https://virgool.io/feed/@a.aghamir دانش آموخته دکتری کنترل فرآیند، علاقه مند به فینتک و کریپتوکارنسی fa 2026-06-07 19:50:14 https://files.virgool.io/upload/users/36438/avatar/N36UFv.png?height=120&width=120 https://virgool.io/@a.aghamir https://virgool.io/@a.aghamir/%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%85%D8%B2%D9%BE%D9%88%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-uqkrlplmotif چکیدهبانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۴۰۴ دستورالعملی تحت عنوان «تأسیس، فعالیت، انحلال و نظارت بر کارگزاران رمزپول» منتشر کرد. در نگاه نخست، هدف از این دستورالعمل، ساماندهی بازار دارایی‌های دیجیتال و افزایش شفافیت در حوزه رمزپول است؛ اما بررسی دقیق‌تر نشان می‌دهد که سند مزبور از حیث حقوقی، نهادی و اقتصادی، دچار اشکالات بنیادین است.از نظر حقوقی، دستورالعمل فراتر از حدود صلاحیت قانونی بانک مرکزی صادر شده است؛ از منظر نهادی، با اصل تفکیک وظایف و بی‌طرفی تنظیم‌گر در تعارض است؛ و از منظر اقتصادی، به تمرکز قدرت، محدودیت نوآوری و تقویت فعالیت‌های غیررسمی در بازار رمزارز منجر می‌شود.افزون بر این، صدور چنین دستورالعملی از سوی نهادی که خود تحت تحریم‌های بین‌المللی قرار دارد، ریسک تحریم‌های ثانویه را برای فعالان بخش خصوصی افزایش می‌دهد (OFAC, 2023).این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد تطبیقی، ضمن بررسی مبانی قانونی و نهادی دستورالعمل و مقایسه آن با نظام‌های تنظیم‌گری رمزارز در کشورهای پیشرفته (SUERF, 2023; BIS, 2024; OECD, 2021)، نتیجه می‌گیرد که مدل تنظیم‌گری تک‌نهادی بانک مرکزی با اصول حکمرانی مطلوب مالی و شفافیت بازار در تضاد است و باید جای خود را به ساختاری چند‌نهادی و پاسخ‌گو بدهد.کلیدواژه‌ها: بانک مرکزی، رمزپول، رمزارز، تعارض منافع نهادی، تنظیم‌گری مالی، شفافیت اقتصادی مقدمهدر دهه گذشته، با گسترش فناوری‌های بلاک‌چین و رمزارز، مفاهیم پول، اعتبار و حاکمیت مالی دگرگون شده است. در سطح بین‌المللی، راهکارهای کنترل نهادهای حاکمیتی به دو مسیر اصلی تقسیم شده‌اند: ۱. توسعه‌ی پول دیجیتال رسمی (Central Bank Digital Currency – CBDC)؛۲. تنظیم‌گری و نظارت بر رمزارزهای غیردولتی.در ایران، بانک مرکزی با انتشار دستورالعمل کارگزاران رمزپول در سال ۱۴۰۴، درصدد تنظیم این حوزه برآمده است. بااین‌حال، این دستورالعمل در ماهیت خود نه بر «رمزپول» (به‌عنوان پول دیجیتال رسمی یا غیررسمی) بلکه بر «رمزارز» متمرکز است؛ درحالی‌که طبق قانون بانک مرکزی مصوب ۱۴۰۲، تنها رمزپول مشمول صلاحیت این نهاد است.بنابراین، پژوهش حاضر در پی پاسخ به سه پرسش محوری است:آیا بانک مرکزی از منظر قانونی مجاز به تنظیم‌گری در حوزه رمزارزها است؟دستورالعمل منتشرشده چه تعارض‌ها و تناقض‌های نهادی و منطقی دارد؟پیامدهای اقتصادی و بین‌المللی اجرای این دستورالعمل چیست؟برای پاسخ، ابتدا چارچوب قانونی بررسی می‌شود، سپس تعارض منافع نهادی، تناقض‌های منطقی و ابعاد بین‌المللی تحلیل می‌شوند. هدف نهایی، ارائه‌ی الگویی از تنظیم‌گری چند نهادی در ایران است؛ اما قبل از هرچیز، تجارب جهانی در موضوع واگذاری قانونگذاری رمزارزها را مرور می کنیم.اتحادیه اروپا / کشورهای عضو اتحادیه اروپادر اروپا یک چارچوب مشترک به نام MiCA (Markets in Crypto Assets Regulation) تصویب شده که قواعد اصلی بازار رمزارزها را در سطح اتحادیه تعیین می‌کند. منبعنهادهای دخیل:پارلمان اروپا و شورای اتحادیه اروپا — مقررات اصلی MiCA را تصویب کرده‌اند. منبعکمیسیون اروپا / DG FISMA — بخش سیاست‌گذاری مالی اتحادیه که مسئول پیشنهادها، تنظیم تدریجی (مقررات سطح ۲ و ۳) و هماهنگی است. منبعESMA (آژانس اوراق بهادار اروپا) — نقش نظارتی در اجرای MiCA و توسعه امور فنی دارد. منبعدر سطح ملی: در هر کشور عضو اتحادیه، رگولاتور مالی ملی (معمولاً رگولاتور بازار سرمایه یا نهاد نظارتی مالی) مجوزها را صادر می‌کند. منبعبانک مرکزی اروپا در نقش پولی و مالی کلان دخیل است، خصوصاً در موضوع سیاست پولی و احتمال توسعه یورو دیجیتال، اما قانون‌گذاری مستقیم رمزارزها عمدتاً بر عهده نهادهای مالی و بازار سرمایه تحت چارچوب MiCA است.ایالات متحده آمریکادر آمریکا نیز هیچ بند قانونی به فدرال رزرو اجازه‌ی مقررات‌گذاری رمزارزها را نمی‌دهد؛ این وظیفه بین SEC، CFTC و FinCEN تقسیم شده است.ژاپندر ژاپن، رمزارزها موضوع «قانون خدمات پرداخت» (Payment Services Act) و «قانون تسهیلات مالی» هستند:اداره خدمات مالی ژاپن (FSA) — نهاد نظارتی و قانون‌گذار اصلی در حوزه رمزارزها و صرافی‌های رمزارز است.صرافی‌ها باید تحت نظارت FSA مجوز بگیرند و فعالیت‌های رمزارزی مطابق قوانین خدمات پرداخت و قوانین ضد پول‌شویی اجرا کنند.بانک مرکزی ژاپن (Bank of Japan) ممکن است در مسائل پولی یا CBDC دخیل باشد، اما قانون‌گذاری رمزارزها عمدتاً بر عهده FSA است.کره جنوبیدر کره جنوبی نیز:· کمیسیون خدمات مالی کره (FSC — Financial Services Commission) یکی از نهادهای کلیدی است که چارچوب‌های رمزارز را تنظیم می‌کند. · بانک مرکزی کره (BOK — Bank of Korea) ممکن است در زمینه سیاست پولی و احتمالاً CBDC دخالت کند، اما قانون‌گذاری رمزارزها به نهادهای مالی واگذار شده است.بریتانیا (انگلستان)در انگلستان:مرجع رفتار مالی بریتانیا (FCA — Financial Conduct Authority) — مسئول نظارت بر جنبه‌های مالی رمزارزها، اعم از خدمات رمزارز به مشتریان، الزامات ضد پول‌شویی و صدور مجوزهاست.قانون‌گذاری کلان بر عهده پارلمان بریتانیا است، اما نهادهایی مانند FCA مقررات فنی اجرایی را وضع می‌کنند.بانک انگلستان (Bank of England) ممکن است در بخش سیاست پولی یا CBDC دخیل باشد (مثلاً بررسی امکان معرفی پول دیجیتال بانک مرکزی)، اما قانون‌گذاری اصلی رمزارزها بر عهده FCA و مجلس است.الگوی OECD· سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در گزارش ۲۰۲۱ خود تأکید کرده که در حوزه دارایی‌های دیجیتال، هیچ نهاد واحدی نباید تمام اختیارات را در دست گیرد؛ زیرا چنین تمرکزی مانع شفافیت و پاسخ‌گویی است.جمع‌بندی و نتیجه مقایسه تطبیقیدر اکثر کشورهای مهم اقتصادی، قانون‌گذاری رمزارزها به‌صورت مشترک بین نهاد قانون‌گذاری ملی (پارلمان/کنگره) و نهادهای نظارتی مالی (رگولاتورها، بازار سرمایه، نهادهای تخصصی) انجام می‌شود.بانک مرکزی معمولاً در نقش سیاست‌گذار پولی، تنظیم مقررات کلان مالی یا توسعه CBDC وارد می‌شود، اما کمتر به‌تنهایی وظیفه قانون‌گذاری رمزارزها را بر عهده دارد.در اتحادیه اروپا، چارچوب MiCA نمونه‌ای از قانون‌گذاری واحد در سطح منطقه‌ای است که نهادهای مالی اتحادیه وظایف نظارتی و اجرایی آن را بر عهده دارند.در کشورهایی مانند آمریکا، وضعیت چند نهادی است و فلسفه قانون‌گذاری هنوز در حال تثبیت است. فصل اول: چارچوب قانونی و مبانی حقوقی دستورالعمل1.1 تعریف و مرز صلاحیت بانک مرکزیبر اساس ماده ۱ بند «ض» قانون بانک مرکزی (۱۴۰۲)، رمزپول چنین تعریف شده است:"رمز‌پول: نوعی پول رقومی (دیجیتال) رمزنگاری شده‌ است که در بستر پایگاه داده اشتراکی به‌صورت متمرکز (با محوریت بانک مرکزی) یا غیرمتمرکز ایجاد و به‌صورت غیر‌متمرکز مبادله می‌شود."این تعریف صراحت دارد که رمزپول صرفاً نوعی "پول" رسمی (CBDC) یا غیررسمی دیجیتال است، نه دارایی رمزینه‌ی مستقل. در مقابل، «رمزارز» یا cryptocurrency به دارایی دیجیتالی گفته می‌شود که مبتنی بر فناوری بلاک‌چین بوده و بدون وابستگی به دولت‌ها یا نهادهای پولی متمرکز فعالیت می‌کند (BIS, 2024). از نظر حقوقی و ماهوی، رمزارزها دارایی‌های خصوصی غیرپولی هستند و نباید در صلاحیت مستقیم بانک مرکزی قرار گیرند.دستورالعمل جدید اما بدون تفکیک روشن میان این دو مفهوم، کلیه‌ی فعالیت‌های رمزارزی را نیز تحت نظارت خود قرار داده است. حال سؤال اینجاست که چرا عنوان سند "دستورالعمل تأسیس، فعالیت، انحلال و نظارت بر کارگزاران رمزپول" گذاشته شده است؟ جواب به این سؤال واضح است؛ چرا که از حیث قانونی در ابتدای سند بندهایی مورد استناد قرار گرفته که صرفاً نقش بانک مرکزی در حوزه "رمزپول" را به رسمیت می‌شناسد. اما موضع سند و بخش حقوقی بانک مرکزی از رمزپول فراتر رفته و اقدام به تعمیم این تعریف صریح قانونی به سایر رمزارزها نموده است. همچنین بانک مرکزی در تناقضی آشکار، ابتدا امکان ابزاری انتقال ارزش رمزارزها را نفی کرده و هرگونه کارکرد پولی رمزارزها را ممنوع اعلام نموده و از طرف دیگر تعریف رمزپول را به سایر رمزارزها تعمیم داده است. لازم به ذکر است که در دنیا به جز 2 کشور السالوادور و جمهوری آفریقای مرکزی که در آنها بیت‌کوین به‌عنوان پول رسمی شناخته شده و تمامی مزایای پولی برای آن به رسمیت شناخته شده است، هیچ کشور دیگری بیت‌کوین و سایر رمزارزهای مشابه را به‌عنوان پول یا رمزپول نمی‌شناسد. اساساً نمی‌توان تعریف ماهیتی را تغییر داد و سپس همان نام را اطلاق کرد. ازاین‌حیث، بانک مرکزی با توسعه‌ی صلاحیت خود، از محدوده‌ی قانونی مصرح در مواد ۴ و ۵۹ قانون بانک مرکزی (موادی که اتفاقاً بانک مرکزی در سند برای تثبیت جایگاه حقوقی خود استناد کرده) عدول کرده است.1.2 اصول حقوق عمومی و اصل صلاحیتدر نظام حقوق اداری ایران، اصل بر محدود بودن اختیارات نهادهای حاکمیتی است (کاتوزیان، ۱۳۹۴). هیچ نهاد اداری نمی‌تواند خارج از صلاحیت مصرح در قانون عمل کند. از این منظر، دستورالعمل مزبور مصداق خروج از حدود صلاحیت (Ultra Vires) است و قابلیت ابطال در دیوان عدالت اداری را دارد.1.3 تعارض با سایر قوانین1.3.1 تعارض با استفساریه‌های مجلس شورای اسلامی درباره صلاحیت تنظیم‌گری رمزارزمرجع تنظیم‌گری رمزارزها در قانون صراحت ندارد. در چند استفساریه و نامه‌ی رسمی مرکز پژوهش‌های مجلس (از جمله گزارش ۱۷۴۷۵ مورخ ۱۴۰۱/۰۶/۲۲)، مجلس تصریح کرده که:"تنظیم‌گری و سیاست‌گذاری رمزارزها در صلاحیت مشترک شورای‌عالی فضای مجازی، وزارت اقتصاد و بانک مرکزی است و نیازمند قانون مستقل از سوی مجلس است."یعنی بانک مرکزی به‌تنهایی صلاحیت ندارد دستورالعمل اجرایی صادر کند تا فعالیت بخش خصوصی را محدود یا مشروط سازد. اقدام بانک مرکزی در صدور «دستورالعمل کارگزاران رمزپول» در حالی صورت‌گرفته که هنوز قانون مادر مصوب مجلس وجود ندارد و استناد به اختیارات داخلی بانک مرکزی کفایت حقوقی ندارد.1.3.2 تعارض با مصوبات شورای عالی فضای مجازیشورای‌عالی فضای مجازی در سند الزامات و سیاست‌های کلان رمزارزها (مصوب ۱۴۰۰) به‌صراحت اعلام کرده که:"بانک مرکزی صرفاً در محدوده‌ی رمزپول ملی (CBDC) مسئولیت دارد، اما سایر رمزارزها مشمول چارچوب‌های سیاستی کلان شورای‌عالی فضای مجازی هستند."در نتیجه، ورود بانک مرکزی به صدور مجوز برای کارگزاران رمزارز یا تعریف ساختار نظارتی برای دارایی‌های رمزینه‌ی غیردولتی باسیاست مصوب شورای‌عالی فضای مجازی در تعارض است. شورای‌عالی فضای مجازی حتی در مصوبه‌ی شماره ۷۸ خود، تنظیم‌گری رمزارزهای غیر ملی را برعهده کمیسیون اقتصادی دولت و وزارت اقتصاد گذاشته است، نه بانک مرکزی.1.3.3 تعارض با مبنای تفکیک مفهومی در قانون بانک مرکزی(۱۴۰۲)ماده ۵۹ قانون بانک مرکزی با عنوان "رمزپول" تصریح می‌کند که این نهاد صرفاً در حوزه «پول رسمی کشور و رمزپول متناظر» صلاحیت نظارت دارد، نه دارایی‌های رمزینه خصوصی. بنابراین، دستورالعمل مزبور از منظر حقوقی فاقد وجاهت قانونی است و در واقع جایگزین تقنین پارلمانی شده است، که طبق اصل ۸۵ قانون اساسی، غیرقابل‌قبول است.1.3.4 تعارض با اصل تفکیک قوا و نظارت تقنینی مجلسطبق اصل ۸۵ قانون اساسی، تصویب آیین‌نامه‌هایی که محدودکننده‌ی آزادی اقتصادی مردم است، باید به‌موجب قانون مجلس باشد. دستورالعمل بانک مرکزی عملاً نقش قانون را ایفا می‌کند (چون فعالیت اقتصادی را مشروط، ممنوع یا مجاز اعلام می‌کند)، درحالی‌که نه از مسیر تقنینی مجلس گذشته و نه تأیید شورای نگهبان را دارد؛ بنابراین، از منظر شکلی نیز مغایر با اصل ۸۵ و ۱۳۸ قانون اساسی است.افزون بر موارد فوق، این دستورالعمل با قانون تجارت الکترونیکی (۱۳۸۲) و قانون حمایت از حقوق مصرف‌کننده مالی نیز در تضاد است، چرا که بدون پشتوانه قانونی اقدام به وضع مجوزهای الزامی برای شرکت‌های خصوصی کرده است. فصل دوم: تعارض منافع نهادی و بی‌طرفی مقرراتی2.1 تضاد منافع ذاتی با منافع پول ملی و عرضه پولبانک مرکزی مسئول تنظیم پول ملی، کنترل تورم، سیاست‌های پولی و حفظ ثبات ارزش پول است. اگر بانک مرکزی بخواهد رمزارزها را هم رگوله کند، ممکن است این ابزارها به‌عنوان رقیب پول ملی تلقی شوند و انگیزه داشته باشد مقررات سخت‌گیرانه‌ای اعمال کند تا جایگاه پول ملی را حفظ کند. هرچند که در نگاه اول این موضوع به‌عنوان حق و مسئولیت بر دوش نهاد حاکمیتی بانک مرکزی فرض می‌شود؛ اما در عمل در کشورهای توسعه‌یافته اقتصادی، مانع جدی برای به‌کارگیری ابزارهای اقتصادی نوین در نظر گرفته شده است. نگاه نهادهای سنتی نظیر بانک مرکزی با دانش بسیار کم نسبت به پارادایم‌های نوین، همواره سلبی است؛ درحالی‌که امروزه ابرقدرت‌های اقتصادی دنیا نظیر آمریکا از رمزارزها مثل بیت‌کوین و اتریوم به‌عنوان منابع بسیار باارزش و پشتوانه اقتصادی و ابزاری برای بهبود وضعیت بدهی‌های خارجی یاد می‌کنند و به همین دلیل از آنها در مقابل نگاه سنت‌گرایانه نهادهای متمرکز نظیر بانک مرکزی محافظت می‌نمایند. 2.2 نظریه نمایندگی و استقلال نظارتییکی از اصول بنیادین حکمرانی مالی، جدایی نقش تنظیم‌گر از نقش ذی‌نفع است. بر اساس نظریه‌ی نمایندگی (Principal-Agent Theory)، هنگامی که نهادی در بازار ذی‌نفع باشد، نمی‌تواند به‌صورت بی‌طرفانه بر همان بازار نظارت کند(Miller et al., 2023).بانک مرکزی ایران با ایفای هم‌زمان نقش ناشر و حافظ رمزپول (رمزریال) و تنظیم‌گر رمزارزها، دچار تعارض منافع نهادی شده است.2.3 تأثیر بر کارایی و عدالت مقرراتیدر چنین ساختاری، بانک مرکزی ممکن است قواعدی وضع کند که عملاً رقابت بین رمزپول و رمزارز را به نفع خود مخدوش کند. به‌عنوان نمونه، الزام ثبت شرکت‌های رمزارزی تحت ساختار تضامنی و انتقال ریسک به کاربر، محدودیت های واریز و برداشت و سلب مسئولیت و نقش حمایتی خود، در تقابل با رمزپول ملی، نشانه‌ی سوگیری مقرراتی است. از دیدگاه سیاست‌گذاری عمومی نیز، تمرکز تنظیم‌گری در یک نهاد، باعث سوگیری مقرراتی (Regulatory Bias) و کاهش رقابت در اکوسیستم فین‌تک می‌شود (Floridi & Chiriatti, 2020).2.4 محدودیت دانش فنی و تخصصی در حوزه رمزنگاری و بلاک‌چینبانک‌های مرکزی غالباً در اقتصاد کلان و پولی تخصص دارند؛ اما فناوری‌های بلاک‌چین، قراردادهای هوشمند، امنیت رمزنگاری، تهدیدات حملات ۵۱٪ و انتخاب ساختارهای اجماع، از حوزه‌های تخصصی ابزار نوین مالی‌اند که امکان خطا در مقررات‌گذاری را بیشتر می‌کند. چنان‌که در متن سند حاضر نیز تعارضات و تناقضات جدی از حیث حقوقی و اجرایی مشاهده می‌شود و در بسیاری از موضوعات حیاتی نیز سکوت اختیار شده است.2.5 مسائل شفافیت و پاسخگوییاگر بانک مرکزی قدرت تنظیم بالا و انحصاری داشته باشد، ممکن است کنترل عمومی و پاسخگویی به مردم کاهش یابد، به‌ویژه اگر تصمیمات فنی پیچیده باشند و در پشت پرده گرفته شوند. امروز هم تجارب گذشته نشان می‌دهد که بانک مرکزی هیچ‌گونه پاسخگویی نسبت به تصمیمات اتخاذ شده در موضوع رمزارزها نظیر بستن درگاه‌های بانکی به مدت نزدیک به 2 سال و همینطور نتیجه کنترل قیمت از طریق تزریق تتر زیر قیمت دلار به مدت چندین ماه، ندارد.2.7 خطر تمرکز و اقتدار بیش از حدانتقال قدرت تنظیم همه جزئیات به بانک مرکزی می‌تواند موجب تمرکز شدید مقرراتی شود و نوآوری بخش خصوصی را خفه کند یا روندهای رقابتی را مختل کند. همچنین تجارب بسیار زیادی نظیر نابودکردن بخش خصوصی صرافان به نفع صرافی‌های بانکی، نابودکردن پرداخت‌یارها به نفع شرکت‌های تابعه نظیر خدمات انفورماتیک و شاپرک آن هم تقریباً بافاصله کمی از صدور قوانین و مجوز توسط بانک مرکزی، مؤید این آسیب جدی است. این شائبه وجود دارد که نهایتاً این سند برای ورود ارکان زیرمجموعه و خصولتی بانک مرکزی به بازار رمزارزی و نابودی یا ادغام بخش خصوصی طراحی شده است.2.7 محدودیت رقابت بین‌المللی و تطابق با استانداردهای جهانیرمزارزها ذاتاً فرامرزی‌اند. اگر بانک مرکزی هر کشور مقرراتی سخت به شکلی مستقل وضع کند بدون هماهنگی بین‌المللی، ممکن است ناهماهنگی‌ها و موانع اجرا ایجاد شود و مقررات به‌سادگی دور زده شوند. لازم به ذکر است در کشورهایی نظیر کره جنوبی، سابقه چنین رویکردی به‌وضوح نشان می‌دهد که صرفاً فرصت‌های این صنعت در داخل تماماً از بین رفته و کنترل آن از دست نهادهای داخلی خارج خواهد شد؛ به همین دلیل هم در کمتر از 2 سال، تغییر رویکرد حاکمیتی و بازگشت به عقب با هزینه های بسیار برای بخش خصوصی را شاهد بودیم.2.8 تأثیر تعارض منافع از نگاه منابع علمی بین المللیدر گزارش (SUERF۲۰۲۳) آمده است که استقلال نهاد تنظیم‌گر از نهاد صادرکننده‌ی پول، پیش‌شرط کارایی مالی است. در مقالات متعدد به تضاد منافع فعالان رمزارزی با بانک‌های مرکزی و آثار آن پرداخته شده است.مقاله “Central Banks, Gold, and Bitcoin: Redefining Money in the 21st Century” — بررسی رابطه بین بانک مرکزی، طلا و بیت‌کوین، و چالش‌هایی که رمزنگاری برای نظام پولی به وجود می‌آورد. Subrمقاله “Crypto, stablecoin and central bank digital currency” از Bolt و همکاران — این مقاله به چالش‌های تعادلی (بین منافع عمومی و خصوصی) در پول دیجیتال و رمزارزها می‌پردازد. SUERFمقاله “Stablecoins and Central Bank Digital Currencies: Policy and Regulatory Challenges” از Eichengreen و Viswanath-Natraj — به معایب طراحی و استقرار پول دیجیتال بانک مرکزی و تعامل با رمزارز خصوصی اشاره دارد. arXivمقاله “Central bank digital currencies: A critical review” — این مرور با ادبیات انتقادی برخی مسائلی را که CBDCها و نقش بانک مرکزی در پول دیجیتال دارند، بررسی می‌کند. ScienceDirectمقاله “The Financial Stability Implications of Digital Assets” از فدرال رزرو نیویورک — درباره خطرات ثبات مالی ناشی از اکوسیستم رمزارزها بحث می‌کند و نشان می‌دهد که نزدیکی بانک مرکزی به بازار رمزارز ممکن است ریسک انتقال شوک را افزایش دهد. Federal Reserve Bank of New Yorkبه‌عنوان‌مثال در مقاله Crypto, Stablecoin and Central Bank Digital Currency: A Delicate Balancing Act، نویسندگان، بولت و همکاران، بررسی می‌کنند که چگونه ورود رمزارزها و استیبل‌کوین‌ها، جایگاه بانک‌های مرکزی را در نظام پولی جهانی به چالش کشیده است و آیا بانک مرکزی نهاد مناسبی برای تنظیم مقررات (regulation) این دارایی‌هاست یا خیر. نکات کلیدی به شرح زیر است:الف) تضاد منافع ذاتی بانک مرکزینویسندگان توضیح می‌دهند که در چنین مدلی که بانک مرکزی درعین‌حال هم رقیب رمزارزهاست و هم تنظیم‌کننده‌ی آن‌هاست، ایجاد پول دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) هدفش حفظ انحصار پول رسمی است، درحالی‌که رمزارزها، نظام پولی را غیرمتمرکز می‌کنند. در نتیجه هرگونه مقررات‌گذاری توسط بانک مرکزی، ممکن است به طور ناخودآگاه به نفع محصولات خود (CBDC) و به زیان رمزارزهای خصوصی تمام شود.«A central bank as both regulator and competitor in digital money markets faces an inherent conflict of interest.»بانک مرکزی به‌عنوان هم تنظیم‌کننده و هم رقیب در بازار پول دیجیتال، با تضاد منافع ذاتی روبه‌روست.ب) ناترازی انگیزه‌ها و عدالت مقرراتیبانک مرکزی ممکن است مقرراتی طراحی کند که دسترسی رمزارزها را محدود کند، اما هم‌زمان به خودش اجازه دهد ابزارهای مشابه (CBDC) را توسعه دهد.نویسندگان می‌گویند چنین ساختاری می‌تواند نوآوری بخش خصوصی را تضعیف کند و اعتماد عمومی به بی‌طرفی نهاد پولی را خدشه‌دار نماید.«Regulatory asymmetry can tilt the playing field, limiting innovation and trust.» ج) خطر خفه کردن نوآوری (Innovation Chilling)بانک‌های مرکزی معمولاً «احتیاط محور (risk-averse)» هستند؛ درحالی‌که رمزارزها «نوآورانه و پرریسک» ‌اند.اگر مقررات‌گذاری این حوزه در انحصار بانک مرکزی باشد، احتمالاً ریسک‌پذیری و تنوع فناوری‌های جدید کاهش می‌یابد.پیشنهاد نویسندگانتفکیک وظایف: سیاست پولی (monetary policy) باید در اختیار بانک مرکزی بماند، اما مقررات رمزارزها باید با همکاری نهادهای مستقل بازار مالی مثل رگولاتور بازار سرمایه، نهاد رقابت و سازمان‌های فناوری مالی انجام شود.چارچوب چند نهادی (multi-agency framework) را پیشنهاد می‌دهد تا هم تعارض منافع کاهش یابد و هم ثبات مالی حفظ شود.جمع‌بندی مقاله«Entrusting crypto regulation entirely to central banks risks bias, undermines innovation, and may not serve public interest effectively.»سپردن کامل تنظیم مقررات رمزارزها به بانک‌های مرکزی، موجب سوگیری، تضعیف نوآوری و کاهش کارایی در تحقق منافع عمومی می‌شود. فصل سوم: تناقض‌های درونی و ایرادات منطقی دستورالعمل3.1 استناد به قانونی که موجب غیرقانونی شدن سند می شوددر بخش مقدمه سند آمده است که مستند به مواد 4، 24، 59 و 64، این سند به تصویت هیئت عالی بانک مرکزی رسیده است. همانطور که در فصل یک نیز اشاره شد، در کلیه این مواد تنها مجوزی که قانون بانک مرکزی به بانک مرکزی و هیئت عالی داده است، نظارت و قانونگذاری در موضوع رمزپول است و به همین دلیل هم در نامگذاری سند عمداً از واژه رمزپول استفاده شده است؛ حال آنکه سند مدعی تعمیم این تعریف به کلیه رمزارزها و کلیه فعالیت های کارگزاران بوده و اساساً بانک مرکزی را متولی رمزارز به معنای عام معرفی می‌کند که خلاف مواد اشاره شده است. بانک مرکزی برای رفع این مهم در بند 6 ماده 1، اقدام به باز تعریف رمزپول بر اساس مقاصد خود نموده است که صراحتاً با تعریف ارائه شده در تمامی مستندات دیگر عرفاً، عقلاً و قانوناً متضاد می باشد. عملاً براساس مواد اشاره شده در خود قانون بانک مرکزی، بانک مرکزی مجاز به ورود در موضوع رمزارزها نبوده است که حال بخواهد تعاریف آن را تغییر دهد. در فصل اول نیز به طور خلاصه به مسائل حقوقی در این زمینه اشاره شد.3.2 الزام به ثبت شرکت تضامنی و ابهامات در مورد مسئولیت بانک مرکزی و کارگزارالزام به تضامنی شدن شرکت‌های فعال در موضوع رمزارز، ناشی از تمایل قانون‌گذار به سلب تامه مسئولیت ناشی از ریسک‌های متصور از خود و انتقال تمامی ریسک به کارگزار و کاربر و همچنین نشان‌دهنده عدم آشنایی نگارنده مستند با حوزه رمزارزی و ریسک‌های آن است. همان‌طور که تمامی فعالان رمزارز نیز اطلاع دارند، این حوزه با مخاطرات بسیار متنوع و پیچیده مواجه است که بعضاً اختیار آن، از دست کارگزار یا کاربر خارج است. به‌عنوان‌مثال، حدود 3 سال قبل، شرکت همکار یک پروژه بلاکچینی به نام GALA اقدام به کلاهبرداری و صدور توکن بدون پشتوانه بر روی شبکه اسمارت‌چین نمود که باعث می‌شد ارزش این توکن روی دو شبکه مختلف کاملا متفاوت باشد و لذا عملاً دارایی‌های در اختیار اکسچنج‌ها در یک لحظه از حیث ارزشی متفاوت گردد. در مستند حاضر، اساساً چنین ریسک های غیرقابل کنترلی در نظر گرفته نشده و الزام به تضامنی بودن شرکت، تمامی بار غیرقابل جبران آن را بر دوش کارگزار می گذارد.هیچ نهاد و قانونی در دنیا، بسترهای مبادلاتی رمزارز را ملزم به ضمانت تمامی دارایی نمی‌کند؛ کمااینکه موارد متعدد از ورشکستگی ناشی از اقدامات مختلف چه قانونی و چه غیرقانونی در این حوزه مسبوق به سابقه است. همچنین ریسک‌های فنی این حوزه به حدی بالاست که حتی در حال حاضر تقریباً هیچ بستر بیمه متمرکزی، جرئت ورود به این حوزه را به شکل واقعی نداشته و صرفاً در موضوعات محدودی در حوزه رمزارزی، مقوله بیمه مشاهده می‌شود؛ بنابراین ازآنجاکه به این میزان ارزیابی ریسک در این موضوع هنوز پیچیده و غیر قابل تخمین است، هیچ منطق عقلی و عرفی حاضر به ضمانت تامه تمامی مسئولیت‌ها نخواهد بود.مهم‌تر آنکه بسیاری از پارامترهای ریسک برای ایرانیان متفاوت از سایر کشورها، مستقیماً وابسته به سیاست‌های حاکمیتی و وضعیت نهادهای حاکمیتی از جمله بانک مرکزی به‌عنوان مدعی مرجعیت نظارت و تصمیم‌گیری است. مثلاً ریسک فریز دارایی‌ها که به‌مرور هم بیشتر و بیشتر خواهد شد، تابع مستقیمی از سیاست‌های کلان حاکمیت است و از قضا بانک مرکزی به‌عنوان مرجع نظارت و صدور مجوز که مورد تحریم‌های بین‌المللی است، ریسک مضاعفی به کارگزار و کاربر تحمیل می‌کند؛ حال‌آنکه بالاجبار در این مستند تمامی ریسک‌ها را از روی دوش خود برداشته و حتی در بندهایی مثل ماده 31، الزام به اقرار توسط کارگزار و کاربر داشته است.همچنین مواد سلبی نظیر ماده 42، مبنی بر منع انجام معاملات اهرمی بدون توجه به اینکه مشابهاً در بازار بورس وجود داشته و همینطور کاربر برای انجام آن نه تنها از بسترهای جایگزین خارجی می‌تواند استفاده کند بلکه امروزه بسترهای غیرمتمرکزی مثل ASTER و HYPERLIQUID وجود دارند که به آسانی چنین امکانی را بدون امکان کنترل، نظارت و رصد حاکمیت در اختیار کاربر قرار می‌دهند، نشان دهنده عدم اشراف حتی جزئی نگارنده سند و تعمیم مفاد قانونی اسناد بسیار قدیمی نهاد سنتی بانک مرکزی به چنین حوزه نوینی است.از طرف دیگر، هیچ‌گونه بندی به‌عنوان وظایف و مسئولیت‌های بانک مرکزی در مستند آورده نشده است. این مهم به همراه تمامی بندهایی که مجوز صدور تصمیمات و ابلاغیه‌های آتی به هر شکل و در هر زمان را به بانک مرکزی می‌دهد بستری برای تخلف و رانت خواهد بود. به‌عنوان‌مثال بانک مرکزی به‌راحتی می‌تواند شروط مستند را برای زیرمجموعه‌های خود به‌ویژه شرکت‌های خصولتی تسهیل نماید و یا تمامی مفاد نظارتی و محدودیت‌ساز خود را برای خواص در نظر نگیرد و هیچ بند و مرجع قانونی برای چنین تخلفاتی در نظر گرفته نشده است.3.3 ابهامات"نهاد امین" با انگیزه اقتصادی برای بخش خاکستریدر ماده 41 آمده است که کارگزار نوع 2، مجاز به نگهداری دارایی نزد خود نبوده و برای این مهم می بایست از خدمات "نهاد امین" استفاده نموده یا اقدام به دریافت مجوز به عنوان نهاد امین از بانک مرکزی نماید.قبل از آنکه به تناقضات و ابهامات این بند پرداخته شود، حضور چنین بندی، به‌منظور دریافت کارمزد از تراکنش‌های خروجی، دریافت هزینه بابت نگهداری و همین‌طور استفاده از منابع جهت استفاده در پروتکل‌های بلاک‌چینی و دریافت درآمد غیرفعال است که می‌تواند سود کلانی را به جیب بخشی که این رانت را در اختیار او قرار می‌دهند، روانه سازد. همچنین این بند هزینه بسیار زیادی به کارگزار و کاربر تحمیل می‌نماید و هیچ‌گونه توجیهی برای استفاده از بسترهای داخلی در مقابل بسترهای زیرزمینی و خارجی فعال در بازار ایران باقی نمی‌گذارد. یادآور می‌شود که توجیهی که برای این بند همواره آورده شده است، افزایش امنیت نگهداشت دارایی کاربران است که اساساً باطل است؛ چرا که اولاً تجمیع دارایی در هر نهادی و با هر استانداردی نه‌تنها ریسک را کاهش نمی‌دهد؛ بلکه موجب افزایش آن می‌شود و ثانیاً بانک مرکزی موضوع مدیریت ریسک را از طریق الزام به ثبت تضامنی حل کرده است که تمامی ریسک‌های متصور از جمله نگهداری دارایی را به مالکان شرکت منتقل می‌کند؛ بنابراین هیچ توجیهی برای بهبود امنیتی در چنین شرایط باقی نمی‌گذارد.از جمله ابهامات و تناقضات این بند این است که عملاً کارگزار بر اساس این سند، حق نگهداری دارایی را ندارد؛ اما به واسطه تضامنی بودن شرکت تمامی مسئولیت بر عهده اوست که این امر غیرشرعی و غیرقانونی است. آنچه که واضح و مبرهن است هرگونه تجمیع دارایی در هر نهادی نظیر نهاد امین که ماهیتاً نیز حاکمیتی است، منجر به افزایش چندبرابری تمامی ریسک های متصور در موضوع رمزارزهاست. به عنوان مثال هرگونه کلاهبرداری در نهاد امین که منطبق با تمامی تجارب گذشته نظام بانکی، بسیار نیز محتمل است و یا هک و از همه مهمتر فریز شدن دارایی با بهانه حاکمیتی بودن این نهاد، از جمله ریسک هایی است که اختیار آن را کامل از دست کارگزار خارج می نماید اما به واسطه بندهای دیگر سند مثل ماده 31 و ماهیت تضامنی شرکت، مسئولیت آن کاملاً بر دوش کارگزار خواهد بود.از همه مهم‌تر، در این سند خواسته شده است که بدون دانستن شروط و پیش‌نیازهای دریافت مجوز نهاد امین، کارگزار اقدام به پذیرش مفادی نماید که هیچ‌گونه تصویری از چیستی و چگونگی آن نداشته و همچنین باب ایجاد رانت و مزیت‌های رقابتی غیرمنصفانه بین رقبای داخلی را به واسطه تحمیل هزینه های مازاد، باز می‌کند.3.4 نقض حریم خصوصیبندهای مربوط به «ثبت و نگهداری داده‌ها» در دستورالعمل، کارگزاران را ملزم به ذخیره و اشتراک‌گذاری کلیه اطلاعات کاربران با بانک مرکزی می‌کند، بدون تعیین محدوده یا ضمانت حفظ محرمانگی. این موضوع مغایر مواد ۳۳ تا ۳۸ قانون تجارت الکترونیکی و اصول GDPR اروپاست.3.5 اختیارات شبه‌قضایی، نامشخص و نامحدوددر بخش پایانی دستورالعمل، بانک مرکزی خود را مجاز دانسته که در صورت تخلف، رأساً و بر اساس تشخیص خود اقدام کند. این اقدام از منظر حقوق اداری، مصداق تمرکز قوه‌ی اجرا و قضا در یک نهاد است و اصل تفکیک قوا را نقض می‌کند. هرچند این موضوع در قانون بانک مرکزی نیز به چشم می‌خورد؛ اما مهم‌تر این که هیچ‌گونه توضیحی در موضوع احکام صادره و نحوه برخورد در سند داده نشده و آن را بر اساس تشخیص بانک مرکزی فرض کرده است (ماده 55) و فعالان فعلی این حوزه هیچ‌گونه تصویری از حد و حدود و مصادیق ندارند تا منطبق با آن تصمیم به فعالیت و یا عدم فعالیت بگیرند. فصل چهارم: ابعاد بین‌المللی و ریسک تحریم4.1 موقعیت تحریمی بانک مرکزیبانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران از سال ۲۰۲۰ در فهرست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا (OFAC) قرار دارد. به‌موجب قوانین تحریم ثانویه، هر نهاد خصوصی که به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم تحت نظارت یک نهاد تحریمی فعالیت کند، می‌تواند به‌عنوان «شریک وابسته» شناسایی شود. همچنین بانک مرکزی قبل از برجام در فهرست تحریمی اتحادیه اروپا قرار داشت و این امر منجر به بلوکه سازی اموال بانک مرکزی و مجموعه‌های تابعه از جمله بانک‌ها در اروپا گردید. هرچند با برجام بخشی از این محدودیت‌ها رفع گردید؛ اما با فعال‌سازی مکانیسم ماشه مجدداً تمامی تحریم‌ها مرتبط با بانک مرکزی و زیرمجموعه‌های آن در حال بازگشت است. از دیدگاه حقوق بین‌الملل اقتصادی نیز، چون بانک مرکزی ایران نهادی تحریم‌شده است، هر گونه صدور مجوز رسمی از سوی آن برای اشخاص خصوصی می‌تواند باعث شود آن اشخاص در نظام بانکی جهانی (SWIFT) یا در همکاری با صرافی‌های دیجیتال بین‌المللی، به‌عنوان اشخاص در معرض ریسک قرار گیرند (EU Sanctions Map, 2024).4.2 تأثیر بر شرکت‌های کارگزاربراین‌اساس، شرکت‌هایی که طبق دستورالعمل جدید مجوز دریافت می‌کنند، در عمل به‌عنوان نهادهای وابسته به بانک مرکزی شناخته می‌شوند. این مسئله ریسک مسدودی حساب‌های بین‌المللی، لغو دسترسی به APIهای بلاک‌چین و ممنوعیت همکاری با پلتفرم‌های خدمات‌دهنده را در پی دارد.4.3 مقایسه تطبیقیتجربه‌ی ونزوئلا در عرضه‌ی رمزارز «پترو» نشان داد که شرکت‌های خصوصی همکار دولت بلافاصله تحت تحریم قرار گرفتند. در روسیه نیز بانک مرکزی باوجود تلاش برای کنترل رمزارز، نهایتاً آن را به وزارت دارایی واگذار کرد تا از خطر تحریم‌های ثانویه جلوگیری شود.4.4 تحلیل نهاییاز دیدگاه سیاست‌گذاری خارجی، گسترش اختیارات بانک مرکزی در حوزه رمزارز نه‌تنها توان تعامل بین‌المللی را افزایش نمی‌دهد، بلکه شبکه‌های مالی ایران را از بستر جهانی جدا می‌کند و خطر تحریم‌های جدید را بالا می‌برد. فصل پنجم: پیامدهای اقتصادی و نهادی5.1تأثیر بر بازار رمزارز و نوآوری مالیتمرکز کامل مقررات در بانک مرکزی باعث تضعیف رقابت در بازار دارایی‌های دیجیتال می‌شود. در شرایطی که رمزارزها بخش مهمی از اقتصاد نوآور جهان را تشکیل داده‌اند (با بیش از 4 تریلیون دلار ارزش بازار جهانی در سال ۲۰۲۵)، این دستورالعمل باعث می‌شود فعالان رسمی ایرانی عملاً از بازار داخلی و بین‌المللی کنار گذاشته شوند. بسیاری از محدودیت‌های ذکر شده در این سند و همچنین الزاماتی که در سند برای اجرای سایر محدودیت‌های ابلاغی بانک مرکزی گنجانده شده است؛ اساساً با واقعیت بازار تناسب نداشته و نشأت گرفته از ذهن سنتی قانونگذار است. به عنوان مثال، مواد 43 و 44، اساساً بر این مبنا تنظیم شده است که قابلیت ردیابی و شناسایی منشأ دارایی های رمزارزی تماماً وجود دارد، حال آنکه در واقع چنین امکانی نیست چرا که ممکن است دقیقاً از منشأ ممنوعه به یک اکسچنج خارجی و سپس از آن به اکسچنج داخلی منتقل شود و به راحتی به عنوان نتیجه ترید معرفی گردد. چنین بندهایی صرفاً کارگزاران رمزارزی را از شرکت های تک به شرکت های بروکرات تبدیل می کند و وزن کارهای بیهوده ای که در موضوع رمزارزی به راحتی قابل دور خوردن هستند را غالب می سازد. بنابراین شرکت های رسمی روز به روز از رقبای خارجی نظیر LBANK، COINEX، XT و ده ها بستر معاملاتی دیگر که بازار ایران را هدف قرار داده اند عقب افتاده و مانده سهم بازار خود را به این پلت فرم ها تقدیم خواهند نمود. جالبتر آنکه هیچ کدام از اکسچنج‌های خارجی نامبرده محدودیت‌های اشاره شده را نداشته و در حال حاضر نه تنها فیلتر نیستند بلکه به سادگی کمپین‌های بزرگ حضوری و مجازی، به زبان فارسی برگزار می کنند.الزام شرکت ها به اجرای تمامی محدودیت های ابلاغی بانک مرکزی نظیر محدودیت اخیر که بر روی سقف خرید سالانه تتر و سقف نگهداشت آن گذاشته شده است نیز فشار زیرزمینی شدن و از دست رفتن سهم بازار پلت فرم های رمزارزی را مضاعف می کند و کارکردی نیز ندارد. به عنوان مثال در حال حاضر کاربر به سادگی این قانون را با خرید میلیاردها تومان اتریوم و تبدیل این مبلغ به تتر در دکس ها دور می زند. طبق گزارش بانک BIS )۲۰۲۴(، کشورهایی که رویکرد سخت‌گیرانه یا انحصاری در تنظیم رمزارز اتخاذ کرده‌اند، شاهد خروج سرمایه فین‌تک و کاهش نوآوری داخلی بوده‌اند. این تجارب می بایست قبل از آنکه هزینه‌ی غیرقابل جبران بیشتری به بخش خصوصی فعال تحمیل کند، شناسایی و اصلاح شوند نه آنکه در سال 2025، تمامی تجارب موجود بین المللی، مجدد در ایران تکرار شوند و تازه بعد از چند سال که کلیه بسترهای خصوصی رسمی از بین رفتند و کاربر نیز به روش های غیرقابل شناسایی زیرزمینی عادت نمود، مجدداً تصمیم گیری شود.5.2 تأثیر بر اعتماد عمومیاعتماد عمومی یکی از ارکان ثبات مالی است. تجربه جهانی نشان داده که بی‌اعتمادی به نهاد تنظیم‌گر، مستقیماً منجر به روی‌آوردن مردم به بازارهای غیررسمی می‌شود. در این چارچوب، دستورالعمل جدید به‌جای افزایش شفافیت، باعث می‌شود فعالیت‌های رمزارزی در ایران به سمت فضای زیرزمینی و پلتفرم‌های ناشناس هدایت شوند؛ امری که خود بانک مرکزی را از رصد مالی واقعی محروم می‌سازد.فرض نهاد سنتی بانک مرکزی این بوده است که گلوگاه‌های این حوزه مثل درگاه‌های ریال بانکی در اختیار این نهاد است، حال‌آنکه اساساً وقتی محدودیت‌ها و هزینه‌های تحمیلی به بخش رسمی بازار از آستانه عبور کند، راهکارهای زیرزمینی متنوع در بسترهای غیررسمی دیگر ظهور خواهند کرد که هیچ راه مقابله و شناسایی برای آنها وجود ندارد. تنها نتیجه این امر ازبین‌رفتن کنترل تمامی نهادهای حاکمیتی و امنیتی و افزایش روزافزون کلاهبرداری خواهد بود. 5.3 پیامد نهادی و ساختاریتمرکز تنظیم‌گری در یک نهاد، چرخه‌ای از تصمیم‌گیری غیرپاسخ‌گو ایجاد می‌کند. در نظام‌های مدرن مالی، تنظیم‌گرها معمولاً هیئت‌مدیره‌ی مستقل دارند که در برابر پارلمان پاسخ‌گو هستند. اما در ساختار فعلی بانک مرکزی، نه‌تنها هیئت مستقلی وجود ندارد، بلکه بخش خصوصی نیز در فرایند قانون‌گذاری مشارکت ندارد. به‌سادگی و بر اساس تمامی تجارب گذشته می‌توان دریافت که امروز نیز پس از نزدیک به 5 سال به کارگیری روش‌های مدیریتی سلبی از جانب بانک مرکزی و حاکمیت، هیچ‌گونه گزارشی از میزان اثربخشی به عموم و حتی به سایر نهادها ارائه نشده است و همواره راه توجیه غیرعلمی که اگر این تصمیم گرفته نمی‌شد، وضعیت بدتر بود، بدون هیچ‌گونه شاهد و دلیل، برای مدیران دولتی باز گذاشته شده است.نتیجه این است که بازار رمزارز در ایران به‌جای رشد در بستر نظارت شفاف، به سمت «دولتی‌سازی بیش از حد» و «کاهش مشارکت‌بخش خصوصی» حرکت می‌کند. فصل ششم: نتیجه‌گیری و پیشنهادهای سیاستی6.1 جمع‌بندی کلیبر اساس تحلیل حقوقی، نهادی و اقتصادی انجام‌شده، دستورالعمل کارگزاران رمزپول بانک مرکزی ایران سندی است که از سه منظر ایراد اساسی دارد:از نظر حقوقی، از حدود صلاحیت قانونی بانک مرکزی فراتر رفته است.از نظر نهادی، مصداق تعارض منافع میان نقش اجرایی و نظارتی است.از نظر اقتصادی و بین‌المللی، باعث کاهش اعتماد عمومی، گسترش فعالیت‌های غیررسمی و افزایش ریسک تحریم می‌شود.در نتیجه، نه‌تنها به هدف ثبات مالی و شفافیت دست نمی‌یابد، بلکه با سوق‌دادن فعالان رمزارزی به مسیرهای غیررسمی، کنترل و نظارت واقعی را دشوارتر می‌سازد.6.2 پیشنهادهای سیاستی۱. تعلیق اجرای دستورالعمل: تا زمان بازنگری کامل قانونی و ارزیابی اثرات اقتصادی. ۲. تشکیل شورای‌عالی تنظیم‌گری رمزارزها: شامل بانک مرکزی، سازمان بورس، وزارت اقتصاد، وزارت ارتباطات و نمایندگان بخش خصوصی. ۳. تفکیک مفهومی رمزپول و رمزارز: در قوانین آینده، باید مرز مشخص میان CBDC و دارایی رمزارزی تعریف و به رسمیت شناخته شود. ۴. ایجاد نظام پاسخ‌گویی شفاف: تصمیمات نظارتی باید تحت نظارت مجلس یا نهاد مستقل صورت گیرد. ۵. تدوین چارچوب بین‌المللی همکاری: بر اساس استانداردهای FATF، OECD و BIS برای تعاملات فرامرزی و کاهش ریسک تحریم. ۶. تضمین امنیت داده و حریم خصوصی: با تدوین قانون جامع داده‌های مالی در ایران در حوزه رمزارزی.6.3 چشم‌انداز آیندهاگر رویکرد تک‌نهادی بانک مرکزی ادامه یابد، بخش رمزارز کشور با خطر انزوا، خروج سرمایه و عقب‌ماندگی فناورانه مواجه خواهد شد و عمده سهم بازار به بخش غیررسمی و زیرزمینی منتقل می‌شود. در مقابل، گذار به نظام چندنهادی می‌تواند ایران را به یکی از مراکز امن و قابل اعتماد توسعه دارایی‌های دیجیتال در منطقه تبدیل کند. منابع فارسیبانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. ۱۴۰۲. قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. تهران: روزنامه رسمی کشور.شورای عالی فضای مجازی. ۱۴۰۰. سند الزامات و سیاست‌های کلان رمزارزها. مصوبه شماره ۷۸. تهران.مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. ۱۴۰۱. گزارش کارشناسی در خصوص صلاحیت تنظیم‌گری رمزارزها در جمهوری اسلامی ایران (کد گزارش ۱۷۴۷۵). تهران: معاونت اقتصادی مجلس.کاتوزیان، ن. ۱۳۹۴. حقوق عمومی و محدودیت‌های صلاحیت اداری در نظام حقوقی ایران. تهران: نشر میزان.قانون تجارت. ۱۳۱۱. قانون تجارت جمهوری اسلامی ایران. روزنامه رسمی.دیوان عدالت اداری. ۱۳۹۸. قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری. تهران: مجلس شورای اسلامی.وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات. ۱۴۰۱. پیش‌نویس قانون حمایت از داده‌های شخصی و حریم خصوصی در فضای مجازی.منابع انگلیسیBank of England. (2023). Cryptoassets Regulation and the Role of the Bank of England. London: BoE Publications.Bank for International Settlements (BIS) Reports. Advancing in tandem: Results of the 2024 BIS survey on central bank digital currencies and crypto. Basel: BIS Papers No. 159.— (2024). The next generation monetary and financial system. BIS Annual Economic Report 2024, Chapter III.— (2023). Financial stability risks from cryptoassets in emerging markets. BIS Bulletin No. 73.European Parliament. (2024). Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA). Brussels: Official Journal of the EU.Financial Conduct Authority (FCA). (2023). Guidelines for the Regulation of Digital Assets in the UK. London.Floridi, L., & Chiriatti, M. (2020). GPT-3: Its Nature, Scope, Limits, and Consequences. Minds and Machines, 30(4), 681–694.Floridi, L., & Taddeo, M. (2022). The Ethics of Digital Governance and Data Sovereignty. Journal of Ethics and Information Technology, 24(2), 135–148.Griffin, M. (2025). Central Banks, Gold, and Bitcoin: Redefining Money in the 21st Century. E-Journal of Global Finance and Trade, Southern University.Miller, J. G., Thompson, R., & Lee, C. (2023). Human–AI Collaboration in Academic and Policy Writing: Opportunities and Risks. Journal of Scholarly Publishing, 54(3), 201–220.Monetary Authority of Singapore (MAS). (2023). Guidelines for Crypto-Asset Service Providers. Singapore.OECD. (2021). Principles of Good Regulatory Governance for Digital Finance. Paris: OECD Publishing.Office of Foreign Assets Control (OFAC). (2023). Sanctions Compliance Guidance for the Virtual Currency Industry. U.S. Department of the Treasury.SUERF. (2023). Cryptocurrencies, Stablecoins, and Central Bank Digital Currencies: The Evolving Financial Landscape. SUERF Policy Note No. 306.U.S. Department of the Treasury. (2022). Crypto-Asset Policy Framework: Ensuring Responsible Development of Digital Assets. Washington, D.C.World Bank. (2023). Global Economic Prospects: Digital Transformation and Financial Inclusion. Washington, D.C. علی اقامیر علی اقامیر Thu, 09 Oct 2025 13:32:37 +0330 https://virgool.io/@a.aghamir/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AC%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84-w6ewsa4q8jfa اگر به دنبال یک اکسچنج یا صرافی ارز دیجیتال برای خرید، فروش و نگهداری دارایی های رمزارزی خود هستید، باید بگوییم که این مقاله شما را در انتخاب بهترین صرافی ارز دیجیتال، با توجه به شرایط و معیارهای مدنظرتان کمک خواهد کرد. در ابتدا لازم است تا با مفاهیم پایه و همچنین معیارهای انتخاب آشنا شوید. در ادامه با بهترین صرافی های ارزدیجیتال در ایران و جهان آشنا خواهیم شد. در نهایت به شکل خلاصه، مقایسه ی شاخص های انتخاب بهترین صرافی ارز دیجیتال آورده شده است. برای بهترین انتخاب، با ما تا انتهای مقاله همراه شوید.قبل از اینکه در مورد صرافی ارز دیجیتال بگوییم، یادآوری‌های زیر را ببینید؛ارزهای دیجیتال یا ارز رمزنگاری شده، یک دارایی دیجیتال است که به کمک علم رمزنگاری امنیت آن تضمین شده است. نام دیگر Cryptocurrency رمزارز است.مهمترین ویژگی ارزهای دیجیتال (رمزارزها) متن باز بودن، ذخیره سازی در دفاتر توزیع شده و عدم تبعیت از سیاست‌ها و قوانین محدود کننده دولتی است.محبوب‌ترین ارز دیجیتال «بیتکوین» و بعد از آن «اتریوم» است.مبادله ارزهای دیجیتال یا رمزارز در اکسچنج اتفاق می‌افتد. به عنوان مثال، شما می‌توانید در نوبیتکس بیتکوین بفروشید و آن را به ریال تبدیل کنید. شما حتی می‌توانید در اکسچنجی مثل بایننس، بیت کوین را با اتر مبادله کنید.در این مقاله اکسچنج یا صرافی معادل هم در نظر گرفته می شوند. اگر بخواهیم دقیق تر باشیم، صرافی ها دو نوع هستند. صرافی های عامل، که در آن کاربر با صرافی معامله انجام می دهد و صرافی های غیرعامل یا بازارها که در آن کاربران با یکدیگر معامله می کنند. در این مقاله سعی شده است تا این مفاهیم در جای خود به شکل صحیح به کارگرفته شوند.صرافی های ارز دیجیتالانواع صرافی ارز دیجیتالصرافی ارز دیجیتال بر اساس مخاطبان به سه دسته تقسیم می شود:صرافی ارز دیجیتال خصوصی: شما تنها با دعوت، می‌توانید در این صرافی‌ها عضو شوید.صرافی ارز دیجیتال عمومی: در آن‌ها خدمات به همه ارائه می‌شود.صرافی ارز دیجیتال منطقه‌ای: که تنها به کشور یا کشورهای یک حوزه جغرافیایی محدود، خدمات رسانی انجام می دهند.همچنین صرافی ها و بازارهای رمزارزی بر اساس نوع معاملات قابل انجام، به دو دسته کلی تقسیم می شوند:صرافی ارز دیجیتال با قابلیت معامله فیات با رمزارزصرافی ارز دیجیتال با قابلیت معامله رمزارز با رمزارزاز منظر دیگر اکسچنج ها یا صرافی ها بر اساس نوع مالکیت کیف پول کاربران به دو دسته کلی تقسیم می شوند:اکسچنج های متمرکز: در این اکسچنج ها، به جهت تضمین معاملات انجام شده، کلید خصوصی کیف پول ها در اختیار صرافی ارز دیجیتال است.اکسچنج های غیرمتمرکز: در این اکسچنج ها، کلید خصوصی کیف پول ها، در اختیار خود کاربران است و امنیت معاملات از طریق داور یا شخص ثالث تضمین می شود.مقایسه صرافی ارز دیجیتال متمرکز و غیرمتمرکزچه مواردی را برای انتخاب بهترین صرافی ارز دیجیتال باید در نظر گرفت؟در این بخش، به صورت خلاصه‌ در مورد معیارهای انتخاب بهترین صرافی ارز دیجیتال می‌گوییم. در مقالات بعد سعی خواهد شد تا مقایسه جزیی‌تری از امکانات هر اکسچنج ارائه شود.امنیت، شهرت و سابقه صرافی ارز دیجیتالامنیت یک صرافی شاید یکی از مهمترین پارامترهای انتخاب یا حتی مهمترین به حساب بیاید تا حدی که شاید بتوان گفت بهترین صرافی یا بازار ارز دیجیتال، امن ترین آنهاست. در یک اکسچنج ناامن هرچقدر هم کارمزدها و هزینه ها پایین باشد، امکان از دست رفتن دارایی یا بلوکه شدن دارایی به واسطه نفوذ هکرها یا اختلال در سیستم معاملاتی، ریسک کار با آن را افزایش خواهد داد. البته برای یک کاربر هرگز شاخص روشنی برای سنجش میزان امنیت یک بستر وجود ندارد. تنها پارامتر قابل سنجش، سابقه معاملاتی در آن بستر خواهد بود. اینکه یک اکسچنج تا کنون مورد حمله قرار گرفته؟، آیا این حمله ها موفقیت آمیز بوده؟ در صورت موفقیت آمیز بودن، آیا اکسچنج جبران خسارت نموده؟ آیا معاملات در بستر به سرعت از سرگرفته شده؟ این سوالات همه چک لیست قضاوت در مورد امنیت یک بستر می باشد.کارمزد معامله (Fee)تمامی صرافی های ارز دیجیتال برای انجام مبادله در سایت، مبلغی را به عنوان کامزد دریافت می‌کنند. یکی از ابتدایی ترین مسائلی که برای انتخاب بهترین صرافی ارز دیجیتال می‌بایست در نظر بگیرید، تمامی قوانین مرتبط با کارمزد در آن اکسچنج است.فرآیند احراز هویتبسیار مهم و حیاتی است که قبل از شروع به کار با هر صرافی یا بازار، با فرآیند احراز هویت آن آشنا شوید.بسیاری از صرافی‌های ارز دیجیتال از کاربران خود تقاضای ارائه مدارک هویتی نظیر پاسپورت، گواهینامه و کارت شهروندی می‌کنند. هرچقدر فرآیند احراز هویت دقیق‌تر باشد، می‌توان گفت که امنیت و سلامت معاملات نیز بالاتر خواهد رفت. اهمیت احراز هویت در صرافی هایی که تبدیل ارز دیجیتال به فیات را انجام می دهند، بیشتر است چرا که این صرافی ها بیشتر در معرض خطر پولشویی قرار می گیرند. البته احراز هویت همیشه مطلوب نیست. برای اتباع کشورهایی مثل ایران، اکسچنج های خارجی که در زمینه احراز هویت سهل گیرتر هستند، اطمینان خاطر بیشتری در مقابل بلوکه شدن اموال، ایجاد می کنند.در برخی از صرافی ها احراز هویت شما به صورت مرحله‌ای انجام می‌شود. یعنی شما زمانی احراز هویت کامل می‌شوید که بخواهید از حداکثر امکانات اکسچنج یا صرافی ارز دیجیتال استفاده کنید. در حالی که می‌توانید در حجم پایین فعالیت‌ها، مدارک شناسایی کامل خود را ارائه ندهید.برای آگاهی بیشتر مقاله خرید بیت کوین بدون احراز هویت را بخوانید.کارمزد انتقالکارمزدهای انتقال نیز جزء مهمترین پارامترهای انتخاب یک صرافی ارز دیجیتال است. چرا که هزینه‌های برداشت و واریز کاربران، در هر تراکنش به همین فاکتور بستگی دارد.حجم بازار، سیالیت و شکاف قیمتیکی دیگر از مهمترین پارامترهایی که معمولاً کاربران حرفه ای مدنظر قرار می دهند، حجم معاملات بازار، سیالیت و همینطور شکاف قیمتی یا اسپرد (spread) در صرافی ارز دیجیتال است. حجم بازار، مواقعی که به دنبال معاملات بزرگ می گردید پارامتر بسیار مهمی است. در صورتی که در یک بازار قیمت ها یا کارمزدها مناسب باشند اما حجم مناسبی در سفارش ها وجود نداشته باشد مجبور خواهید شد برای یک خرید بزرگ تعداد زیادی از سفارش ها را بردارید و در اصطلاح رِنج بکشید و این مسئله هزینه های شما را به شدت افزایش می دهد.همچنین در صورتی که حجم معاملات یک بازار یا صرافی پایین باشد (سیالیت پایین)، زمان مورد نیاز برای تبدیل دارایی بیشتر خواهد شد. بنابراین هرچقدر هم که کارمزدها در چنین صرافی کم باشد، هزینه زمانی آن را بی اثر خواهد کرد. شکاف قیمت یا اسپرد نیز پارامتر مهم دیگری است که برای ترید بسیار اهمیت دارد. شکاف قیمت به اختلاف میان بهترین سفارش خرید و فروش در یک بازار می گویند. در صورتی که شکاف قیمتی زیاد باشد، شما به محض خرید ارز دیجیتال، اگر به هر دلیل تصمیم به فروش سریع بگیرید، به اندازه این شکاف قیمت در ضرر خواهید بود.امکان تعیین قیمت توسط کاربرتفاوت بین بازارها و صرافی های عامل در چگونگی تعیین قیمت است. بازارها این امکان را به کاربران می‌دهند تا سفارش خود را بر اساس قیمت مدنظر خود تعیین نموده و کشف قیمت به صورت رقابتی صورت می‌گیرد. اما صرافی‌ها خودشان به صورت مستقل قیمت را تعیین کرده و بر اساس آن، با کاربر معامله می‌نمایند. وجود دفتر سفارشات در یک پلتفرم نشان‌دهنده وجود امکان تعیین قیمت توسط کاربر است.برای اطلاعات بیشتر تفاوت‌های بازار و صرافی در خرید و فروش بیت کوین را بخوانید.تعداد کوین و جفت های رمزارزی قابل معاملهتعداد کوینهایی که یک صرافی ارز دیجیتال پشتیبانی می کند، از جمله پارامترهای تصمیم گیری برای انتخاب بهترین گزینه به حساب می آید. همچنین تنوع در جفت های قابل معامله در یک بازار هم به جذابیت معاملاتی در آن بازار کمک خواهد کرد. اینکه مثلا شما بتوانید در شرایطی که یک رمزارز از رشد بازار جامانده، سایر ارزهای دیجیتال رشد کرده را به آن تبدیل کنید تا از آن کسب درآمد کنید نکته حائز اهمیتی است.در صورتی که تنوع جفت های قابل معامله در بازار کم باشد، مجبور خواهید شد که تبدیل را در چند مرحله انجام دهید. به عنوان مثال، اگر استلار رشد کرده باشد ولی ریپل جا مانده باشد، موقعیت مناسبی خواهد بود تبدیل استلار به ریپل انجام شود ولی اگر امکان تبدیل مستقیم در صرافی فراهم نباشد نیاز هست تا یک مرحله استلار را به بیت یا تتر تبدیل و سپس بیت یا تتر را به ریپل چنج کنید. همین تبدیل چند مرحله ای ممکن است بخش زیادی از سود شما را از بین ببرد.پشتیبانی صرافی ارز دیجیتالاگر بگوییم پشتیبانی سریع و دقیق بعد از امنیت، مهمترین پارامتر انتخاب یک صرافی ارز دیجیتال است، بیراه نرفته ایم. بسیاری از افراد ترجیح می دهند تا کارمزدهای بالاتر پرداخت کنند ولی از پشتیبانی آنلاین و به لحظه استفاده نمایند. حضور پشتیبان در کنار یک تریدر به آرامش خیال و رفع به موقع موانع کسب درآمد کمک شایانی خواهد کرد.راه های شارژ حسابآپشن هایی که یک اکسچنج برای شارژ حساب در اختیار کاربر قرار می دهد به سهولت استفاده از بستر کمک خواهد کرد. این امکان از این جهت که در ایران تنها راه انتقال پول، شبکه شتاب است خیلی مهم به نظر نمی رسد اما در خارج از کشور، به واسطه وجود ابزارهای مختلف نقل و انتقال پول نظیر ویزاکارت، مسترکارت، پی پال و ...، پارامتر قابل تأملی برای انتخاب یک بستر به حساب می آید.کاربرپسند بودنهرچقدر حس بهتری از کار کردن با یک صرافی ارز دیجیتال داشته باشید، میزان موفقیت معاملاتی شما هم بیشتر خواهد بود. پیچیدگی بیش از حد در یک صرافی، مانعی مهم بر سر راه استفاده افراد مختلف از آن و در نتیجه رشد آن صرافی خواهد بود. همچنین ممکن است به واسطه عدم طراحی مناسب یک اکسچنج، اشتباهات فردی در حین انجام معامله یا در مراحل واریز و برداشت به وجود بیاید که همگی باعث از بین رفتن بخشی از دارایی خواهد شد. البته به طور طبیعی صرافی های عامل از پیچیدگی پایین تری نسبت به بازارها برخوردارند ولی هزینه های بالاتری برای کاربر خواهند داشت. بنابراین ایجاد یک توازن در این پارامترها برای کاربر مهم خواهد بود.محدودیت جغرافیاییبسیار مهم است که صرافی ارز دیجیتالی را انتخاب نمایید که به کشور یا منطقه محل زندگی شما خدمات ارائه دهد. مثلا برخی اکسچنج‌ها به کشورهای آمریکای شمالی خدمات ارائه می‌دهند، ولی در کشورهای آسیایی فعالیت اقتصادی ندارند. در صورتی که شما تابعیت ایران را داشته باشید، این مسئله بسیار حیاتی است.بسیاری از صرافی های ارز دیجیتال به واسطه تحریم‌ها، اعلام نموده‌اند که به کاربران ایرانی خدمات ارائه نمی‌دهند. برای استفاده از امکانات چنین اکسچنج‌هایی باید جانب احتیاط را رعایت نمود! در حال حاضر تعداد زیادی از صرافی های ارز دیجیتال، در صورت شناسایی کاربران ایرانی، دارایی های آنها را بلوکه می کنند.صرافی یا بازاری که در همه شاخص ها بهترین باشد در دنیا وجود ندارد. انتخاب شما بر اساس نیازتان شکل می گیرد. بهترین صرافی ارز دیجیتال، بستری است که با توجه به شناسایی نیازهای جامعه هدف خود، توازن مناسبی بین شاخص های مختلف به وجود آورد. دقت کنید در این مقاله،صرافی‌های ارز دیجیتال به صورت کلی معرفی شده‌اند و شرایط خاص مربوط به کاربران ایرانی در آن لحاظ نشده است!در ادامه با برخی از مهمترین صرافی های ارز دیجیتال دنیا آشنا می‌شویم:بهترین صرافی های عاملدر این بخش با بهترین صرافی های عامل یعنی صرافی های ارز دیجیتالی که کاربران با قیمت تعیین شده توسط خود صرافی، به معامله می پردازند، آشنا خواهید شد.صرافی ارز دیجیتال کوین بیس (Coinbase)کوین بیس را می توان یکی از مهمترین و قابل اعتمادترین اکسچنج های دنیا دانست.همچنین کوین بیس بزرگترین صرافی عامل ارزهای دیجیتال در دنیا می‌باشد. این صرافی ارز دیجیتال از بیش از 32 کشور در جهان پشتیابی می‌نماید و بیشتر از 4 میلیون کاربر فعال دارد. تمرکز اصلی کوین بیس روی چهار ارز دیجیتال اصلی است.بیت کوین (BTC)بیت کوین کش (BCH)لایت کوین (LTC)اتریوم (ETH)اما ارزهای دیجیتال دیگری از جمله XRP, EOS, XLM, ETC, ZEC, ZRX, REP, BAT, LINK, DAI, USDC را نیز پشتیبانی می کند.کاربران می‌توانند در آن با استفاده از حساب بانکی خود، کارت اعتباری، پی پال و یا دیگر روش‌های پرداخت، ارز دیجیتال تهیه نمایند.صرافی ارزدیجیتال کوین بیس (coinbase)به منظور استفاده از Coinbase، شما می‌بایست در ابتدا یک کیف پول الکترونیک برای خود بسازید! همچنین کاربران نیاز دارند تا یک حساب بانکی معتبر برای خرید بیت کوین معرفی نمایند. در حال حاضر، هر شهروند احراز هویت شده آمریکایی، می تواند روزانه تا 25000 دلار بیتکوین نگهداری نماید.کوین بیس از شهرت و اعتبار بالایی در میان تریدرها برخوردار است. کوین بیس روی انتقال پول از طریق بانک 1.49% و از خرید از طریق کارت های اعتباری 3.99% کارمزد برداشت می کند. کارمزد معاملات در کوین بیس نیز بر اساس حجم معاملات متغیر می باشد (اطلاعات بیشتر).تعداد ارزهای دیجیتال قابل خرید و فروش در کوین بیس محدود است. بنابراین در صورت تمایل به تبدیل به سایر ارزهای دیجیتال می‌بایست پس از خرید، آنها را به صرافی ارز دیجیتال دیگری مثل changelly (که در ادامه معرفی شده است) انتقال داده و تبدیل نمایید.خاصیت دیگر ثبت نام در کوین بیس، این است که شما می‌توانید از خدمات اکسچنج GDAX نیز در کنار آن استفاده نمایید. زیرا مالکیت هر دو بستر برای یک شرکت است. GDAX به شما ابزارهای حرفه‌ای‌تر ترید نظیر margin trading و market, limit, stop orders می‌دهد. GDAX همچنین کارمزد پایین تری نسبت به کوین بیس دارد.از صرافی ارز دیجیتال کوین بیس استفاده کنید اگر:کاربر تازه وارد هستیدامنیت و اعتبار برایتان مهم استاز کارت های اعتباری یا حساب بانکی خود با دلار می خواهید خرید کنیددر کشوری زندگی می کنید که کوین بیس پشتیبانی می کند (آمریکا، اروپا، سنگاپور، استرالیا و ...). این صرافی به اتباع ایرانی خدمات ارائه نمی دهد. (اطلاعات بیشتر)صرافی ارز دیجیتال بیت پاندا (Bitpanda)بیت پاندا را کوین بیس اروپا نامیده اند. در این صرافی ارز دیجیتال می توانید بیت کوین، اتریوم، ریپل و غیره را با دلار، یورو، پوند و فرانک سویس خرید نمایید. بیت پاندا نیز از رابط کاربری ساده ای برخوردار است که می تواند برای افراد تازه کار مناسب باشد. روش های شارژ حساب در بیت پاندا متنوع است. شارژ از طریق واریز مستقیم بانکی، کارت اعتباری، skirill و Neteller امکان پذیر است. در بیت پاندا کارمزد خرید 1.49% و کارمزد فروش 1.29% می باشد.صرافی ارز دجیتال بیت پاندا (bitpanda)از صرافی ارز دیجیتال بیت پاندا استفاده کنید اگر:به دنبال روش های پرداختی متنوع هستید.قصد خرید طیف وسیعی از آلت کوین ها را دارید.کشور شما توسط کوین بیس پشتیبانی نمی شود.صرافی ارز دیجیتال چنجلی (Changelly)موسسین چنجلی، ابتدا با پلتفرم استخراج ارز دیجیتال ماینرگیت (minergate) شروع به کار کردند. سپس آن‌ها تصمیم گرفتند با استفاده از تجارب کسب شده، در این سایت یک صرافی ارز دیجیتال راه اندازی نمایند.چنجلی تعداد زیادی از ارزهای دیجیتال را پشتیبانی می نماید. بیش از 90 ارز دیجیتال در این بستر می تواند معامله شود. سایت طی یک فرآیند اتوماتیک بهترین نرخ تبدیل رمزارزها را انتخاب می نماید. هرچند کاربر می تواند نرخ تبدیل مدنظر خود را وارد نماید.صرافی ارز دیجیتال چنجلی (changelly)روش کاری که چنجلی برای خود در نظر گرفته است با باقی صرافی ها متفاوت است. به جای اینکه کاربر رمزارز خود را در کیف پول صرافی بریزد، ترتیب یک تراکنش دو جانبه را می دهند. کاربر ارز مبدأ و مقصد و مقادیر آنها را تعیین می کند. به عنوان مثال من 1 بیت کوین انتخاب می کنم برای تبدیل با مقدار مشخصی اتریوم. سپس چنجلی یک آدرس برای واریز بیت کوین به من می دهد و از من یک آدرس اتریوم برای واریز، می خواهد. چنجلی 0.5 درصد در هر معامله رمزارز به رمزارز، کارمزد دریافت می نماید. اشکال اساسی چنجلی کارمزد بالای آن برای واریز و خرید توسط طریق کارتهای اعتباری است. این هزینه معمولا 5% خواهد بود.از صرافی ارز دیجیتال چنجلی استفاده کنید اگرکاربر تازه وارد هستیدبه دنبال تعداد کوین های بیشتری نسبت به کوین بیس هستیدامنیت و اعتبار برایتان مهم استصرافی ارز دیجیتال کوین ماما (CoinMama)کوین ماما یک کارگزاری(broker) بزرگ بیت کوین به حساب می‌آید.کاربران در کوین ماما به کمک کارت اعتباری یا debit cardخرید خود را انجام می دهند.هزینه شارژ دلاری از طریق کارت های اعتباری 5% و هزینه معاملات بیش از 5.5% است.محدودیت بیشتری نسبت به مثلا کوین بیس برای کاربران وجود دارد. کاربران می توانند تا سقف 5000 دلار ارزدیجیتال در روز یا 20000 دلار در ماه برداشت داشته باشند.کوین ماما برای اکثر کاربران خود، آپلود مدارک احراز هویت را اجباری نمی داند.صرافی ارز دیجیتال کوین ماما (coinmama) تمامی کاربران که نیاز به استفاده از کوین ماما دارند می بایست ابتدا یک اکانت ایجاد نموده، و سپس در ناحیه کاربری مشخصات خود را وارد نمایند. بعد از آن، کاربران به صفحه‌ای هدایت می شوند که به آنها اجازه می دهد تا تعداد بیت کوین مورد نیاز خود را وارد نمایند. پس از آنکه مقدار مشخص شد کاربران می توانند نحوه پرداخت خود را تعیین و آدرس بیت کوین خود را وارد نمایند. کاربران در این کوین ماما نیاز خواهند داشت تا شماره همراه و آدرس ایمیل خود را احراز کنند. بعد از تکمیل مراحل نام برده شده، کاربران قادر به دریافت بیت کوین خود از کوین ماما خواهند بود. ارزهای BTC, ETH, ETC, BCH, LTC, ADA, QTUM, XRP در کوین ماما قابل معامله است.از صرافی ارز دیجیتال کوین ماما استفاده کنید اگرکوین بیس، کشور شما را پشتیبانی نمی کند.صرافی ارز دیجیتال بیتیت (Bitit)بیتیت یک صرافی ارز دیجیتال فرانسوی است. این اکسچنج اجازه خرید با 14 واحد پولی فیات شامل یوان چین و ین ژاپن را به خریداران می دهد.صرافی ارز دیجیتال بیتیت (bitit) کاربران می توانند وجوه خود را توسط کارت اعتباری، پول نقد، کیف پول الکترونیک یا واریز بانکی، واریز نمایند. ووچر های نقدی برای شارژ حساب در این صرافی، می تواند از برخی فروشگاه ها در اروپا تهیه شود. ارزهای دیجیتال قابل معامله در این صرافی عباتست از:BTC, ETH, XRP, DASH, LTC, BCH, ETC, OMG, ZRX, CVC, BNTبا کارمزد معامله و برداشت صفر!مشکل اساسی بیتیت:در آن تنها امکان تبدیل فیات به ارز دیجیتال وجود دارد. و هیچ قابلیت تبدیل رمزارز به رمزارز در آن قرار داده نشده است.مشابه چنجلی، کارمزد واریز از طریق کردیت کارد در آن بسیار بالاست. (بسته به نوع واریز کارمزد بین 3 تا 11.9 درصد متغیر است.)صرافی های عامل ایرانیرمزینکس: پوشش رمزارزهایی مثل بیت کوین، لایت کوین، دوج، اتریوم، تتر، ریپل و بایننس کوین با شکاف قیمتی حدود 3% روی خرید و فروشاوکی اکسچنج: پوشش بیش از 40 ارز دیجیتال، یکی از قدیمی ترین صرافی های ایرانی با شکاف قیمتی حدود 8% روی خرید و فروشبیدارز: پوشش رمزارزهایی مثل بیت کوین، اتریوم، دوج، تتر و ... . با قابلیت سفارش گذاری آفلاین که معامله در آن بین کاربران صورت گرفته و 0.5% کارمزد معاملاتی در این بستر می باشد.بهترین بازارهای ارز دیجیتال بازار یا market بستر دیگری برای خرید و فروش بیت کوین و سایز ارزهای دیجیتال می‌باشد. خاصیت بازار این است که خود کاربران قیمت‌های پیشنهادی را مطرح می‌کنند. خریدار و فروشنده‌ای که قیمت‌های هم سطح داشته باشند، به یکدیگر Join شده و معامله صورت می‌گیرد. مقدار هزینه معامله در بازارها معمولا کمتر است. در ادامه درباره معروف‌ترین و بهترین بازارهای ارزهای دیجیتال بخوانید؛صرافی ارز دیجیتال بایننس (Binance)صرافی ارز دیجیتال بایننس، با اینکه عمر کمی دارد ولی روند رو به رشد سریعی را طی نمود. این اکسچنج عمومی در چین شروع به کار کرد اما در حال حاضر به مالت در اتحادیه اروپا منتقل شده است. شهرت بایننس به دلیل معاملات کریپتو به کریپتوی آن است.مزایای بایننس:طیف وسیعی از ارزهای دیجیتال قابل معامله در آن است.بستر بایننس دو حالت معمولی و حرفه‌ای را در اختیار کاربر قرار می‌دهد که به سادگی قابل تبدیل یه یکدیگرند.کارمزدهای بایننس بسیار منطقی است و امکان ثبت‌نام آنی به کاربر در آن داده می شود.استفاده از خدمات بایننس به صورت محدود نیازی به احراز هویت ندارد. (محدودیت این مسئله، برداشت تا سقف دو بیت به صورت روزانه است. برای افزایش سقف برداشت نیاز است که کارت شناسایی و عکس سلفی برای بایننس ارسال شود.)بایننس 10% از کارمزدهای خود را در صندوق بیمه دارایی کاربران ذخیره می کند تا در صورت وقوع هرگونه مشکل از جمله هک شدن این بستر در سال 2019، خسارت را جبران نماید.بایننس از اکسچنج غیرمتمرکز خود در سال 2019 رونمایی کرد. گرچه مفهوم غیرمتمرکز به کار گرفته شده در این اکسچنج، واقعی نیست!امکان مبادله فیات با رمزارزها در بایننس، به مرور در حال ایجاد شدن است.صرافی ارز دیجیتال بایننس (binance) سه ویژگی زیر باعث شده خیلی‌ها بایننس را جزء بهترین گزینه‌های صرافی ارزهای دیجیتال بدانند.سرعت بالاسهولت در استفادهکارمزدهای پایینبایننس در شروط استفاده از خدمات خود، کاربران ایرانی را از کار در سیستم خود نهی کرده است. اما با توجه به اینکه تا زمانی که نخواهید بیش از 2 بیت کوین در روز از این صرافی خارج کنید نیازی به احراز هویت نخواهید داشت، بنابراین تا زمانی که با آی پی ایران به این صرافی متصل نشوید، تا حد زیادی می توانید از بابت عدم بروز مشکل در این صرافی مطمئن باشید. هر چند در حال حاضر در صورتی که حساب کاربری شما متعلق به اتباع کشورهای ممنوعه از جمله ایران تشخیص داده شود، فرصت خارج کردن اموال از بایننس به شما داده خواهد شد.از صرافی ارز دیجیتال بایننس استفاده کنید اگر:عدم احراز هویت تا سقف برداشت مشخص برایتان مهم استهزینه های معاملاتی پایین (کارمزد، عمق بازار، اسپرد)  برای شما اولویت دارد.نیاز به معامله طیف وسیعی از ارزهای دیجیتال را دارید.دنبال یک اسکچنج معتبر و به روز هستید.برای اطلاعات بیشتر به مقاله آموزش ثبت نام و کار با بایننس مراجعه کنید.صرافی ارز دیجیتال بیت فینکس (Bitfinex)یکی دیگر از بزرگترین بازارهای مبادله ارز دیجیتال در دنیا بیت فینکس است. بیت فینکس یک اکسچنج هنگ کنگی است. کارمزد معاملات در بیت فینکس 0.1% برای سفارش گذار و 0.2% برای سفارش بردار است. بیت فینکس به شهروندان آمریکا خدمات ارائه نمی دهد. همچنین فعالیت شهروندان ایرانی نیز در این بستر ممنوع می باشد.صرافی ارز دیجیتال بیت فینکس (bitfinex) از صرافی ارز دیجیتال بیت فینکس استفاده کنید اگر:به دنبال عمق بازار زیاد می گردیدامکان معامله با دلار برایتان مهم استاعتبار و سابقه صرافی برای شما اهمیت داردجزء شهروندان کشورهای مجاز برای فعالیت در این بستر هستیدصرافی ارز دیجیتال کوکوین (KuCoin)کوکوین یک پلتفرم جدید ولی با جذابیت بسیار بالا واقع در کره جنوبی است. عملکرد آنها به بایننس شباهت بسیار زیادی دارد با این تفاوت که لیست ارزهای دیجیتال جدید با سرعت بیشتر در این اکسچنج قرار می‌گیرد و قابلیت خرید و فروش به کاربران داده می‌شود.صرافی ارز دیجیتال کوکوین (KuCoin) این اکسچنج محل خوبی برای خرید ارزهای دیجیتال بلافاصله پس از عرضه اولیه آن است که می تواند شانس رشد بالاتری را به خریداران آن بدهد.رابط کاربری بسیار مدرن طراحی شده، که استفاده از آن را نسبت به اکسچنج‌های قدیمی، ساده کرده است.این اکسچنج همچنین توکن مربوط به خود را با نام KCS ارائه داده که به دارندگان آن اجازه می‌دهد تا قسمتی از درآمد روزانه پلتفرم را شریک شوند.یکی دیگر از مزایای کوکوین، شارژ سریع ارز دیجیتال به حساب کاربر پس از تعداد کانفرم کم به نسبت سایر بسترها است.کارمزد معاملات در کوکوین 0.1% می باشد.از صرافی ارز دیجیتال کوکوین استفاده کنید اگر:به دنبال عرضه اولیه ها هستید.صرافی ارز دیجیتال بیتمکس (BitMex)بیتمکس یک اکسچنج برای تریدرهای حرفه است که امکان margin trading را به کاربران با نسبت‌های بالا متناسب با دارایی‌شان می‌دهد. در این اکسچنج با leverage 100x می‌توان سفارش گذاشت.صرافی ارز دیجیتال بیتمکس (BitMex) بیتمکس رمزارزهای مختلف نظیر بیت کوین، بیت کوین کش، دش، اتریوم و ... را پشتیبانی می‌نماید.این اکسچنج به کاربران آمریکایی و همچنین اتباع کشورهایی مثل ایران خدمات ارائه نمی‌دهد.از صرافی ارز دیجیتال بیتمکس استفاده کنید اگربه دنبال معاملات مارجین هستیدحجم و عمق بازار برای شما مهم استامکان استفاده از این بستر را از کشورهای مجاز دارید.صرافی ارز دیجیتال جیدکس(GDAX)صرافی ارز دیجیتال جیدکس (GDAX) جیدکس محبوب‌ترین اکسچنج در آمریکا به حساب می آید که در حقیقت متعلق به مالک کوین بیس است.در جیدکس تعداد محدودی ارزهای دیجیتال نظیر بیتکوین، اتریوم، لایت کوین با فیات‌هایی نظیر دلار و یورو قابل معامله است.حجم معاملات و عمق بازار بالایی در جیدکس وجود دارد.امکان لینک شدن حساب بانکی به منظور تسویه ارزدیجیتال خریداری شده در کوین بیس و به تبع آن در جیدکس وجود دارد.کارمزد معاملات در جیدکس برای سفارش گذار از 0-0.5% و برای سفارش بردار از 0.04-0.5% متغیر است.صرافی ارز دیجیتال جمینی (Gemini)جمینی یک اکسچنج آمریکاییست که تنها به شهروندان آمریکا خدمات ارائه می دهد. بنابراین قبل از اقدام به ثبت‌نام در آن این موضوع می بایست در نظر گرفته شود.صرافی ارز دیجیتال جمینی (gemini) نکته حائز اهمیت در جمینی عدم وجود کارمزد برای واریز (حتی فیات) است. جمینی از ارزهای دیجیتال BTC, ETH, BCH, LTC, ZEC پشتیبانی می کند. جمینی دارای اپلیکیشن ساده و کاربردی است. این صرافی در دو سطح به کاربران خدمات ارائه می دهد.سطح مبتدی که کاربر به شکل ساده در آن به خرید و فروش می پردازد. در این سطح کارمزد معاملات کاربر 1.49% است.سطح حرفه ای که کاربر از بازار جمینی می تواند استفاده نماید. در این سطح کارمزد بین 0 تا 0.35% درصد است که به وضعیت سفارش گذاری (سفارش گذار-سفارش بردار) بستگی دارد.از صرافی ارز دیجیتال جمینی استفاده کنید اگر:امنیت برای شما مهم استدنبال بستر ساده و کاربردی هستیدکارمزدهای پایین برای شما اهمیت داردصرافی ارز دیجیتال بیترکس (Bittrex)بیترکس یکی دیگر از اکسچنج های آمریکایی است که اجازه ی معامله بیش از 250 جفت رمزارز را به کاربر می‌دهد. بنابراین بسیاری از رمزارزها در یک بستر در اختیار کاربر خواهد بود.صرافی ارز دیجیتال بیترکس (bittrex) بالاترین حجم معاملات در بیترکس مربوط به جفت های بیت کوین و اتریوم است.در بیترکس امکان معامله با فیات وجود ندارد.کاربران می توانند خرید تتر را با استفاده از انتقال مستقیم از بانک انجام دهند. و از آن در اکسچنج های کریپتو به کریپتو استفاده کنند.BTC, ETH, BOXX, XVG, SC, XRP, DOGE, STRAT, XMR, ADA, OMG, ETC, BCC, XLM, DGB, UKG و بیش از 138 رمزارز دیگر در بیترکس قابل معامله است.کارمزد معاملات در بیترکس 0.25% است.البته اکسچنج بیترکس درمیان کاربران ایرانی بسیار بدنام بوده چرا که سال گذشته تمامی دارایی های کشف شده از کاربران ایرانی در آن بلوکه شد و هیچ سند قانونی نیز برای آن ارائه نشد.از بیترکس به هیچ وجه استفاده نکنید!صرافی ارز دیجیتال بیت‌استمپ (Bitstamp)بیت استمپ یک اکسچنج لوگزامبورگی است که خدمات مناسبی به کاربران اروپایی ارائه می‌دهد. گرچه در این اکسچنج امکان معامله به دلار وجود دارد ولی خدمات آن مبتنی بر روش پرداخت مختص اتحادیه اروپا یعنی SEPA می باشد. البته به تازگی این اکسچنج امکان خرید از طریق کارت اعتباری را نیز فراهم نموده است.  بیت استمپ از ارزهای دیجیتال BTC, BCH, LTC, ETH, XRP پشتیبانی می کند.صرافی ارز دیجیتال بیت استمپ (BitStamp) API قابل تنظیم بیت‌استمپ یکی از ویژگی‌های مثبت آن برای افرادیست که به شکل حرفه ای به ترید می پردازند. این اکسچنج از 2011 مشغول به فعالیت بوده و یکی از معتبرترین اکسچنج های دنیا است. گرچه رابط کاربری و نحوه استفاده از این اکسچنج برای کاربران تازه کار چندان مناسب به نظر نمی رسد و پیچیدگی های خاص خود را دارد. کارمزد معاملات در این بستر بین 0.1-0.25% می باشد.از صرافی ارز دیجیتال بیت استمپ استفاده کنید اگربه دنبال سیالیت و حجم بازار بالا هستیداعتبار برای شما اهمیت داردصرافی ارز دیجیتال کراکن (Kraken)گرچه محل فعالیت کراکن خارج از آمریکاست ولی سرمایه گذارانی از آمریکا، کانادا، اروپا و ژاپن دارد. به همین دلیل نیز امکان معامله با دلار، یورو، پوند و ین در آن امکان پذیر است.صرافی ارز دیجیتال کراکن (Kraken) کراکن خود را این‌گونه معرفی می‌کند:بزرگترین بازار و صرافی ارزهای دیجیتال از لحاظ حجم معامله با یوروامنیت بسیار بالا به دلیل نگهداری دارایی های دیجیتال در کیف پول های سرد است.سرورهای کراکن در نقاط جغرافیایی مختلف واقع شده‌اند.سرورهای کراکن توسط محافظین مسلح مراقبت می شود.کراکن از رمزارزهای BTC, ETH, XRP, BCH, EOS, LTC, ADA, XLM, DASH, XMR, USDT, ETC, QTUM, ZEC, REP, DOGE, GNO, MLN, ATOM, XTZ, SC پشتیبانی می کند.کارمزد معاملات در کراکن برای سفارش گذار 0-0.16% و برای سفارش بردار 0.1-0.26% می باشد.امکان انتقال پول از طریق SEPA و انتقال بانکی مستقیم در این اکسچنج وجود دارد.امکان معاملات مارجین با لوریج 5 در کراکن وجود دارد.API کراکن برای اتصال بات تریدرها به بازار در دسترس کاربرانش می باشد.از صرافی ارز دیجیتال کراکن استفاده کنید اگر:به دنبال معاملات مارجین با لوریج حداکثر 5 هستیدمی خواهید امکان معامله با رمزارز و فیات در یک بستر را داشته باشیدبه دنبال کارمزد معاملاتی پایین هستیدکشور شما جز کشورهای مجاز برای استفاده از این بستر می باشد (توجه فرمایید در حال حاضر کراکن به شدت روی استفاده ایرانیان از این بستر حساس بوده و به سرعت حساب های کاربری مرتبط با ایرانیان را بلوکه می کند)صرافی ارز دیجیتال لوکال بیت کوین (LocalBitcoins)لوکال بیت کوین، یک اکسچنج همتا-به-همتا است که برای اکثر شهرهای بزرگ دنیا در جهان خدمات ارائه داده است. ایده اصلی این صرافی ارز دیجیتال این است که شما می توانید افرادی را که در منطقه شما زندگی می کنند و قصد خرید و فروش ارزدیجیتال را دارند در آن پیدا و ملاقات کنید و به تبادل دارایی بپردازید.صرافی ارز دیجیتال لوکال بیت کوینز (LocalBitcoins) این پلت فرم، 1 درصد از مبلغ معامله شده را به عنوان کارمزد دریافت می نماید.مشابه ایده‌ی اوبر (تاکسی اینترنتی) تمامی کاربران امتیازدهی می‌شوند و این امتیاز در معرض دید عموم قرار می گیرد.تبادل در قالب یک فرآیند سپرده گذاری صورت می گیرد تا این اطمینان حاصل شود که کلاهبرداری اتفاق نمی افتد.هر زمان که همه چیز تأیید شد، انتقال دارایی ها بین خریدار و فروشنده نهایی خواهد شد.خرید و فروش در این سایت به ارز دیجیتال بیت کوین محدود شده است.لوکال بیت کوین، ایران را در لیست تحریم های خود قرار داده و همینطور بر خلاف گذشته، احراز هویت در این بستر شکل جدی تری پیدا نموده است.از صرافی ارز دیجیتال لوکال بیت کوین استفاده کنید اگرفقط به دنبال بیت کوین هستیدمی خواهید با فروشنده یا خریدار به صورت مستقیم وارد معامله شویدمی خواهید اعتبار فروشنده یا خریدار را بر اساس سوابق معاملاتی آن بسنجید.صرافی ارز دیجیتال پولونیکس (Poloniex)صرافی ارز دیجیتال پولونیکس (poloniex) پولونیکس یکی دیگر از اکسچنج های آمریکایی است و تلاش دارد تا از قوانین KYC و AML آمریکا تبعیت نماید. بنابراین کاربران نمی توانند در آن به صورت ناشناس فعالیت نمایند. اگر تصمیم به استفاده از پولونیکس دارید نیاز است تا کارت شهروندی، اسم کامل و ایمیل خود را در این سایت ثبت نمایید. اولین سطح احراز هویت به شما امکان برداشت 2000 دلار در روز را می دهد. گرچه در سطح دو به کمک شماره تلفن و عکس سلفی می توانید به محدودیت سقف 25000 دلار در روز برای برداشت، دست پیدا کنید.ارزهای دیجیتال BTC, ETH, XRP, DOGE, XLM, ETC, STRAT, LTC, SC, DGB, BCH, LSK, XMR, LOOM, BAT و 50 رمزارز دیگر در این اکسچنج قابل معامله هستند. کارمزد معاملات در پولونیکس 0-0.15% برای سفارش گذار و 0.05-0.25% برای سفارش بردار می باشد.صرافی ارز دیجیتال رابین هود Robinhoodفعالیت رابین هود به عنوان کارگزاری سهام بدون هزینه آغاز شد. و اخیراً در دنیای ارزهای دیجیتال گسترش یافته است.رابین‌هود در ابتدا تنها در نسخه‌ی موبایلی ارائه شده بود ولی در حال حاضر نسخه وب هم ساپورت می‌کند. نکته مهم در مورد رابین هود عدم امکان واریز یا برداشت رمزارز در این بستر است.صرافی ارز دیجیتال رابین هود (Robinhood) نکته مثبت: شما می توانید بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال را بطور کامل و بدون هزینه در این پلتفرم خرید و فروش کنید. رابین هود غیر از معاملات بیت کوین، اتریوم، بیت کوین کش، دوج، اتریوم کلاسیک و لایت کوین از داده های زنده و به لحظه 10 رمزارز دیگر نیز پشتیبانی می کند که ممکن است به زودی به لیست رمزارزهای قابل معامله در این بستر اضافه شوند.نکته منفی: رابین هود تنها به 16 ایالت امریکای شمالی خدمات ارائه می‌دهد. البته قرار است به مرور زمان خدماتش را گسترش بدهد.از رابین هود استفاده کنید اگرترید روی کوین های اصلی با کارمزد صفر برای نوسان گیری در بازار برایتان جذاب است.صرافی ارز دیجیتال هیت بی تی سی (HitBTC)صرافی ارز دیجیتال هیت بی تی سی (HitBTC) HitBTC یک صرافی ارز دیجیتال اروپایی است که قدمت چند ساله دارد و از سال 2014 در حال فعالیت است.از امکانات عجیب آن امکان مبادله با مونرو است.امکان جالب دیگر، قابلیت استفاده از بستر دمو برای معامله است. کارمزد معاملات در هیت بی تی سی، 0.2% و کارمزد واریز فیات 2% در نظر گرفته شده است و از 17 ارزدیجیتال پشتیبانی می کند.صرافی ارز دیجیتال CEX.IOصرافی CEX.IO یکی از قدیمی‌ترین صرافی های ارزهای دیجیتال در دنیا به حساب می آید. هرچند در این سایت، تعداد محدودی از ارزهای دیجیتال (BTC, ETH, BCH, BTG, DASH, XRP, XLM و ZEC) قابل معامله هستند.صرافی ارز دیجیتال CEX.IO استفاده از این پلتفرم تنها با احراز هویت کامل امکان پذیر است. در حال حاضر امکان خرید ارز دیجیتال با کارت‌های اعتباری، انتقال مستقیم بانکی یا SEPA برای شهروندان اروپایی امکان پذیر است. خرید از CEX حتی با استفاده از ویزا کارت یا مسترکارت نیز ممکن است.برای دانستن تفاوت شیوه‌های خرید ارزهای دیجیتال، می‌توانید به مقاله از کجا بیت کوین بخرم ؟ سری بزنید! صرافی CEX.IO، هفت درصد کارمزد برای هر چیزی که شامل ارز فیات باشد را برمی دارد. به عنوان مثال در صورتی که 100 دلار واریزی داشته باشید تنها می توانید به اندازه 93 دلار بیت کوین دریافت نمایید.جزئیات به این شکل است که معمولا به طور میانگین 3.5 درصد روی واریز سه درصد روی برداشت و چیزی بین 0 تا 0.25 درصد برای سفارش بردار و بین 0 تا 0.16% برای سفارش گذار، روی معامله کارمزد دریافت می شود. واریز مستقیم بانکی و واریز کوین کارمزدی ندارد.صرافی CEX.IO امکان معاملات مارجین را نیز فراهم می کند.از صرافی ارز دیجیتال CEX.IO استفاده کنید اگرشهروند کشورهای مجاز برای فعالیت در این اکسچنج هستیدبه دنبال راه های متنوع برای واریز فیات و تبدیل آن به ارزدیجیتال می گردید.صرافی ارز دیجیتال نوبیتکس (nobitex)نوبیتکس بزرگترین بازار ارزهای دیجیتال از لحاظ حجم معاملات در ایران است. پیشروترین اکسچنج در بین صرافی‌های ارزهای دیجیتال خاورمیانه که می‌توان با ریال و تتر در آن معامله کرد.ویژگی‌هایک صرافی ارزهای دیجیتال ایرانی، که در آن امکان خرید و فروش 6 ارز رمزنگاری شده بیت کوین، اتریوم، لایت کوین، تتر، ریپل و بیت کوین کش با ریال امکان‌پذیر است.امکان معامله بیت کوین، اتریوم، لایت کوین، ریپل، بیت کوین کش با تتر نیز در نوبیتکس وجود دارد.معامله در بازارهای تتر نوبیتکس نیاز به احراز هویت ندارد اما معامله در بازار ریالی نوبیتکس منوط به احراز هویت کامل کاربر است.کارمزد معاملات در نوبیتکس حداکثر 0.35 درصد بوده و تا 0.2 درصد به صورت پله ای قابلیت کاهش دارد.(برای اطلاعات بیشتر به صفحه کارمزدها در سایت مراجعه فرمایید.)کارمزد واریز فیات (ریال) در نوبیتکس 0 است که نسبت به اکسچنج های خارجی که قابلیت واریز فیات دارند مزیت به حساب می آید.کاربران امکان کسب درآمد از طریق ارسال لینک معرف را دارند. 30% از کارمزد معاملات افراد معرفی شده، به فرد معرف تعلق می گیرد (اطلاعات بیشتر).امکان شارژ حساب از طریق واریز شتابی از دیگر ویژگی‌های نوبیتکس است.با توجه به وجود دفتر سفارشات (OrderBook)، امکان سفارش‌گذاری با قیمت مد نظر خریدار و فروشنده وجود دارد.تسویه ریالی در این بستر حداکثر ظرف مدت 12 ساعت انجام می پذیرد.نوبیتکس امکان استفاده از بستر آزمایشی برای آموزش بیشتر کاربران را فراهم نموده است. در این بستر شارژ اعتباری رایگان در اختیار کاربران قرار می گیرد (بستر آزمایشی نوبیتکس)نوبیتکس دارای اولین اپلیکیشن اندرویدی بازار خرید و فروش ارزهای دیجیتال می باشد که تمامی امکانات بازار حرفه ای نوبیتکس را در اختیار کاربران قرار می دهد. (دانلود اپلیکیشن نوبیتکس)امکان اتصال به بازار نوبیتکس از طریق API وجود دارد.نوبیتکس توسط معاونت فناوری ریاست جمهوری بررسی و دانش بنیان شده است.صرافی ارز دیجیتال نوبیتکس (Nobitex) از صرافی ارز دیجیتال نوبیتکس استفاده کنید اگر:می خواهید بیت کوین و سایر ارزهای دیجیتال را با ریال معامله کنیدسایر بازارهای ارز  دیجیتال ایرانیاکسیرقابلیت معامله بیت کوین، اتریوم و بیت کوین کشقابلیت اتصال از طریق APIکارمزد معاملات از 0-0.8% که به سطوح کاربری و نوع سفارش گذاری (سفارش گذار یا سفارش بردار) بستگی داردوالکسامکان معامله ارزهای دیجیتال بیت کوین، اتریوم، بیت کوین کش، تتر و دشکارمزد معاملات از 0.25-0.5%نتیجه گیریانتخاب اکسچنج ها بدون در نظر گرفتن معیارها و شاخص های مورد نیاز، یک فرآیند زمانبر و سخت است. در جدول زیر تلاش شده است که خلاصه ای از شاخص های تصمیم گیری اشاره شده در مقاله، ارائه شود.حتماً توجه داشته باشید که هنگام انتخاب اکسچنج، کارمزد، شهرت، امنیت، فرآیند احراز هویت و محدودیت‌های جغرافیایی در دریافت خدمات را مد نظر قرار دهید. در مجموع تمامی شاخص ها می توان گفت که در حال حاضر بهترین صرافی ارز دیجیتال دنیا، بایننس می باشد. اگر کاربر تازه کاری هستید، صرافی کوین بیس را به شما پیشنهاد می کنیم. البته باید توجه داشته باشید که کوین بیس به شهروندان کشورهای محدودی، خدمات ارائه می دهد. اگر به دنبال خرید و فروش رمزارزهای جدید هستید، صرافی ارز دیجیتال کوکوین این فرصت را در اختیار شما قرار می دهد. اگر به دنبال معاملات با فیات با کارمزد مناسب هستید، کراکن برای شما مناسب خواهد بود.اگر در ایران زندگی می کنید، تمامی صرافی های اشاره شده، ایران را در لیست تحریم خود قرار داده اند، بنابر این استفاده از یک صرافی ارز دیجیتال ایرانی مثل نوبیتکس را به شما پیشنهاد می دهیم. نوبیتکس همچنین می تواند راه ورود شما به بازارهای جهانی نیز، تلقی شود. جایی که به راحتی می توانید ریال خود را به ارز دیجیتال تبدیل کرده و سپس آن را به حساب خود در بازارهای جهانی منتقل کنید. برای استفاده از بازارهای جهانی، همواره استفاده از سرویس های وی پی ان (VPN) امن را در نظر داشته باشید.نکته:هیچگاه دارایی های خود را برای طولانی مدت در اکسچنج ها نگهداری نکنید.برای اولین تجربه‌ی خرید و ورود به بازار معاملات ایرانی در گوشی های اندرویدی، اپلیکیشن رایگان نوبیتکس را دانلود کنید.منبع: https://blog.nobitex.ir/انتخاب-بهترین-صرافی-ارز-دیجیتال/ علی اقامیر علی اقامیر Thu, 24 Oct 2019 14:20:16 +0330 https://virgool.io/@a.aghamir/%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%85%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-evmmetewuzgo بیایید ازاینجا شروع کنیم که مهم‌ترین فرق صرافی و بازار چیست و منظور ما از طرح این مسئله چه بوده است؟ صرافی به بستری گفته می‌شود که کاربران حق تعیین قیمت در آن را ندارند و صرفاً با قیمت‌های تعیین‌شده توسط بستر امکان خریدوفروش وجود دارد اما بازار جایی است که خریدار و فروشنده می‌توانند باقیمت مدنظر خود در آن سفارش بگذارند.خرید و فروش رمزارزهاخب از صرافی شروع کنیم. صراف کسی است که ارز یا رمزارز را از فروشنده می‌خرد و به خریدار می‌فروشد. به بیان ساده‌تر، صراف واسطه انجام یک معامله خریدوفروش می‌شود. آیا این مسئله به همین سادگی است؟ حقیقت ماجرا این است که خیر. به دلیل اینکه صراف واقعاً خریدوفروش انجام می‌دهد، هرلحظه به‌واسطه تغییر قیمت‌ها این امکان وجود دارد که ضرر کند بنابراین صراف‌ها علاوه بر اینکه باید در مورد روند بازار بینش و حس دقیقی داشته باشند، همواره ریسک خود را با ایجاد اختلاف معنی‌دار در قیمت خریدوفروش مدیریت می‌کنند. و اما نتیجه؟ نتیجه این‌که صراف همیشه درصدی پایین‌تر از فروشنده می‌خرد و درصدی بالاتر به خریدار می‌فروشد. هرچقدر توانایی معامله و بینش دقیق‌تری داشته باشد، امکان کاهش اختلاف بین قیمت خریدوفروش برای صراف بیشتر خواهد بود.صرافی بیت کوینآیا همیشه صراف‌ها به دنبال کاهش اختلاف قیمت خریدوفروش هستند؟ جواب این سؤال کمی سخت و پیچیده است اما به‌طورمعمول هرچقدر اختلاف بین قیمت خریدوفروش کمتر باشد حجم معامله‌ی صراف بیشتر و ریسک آن‌هم بیشتر خواهد بود. چرا حجم بیشتر خواهد بود؟ چون قیمتی که اعلام می‌کند به قیمت عادلانه نزدیک‌تر است و همین موجب ایجاد مزیت رقابتی با سایر رقبا خواهد بود. اما معمولاً در رمزارزها، به دلیل ریسک بالای معاملات، اختلاف قیمت خریدوفروش یا همان شکاف قیمتی صراف‌ها بسیار زیاد است. هرچه صرافی معروف‌تر، این اختلاف بیشتر. تا جایی که در شرایط خاص گاهی اختلاف 5 تا 10 درصدی بین قیمت خریدوفروش ازنظر صراف‌ها طبیعی است. این اختلاف به این معنی است که مثلاً اگر کاربر در لحظه از صراف بیت کوین بخرد، باید امیدوار باشد که قیمت بیت کوین 5 تا 10 درصد رشد کند تا بتواند کوین خریداری‌شده را به قیمت خرید خودش بدون سود، بفروشد. و اما بازار جایی است که در آن خریدار و فروشنده با قیمت مدنظر خود سفارش گذاشته و باید صبر کنند تا یک نفر با قیمت مدنظر آن‌ها معامله انجام دهد. در بازارها به این دلیل که خریدار و فروشنده مدام در حال تغییر قیمت‌ها هستند و با سایر خریداران و فروشندگان رقابت می‌کنند، اختلاف قیمت بین خریدوفروش به‌مراتب پایین‌تر بوده و نقد شوندگی با حاشیه ریسک کمتری اتفاق می‌افتد.بازار بدون واسطهنکته بسیار مهمی که به‌عنوان خریدار یا فروشنده باید در نظر داشته باشید، جهت‌دهی و دست‌کاری قیمتی است که هم در صرافی و هم در بازار ممکن است اتفاق بیفتد. در صرافی این مسئله به‌سادگی هر چه تمام‌تر صورت می‌گیرد. صرافی‌ها ازآنجایی‌که تعهدی بابت حجم و قیمت نوشته‌شده در تابلو خود ندارند بسیاری از مواقع توقف خریدوفروش اعلام می‌کنند. حتماً بارها و بارها برایتان پیش‌آمده که قیمت مناسبی در سایت صرافی رمزارزی مشاهده کردید ولی بعد از مراجعه برای خرید یا فروش به شما گفته‌شده که در حال حاضر با این قیمت امکان معامله نیست یا حجم موجودی از حجم مدنظر شما کمتر است. یا با بهانه‌ای نظیر گذشتن تایم، از معامله با شما خودداری کرده‌اند. اما آیا مسئله به همین‌جا ختم می‌شود؟ خیر. موضوع به‌مراتب می‌تواند پیچیده‌تر باشد. صرافی‌ها به‌آسانی می‌توانند خریدار یا فروشنده را بازی دهند. بیایید با یک مثال بررسی کنیم. فرض کنید من صراف باشم و موجودی خودم را روی دلار 13000 تومان فروخته باشم به این امید که باقیمت 12700 جایگزین کنم. اما یک‌باره، قیمت دلار به 13300 افزایش می‌یابد و موج خبر افزایش قیمت دلار خیلی زودتر از آنکه به کاربران نهایی برسد در اختیار صراف خواهد بود. باقی صراف‌ها ممکن است نرخ‌ها را به لحظه تغییر دهند اما من همچنان قیمت فروش خودم را 13000 هزار تومان نگاه می‌دارم. دلیل چیست؟ آیا قصد دارم مال خودم را پایین‌تر از قیمت بفروشم؟ خیر. اگر قیمت فروش من 13000 هزار تومان باقی بماند، امکان اینکه بتوانم از کاربر 12700 بخرم به‌مراتب بیشتر از زمانی است که من هم نرخ فروش خود را بر اساس شرایط بازار به 13300 ارتقاء دهم. این‌گونه با یک تیر دو نشان زده‌ام. اول اینکه وقتی همه گران کرده‌اند من همچنان قیمت خودم را پایین‌تر اعلام می‌کنم و لذا در چشم کاربران به‌عنوان یک فرد منصف و ارزان‌فروش به نظر می‌آیم و در اصطلاح بازار رقبا را نیز خراب می‌کنم. از طرف دیگر اگر شخصی به من برای خرید روی این قیمت مراجعه کرد با یکی از بهانه‌هایی که در بالا ذکر شد مثل عدم موجودی کافی، گذشتن تایم و غیره، نمی‌فروشم و می‌توانم به‌سادگی عقب‌ماندگی خودم از بازار را با خرید پایین‌تر جبران کنم. در نقطه مقابل، اگر دلار ریزشی شود و قیمت تمام‌شده خریدهای من بالا باشد، قیمت خریدوفروش خود را بالا نگاه می‌دارم و ازآنجایی‌که تعهدی به خرید در قیمت بالاتر ندارم، صرفاً با فروش در قیمت‌های بالاتر از بازار جا نخواهم ماند. در کنار همه این موارد، این‌که صرافی‌ها، صرفاً در ساعات مشخصی خود را موظف به معامله می‌دانند و خارج از آن تعهدی ندارند و دلیل اصلی آن‌هم این است که در این ساعات مشخص می‌توانند از نرخ ارزی خریدوفروش خود به نسبت بازار مرجع مطمئن باشند و خارج از این تایم ریسک معامله را قبول نمی‌کنند، را هم اضافه کنید. اما آیا بازارها امکان دست‌کاری قیمتی ندارند؟ بله دارند ولی سخت‌تر. اول اینکه بدانیم بازارهای موفق، بازارهایی هستند که در اصطلاح سیالیت بیشتری دارند و زمان تبدیل و نقد شوندگی دارایی در آن کمتر است. برای این منظور تمامی بازارها نیاز به بازارگردان دارند که نقش همان صراف را ایفا می‌کند. اما تفاوتشان در این است که چون کاربران امکان ثبت سفارش باقیمت مدنظر خود را دارند، امکان دست‌کاری قیمتی به‌مراتب سخت‌تر است. هرچقدر حجم و عمق یک بازار و همچنین قدرت کاربران در مقایسه با دارایی بازارگردان بیشتر باشد، امکان دست‌کاری قیمتی کمتر خواهد بود. همین‌طور به‌واسطه شفافیت قیمت و حجم در بازار، امکان تشخیص دست‌کاری قیمتی در بازار ساده‌تر به نظر می‌رسد. نکته کلیدی در بازارها و قیمت‌های تابلوی آن‌ها این است که همواره باید در کنار قیمت، حجم سفارش گذاشته‌شده در آن قیمت هم مدنظر قرار گیرد. چه بسیار بازارهایی که در تابلو قیمت خود، قیمت‌های خریدوفروش بسیار عادلانه‌ای نشان می‌دهند، اما با مراجعه به بازار مشاهده می‌شود که حجم سفارش گذاشته‌شده در آن قیمت‌ها بسیار اندک و ناچیز است. این مسائل را به امکان ایجاد حجم معاملات غیرواقعی در بازار به‌منظور نشان دادن تب خریدوفروش در آن و مجاب کردن مخاطب به انجام معامله در همین قیمت‌ها، اضافه کنید. البته در نظر داشته باشید که بازارها برخلاف صرافی‌ها، 24 ساعته هستند و امکان تعلیق معاملات در زمان تغییرات شدید قیمتی جایی که معمولاً، صراف‌ها دست از معامله می‌کشند را ندارند. همین‌طور حجم و قیمتی که در بازار مشاهده می‌شود واقعی است و چون معاملات به لحظه انجام می‌شود امکان بازگشت معامله انجام‌شده یا لغو آن وجود ندارد.دستکاری قیمتی رمزارزهادرهرصورت برای خریدوفروش بیت کوین و سایر رمز ارزها، هیچ تعصبی در انتخاب بستر معامله خود نداشته باشید. راه مقابله با تمامی موارد ذکرشده در بالا هوشیاری کاربر است. اول اینکه برای خریدوفروش همواره مقایسه قیمتی بین چندین مرجع را مدنظر خود قرار دهید. اگر در صرافی یا بازاری قیمت مناسب‌تر مشاهده کردید حتماً اولویت بعد از اعتبار بستر، قیمت خواهد بود. ازآنجایی‌که کار با صرافی‌ها ساده‌تر و رمزارزهایی که در آن‌ها ارائه می‌شود بیشتر است، در نگاه اول گزینه دم دست‌تری به نسبت بازارها هستند اما در مورد رمزارزهای اصلی زمینه معامله و سودسازی بیشتری در بازار به نسبت صرافی وجود دارد. ضمن اینکه ماهیتاً در بازارها، مخصوصاً بازارهای داخلی به دلیل دینامیک کند، قیمت‌های متفاوتی مشاهده خواهید نمود. ممکن است روزی در یک بازار یک فروشنده که نیاز به‌نقد شوندگی سریع‌تر دارد با قیمت پایین سفارش فروش ثبت کرده باشد و روز دیگر بازار یا صرافی رقیب قیمت‌های بهتری نشان دهد. آنچه مهم است، این است که هیچ‌گاه قیمت‌های اعلان‌شده در بازارها یا صرافی‌ها را نباید ملاک مقایسه و تصمیم‌گیری قرار داد و می‌بایست دلیل پایین یا بالا بودن قیمت در آن بستر را جویا شد. حجم موجود برای معامله در یک قیمت، از خود قیمت مهم‌تر و تأثیرگذارتر است. همچنین به دلیل ماهیت 24 ساعته بودن و رقابت قیمتی، قیمت‌های موجود در بازار قابل‌اعتمادتر از قیمت‌های تابلوهای صرافی است. چراکه قیمت تابلوی صرافی در یک‌زمان محدود معتبر است.در ایران علاوه بر صرافی‌های خودکار و نیمه‌خودکار، بازارهای مبادلاتی رمزارزی (مانند نوبیتکس) که به‌سرعت در حال رشد و نزدیک شدن به استانداردهای جهانی هستند نیز شکل‌گرفته است. حضور در چنین بازارهایی می‌تواند به شفافیت، کشف قیمت عادلانه در سایه رقابت قیمتی و جلوگیری از دست‌کاری قیمتی که منجر به ضرر و زیان کاربران خواهد شد، کمک کند. علی اقامیر علی اقامیر Tue, 11 Jun 2019 19:06:01 +0430