https://virgool.io/feed/@alaeimo دانشجوی ارشد معماری کامپیوتر دانشگاه تبریز، عضو هیئت تحریریه نشریه Logisia fa 2026-07-06 22:56:47 https://files.virgool.io/upload/users/143736/avatar/4UeMMF.png?height=120&width=120 https://virgool.io/@alaeimo https://virgool.io/LogisiaMag/%D9%88%D9%82%D8%AA%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D9%88%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%B3-%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%86%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D9%85%DB%8C%DA%A9%D8%B4%D8%AF-ps819xdkcpr5 شروع ویروس کرونا از شهر ووهان چین به یک فاجعه جهانی تبدیل شده‌است. طبق آمار سازمان بهداشت جهانی، تا امروز نزدیک به 1,872,916 نفر در سراسر جهان به این ویروس مبتلا شده و 116,038 نفر جان خود را از دست داده‌اند و این آمار روز به روز در حال تغییر است. ویروسی که با روند شیوع عجیب و تصاعدی خود جهان را تحت سلطه خود درآورده و جان همه انسان‌ها را تهدید می‌کند و حوادثی تراژدیک به بار آورده‌ است. فرقی نمی‌کند که در ووهان چین باشید یا دورافتاده‌ترین روستای یک کشور، این ویروس از شرق تا غرب و شمال تا جنوب دنیا را طی می‌کند تا شما را در معرض ابتلا قرار دهد. فاجعه‌ی به وجود آمده باعث شده که اکثر کشورها برای پیشگیری و کنترل روند ادامه این بیماری دست به دامان تکنولوژی‌های مختلف شوند. اخبار مربوط به چین نشان می‌دهد که دولت چین با تکیه بر فناوری‌های قدرتمند خود و به‌ویژه هوش مصنوعی، علم داده و ابزارهای شناسایی و ردیابی افراد بیمار توانسته‌ است که روند شیوع آن را کنترل کند. در این مورد کمپانی‌های بزرگی همچون علی‌بابا، بایدو و هوآوری، نسبت به تسریع این امر کمک‌های شایانی به دولت کرده‌اند. در این مقاله سعی می‌کنیم که به برخی از این فناوری‌ها برای مقابله با ویروس COVID-19 اشاره کنیم.· هوش مصنوعی برای شناسایی، ردیابی و پیش بینی شیوع بیماریمحققان حوزه‌ی هوش مصنوعی می‌توانند با تحلیل و بررسی حجم عظیمی از اخبار و اطلاعاتی که صدها هزار رسانه‌ی خبری، هر روز در سراسر جهان تولید می‌کنند، بیماری‌های عفونی همه‌گیر را ردیابی کنند.محققان شرکت کانادایی BlueDot توانسته‌اند با استفاده از پردازش زبان طبیعی(nlp) و یادگیری ماشین، اخبار سراسر جهان را به ده‌ها زبان مختلف پردازش کرده و با تحلیل گزارش‌های مربوط به شبکه‌های ردیابی بیماری‌های گیاهی و حیوانی و حتی داده‌های بلیط هواپیمایی جهانی، مد‌ل‌ها و سیستم‌های هوشمندی توسعه دهند که قادر است شیوع بیماری‌هایی مثل کرونا را تشخیص داده و اعلام کند. در حقیقت، هوش مصنوعی BlueDot توانسته بود 9 روز قبل از اینکه مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها یا سازمان بهداشت جهانی هشدارهای عمومی خود را صادر کنند، خطرات و تهدیدات شیوع کرونا ویروس را اعلام کند.BlueDot Explorer· هوش مصنوعی برای تشخیص مبتلایان به ویروسبا شیوع ویروس کرونا و کمبود لوازم و کیت‌های آزمایشگاهی، پزشکان سراسر دنیا از تصاویر CT اسکن نیز برای تشخیص ابتلای فرد مشکوک به کرونا ویروس استفاده می‌کنند. اما بررسی هر کدام از این تصاویر توسط پزشکان و اعلام نتیجه دقیق ابتلای فرد به ویروس زمان‌بر است. شرکت علی‌بابا در چین یک الگوریتم هوش مصنوعی ارائه کرده‌است که می‌تواند تصاویر CT اسکن را آنالیز کند.این شرکت ادعا کرده که هوش مصنوعی آن می‌تواند تفاوت تصاویر ذات‌الریه آلوده، غیر‌آلوده و مشکوک به کرونا‌ویروس را با دقت 96% در 20 ثانیه شناسایی کند. کمپانی‌های دیگری همچون Infervision نیز راه حل‌های مبتنی بر هوش مصنوعی خود جهت تشخیص و نظارت بر ابتلای فرد به کرونا ویروس از روی تصاویر CT اسکن را برای کاهش حجم کاری کارکنان در بخش‌های مراقبت‌های پزشکی ارائه کرده‌اند.نرم افزار هوشمند پردازش تصاویر CT بیماران برای تشخیص ابتلا به COVID-19· کلان داده و تشخیص چهرهدولت چین و شرکت‌هایی مثل Sense Time و Hanwang Technology یک فناوری جنجالی ایجاد کرده‌اند که با دسترسی به اطلاعات عموم شهروندان چین قادر است چهره آنها را حتی در صورتی که نقاب یا ماسک زده باشند با دقت زیادی تشخیص دهد تا از آن برای تحت کنترل داشتن افراد آلوده در معابر عمومی استفاده کند. همچنین دولت چین با بهره‌گیری از شبکه نظارت پیشرفته و گسترده خود، به کمک شرکت‌هایی مثل Alibaba و Tencent یک سیستم رتبه‌بندی برای سلامت افراد به نام (Health Coding) ایجاد کرده که روزانه میلیون‌ها نفر را ردیابی می‌‌‌‌کند. این سیستم در اپلیکیشن‌هایی مثل WeChat و Alipay ، بر اساس تاریخچه سفر و پرونده‌ی پزشکی افراد، سه رنگ سبز، زرد و قرمز به آنها اختصاص می‌دهد. بر اساس این کدهای رنگی و در صورت سبز بودن کدی که به صورت QR Code توسط اپلیکیشن در اختیار آنها قرار داده‌می‌شود، این افراد مجوز ورود به مترو، فروشگاه‌ها، ادارات و... را خواهند داشت.سیستم نظارتی چین برای شناسایی افراد مبتلا به ویروس کرونا در معابر عمومینمونه ای از QR Code سیستم Health Coding چین· استفاده از پرنده‌های بدون سرنشینپرنده‌های بدون سرنشین یکی از امن‌ترین و سریع‌ترین راه‌های مبارزه علیه کروناویروس‌اند که در سراسر جهان در حال استفاده هستند. از جمله موارد استفاده از کوادکوپترها و پهبادها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:1- ارسال تجهیزات و لوازم بهداشتی و پزشکی2- ارسال نمونه‌های آزمایشگاهی و مواد قرنطینه‌ای بین مراکز کنترل بیماری3- ضد‌عفونی کردن مناطق شهری پرجمعیت4- گشت‌زنی در فضاهای عمومی و شناسایی و هشدار به افرادی که قوانین قرنطینه را رعایت نمی‌کنند.5- تشخیص و شناسایی افراد مشکوک به بیماری از طریق حسگرهای دمایی· ربات‌هاربات‌ها می‌توانند در کاهش روند صعودی گسترش ویروس کرونا، نقشی بسیار جدی داشته باشند. ربات‌ها مستعد ابتلا به ویروس نیستند و می‌توان از آنها برای انجام بسیاری از کارهایی که انسان را در معرض ابتلا قرار می‌دهد و برای به حداقل رساندن میزان تماس انسان با محیط آلوده استفاده کرد.دولت چین از ابتدای شیوع کرونا در شهر ووهان، از ربات‌ها برای ضدعفونی معابر و خیابان‌ها استفاده می‌کرد، تا جایی که حتی افراد کنترل کننده این ربات‌ها نیز سوار بر اسکوترهای برقی کار خود را انجام می‌دادند.شرکت Blue Ocean Robotics ربات‌های هوشمندی طراحی کرده است که مجهز به سیستم نور UV هستند و با استفاده از نور ماوراء‌بنفش، می‌توانند بیماری‌ها، ویروس‌ها، باکتری‌ها و سایر میکرو‌ارگانیسم‌های مضر موجود در محیط را با تجزیه به ساختار DNA آنها ضدعفونی کرده و از بین ببرند. این ربات‌ها 99.99 درصد باکتری‌ها و ویروس‌ها را ضدعفونی می‌کنند. این اختراع به صورت خودکار به کانون‌های عفونی مثل تخت بیمار، دستشویی، دستگیره‌های در و .. توجه ویژه‌ای داشته و با کاهش خطر تماس با باکتری‌ها و ویروس‌ها باعث افزایش ایمنی بیماران و کادر پزشکی در بیمارستان‌ها می‌شود. ربات‌های تعاملی و دستیار پزشکی، به پزشکان و پرستاران کمک می‌کنند که از راه دور و بدون حضور درکنار بیمار، وضعیت او را پایش کنند، ربات‌های تهیه و آماده‌سازی مواد غذایی بدون دخالت انسان، ربات‌های تحویل غذا به بیماران در بیمارستان‌ها و حتی داخل شهر، ربات‌های گشت‌زنی و شناسایی افرادی که از ماسک استفاده نمی‌کنند، ربات‌های طراحی شده در هند توسط شرکت Asimov Robotics برای تعامل و آگاهی دادن به افراد در مورد ویروس در مراکز پر رفت و امد شهر و توزیع ماسک و مایع ضد عفونی کننده‌ی دست و ربات‌هایی مثل ZoraBots برای گفتگو و برقراری ارتباط با افراد سالخورده و آسیپ پذیر جامعه از جمله مواردی هستند که در سراسر دنیا برای کنترل ویروس کرونا و کمک به انسان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.ربات شرکت ‌Blue Ocean Roboticsیک نوع ربات برای ضد عفونی معابر شهری· هوش مصنوعی و ابررایانه‌ها برای تشخیص رشته‌های ژنی ویروس کرونا و کمک به ساخت واکسنبخش DeepMind Google از جدیدترین الگوریتم‌های هوش مصنوعی و قدرت محاسبات آن برای درک پروتئین‌هایی که ممکن است ویروس را تشکیل دهند، استفاده کرد و این یافته‌ها را منتشر کرد تا به دیگران در توسعه درمان کمک کند. BenevolentAI از سیستم‌های هوش مصنوعی برای ساخت داروهایی استفاده می‌کند که می‌توانند با سخت‌ترین بیماری‌های جهان مبارزه کنند و اکنون برای ساخت داروی کورونا‌ویروس تلاش می‌کند. اولین بار این شرکت محصول خود را بر روی بیماری‌های عفونی متمرکز کرده بود. طی چند هفته پس از شیوع ویروس کرونا، از قابلیت‌های پیش‌بینی‌کننده خود برای پیشنهاد داروهای موجود که ممکن است برای درمان بیماران مبتلا به کرونا مفید باشند، استفاده کرده‌است. در این بین منابع محاسبات ابری و ابر‌رایانه‌های مختلفی از شرکت‌های بزرگ فناوری مانند Tencent ، DiDi و Huawei توسط محققان به منظور پیگیری سریع توسعه یک درمان یا واکسن برای ویروس مورد استفاده قرار می‌گیرند. سرعت بسیار بالای پردازش و محاسبات توسط ابرکامپیوترها در مقایسه با پردازشگرهای محاسباتی استاندارد و معمولی باعث کاهش زمان دستیابی به یک واکسن یا دارو برای درمان این ویروس خواهد شد.در نهایت به این نکته اشاره می‌کنم که وجود چنین تکنولوژی‌هایی در زمان حال، شاید در گذشته‌ای نچندان دور یک داستان علمی- تخیلی به حساب می‌آمد، اما امروز میبینم که این تخیلات به واقعیت پیوسته و چه کمک‌های شایانی در چنین فاجعه‌هایی به نسل بشر می‌کند.گاهی برای جامعه نیاز به یک نویسنده‌ی داستان‌های علمی-تخیلی که چنین فاجعه‌هایی را پیش از وقوع تصور کند و برای کنترل آن به فکر راه چاره باشد، بهتر از وجود بسیاری از افرادی است که با عناوینی همچون مدیریت بحران، بحران‌های جبران‌ناپذیری به جامعه وارد می‌کنند. به قول آقای ری بردبری، نویسنده‌ی داستان‌های علمی- تخیلی:" هرچه تصور می‌کنیم تخیل و هر چه انجام می‌دهیم علم است و کل تاریخ بشر، چیزی جز داستان علمی-تخیلی نیست".منابع:· https://www.forbes.com/sites/bernardmarr/2020/03/13/coronavirus-how-artificial-intelligence-data-science-and-technology-is-used-to-fight-the-pandemic/#7a5a0e0f5f5f· https://www.cnbc.com/2020/03/03/bluedot-used-artificial-intelligence-to-predict-coronavirus-spread.html· https://global.infervision.com/· https://www.businessinsider.com/robots-fighting-coronavirus-in-china-us-and-europe-2020-3#the-robot-has-video-and-audio-so-people-can-still-talk-while-sheltering-at-home-keeping-the-most-vulnerable-people-socially-connected-35· https://www.geospatialworld.net/blogs/how-china-is-using-technology-to-fight-coronavirus/ Mohammad Alaei Mohammad Alaei Tue, 31 Mar 2020 01:25:09 +0430 https://virgool.io/LogisiaMag/%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B9%D8%B5%D8%A8%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D9%85%D9%BE%D9%84%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%BA%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C%D8%AA-qdwdpyql1s7a حدود دو سال پیش، دنیس دِگری، این پیام عجیب را به دوست خود ارسال کرد: "شما اولین پیام متنی را که توسط نورون‌های مغز تولید شده و به یک دستگاه موبایل ارسال شده‌است را، در دست دارید."دِگری 66 ساله که حدود یک دهه‌ی پیش، به علت سقوط از ارتفاع قطع نخاع شده بود در سال 2016 به وسیله‌ی دو ایمپلنت سیلیکونی کاشت‌شده در قشرحرکتی‌اش (بخشی از مغز که حرکات بدن را کنترل می‌کند) توانست تنها از طریق تصور حرکت دادن یک جوی استیک، نشانگر ماوس را روی نمایشگر حرکت داده و روی حروف کلیک کند و متن پیام خود را بنویسد و یا حتی بتواند از آمازون خرید کند.دنیس دگری و امپلنت‌های متصل شده به مغز ویایمپلنت‌های کاشته شده در مغز دِگری، معروف به آرایه‌های یوتا (Utah Arrays) حاصل تحقیقات چند موسسه در ایالات متحده آمریکا تحت عنوان Brain Gate هستند. اهداف توسعه و آزمایش این فناوری عصبی جدید، کمک به برقراری ارتباط، تحرک و استقلال افرادی است که به علت فلج شدن، از دست دادن اندام بدنی یا بیماری عصبی، ارتباط مغز با بدن خود را از دست داده‌اند.به سختی 12 نفر در سرتاسر دنیا، از ایمپلنت‌های یوتا استفاده می‌کنند. لیگ هوچبرگ، متخصص مغز و اعصاب در بیمارستان عمومی ماساچوست و همکار برنامه Brain Gate می‌گوید: "پیشرفت بزرگی حاصل شده‌است اما سیستم قابل اطمینان و سریعی که بیماران بتوانند در تمام طول شبانه‌روز از آن برای کنترل کامپیوتر با مغز خود استفاده کنند وجود ندارد."آرایه‌های یوتادر حالی که آرایه‌های یوتا، اثبات کرده‌اند که استفاده از ایمپلنت‌های مغزی امکان پذیر است، اما به علت نیاز به عمل جراحی در کاشت الکترودها، واکنش‌های مغز نسبت به الکترودهای کاشته شده و احتمال عفونت در بخش جراحی شده، به تدریج کیفیت سیگنال‌های دریافتی از این الکترود‌ها کاهش می‌یابد. در سال‌های اخیر شرکت‌های مختلفی در تلاش هستند تا نسل جدیدی از سخت‌افزارهای تجاری را توسعه دهند که نه تنها امکان کمک به افراد معلول را فراهم کند، بلکه برای سایر افراد نیز مورد استفاده قرار گیرد، به طوری که برخی شرکت‌ها از جمله فیسبوک، درصدد ساخت سیستم‌های ایمپلنت غیر تهاجمی و بی‌سیم هستند.ایلان ماسک در سال 2017 با تاسیس شرکت نورالینک (Neuralink)اعلام کرد که می‌خواهد خلأ بین مغز انسان و کامپیوتر را با ساخت سخت افزارهای رابط مغز و کامپیوتر پر کند ولی جزئیات آن را از اطلاع عموم دور نگه داشته بود. در ماه جولای امسال ایلان ماسک از جزئیات فعالیت‌های تیم خود در نورالینک پرده برداشت. او با انتشار مقاله‌ای اولین گام‌های نورالینک برای طراحی سخت‌افزاری با مقیاس پذیری، پهنای باند و سرعت بالا، برای کاربردهای بالینی را توصیف کرد.محققان نورالینک توانستند آرایه‌هایی از الکترودهای کوچک و انعطاف پذیری به نام رشته (Threads) بسازند. در هر رشته، ۳۲ الکترود توزیع شده‌است. محققان همچنین یک ربات جراحی مغز ساخته‌اند که قادر است در هر دقیقه 6 رشته ( 192 الکترود) در مغز قرار دهد. برای مورد هدف قرار دادن بخش‌های خاصی از مغز جهت کاشت الکترود و جلوگیری از انعقاد خون در سطح مغز، هر رشته‌ از الکترودها با دقت چند میکرون در مغز کاشته می‌شوند.ربات ساخته شده توسط نورالینک برای کاشت الکترودها در مغز که شبیه چرخ خیاطی عمل می‌کند! آرایه‌ی الکترودها در یک دستگاه کوچک قابل کشت در مغز همراه با تراشه‌‌های کم مصرفی برای تقویت سیگنال‌های دریافتی از این الکترودها بسته‌بندی می‌شوند. این پکیج برای 3072 کانال، حجمی کمتر از 23 × 18.5× 2 میلی‌متر مربع را اشغال می‌کند. همچنین جریان داده‌های دریافتی از الکترودهای کاشته شده، پس از دریافت و تقویت توسط دستگاه با یک کابل از نوع USB-C که پهنای باند کاملی دارد، برای انتقال آماده می‌شود. دستگاه ارائه شده توسط شرکت نورالینک توانسته است که به بازده 85.5 درصدی برسدکه نسبت به رقبای خود بی‌سابقه است. با این حال محققان نورالینک در حال حاضر این دستگاه را روی حیوانات آزمایش کرده‌اند و درصدد توسعه این سیستم برای انسان جهت استفاده از آن برای کاربردهای بالینی نظیر کمک به افراد با مشکل نخاعی برای حرکت دادن ماوس یا کنترل صفحه کلید هستند.پکیج ارائه شده توسط نورالینک - A) یک چیپ ASIC برای پردازش سیگنال‌های عصبی با قابلیت پردازش 256 کانال داده B) رشته‌های پلیمری قابل کاشت در مغز C) محفظه تیتانیومیD) یو اس بی Type-C برای انتقال داده‌ها و برق پکیجاستارتاپ‌های کوچک‌تری نیز به عنوان رقیب نورالینک فعالیت می‌کنند. پارادرومیکس(Paradromics) یکی از این شرکت‌ها است که مانند نورالینک در حال توسعه‌ی رشته‌های الکترودی با تعداد بیشتر و اندازه‌ی کوچک‌تر است. پژوهشگران این شرکت تصور می‌کنند که در آینده‌ای نزدیک ،از طریق رابط‌های مغز و کامپیوتر با سرعت بالا، داده‌‌ها به صورت یکپارچه بین مغز و کامپیوتر رد و بدل می‌شوند. بدین صورت مشکلاتی مثل نابینایی، معلولیت و بیماری های روانی که امروزه غیر قابل درمان محسوب می‌شوند، در آینده به عنوان مشکلات مرتبط با داده در نظر گرفته شده و با روش‌های فناوری جدید قابل حل خواهند بود.شرکت پارادرومیکس که تحت حمایت دارپا ( آژانس پروژه‌های پژوهشی دفاعی آمریکا) قرار دارد، در مسیر توسعه‌ی ایمپلنت‌های مغزی، چهار هدف عمده را دنبال می‌کند:1- رابط عصبی با تراکم بالا: افزایش تعداد الکترودهای مورد استفاده در واحد سطح به بالاترین تراکم ممکن در جهان(10000 کانال بر سانتی متر مربع)2- حداقل مقدار تهاجمی بودن در طراحی: به معنای کاهش قطر میکروسیم‌های الکترودها به کمتر از 20 میکرومتر3- پردازش اطلاعات روی چیپ: تشخیص و استخراج ویژگی از روی داده‌های مغز برای افزایش بلادرنگ بودن سیستم4- مواد مورد استفاده برای پکیج : استفاده از پکیج فلزی و سرامیکی برای حداکثر دوام سیستممت انجل، مدیر عامل این شرکت اظهار داشته است که تا سال 2020، نمونه‌هایی از سیستم ارائه شده برای استفاده در کارهای بالینی آغاز شود.سنکرون(Synchrone) کمپانی دیگری است که در حوزه رابط‌های مغز و کامپیوتر فعالیت می‌کند. این شرکت که در استرالیا و سیلیکون‌ولی واقع است، تاکنون 21 میلیون دلار از طرف دارپا دریافت کرده‌است و رویکرد متفاوتی را دنبال می‌کند. محققان این شرکت با ساخت دستگاهی به نام Stendrodeکه از جراحی باز مغز و زخم شدن آن جلوگیری می‌کند، از طریق سیاهرگ پشت گردن و با استفاده از stend (در اصطلاح ‌پزشکی به معنی لوله توری مصنوعی از جنس فلز) الکترودها را برای ثبت سیگنال‌های مغزی، به قشر حرکتی مغز هدایت می‌کند. هر stendrode قادر است سیگنال‌های الکتریکی تولید شده توسط 10000 نورون منفرد را دریافت کند. سیگنال‌های دریافتی از این دستگاه می‌تواند در کنترل یک کامپیوتر برای تایپ یا کنترل اسکلت‌ها و پروتزهای حرکتی پوشیدنی برای افراد فلج مورد استفاده قرار گیرد.نحوه کاشت ایمپلنت های ساخته شده توسط شرکت سنکرونبا این حال هنوز چالش‌های مختلفی برای الکترودهای ساخته شده توسط نورالینک و پارادرومیکس وجود دارد. اینکه جای زخم‌های ایجاد شده در زمان کاشت الکترودها با کاهش قطر آنها کاهش خواهد یافت یا نه هنوز به صورت عملی مشاهده نشده است. همچنین مساله خورده شدن و حل شدن الکترودها در بدن وجود دارد، مشکلی که با کوچکتر شدن قطر الکترودها بدتر خواهد شد.منابع:https://www.theguardian.com/science/2019/sep/22/brain-computer-interface-implants-neuralink-braingate-elon-muskhttps://neuralink.com/https://paradromics.com/https:// synchronmed.com Mohammad Alaei Mohammad Alaei Tue, 03 Mar 2020 22:12:08 +0330