا حدودی دیده‌است، می‌گویم این فرصت در شرکت هم وجود دارد. در شرکت‌های موفق خصوصاً شرکت‌ها بزرگ می‌توانید تعداد قابل توجهی از افراد خوش‌فکر و بسیار باتجربه را پیدا کنید و با آن‌ها در مسائل مختلف فنی و مدیریتی، مسیر زندگی، انتقال تجربه و ... تعامل داشته‌ باشید. برای یک دانشجوی کامپیوتر شریف جلسات کاری و حتی استراحت وقت‌ ناهار شرکت معمولاً هم جذاب‌تر و هم مفید‌تر و هم آموزنده‌تر از جلسات مشابه در دانشگاه و ناهار سلف هست! (البته این به معنی این نیست که اصلاً دانشگاه نباشیم، به نظر من حالت بهینه استفاده از هر دو در دوران دانشجویی است)یک نکته هم در مورد تک‌بعدی شدن زندگی در صورت انجام کار و خواندن درس به صورت هم‌زمان بگویم، بله این احتمال وجود دارد، اما اگر اراده کنید معمولاً‌ به وجود نمی‌آید، بیشتر دوستانی که از نزدیک می‌شناسم و وارد صنعت شده‌اند، تک بعدی نشده‌اند، هم چنان مطالعه‌ی بالایی دارند، تفریحات خوبی دارند و برنامه‌های مختلف زندگی‌شان خوب اما بهنیه و با راندمان بالا جلو می‌رود. مدیریت زمان و به قول یکی از دوستان توانایی Context-Switch بین مسائل مختلف بدون این که ذهن درگیر مسئله‌ی قبلی باشد، مهارت‌هایی هستند که می‌تواند ارمغان کار هم‌زمان با تحصیل باشد. محمد حقیقت محمد حقیقت Thu, 01 Aug 2019 02:28:23 +0430