https://virgool.io/feed/@alihozhabri دانش آموخته دکتری باستان شناسی - کارشناس پژوهشگاه میراث فرهنگی - پژوهشکده باستان شناس fa 2026-06-18 16:49:02 https://files.virgool.io/upload/users/3408387/avatar/Els6GD.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@alihozhabri https://virgool.io/@alihozhabri/%D8%A2%D9%86%DA%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B3%DA%A9%D9%88-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%85-2-bjisej43i0es ضوابط ثبت آثار در فهرست میراث جهانی یونسکو،ارزیابی آثار فرهنگی برای ثبت در فهرست میراث جهانیارزیابی و تشخیص این که آثار پیشنهادی واجد معیارها و شرایط اصالت برای ثبت در فهرست میراث جهانی هستند با شورای بین المللی آثار و محوطه های فرهنگی-تاریخی ICOMOS است. در مورد چشم اندازهای فرهنگی علاوه بر ICOMOS، اتحادیه های حفاظت IUCN نیز بر ارزیابی اثر پیشنهاد شده نظارت خواهد کرد.سپس ICOMOS و IUCN پس از دریافت اطلاعات اضافی که احتمالا برای رفع نواقص پرونده پیشنهادی لازم است تا کشور عضو ارسال دارد، گزارش نهایی ارزیابی خود را تسلیم کمیته میراث جهانی می کند. این گزارش نهایی شامل معیارهایی که اثر تحت آنها به ثبت خواهد رسید، دلایل اصالت اثر و هر گونه پیشنهاد و نظر خاصی در رابطه با اثر پیشنهاد شده خواهد بود.هر اثر پیشنهادی باید حداقل یکی از شاخص های زیر را دارا باشد:نمایان گر دست آوردی بی بدیل از نبوع هنری بشر باشند.نمایان گر تبادل مهمی از ارزش های بشری در یک محدوده زمانی در درون یک حیطه فرهنگی جهان از لحاظ پیشرفت در معماری یا فن آوری، هنرهای یادمانی، برنامه ریزی شهری یا طراحی چشم انداز باشد.گواهی بی همتا یا دست کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی یا تمدن زنده یا از میان رفته باشد.نمونه ای برجسته از نوعی بنا یا مجموعه معماری یا فن آوری یا منظره که نمایان گر مرحله یا مراحلی در سرگذشت انسان باشد.نمونه ای برجسته از یک سکونت گاه سنتی بشری یا استفاده از زمین، که معرف یک یا چند فرهنگ است، باشد. به ویژه مواقعی که تحت تاثیر تغییرات برگشت ناپذیر شده است.به طرزی مستقیم یا ملموس مرتبط با رویدادها یا سنن زندگی افکار و عقاید یا آثار هنری یا ادبی واجد اهمیت والای جهانی باشد.ضوابط تهیه پرونده برای ثبت آثار در فهرست میراث جهانیبا وجود این که هر اثر دارای ویژگی های مخصوص به خود است، با این حال لازم است تا اطلاعات مربوطه در قالب زیر ارایه گردد. مشخصات اولیه اثر:نام کشورنام استان (روستا و ...) محل قرارگیری اثرنام اثرمشخص کردن محل دقیق اثر روی نقشه با ذکر مختصات جغرافیایی اثرنقشه عرصه و حریم مصوب اثر در مقیاس ۵۰۰۰۰/۱ تا ۱۰۰۰۰۰/۱با ذکر مساحت محوطه پیشنهادی برای ثبت (به هکتار) که دارای مرز مشخص شده باشد (به وسیله حصار و یا غیره) و نیز مساحت حریم (به هکتار)، ضوابط حریم باید در حاشیه نقشه آورده شود.شاخص های ثبت اثردلایل اهمیت و ارزش اثربررسی موقعیت اثر در مقایسه با آثار مشابه ‌آندلایلی در توجیه اصالت اثرمعیارهای انتخاب اثر برای ثبت در فهرست میراث جهانیدست آوردی بی نظیر از نبوع هنری بشرنمایان گر تبادل ارزش های بشری در حوزه فرهنگ و دوره زمانی خاصنمایان گر سنت فرهنگی بی همتایی که از بین رفته و یا هنوز پابرجاستنمونه برجسته از نوعی بنا، معماری، فن آوری و یا منظرنمونه ای برجسته از سکونت گاه سنتی بشریبه طور مستقیم و ملموس با رویدادها، عقاید و آثار ادبی دارای ارزش جهانی مرتبط استتوصیف اثرتوصیف ظاهری اثرتاریخچه و تحولات تاریخی اثرآخرین تغییرات و وضعیت مرمتی اثرکارهایی که در زمینه حفظ و احیا اثر انجام شدهطرح مدیریتی اثرمالکیت اثر با کدام سازمان یا ارگان است. مشخصات کامل شامل نشانی، کد پستی، تلفن تماس، نمابر، آدرس پست الکترونیکی سازمان ذکر شود.وضعیت قانونی هر گونه دخل و تصرف، مرمت و نیز میزان گستردگی اماکن موجود در حریم اثر به چه صورت است. (اگر مالکیت اثر، عرصه و حریم و یا غیر دارای مشکل قانونی است ذکر شود)برای حفاظت از اثر چه تمهیداتی در نظر گرفته شده است.مدیریت و نظارت بر اجرای کلیه برنامه های فوق با چه سازمانی است.نشانی، کد پستی، تلفن تماس، نمابر، آدرس پست الکترونیکی سازمان متبوع و مسئولین مرتبط.کلیه برنامه هایی که در رابطه با امکانات گردشگری، مسایل حفاظتی، امور مرمتی و معرفی و شناساندن اثر انجام شده و یا در حال اجرا است.منابع مالی که هزینه های اجرای برنامه های مرمتی، امکانات گردشگری مسایل حفاظتی و معرفی و شناساندن اثر از آنجا تامین می شود. برای مثال بودجه خاصی به صورت سالانه از سوی سازمان در رابطه با اثر فوق در نظر گرفته شده یا خیر و یا اگر از طرف سازمان ها و ارگان های دیگر داخلی یا خارجی بودجه هایی در رابطه با این اثر پرداخت می شود.تعداد و تخصص نیروهای انسانی که در رابطه با مسایل حفاظتی، مرمتی و پژوهشی به صورت دایم و یا موقت با اثر فوق در ارتباطند (تعداد و نوع تخصص)امکانات رفاهی که برای گردشگران موجود است و آمار بازدیدکنندگان (به صورت روزانه، ماهانه یا فصلی)برنامه های مصوبی که برای ایجاد و ارتقا امکانات گردشگری، مسایل امنیتی، امور حفاظتی و مرمتی، معرفی و شناساندن اثر به صورت کوتاه مدت ۱ ساله و بلند مدت ۴ ساله در رابطه با اثر فوق موجود است با ذکر میزان تخمین زده شده هزینه، نیروی انسانی و امکانات فنی مورد نیاز، همچنین این برنامه ها در چه مرحله اجرایی هستند.تعداد و تخصص کارکنان متخصص، فنی و حفاظتی مستقر در حوزه اثر (تعداد، درجه تحصیلی و نوع تخصص).مشکلات موجود در رابطه با اثراثرات مخرب توسعه و پیشرفت تکنولوژی بر اثر فوقاثرات مخرب محیطی نظیر آلودگی، شرایط جوی و نظایر آنصدماتی که از زلزله، سیل و سایر بلایای طبیعی بر اثر وارد شده و تمهیداتی که برای مقابله با آن در نظر گرفته شدهمشکلاتی که گردشگران به وجود می آورندسایر مشکلاتطرح حفاظتی و مرمتی اثرشاخص هایی که برای تعیین وضعیت پابرجایی اثر صورت می گیرد.برای حفاظت و مرمت آثار چه برنامه هایی (بلند مدت و کوتاه مدت) در نظر گرفته شده است.اقداماتی که در رابطه با حفظ و مرمت اثر تاکنون انجام شده و میزان کارایی آنها.مدارک مورد نیاز پرونده ثبت اثرعکس (۳۶ قطعه عکس رنگی از کلیه زوایا و بخش های شاخص اثر، ترجیحا تعدادی عکس سیاه و سفید.)اسلاید (۲۴ عدد اسلاید رنگی)در صورت موجود بودن نمونه هایی از دفترچه راهنما، کاتالوگ، بروشور و یا سایر انتشاراتی که برای معرفی اثر صورت گرفته.پرونده الکترونیکی شامل متن کامل پرونده و طرح مدیریتی، کلیه اسلایدها، عکس ها و نقشه ها (Photoshop ۶.۰ , Word ۲۰۰۰)طرح مدیریتی اثر به صورت پیوست (کوتاه مدت ۱ ساله و بلند مدت ۴ ساله)فهرست کلیه منابع و ماخذی که در تهیه پرونده فوق به آن رجوع گردیده است.آدرس مکان هایی که مدارک و اسناد مربوط به اثر فوق در آنجا نگهداری می شود.جمع بندی و ارایه پیشنهادات و راه حل هایی در رابطه با اثر فوقامضا فرد مسئول از طرف کشور پیشنهاد دهندهضوابط ثبت شهرها در فهرست میراث جهانیمجموعه بناهای شهری واجد شرایط برای درج در فهرست میراث جهانی در سه مقوله زیر قرار می گیرد.شهرهایی که دیگر مسکونی نیست ولی مدارک باستان شناسی که دستخوش تغییر نشده، راجع به گذشته آنها می باشد.شهرهایی که هنوز مسکونی است و به خاطر طبیعت خود با تاثیرپذیری از تغییرات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی توسعه یافته و می یابند.شهرهای مدرن قرن بیستم که ساختار شهری اولیه آنها حفظ شده و قابل تشخیص است، توسعه آنها تا حدود زیادی غیر قابل کنترل است.در رابطه با شهرهای غیر مسکونی لازم است بقایای چنین شهری به صورت کامل و در صورت امکان به همراه محیط طبیعی اطراف آن ثبت شود و نه فقط چند اثر انگشت شمار و یا دسته ای کوچک از بناهای آن، این شهرها دارای معیار شماره III ، یعنی گواهی بی همتا یا دست کم استثنایی از یک سنت فرهنگی و تمدن از میان رفته است، باشد.برای درج یک شهر مسکونی در فهرست میراث جهانی باید معیار IV یعنی نمونه ای برجسته از نوعی بنا یا مجموعه معماری یا فن آوری و یا منظره باشد که نمایان گر مراحل مهمی در سرگذشت بشر است و نباید صرفا به دلایل فکری دارا بودن معیار IV ثبت گردد.در این راستا چهار دسته شهر قابل تشخیص و پیشنهاد است:شهرهایی که نمونه ای مناسب از یک دوره یا فرهنگ خاص است که تقریبا به طور کامل حفظ گردیده و در نتیجه تحولات بعدی دستخوش تغییر نشده است که در این مورد شهر و تمامی محیط پیرامون آن باید ثبت و حفاظت شود.شهرهایی که از جنبه هایی خاص تکامل یافته اند و بعضی مواقع در مرکز یک محیط طبیعی، ساختارهایی را حفظ کرده اند که مشخصه مراحل متوالی تاریخچه آنها است و در این مورد بخش تاریخی واجد ثبت و حفاظت است.مراکز تاریخی که دقیقا همان منطقه باستانی اولیه خود را می پوشانند و در حال حاضر در داخل شهرهای امروزی محصور شده اند باید پیرامون اطراف این مراکز در بالاترین مساحت خود ثبت و مورد حفاظت واقع گردد.بخش ها و یا نواحی مجزا که با وجود باقی ماندن به صورت بقایایی از حالات اولیه و اصلی خود، مدرکی درباره هویت تاریخی شهر ناپدید شده پیشین می باشند.مراکز و محوطه های تاریخی که در قالب بافت شهری به ثبت می رسند باید حاوی تعداد زیادی از بناهای باستانی با اهمیت باشد و ثبت چند بنای دور افتاده و غیر مرتبط با این ادعا که به خودی خود نمایان گر شهری است که بافت شهری آن دیگر قابل تشخیص نیست، امکان ندارد.ضوابط ثبت منظره های فرهنگی در فهرست میراث جهانیمناظر فرهنگی نمایان گر ترکیبی از فعالیت های طبیعت و بشر هستند و در آنجا تکامل جامعه انسانی و سکونت انسان ها تحت تاثیر موانعی است که ناشی از محیط زیست طبیعی می باشد. این مناظر فرهنگی باید نمایان گر شیوه های خاص و مداوم استفاده از زمین با توجه به ویژگی ها و محدودیت های محیط طبیعی محل استقرار باشد.مناظر فرهنگی به ۳ دسته تقسیم می شود:مناظری که بشر آنها را به قصد و از روی طرحی ایجاد کرده است. مانند باغ ها و بوستان ها که به دلیل زیبایی ایجاد شده و مرتبط با بناها و مجموعه های مذهبی و یادمانی است.مناظری که به لحاظ پیوندهای نیرومند مذهبی، هنری یا فرهنگی با عنصر طبیعی ارزش دارد و نه به واسطه شواهد فرهنگ مادیمناظری که انگیزه اولیه ایجاد آنها اجتماعی، اقتصادی و یا مذهبی بوده و شکل فعلی خود را در واکنش نسبت به محیط طبیعی خود پیدا کرده است. این گونه منظره ها خود به دو دسته تقسیم می شود:منظره هایی که حالت مرده دارد و یک فرایند تکاملی طی یک دوره زمانی در آنها اتفاق افتاده و پایان یافته است و هنوز ویژگی های مهم و متمایز کننده آنها مشهود است.مظاهری که در جامعه امروز نقش اجتماعی خود را حفظ کرده و ارتباطی تنگ با شیوه زندگی سنتی دارد و فرایند تکاملی در آنها هنوز ادامه دارد و شواهد مهم دال بر تحول آنها در طول زمان موجود است.ضوابط تنظیم گزارش ادواری بر آثار ثبت شده جهانیهدف از تهیه گزارش ادواری ارزیابی عملکرد کنوانسیون میراث جهانی در کشورهای عضو و نیز بررسی ارزش هایی که برای ثبت یک اثر به عنوان میراث جهانی ذکر شده، در طول زمان و نیز نگاهی به آینده آن است.اهداف تهیه گزارش ادواریاثر ثبت شده در فهرست میراث جهانی: بهبود مدیریت، برنامه ریزی، کاهش رویدادهای اضطراری و دخالت های تخصصی در بر طرف ساختن آنها، کاهش هزینه ها از طریق اقدامات پیشگیرانه.کشور عضو: بهبود خط مشی در مورد میراث جهانی، برنامه ریزی، بهبود وضعیت اداره محل و اقدامات حفاظتی پیشگیرانه.منطقه: همکاری منطقه ای، سیاست ها و اقدامات منطقه ای در مورد حفاظت از میراث جهانی.کمیته میراث جهانی: درک بهتر شرایط مناطق میراث جهانی، بهبود خط مشی ها و تصمیم گیری ها.کشورهای عضو باید امر نظارت بر میراث جهانی را به صورت روزانه انجام دهند و در انجام این کار نیاز به همکاری تنگاتنگ مدیران پروژه های میراث جهانی با مسئولین میراث جهانی در کشور عضو می باشد. باید هر سال وضعیت حفاظتی و مرمتی اثر به طور کامل ثبت شده و در اختیار مسئولین میراث جهانی در کشور عضو قرار گیرد.باید هر شش سال یکبار از طریق کشور عضو یک گزارش علمی درباره وضعیت حفاظتی آثار جهانی به کمیته میراث جهانی ارایه گردد. مرکز میراث جهانی گزارش ادواری کشورها را به صورت منطقه ای مورد بررسی قرار دهد.گزارش ادواری باید در دو بخش تهیه شود.بخش اول: در مورد به کارگیری مباحث مربوط به میراث جهانی و شامل مشخصات آثاری که در لیست موقت هستند، حمایت و حفاظت از میراث جهانی کشور فوق، همکاری های بین المللی و دریافت کمک مالی و آموزشی.بخش دوم: در مورد وضعیت حفاظتی و مرمتی هر یک از آثار ثبت شده در فهرست میراث جهانی.این گزارشات ادواری باید در قالب زیر تهیه شود:بخش I :معرفیالف: کشور عضوب: سال عضویت در کنوانسیون میراث جهانیپ: سازمان و فرد تنظیم کننده کنوانسیون ادواریت: تاریخ تهیه گزارش ادواریث: امضاء به نمایندگی از طرف کشور عضومشخصات آثار فرهنگی و طبیعیالف: میراث ملیب: فهرست موقتپ: آثار پیشنهادینگهداری، حفاظت و معرفی آثار فرهنگی و طبیعیالف: سیاستگذاری کلی توسعهب: وضعیت خدمات حفاظتی، مرمتی و معرفیج: مطالعات علمی، فنی و پژوهشیت: معیارهای مطالعه، مرمت، حفاظت و معرفی آثارث: کارآموزیهمکاری های مشترک بین المللی و دریافت کمک های بین المللیآموزش، معرفی و اطلاع رسانینتایج و پیشنهاداتالف: نتایج اصلیب: برنامه پیشنهادی آتیت: موسسات اجرایی مسئولپ: چهارچوب زمانی اجراث: نیاز کمک های بین المللیبخش II :معرفیالف: کشورب: نام اثرت: مختصات جغرافیاییپ: تاریخ ثبت در فهرست میراث جهانیث: سازمان و فرد مسئول آماده کردن گزارش ادواریج: تاریخ تنظیم گزارش ادواریچ: امضا به نمایندگی از طرف کشور عضوبیان اهمیت اثراصالت و تمامیت اثرمدیریتعوامل و مشکلات تاثیرگذار بر اثرنظارتاقدامات پیشنهادیالف: نتیجه گیری اصلی با توجه به وضعیت ارزشی که اثر به خاطر آن ثبت جهانی شدهب: نتیجه گیری اصلی با توجه به مدیریت و عوامل موثر بر آنت: پیشنهادات آتیث: مراکز اجرایی مسئولپ: برنامه زمانی اجراج: نیاز به کمک های بین المللیضوابط درج آثار جهانی در فهرست میراث در معرض خطرهر اثر جهانی که شرایط زیر را دارا باشد در فهرست میراث در معرض خطر قرار می گیرد:خطری مشخص و وخیم آن را تهدید کند.اقدامات عمده برای حفاظت آن ضروری باشد.درخواست دریافت کمک از طرف کشور عضو شده باشد.خطری که اثر را تهدید می کند ممکن است به دو صورت باشد:خطر قطعی:الف: خرابی شدید ساختار و یا ویژگی های تزیینیب: انحطاط شدید انسجام معماری یا شهرسازیپ: انحطاط وخیم موقعیت مواد ساختاریج: انحطاط شدید فضای شهری یا روستایی یا محیط طبیعیه‍: از دست رفتن چشم گیر اصالت تاریخیو: از دست رفتن معنای فرهنگی اثرخطر بالقوهالف: تغییر وضعیت حقوقی ملک که موجب کاهش سطح حفاظت از آن می باشد.ب: نبود خط مشی حفاظتج: تاثیرات تهدید کننده طرح های برنامه ریزی محلید: تاثیرات تهدید کننده شهرسازیه‍: وقوع یا خطر وقوع درگیری مسلحانهو: تغییرات تدریجی ناشی از عوامل زمین شناسی، جوی و یا دیگر عوامل محیطضوابط استفاده از برنامه های آموزشی سازمان میراث جهانیکشورهای عضو می توانند برای آموزش پرسنل متخصص در کلیه سطوح و در زمینه های شناسایی، حفاظت، نگهداری، معرفی و مرمت میراث فرهنگی طبیعی تقاضای کمک کنند درخواست های آموزش در سطح ملی یا منطقه ای باید شامل اطلاعات زیر باشد:اطلاعات درباره دوره آموزشی مورد نظردرس ها و مباحثی که مورد نظر استسطح آموزشیمدرسانتعداد شاگردانمحل برگزاری کلاستاریخ برگزاری کلاسطول دورهدر صورت امکان مشخصات شرکت کنندگان در کلاس ها و ارتباط آنها با مساله میراث جهانینوع کمک درخواستی از سازمان میراث جهانیکمک مالی تامین مدرسان متخصص، تامین تجهیزات کتاب و وسایل کمک آموزشیافزودن محتوا...معیارهای ثبت جهانی1- نشان‌دهنده یک شاهکار از نبوغ و خلاقیت انسانی باشد2- نشان‌دهنده تبادل ارزش‌های بشری در یک بازه زمانی در یک منطقه فرهنگی از لحاظ پیشرفت در معماری یا فناوری، برنامه‌ریزی شهری یا طراحی چشم‌انداز باشد3- گواهی بی‌همتا یا دست‌کم استثنایی بر یک سنت فرهنگی یا تمدن زنده یا از میان رفته باشد4- نمونه‌ای برجسته در معماری یا تکنولوژی که مرحلۀ مهمی از تاریخ بشر را نشان دهد5- نمونه برجسته‌ای از تعامل بین انسان و محیط زیست یا نماینده یک فرهنگ باشد6- به‌طور مستقیم یا ملموس مرتبط با رویدادها یا سنت‌های زندگی، افکار و عقاید یا آثار هنری یا ادبی دارای اهمیت عالی جهانی باشد7- پدیده بی نظیر طبیعی با زمینه‌های استثنایی و زیباشناسی باشد8- نمونه برجسته از مراحل و تغییرات تاریخ زمین‌شناسی باشد9- نمونه برجسته از فرایندهای زیست‌محیطی و بیولوژیکی در تکامل و توسعه زمینی، اکوسیستم‌های ساحلی و دریایی و جوامع از گیاهان و حیوان‌ها باشد10- شامل زیستگاه‌های طبیعی مهم از نظر تنوع زیستی و حاوی گونه‌های در خطر باشد Ali Hozhabri علی هژبری Ali Hozhabri علی هژبری Mon, 06 Jan 2025 20:06:03 +0330 https://virgool.io/@alihozhabri/%D8%A2%D9%86%DA%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B3%DA%A9%D9%88-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%85-1-nkmatl6ax2t5 یونسکویونسکو سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد است. این سازمان به دنبال ایجاد صلح از طریق همکاری بین المللی در حوزه های آموزش، علوم و فرهنگ است. برنامه های یونسکو با نیل به اهداف توسعه پایداری معاضدت و هم بخشی دارد که در مجمع عمومی سازمان ملل تعریف و تبیین شده است.چشم اندازتمهیدات سیاسی و اقتصادی دولت ها در جهت تضمین حمایت پایدار و ناب از مردمان جهان کافی نیست. صلح باید مبتنی بر گفتگو و درک متقابل باشد و بر اساس همبستگی و انسجام فکری و اخلاقی بشریت بنا شود.در این راستا، یونسکو سازوکارهای آموزشی را به منظور کمک به مردم ایجاد کرده و بسط و گسترش می دهد تا همچون شهروندان جهانی عاری از نفرت و نابردباری (عقیدتی) زیست نمایند. یونسکو به گونه ای فعالیت می کند که هر کودک و شهروند به آموزش با کیفیت و برابر دسترسی داشته باشد. یونسکو با ترویج میراث فرهنگی و عزت برابر همه فرهنگ ها، پیوندها را در میان ملت ها تقویت می کند. یونسکو برنامه ها و خط مشی های علمی را به عنوان بسترهای توسعه و همکاری ترویج کرده و بهبود می بخشد. یونسکو پای آزادی بیان، به عنوان یک حق اساسی و شرط اصلی دموکراسی و توسعه، ایستاده است. یونسکو به عنوان آزمونگاه ایده، به کشورها کمک می کند تا استانداردهای بین المللی را اتخاذ کرده و برنامه هایی را مدیریت کنند که جریان آزاد ایده ها و تسهیم دانش را ترویج و تقویت می کنند.رویای تاسیس یونسکو در واکنش به جنگ جهانی شکل گرفت که با خشونت نژادپرستانه و یهود ستیزی همراه بود. پس از هفتاد سال و گذشت مبارزات آزادی­خواهانه بسیار، ماموریت یونسکو بسان همیشه از اهمیت برخوردار است. تنوع فرهنگی مورد هجوم قرار گرفته و اشکال جدید نابردباری، انکار واقعیت های علمی و تهدیدهای معطوف به آزادی بیان، صلح و حقوق بشر را به چالش می کشد. در پاسخ، وظیفه یونسکو همچنان تاکید مجدد بر مأموریت های انسان­گرایانه آموزش، علوم و فرهنگ است.تاریخچه یونسکودر اوایل سال ۱۹۴۲، در زمان جنگ، دولت های کشورهای اروپایی که با آلمان نازی و متحدانش مقابله می کردند، در کنفرانس وزرای آموزش متفقین در انگلستان دیدار کردند. جنگ دوم جهانی هنوز پایان نیافته بود، که کشورهای مذکور به دنبال شیوه ها و راه حل هایی برای بازسازی نظام های آموزشی خود پس از برقراری صلح بودند. پروژه، به سرعت شتاب گرفت و به یک پیش نویس جهانی متوسل شد. دولت های جدید، از جمله ایالات متحده، تصمیم گرفتند به آنها بپیوندند. بنابر طرح پیشنهادی کنفرانس وزرای آموزش متفقین، کنفرانسی از سوی سازمان ملل برای تأسیس یک سازمان آموزشی و فرهنگی از تاریخ ۱ تا ۱۶ نوامبر ۱۹۴۵ در شهر لندن تشکیل شد. تقریبا جنگ تمام شده بود که کنفرانس افتتاح شد. این کنفرانس نمایندگانی از چهل و چهار کشور را گردهم آورد که تصمیم گرفتند سازمانی ایجاد کنند که به فرهنگ اصیل صلح تجسم بخشد. از نظر آنها، سازمان جدید باید “انسجام فکری (اندیشورانه) و اخلاقی بشر” را ایجاد کند و با این کار، از بروز یک جنگ جهانی دیگر جلوگیری کند.دفاتر مرکزی یونسکوساختمان اصلی واقع در میدان دو فونتن​​، در شهر پاریس، که مقر دفاتر مرکزی یونسکو می باشد در تاریخ ۳ نوامبر ۱۹۵۸ افتتاح شد. نوآوری و ابداع طرح Y شکل توسط سه معمار از ملیت های مختلف تحت هدایت و رهبری کمیته بین المللی صورت گرفت. کل ساختمان با نام مستعار “ستاره سه پر”، بر روی هفتاد و دو ستون بتونی بنا شده است. این ساختمان، نه تنها به دلیل این که مقر سازمانی شناخته شده است بلکه به دلیل خصوصیات برجسته معماری از شهرت جهانی برخوردار است. سه ساختمان دیگر، مقر دفاتر مرکزی را تکمیل می کنند. ساختمان دوم که در مقایسه با ساختمان اول به “آکاردئون” معروف است، سالن تخم مرغی شکل را با سقف مسی چین دار در خود جای داده که جلسات مشترک مجمع عمومی در آن برگزار می شود. ساختمان سوم به شکل مکعب است. و در نهایت، سازه چهارم شامل دو طبقه اداری است که در زیر سطح خیابان قرار گرفته و حدودا شش حیاط کوچک آن را در برگرفته است. بازدید از ساختمان هایی که بسیاری از آثار هنری چشمگیر را در خود جای داده اند، برای عموم آزاد است. به محض تصویب نقشه های معماری ساختمان واقع در میدان دو فونتن​​، یونسکو تعدادی از هنرمندان برجسته را مأمور ساخت آثاری برای آراستن این اماکن کرد. در برخی موارد، هدف از تولید این آثار برانگیختن صلحی است که این نهاد به دنبال ایجاد و حفظ آن در سراسر جهان است. با گذشت سال ها، آثار دیگری نیز حاصل شد. برخی از آنها توسط کشورهای عضو مختلف به سازمان اهدا شده اند. پیکاسو، بازین، میرو، تاپیس، لوکوربوزیه و بسیاری از دیگر هنرمندان، چه مشهور و چه ناشناخته، جایگاه خود را در این موزه جهانی دارند که بازگو کننده تنوع خلق آثار هنری در سراسر جهان است.‌ ارکان یونسکوکنفرانس عمومیکنفرانس عمومی عالی‌ترین مرجع تصمیم‌گیری یونسکو است که هر دو سال یکبار در مقر سازمان در پاریس با شرکت نمایندگان کشورهای عضو، سازمان‌های وابسته و ناظران بین‌المللی به منظور تعیین سیاست‌ها و خط‌ مشی‌های سازمان و موارد دیگری که در اساسنامه پیش‌بینی شده است تشکیل می‌شود. در این کنفرانس در مورد انتخاب اعضای شورای اجرایی، انتخاب مدیرکل و شوراها، کمیته‌ها و نهادهای وابسته و تصمیم‌گیری در مورد پیشبرد اجرای قطعنامه‌ها یا بیانیه‌های بین‌المللی در کشورهای عضو بحث و تبادل نظر می‌شود. این اقدام، با اظهار نظر و مشارکت هیئت‌های نمایندگی کشورها ـ بر اساس این اصل که هر کشور دارای یک حق رأی است ـ صورت می‌گیرد.شورای اجراییارگان نظارتی یونسکو در اجرای برنامه‌ها و تصمیمات کنفرانس عمومی است که ۵۸ عضو آن برای دوره‌ای چهارساله توسط کنفرانس عمومی انتخاب می‌شوند. شورای اجرایی مسئولیت تدارک دستور کار کنفرانس عمومی، بررسی برنامه کار سازمان و نظارت بر جذب و صرف بودجه برآوردشده توسط مدیرکل را بر عهده دارد که باید بر این اساس توصیه‌هایی به کنفرانس عمومی ارائه دهد.دبیرخانهمسئول اجرای برنامه‌های یونسکو و شامل مدیرکل و کارکنان است. مدیرکل، مدیر اجرایی سازمان محسوب می‌شود که هر چهارسال یکبار بر اساس توصیه‌های شورای اجرایی توسط کنفرانس عمومی انتخاب می‌شود. دبیرخانه یونسکو از بخش‌های برنامه‌ای، پشتیبانی و خدماتی تشکیل شده است.بخش‌های برنامه‌ایاین بخش‌ها مطابق با پنج زمینه اصلی فعالیت سازمان یعنی آموزش، علوم طبیعی، علوم ‌اجتماعی و انسانی، فرهنگ و ارتباطات و اطلاعات شکل گرفته‌ است که برای پیشبرد و اجرای طرح‌ها و برنامه‌های یونسکو در حوزه‌های خاص موضوعی با همکاری کمیسیون‌های ملی و دفاتر منطقه‌ای و خوشه‌ای هماهنگی‌های لازم را به عمل می‌آورد.بخش‌های پشتیبانی: این حوزه شامل بخش‌های همکاری و روابط خارجی و بخش اداری است که زمینه‌های لازم را برای اجرای فعالیت بخش‌های برنامه‌ای فراهم می‌سازد.بخش‌های خدماتیاین بخش‌ها که واحدهای متعددی را در بر می‌گیرد، شامل دبیرخانه‌های کنفرانس عمومی و شورای اجرایی، دفتر معیارهای بین‌المللی و امور حقوقی، دفتر اخلاق، دفتر برنامه‌ریزی راهبردی و….می‌باشد.کمیسیون‌های ملیطبق ماده ۷ اساسنامه یونسکو، کشورهای عضو به منظور مشارکت نهادهای علمی، آموزشی و فرهنگی خود در برنامه‌ها و فعالیت‌های یونسکو، می‌توانند برای تشکیل کمیسیون‌های ملی اقدام کنند. کمیسیون‌های ملی، نهادهای رابط کشورها با یونسکو در اجرای طرح‌ها و برنامه‌های تصویب‌شده و پیشبرد اهداف و تعهدات بین‌المللی در خصوص اجرای توصیه‌نامه‌ها و کنوانسیون‌ها هستند. در حال حاضر ۱۹۵ کمیسیون ملی در کشورهای عضو یونسکو در مناطق مختلف جهان فعالیت می کنند.اساسنامه اصلاحی کمیسیون ملی یونسکو در ایران‌هیأت وزیران در جلسه مورخ ۱۳۶۶.۶.۲۹ بنا به پیشنهاد شماره ۷۲.۱۹۳۹.۷۲۸۷ مورخ ۱۳۶۶.۳.۳۰ وزارت فرهنگ و آموزش عالی، اساسنامه کمیسیون یونسکو در ایران موضوع تصویب‌نامه شماره ۲۱۰۵.۱۵۱ مورخ ۱۳۲۸.۳.۱۴ را به شرح زیر اصلاح و تصویب نمودند.اساسنامه اصلاحی کمیسیون ملی یونسکو در ایرانماده ۱ - به موجب ماده هفتم اساسنامه سازمان تربیتی، علمی و فرهنگی ملل متحد مصوب ۱۳۲۷.۴.۱۵، کمیسیون ملی تربیتی علمی و فرهنگی (‌کمیسیون‌ملی یونسکو) که در این اساسنامه کمیسیون نامیده میشود مرکز عمل و اداره امور مربوط به برنامه یونسکو در ایران است.ماده ۲ - کمیسیون دارای شخصیت حقوقی است و اهداف و وظایف آن به شرح زیر است.۱ - مشارکت در فعالیت‌های یونسکو به منظور استقرار صلح و ایجاد تفاهم متقابل میان ملت‌ها از طریق اشاعه دانش و معرف و اهتمام در امر نشر فرهنگ و‌آموزش۲ - تلاش در جهت برقراری، حفظ و بسط عدالت، آزادی و حقوق اساسی افراد انسانی با الهام از اصول اسلامی و اهداف یونسکو از طریق همکاری با سازمان‌مرکزی یونسکو و موسسات تابعه آن۳ - تلاش برای اعتلای فرهنگ و اشاعه ارزشهای انسانی و مبارزه با مفاسد اخلاقی، از راه تبادل فکری با صاحب‌نظران در قلمور ادیان و مذاهب، تعلیم و تربیت‌و علم اخلاق۴ - کوشش در غنی کردن اندیشه بشری از راه نشر و بسط دانش به منظور اکمال فضلیت‌های انسانی.۵ - شناخت فرهنگهای گوناگون جوامع و معرفی فرهنگ اسلامی و میراث فرهنگی ایران۶ - تعمیم آموزش نیز مبارزه با بیسوادی به عنوان مانع عمده تعالی فکریو بسط توسعه فرهنگی، از طریق همکاری با یوسنکو و مؤسسات تابعه۷ - همکاری و همگامی در ایجاد نظام نوین ارتباطات به منظور مبادهل گسترده اطلاعات در مقایس جهانی و مقابله با انحصار طلبی قدرتهای سلطه‌جوی‌جهانی در این زمینه۸ - ایجاد ارتباط بین سازمان یونسکو و سازمانهای دولتی و غیر دولتی کشور که در زمینه‌های آموزشی، تربیتی، علمی، فرهنگی و ارتباط فعالیت دارند۹ - تسهیل و توسعه ارتباط با کمیسیونهای ملی یونسکو در کشورهای دیگر، به ویژه کشورهای منطقه، به منظور همکاری د راجرای برنامه‌های و انجام مطالعات‌مشترک۱۰ - همکاری در اجرای طرحها و برنامه‌های که در چهارچوب فعالیتهای یونسکو از سوی دولت ارائه می‌گردد۱۱ - پیشنهاد بودجه سالانه کمیسیون به وزارت فرهنگ و آموزش عالی۱۲ - تعیین مصرف وجوه و اموالی که به عنوان هدیه باری پیشرفت مقاصد یونسکو به کمیسیون ملی تقدیم میشود و نظارت در مصرف آنها.ماده ۳ - کمیسیون ملی یونسکو در ایران دارای ارگان زیر است۱ - شورای عالی کمیسیون ملی یونسکو۲ - شورای اجرایی۳ - دبیرخانه.ماده ۴ - شورای عالی کمیسیون ملی یوسنکو در ایارن عالیترین مرجع تصمیم‌گیری کمیسیون است و دارای ۱۴ عضو بدین شرح می‌باشد۱ - وزیر فرهنگ و آموزش عالی۲ - وزیر امور خارجه۳ - وزیر فرنگ و اشاد اسلامی۴ - وزیر آموزش و پرورش۵ - دبیر کل کمیسیون ملی یونسکو۶ - رییس سازمان حفاظت محیط زیست۷ - مدیری عامل سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران۸ - هفت تن از شخصیتهای علمی و فرهنگی کشور این گروه از میان مدرسان و اعظاء هیأت علمی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی و محققان هنرمندانی‌انتخای می‌شوند که در زمینه‌های علمی، فرهنگی، ارتباطی و تعلیم و تربیت دارای تجربه باشند.ماده ۵ - ریاست شورای عالی با وزیر فرهنگ و آموزش عالی است.ماده ۶ - شخصیت‌های علمی و فرهنگی مذکور در بند ۸ ماده ۴ برای اولین دوره توسط وزیر فرهنگ و آموزش عالی برای مدت سه سال تعیین می‌گردند و در‌دوره‌های بعد از میان دو برابر افرادی که وزیر فرهنگ و آموزش عالی به کمیسیون پیشنهاد می‌نماید با رأی مخفی اکثرتی اعضاء انتخاب می‌گردند.ماده ۷ - شورای عالی کمسیون با دعوت رییس کمیسیون حداقل دو بار در سال تشکیل جلسه می‌دهد. جلسات با حضور ده تن از اعضاء رسمتی می‌یابد و‌تصمیمات آن با حداقل ۸ رأی معتبر خواهد بود. جلسات فوق‌العاده شورای عالی با دعوت رییس کمیسیون یا درخواست اکثریت اعضاء تشکیل می‌شود.ماده ۸ - وظائف شورای عالی کمیسیون بدین شرح است۱ - تعیین سیاستها و تصویب برنامه‌های اصولی کمیسیون ملی در قالب برنامه‌ها و فعالیتهای عمومی یونسکو۲ - استماع و تصویب گزارش سالانه کمیسیون که دبیرخانه تهیه و ارائه می‌نماید۳ - اظهار نظر و توصیه پیرامون تأمین بودجه سالانه کمیسیون و تصویب آن۴ - تأیید اعضای هیأتهای نمایندگی اعزامی به کنفرانس عمومی که شورای اجرایی پیشنهاد می‌نماید۵ - اظهار نظر درباره توسعه فعالیتهای کمیسیون ملی۶ - ایجاد ارتباط میان کمیسیون و سازمانهای ذیربط دولتی و غیره دولتی۷ - فراهم آوردن وسائل کمک به کاسن یکه طرح‌ها و برنامه‌های مناسب با فعالیتهای یوسنکو و منطبق با نیازها ارائه می‌نمایند۸ - اظهار نظر درباره نشریه‌های ادواری و دیگر انتشارات کمیسیون ملی یونسکو و برنامه‌ریزی جهت توسعه و تکمیل آنها.ماده ۹ - به منظور تهیه طرح‌های ارجاعی برنامه‌های کمیسیون ملی و مصوبات شورای عالی و پیگیری آنها شورای اجرایی کمیسیون با ترکیب زیر تشکیل‌می‌شودرییس کمیسیون ملی (‌وزیر فرهنگ و آموزش عالی)دبیر کل کمیسیوننماینده تام‌الاختیار وزیر آموزش و پرورشنماینده تام‌الاختیار وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامیمعاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامیرییس سازمان میراث فرهنگیمدیر کل امور بین‌المللی وزارت امور خارجهنماینده تام‌الاختیار صدا و سیمانماینده تام‌الاختیار سازمان محیط زیستیک نفر از اعضاء شورای عالی کمیسیون از میان شخصیت‌های علمی و فرهنگی مذکور در بند ۸ ماده ۴، به انتخاب رییس کمیسیون برای مدت سه سال تجدید‌انتخاب این عضو بلامانع است‌تبصره - شورای اجرایی هر ماه یک بار با حضور حداقل ۷ نفر تشکیل می‌شود و تصمیات آن با اکثریت مطلق اعضاء حاضر معتبر استماده ۱۰ - وظائف شورای اجرایی بدین شرح است۱ - کسب نظر از دولت در خصوص مشارکت در برنامه‌ریزی، اجرا یا ارزیابی برنامه‌ها و فعالیتهای بین‌المللی منطقه‌ای و ملی یونسکو و پیشنها در این زمینه‌ها به‌دولت۲ - پیگیری نظرات و پیشنادهای دولت در مورد اجرای تصمیمات و توصیه‌های یونسکو۳ - طرح و تعقیب نظرات و پیشنهادهای جمهوری اسلامی ایران در کنفرانس عمومی و سایر مجامع یونسکو۴ - مراقبت در اجرای تصمیات و توصیه‌های شورای عالی کمیسیون۵ - پیشنهاد برنامه و بودجه کمیسیون به شورای عالی با نظر و همکاری دبیرخانه۶ - پیشنهاد اعضای هیأت اعزامی به کنفرانس عمومی به شورای عالی کمیسیون۷ - همفکری با دبیر کل درباره تعیین اعضاء هیأتهای اعزامی به کنفرانسهای منطقه‌ای و بین‌الدول۸ - همکاری مستمر با دبیرخانه جهت حسن اجرای وظائف محوله به دبیرخانه۹ - تصویب شرح وظائف کمیته‌های تخصصی.ماده ۱۱ - کمیسیون ملی یونسکو دارای یک دبیرخانه دائمی است. دبیرخانه زیر نظر دبیر کل انجام وظیفه می‌نماید و یکی از سازمانهای وابسته به وزارت‌فرهنگ و آموزش عالی محسوب می‌شود.ماده ۱۲ - وظائف دبیرخانه دائمی کمیسیون به شرح زیر است۱ - تهیه طرح برنامه و بودجه سالانه کمیسیون با مشورت شورای اجرایی۲ - تدوین گزارش سالانه فعالیتهای کمیسیون۳ - برقراری رابطه میان کمیسیون و سایر مرازک مؤسسات و ارگانهای دولتی و انجام مشورتهای لازم۴ - تسهیل و توسعه ارتباط با سایر کمیسیونهای ملی به ویژه کوشرهای منطقه به منظور همکاری در اجرای برنامه‌ها و مطالعات مشترک مربوط به فعالیتهای‌یونسکو۵ - انجام مطالعات و تهیه طرح‌های متناسب با نیازهای کشور در مورد تعلیم و تربیت، علوم، فرهنگ و ارتباطات با همکاری کمیته‌های تخصصی۶ - نظارت بر اجرای برنامه‌های یونسکو و تهیه اسناد و مدارک لازم در این مورد و پیگیری این امور۷ - برقراریارتباط منظم با نمایندگی دائمی جمهوری اسلامی ایران در یونسکو۸ - تهیه و ترجمه و انتشار کتب و نشریات ادواری یونسکو و موسسات دیگر علمی و فرهنگی و تربیتی۹ - پیگیری وظائفی که توسط شورای عالی به دبیرخانه محول می‌شود.ماده ۱۴ - دبیرخانه دارای گروه‌ها یا ادارات زیر است.-آموزش و پرورش-علوم-علوم اجتماعی و انسانی-ارتباطات-فرهنگتبصره - رؤسای گروه‌ها یا ادارات فوق از میان صاحبنظران و متخصصان مربوط به وسیله دبیر کل منصوب می‌شوندماده ۱۵ - هر یک از گروه‌ها یا ادارات موضوع ماده ۱۴ دارای کمیته‌های تخصصی متشکل از نمایندگان موسسات و سازمانهای دولتی ذیربط و متخصصان‌دانشگاهی و صاحبنظران می‌باشد. ارتباط این کمیته‌ها با یونسکو و موسسات تابعه آن را طریق دبیرخانه به کمیسیون ملی انجام می‌یابد.ماده ۱۶ - اعضاء کمیته‌های تخصصی با پیشنهاد دبیر کل و حکم وزیر فرهنگ و آموزش عالی برای مدت دو سال منصوب می‌شوند.تبصره ۱ - رییس هر گروه یا اداره به عنوان دبیر و نماینده کمیسیون ملی با داشتن حق رأی در کمیته‌های تخصصی ذیربط شرکت می‌نماید.تبصره ۲ - هر یک از کمیته‌های تخصصی شرح وظائف خود را تدوین و به شورای اجرایی کمیسیون جهت تصویب پیشنهاد می‌نماید.ماده ۱۷ - بودجه کمیسیون از طرق زیر تأمین می‌شود.۱ - وجوهی که هر ساله در اعتبارات وزارت فرهنگ و آموزش عالی پیش‌بینی می‌شود و به صورت کمک در اختیار دبیرخانه قرار می‌گیرد۲ - کمک‌های دیگر دولت و وزارتخانه‌ها و سازمانهای دولتی۳ - کمک و هدایای سازمانهای غر دولتی و مردم۴ - درآمدهای اختصاصیمیرحسین موسوی - نخست‌وزیر Ali Hozhabri علی هژبری Ali Hozhabri علی هژبری Mon, 06 Jan 2025 19:56:09 +0330 https://virgool.io/@alihozhabri/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-2-nqcb8kaloged اداره کل موزه ها و اموال منقول فرهنگی- تاریخیشکل‌گیری اداره کل موزه‌هاتصمیم به ایجاد نخستین تشکیلات اداری برای اداره امور مرتبط با موزه‌ها را می‌توان به اندیشۀ تأسیس دایره‌ای به نام «عتیقات» توسط صنیع‌الدوله در صدر مشروطیت جهت سر و سامان دادن به وضع حفریات تجاری در آن دوران و درآمد دولت از این راه، دانست. اما این اندیشه‌ها تا وزارت مرتضی خان ممتازالممالک و ابراهیم حکیمی در سال‌های 1295 و 1297ش. جامه عمل به خود نپوشیدند. در این سال‌ها، «اداره عتیقات و باستان‌شناسی» در ساختمان قدیم اداره معارف در شمال مدرسه دارالفنون، زیر نظر ایرج میرزا جلال‌الملک تاسیس شد.محمدتقی مصطفوی (مدیر کل باستان‌شناسی ایران) نیز در مقاله‌ای در نشریه ایرانشهر، تأسیس یک مؤسسه رسمی در ایران به عنوان اداره موزه‌ها را مربوط به سال 1295 ش. می‌داند. او در مقاله‌ای با عنوان «باستان‌شناسی و خدمات مربوط به آثار تاریخی-ملی» می‌نویسد: « فکر تأسیس اداره‌ای برای امور آثار تاریخی در آغاز مشروطیت (1295 ش. ) در بین بود ولی به مرحله عمل درنیامد، وزارت فرهنگ اولین مجموعه آثار هنری صنعتی قدیم را در عمارت وزارت معارف جنب دارالفنون به نام «موزه‌ایران» تأسیس کرد».در سال 1301، «انجمن آثار ملی» به همت برخی از ایران‌دوستان با هدف حفظ آثار کهن ایرانی و معرفی آن‌هابه مردم در تهران تشکیل شد. از جمله اقدامات مهم دیگری که پایه‌گذار ایجاد تشکیلات اداره موزه‌ها در کشور بود، تدوین و نشر اساسنامه این انجمن در سال 1304 است. به موجب ماده 11 این اساسنامه، دولت پس از تأسیس موزه و کتابخانه باید متخصصینی را برای اداره این تأسیسات و ثبت آثار و ابنیه قدیم استخدام کند و مسئولیت انجام آن به شعبه عتیقات واگذار شود. بر این اساس و دیگر مواد این اساسنامه در خصوص استخدام متخصصین جهت سر و سامان دادن به آثار؛ دولت وقت طبق موافقنامه‌ای در 25 مهر 1306 ش. آندره گدار فرانسوی را برای مدیریت باستان‌شناسی استخدام کرد.در ۱۳۲۸ش ادارۀ هنر‌های زیبا در وزارت فرهنگ، تاسیس شد. اندکی بعد در بهمن ماه سال ۱۳۲۹ ادارۀ یادشده به «ادارۀ کل هنر‌های زیبا» ارتقا یافت که یکی از اداره‌های آن «ادارۀ موزه‌ها و فرهنگ عامه» بود. از ۱۳۳۳ تا ۱۳۳۵ فعالیت ادارۀ موزه‌ها و فرهنگ عامه دستخوش فراز و فرود‌های اداری شد، اما از سال ۱۳۳۵ به بعد تجدید ساختار پیدا کرد و رو به رونق نهاد. تاسیس اداره موزه‌ها و فرهنگ عامه در اداره کل هنرهای زیبای کشور در این سال، یکی از مهمترین اقدامات در راستای تمرکز مدیریت موزه‌های کشور بود. واحدهای تابعه این اداره کل در هنگام تاسیس موزه‌های کاخ ابیض و هنرهای ملی بود.محل این اداره کاخ ابیض در مجموعۀ کاخ‌موزه گلستان بود و از ۳ دایره تشکیل می‌شد. عیسی بهنام در سالهای ۱۳۳۵-۱۳۳۷ش ریاست اداره را بر عهده داشت و یحیی ذکاء و جلیل ضیاپور با او همکاری می‌کردند. عمده‌ترین فعالیت آن‌هاصرف امور موزه‌ای، برپایی نمایشگاه و مطالعات گویش‌شناسی شد؛ اما با انتصاب بهاءالدین بامشاد به ریاست ادارۀ موزه‌ها و فرهنگ عامه در ۱۳۳۷ش. ، دایرۀ فرهنگ عامه هم تحول پیدا کرد.در نتیجۀ رشدی که ادارۀ کل هنر‌های زیبا در دهۀ ۱۳۳۰ش. داشت، در ۱۳۴۰ش. از وزارت فرهنگ، منفک و به تشکیلات نخست‌وزیری پیوست و ۳ سال بعد در 1343 ش. با تغییرات و گسترش ادارة هنرهای زیبا، وزارت فرهنگ و هنر تشکیل شد. در پرتو این تحولات، دایرۀ فرهنگ مردم نخست به «اداره» ارتقا یافت و سپس در سازمان‌دهی ۱۳۴۳ش. از ادارۀ کل موزه‌ها جدا شد و به همراه ادارۀ باستان‌شناسی، «ادارۀ کل باستان‌شناسی و فرهنگ عامه» تشکیل شد. در این دوره بخش بناهای تاریخی اداره کل باستان‌شناسی با اداره کل موزه‌ها ادغام گردید و مجموعاً «اداره کل موزه‌ها و حفظ بناهای تاریخی» نامیده شد. این اداره کل تا مهر 1351 ش. به همین عنوان به فعالیت فرهنگی خود ذیل وزارت فرهنگ و هنر ادامه داد. بعدها به دلیل گسترش حجم برنامه‌های پژوهش و حفظ میراث فرهنگی در سال 1352 ش. اداره موزه‌ها به شکل مستقل، به اداره کل موزه‌ها تبدیل شد و با ساختاری نسبتاً وسیع با هدف نگهداشت و نمایش مواریث فرهنگی ملی در موزه‌هایی با سطح کیفی بالاتر به فعالیت پرداخت.ایجاد و تکمیل موزه‌های جدید، ارائه آموزش‌های هنری از طریق موزه‌ها نمایشگاه‌ها و انتشارات لازم، حفاظت و حراست از اموال فرهنگی- تاریخی موجود در موزه‌ها، تربیت نیروی انسانی ماهر اعم از موزه‌داران، امنای اموال فرهنگی، تشکیل نمایشگاه‌های دائم و سیار و تهیه آرشیو فنی اموال فرهنگی-تاریخی موجود در موزه‌های سراسر کشور، از اهم وظایف اداره کل موزه‌ها بود. واحدهای تابعه اداره کل موزه‌ها در این دوره شامل موارد زیر بود:قسمت خدمات فنی موزه‌هاو نمایشگاه‌هااداره موزه‌هااداره اموال عتیقاتاداره آموزش و انتشاراتموزه‌های هنرهای تزئینیموزه مردم‌شناسیموزه هنرهای ملی.در تصویر زیر چارت تشکیلاتی اداره کل موزه‌ها در سال 1354 مشاهده می‌شودچارت تشکیلاتی ادارهپس از پیروزی انقلاب اسلامی، وزارت فرهنگ و هنر منحل و برخی از وظایف این وزارتخانه که ماموریت‌های میراث فرهنگی داشتند به دو وزارتخانه «فرهنگ و آموزش عالی» و «فرهنگ و ارشاد اسلامی» انتقال داده شد. با توجه به فروپاشی حکومت سلطنتی، کاخ‌های سلطنتی به عنوان مراکز فرهنگی اعلام شدند. واحدهای انتقال داده شده از وزارت فرهنگ و هنر به دو وزارتخانه بدین شرح است:وزارت فرهنگ و آموزش عالیاداره کل هنرهای سنتیمرکز باستان شناسی ایرانمرکز موزه مردم شناسیموزه‌ایران باستاندفتر آثار تاریخیسازمان ملی حفاظت از آثار باستانیوزارت فرهنگ و ارشاد اسلامیاداره حفاظت میراث فرهنگی شهرستآن‌هااداره کل موزه‌هااداره کل بناهای تاریخیاداره کل کاخ‌هادر این دوره کاخ گلستان که پیش از انقلاب به اداره کل بیوتات سلطنتی تعلق داشت، به مرکز فرهنگی تبدیل و زیر نظر وزارت امور اقتصادی و دارایی قرار گرفت.اداره کل موزه‌ها در این مقطع، که نظارت ستادی بر مدیریت و عملکرد موزه‌ها را برعهده داشت، به دنبال اجرای قانون تشکیل سازمان میراث فرهنگی کشور مصوب سال 1364، در این سازمان ادغام گردید و تشکیلات آن به اداره کل موزه‌های تهران تغییر نام یافت که وظیفه داشت هدایت ستادی موزه‌های موجود در تهران را مورد توجه قرار دهد. پس از این تغییر، موزه‌های واقع در شهرستآن‌هاتحت مدیریت مدیران میراث فرهنگی استآن‌هاقرار گرفتند. اما امور ستادی موزه‌های سراسر کشور توسط اداره کل موزه‌ها و نمایشگاه به عنوان یکی از واحدهای زیرمجموعه معاونت معرفی و آموزش سازمان میراث فرهنگی اداره می‌شد.اداره کل موزه‌ها پس از این دوره، با تغییرات تشکیلاتی و ساختاری سازمان میراث فرهنگی، تغییراتی به خود دید اما با تشکیل سازمان مستقل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در سال 1385 و پس از آن تشکیل وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در سال 1398، در قالب ساختار کنونی متشکل از 4 اداره زیر مجموعه (اداره برنامه‌ریزی و نظارت، اداره اموال منقول فرهنگی-تاریخی، اداره حفاظت و مرمت و اداره فنی مهندسی) به انجام وظایف تخصصی خود در زمینه رسیدگی به امور موزه‌های سراسر کشور ادامه داده است.بخش‌های تخصصی اداره کل موزه‌هاتشکیلات فعلی اداره کل موزه‌ها مشتمل بر چهار حوزه تخصصی است:1- اداره نظارت و برنامه‌ریزی2- اداره اموال فرهنگی تاریخی3- اداره فنی مهندسی4- اداره حفاظت اموال فرهنگی تاریخیتشکیلات اداره کل Ali Hozhabri علی هژبری Ali Hozhabri علی هژبری Mon, 06 Jan 2025 19:38:47 +0330 https://virgool.io/@alihozhabri/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-1-hhtbisjny5y4 برای اولین بار از سال ۱۳۱۴ اداره‌ای در وزارت داخله (وزارت کشور) به نام «اداره سیاحان خارجی و تبلیغات» تأسیس شد که فعالیت آن محدود به چاپ نشریات و کتابچه‌های راهنمای گردشگری ایران بود. بعد از شهریور ۱۳۲۰، اداره مذکور جای خود را به «شورای عالی جهانگردی» داد که زیرنظر وزارت کشور بود و در نهایت در سال ۱۳۴۲ هیأت وزیران تأسیس «سازمان جلب سیاحان» را تصویب و این سازمان رسماً کار خود را آغاز کرد. در سال ۱۳۵۳ با الحاق سازمان جلب سیاحان در وزارت اطلاعات این وزارتخانه به عنوان «وزارت اطلاعات و جهانگردی» تغییر نام یافت.با پیروزی انقلاب در سال ۱۳۵۷ «وزارت ارشاد اسلامی» از ادغام وزارتخانه‌های «اطلاعات و جهانگردی» و «فرهنگ و هنر» تشکیل شد و تمامی وظایف مربوط به امور سیاحتی، زیارتی، ایرانگردی و جهانگردی در قالب معاونت امور سیاحتی و زیارتی در این وزارتخانه سازماندهی شد. سپس به موجب مصوبه شورای عالی اداری، تمامی وظایف و مأموریت‌های معاونت امور سیاحتی و زیارتی در وزارت ارشاد به «سازمان ایرانگردی و جهانگردی» منتقل شد تا در قالب سازمان به فعالیت خود ادامه دهد.پیروزی انقلاب اسلامی و انحلال وزارت فرهنگ و هنربا پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی، وزارت فرهنگ و هنر منحل و برخی از وظایف این وزارتخانه که ماموریت‌های میراث فرهنگی داشتند به دو وزارتخانه انتقال داده شد؛ وزارت فرهنگ و آموزش عالی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. با توجه به فروپاشی حکومت سلطنتی، کاخ‌های سلطنتی به عنوان مراکز فرهنگی اعلام شدند. کارشناسان آثار تاریخی بر آن شدند تا با ثبت و ساماندهی آثار فرهنگی موجود در کاخ ها، درهای آن را به روی مردم بگشایند. واحدهای انتقال داده شده از وزارت فرهنگ و هنر به دو وزارتخانه بدین شرح است:وزارت فرهنگ و آموزش عالیاداره کل هنرهای سنتیمرکز باستان شناسی ایرانمرکز موزه مردم شناسیموزه ایران باستاندفتر آثار تاریخیسازمان ملی حفاظت از آثار باستانیوزارت فرهنگ و ارشاد اسلامیاداره حفاظت میراث فرهنگی شهرستان‌هااداره کل موزه‌هااداره کل بناهای تاریخیاداره کل کاخ‌هادر این دوره کاخ گلستان که پیش از انقلاب به اداره کل بیوتات سلطنتی تعلق داشت، به مرکز فرهنگی تبدیل و زیر نظر امور اقتصادی و دارایی قرار گرفت.تشکیل سازمان میراث فرهنگیدر تاریخ ۱۰/۱۱/۱۳۶۴ به موجب قانون، سازمان میراث فرهنگی شکل گرفت. براساس این قانون، به وزارت فرهنگ و آموزش عالی اجازه داده شد تا از ادغام ۱۱ واحد پراکنده در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و نیز وزارت فرهنگ و آموزش عالی، سازمان میراث فرهنگی را به صورت سازمانی وابسته به خود تشکیل دهد. این قانون در روز پنجشنبه دهم بهمن ماه ۱۳۶۴در مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۶۴ به تایید شورای نگهبان رسید.تشکیل سازمان میراث فرهنگی و گردشگریسازمان میراث فرهنگی- براساس قانون، به وزارت فرهنگ و آموزش عالی سپرده شد. در سال ۱۳۷۲ شورای عالی اداری طی جلسه ۱۸/۱/۱۳۷۲ به پیشنهاد سازمان امور اداری و استخدامی کشور و به منظورهماهنگی و افزایش کارآیی و اثربخشی سازمان میراث فرهنگی کشور و تمرکز در مدیریت دستگاه‌های فرهنگی، سازمان میراث فرهنگی کشور از وزارت فرهنگ و آموزش عالی منفک و به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ملحق شد براساس بند ۳ مصوبه مزبور، تمامی اختیارات و مسئولیت‌های وزیر و وزارت فرهنگ و آموزش عالی در رابطه با موضوع وظایف اجرایی سازمان میراث فرهنگی به وزیر و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انتقال پیدا می‌کند.همچنین به منظور حسن اجرای قانون اساسنامه سازمان میراث فرهنگی مصوب مجلس شورای اسلامی و مطالعه و تحقیق در آثار باقی مانده از گذشتگان جهت معرفی ارزش‌های نهفته در آن‌ها با برخورداری از توان و اطلاعات علمی از طریق استفاده هرچه مطلوبتر از امکانات بالقوه و بالفعل، نیروی انسانی کارا، آزمایشگاه‌ها ولوازم، کتابخانه و سایر وسایل پژوهشی موجود، سازمان میراث فرهنگی وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که در این اساسنامه به اختصار پژوهشگاه نامیده می‌شود، تشکیل شد.در جلسه علنی ۲۳ دی ماه سال ۸۲ مجلس شورای اسلامی، سازمان‌های میراث فرهنگی کشور و ایرانگردی و جهانگردی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی جدا و از ادغام آن‌ها «سازمان میراث فرهنگی و گردشگری» با تمامی اختیارات زیر نظر رییس جمهور فعالیت خود را آغاز می‌کند. با تصویب این قانون وظایف حاکمیتی سازمان ایرانگردی و جهانگردی به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری منتقل و وظایف اجرایی و امور تصدی آن با همه امکانات، نیروی انسانی، اموال و دارایی ها، تعهدات و اعتبارات در قالب یک شرکت دولتی با عنوان شرکت توسعه ایرانگردی و جهانگردی به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری وابسته شد.تشکیل سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگریبا تصویب شورای عالی اداری در یکصد وسی امین جلسه مورخ ۱۶/۱/۸۵ به منظور تقویت و توسعه صنایع دستی کشور و ایجاد هماهنگی با سیاست‌های توسعه صنعت گردشگری، سازمان صنایع دستی ایران با تمام وظایف، اختیارات، مسوولیت‌های قانونی، دارایی ها، تعهدات، اعتبارات، امکانات و نیروی انسانی از وزارت صنایع و معادن منتزع و در سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ادغام و به «سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری» تغییر نام یافت. آنچه در پی می‌آید نگاهی به تاریخچه صنایع دستی در کشورمان تا قبل از ادغام است.تشکیل وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستیدر تاریخ ۱۰/۵/۱۳۹۸ شورای نگهبان با لایحه تشکیل وزارتخانه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری موافقت کرد. پیش از این شورا دو بار به دلایلی با تشکیل وزارتخانه میراث فرهنگی مخالفت کرده بود. نمایندگان مجلس شورای اسلامی لایحه تشکیل این وزارتخانه را اصلاح و برای شورای نگهبان ارسال کرده و با موافقت شورای نگهبان روند اجرایی تشکیل وزارتخانه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آغاز شد و رییس جمهوری دکتر علی اصغر مونسان آخرین رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری را به عنوان سرپرست و پس از آن به عنوان اولین وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به مجلس معرفی کرد.بر اساس این مصوبه از زمان تصویب این قانون، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با تمامی اختیارات و وظایفی که به موجب قوانین و مقررات در مواردی که مغایر شرع نیستند، با رعایت بند د ماده ۲۹ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶/۷/۸ با اصلاحات و الحاقات بعدی و بند الف ماده ۲۸ قانون برنامه پنج‌ساله و بدون توسعه تشکیلات و افزایش نیروی انسانی به وزارت میراث، گردشگری و صنایع دستی تبدیل شد.پس از ادغام و تشکیل وزارتخانه همیشه یکی از معاونت های مهم در واقع معاونت میراث فرهنگی بود.شرح وظایفسیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی در خصوص حفظ، مرمت، احیاء، ساماندهی و مدیریت بناها، مجموعه بناها، محوطه‌ها و بافت‌های تاریخی کشور و نظارت بر اجرای طرح‌ها و برنامه‌های مربوطتدوین ضوابط و دستورالعمل‌های لازم در خصوص حفاظت، نگهداری، مرمت و احیاء میراث فرهنگی غیرمنقول، اموال و اشیا تاریخی و نظارت بر حسن اجرای آن‌ها در سطح کشوربرنامه‌ریزی به منظور شناسایی آثار و بافت‌های ارزشمند فرهنگی–تاریخی و پیشنهاد ثبت آن‌ها در فهرست آثار ملیبررسی ارزش و قابلیت آثار تاریخی غیر منقول، اموال فرهنگی–تاریخی، میراث معنوی و انجام اقدامات لازم برای ثبت آن‌ها در فهرست جهانیبررسی و پیشنهاد حریم محوطه‌ها، تپه‌ها، بناها و بافت‌های تاریخی و انجام اقدامات لازم برای تصویب آن‌هابررسی طرح‌های اضطراری به منظور حفاظت، استحکام بخشی، ساماندهی، مرمت و احیا آثار تاریخی غیرمنقول و نظارت بر اجرای طرح‌های مزکورساماندهی اموال منقول تاریخی و تهیه شناسنامه فنی و فهرست مورد نیاز برای آن‌هاشناسایی و مستندسازی آثار تاریخی–فرهنگی موجود در محدوده جغرافیایی اجرای کلیه طرح‌های عمرانی و اعلام نظر تخصصی در خصوص طرح‌های مذکور از دیدگاه میراث فرهنگی کشوربررسی و مطالعه به منظور توسعه پایگاه‌های میراث فرهنگی در آثار تاریخی مهم کشور و نظارت بر فعالیت و عملیات پایگاه‌های موجوددفاتر زیرمجموعهدفتر حفظ و احیاء بناها، محوطه‌ها و بافت‌های تاریخیدفتر ثبت و حریم آثار و حفظ و احیاء میراث معنوی و طبیعیاداره‌کل موزه‌هااداره‌کل امور پایگاه‌های میراث ملی و جهانی Ali Hozhabri علی هژبری Ali Hozhabri علی هژبری Mon, 06 Jan 2025 19:34:04 +0330 https://virgool.io/@alihozhabri/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-zfjokeji0shh نوع: مطالعات راهبردیشماره مسلسل: ۱۸۸۱۷تاریخ انتشا:ر: 8 اسفند ۱۴۰۱پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری به عنوان بازوی پژوهشی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی طی مجوز ۲۲/۶۵۰۳ شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در تاریخ 20 آبان 1383 با هدف ارتقای فعالیت‌های پژوهشی و توسعه تحقیق در زمینه میراث فرهنگی و گردشگری با تأکید بر آشکارسازی حلقه گم‌شده فرهنگی، تاریخی و طبیعی تأسیس شده است. دو مسئله راهبردی نبود سند بالادستی برنامه ای مختص پژوهشگاه (با تأکید بر مسئله محوری، توجه به ذی نفعان اصلی و کمیت‌پذیر) و نبود نظام آماری (برای رصد و شفافیت اجرای برنامه‌های تدوین شده) موجب آسیب‌های ثانویه‌ای مثل عدم ایفای نقش مؤثر پژوهشگاه در برآوردسازی اهداف اسناد بالادستی، عدم تعامل هدفمند و سازمان‌محور با سایر دستگاه‌های ملی و بین‌المللی و عدم نظام هدفمند در تعریف و توزیع پژوهش‌ها در کشور شد. نتایج گزارش نشان از انحراف قابل توجه فعالیت‌های پژوهشگاه از اهداف تعریف‌شده در اساسنامه و اسناد بالادستی (ملی) دارد که باید تا با تأکید بر ظرفیت‌های هیئت امنا، لایحه اهداف و وظایف وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و همچنین تدوین و پایش سند راهبردی پژوهشگاه نسبت به آن اقدام‌های لازم را صورت داد.خلاصه مدیریتینتایج گزارش نشان می‌دهد حدود 27 درصد اهداف تعریف‌شده در اساسنامه محقق نشــده و نزدیک به 13 درصد دیگر از اهداف ً در مورد تحقق‌پذیری به‌طور مشروط محقق شــده اســت، لذا صرفا حدود 53 درصد از اهداف این اساسنامه قابلیت اظهار نظر وجود دارد (7 درصد حذف‌شــده در نظر گرفته می‌شود). همچنین 87 درصد اهداف تعریف‌شده در اســناد بالادستی (ملی) -که مرتبط با اساسنامه پژوهشگاه است- محقق نشــده یا در فرایند اجرا ارزیابی می‌شود، لذا معادل 13 درصد از اهداف این اسناد محقق شده است. این ارزیابی نشان از انحراف نســبتاً بالای این پژوهشگاه نسبت به اهداف تأسیس دارد. این شرایط به‌دلیل عدم تمرکز منابع، ضعف برنامه‌محوری، حاکم‌شدن سلیقه‌های مدیریتی متفاوت و عدم توزیع متناســب مطالعات و موضوعها در سطح استانها رخ داده است. همچنین مناسبات با سایر دستگاهها در وضعیت نظام‌مند و مسئله‌محور قرار ندارد که نیاز اســت برای خروج از تعامل جزیره‌ای با وزارت میراث فرهنگی، گردشــگری و صنایع دستی، بی‌ارتباطی (یا ارتباط کم) با مراکز استانی این وزارتخانه و وابستگی به اختیاراتی که به موجب مجوزهای حاکمیتی در اختیار این پژوهشگاه قرار داده شده است، اقدام‌های مناسبی صورت گیرد. افزایش سهم جبران خدمت کارکنان در بودجه‌های 10 ساله اخیر از 18 به 43 درصد و کاهش سهم هزینه استفاده از کالا و خدمات از 56 به 43 درصد، نشان از محدود شدن توانایی بودجه‌ای پژوهشگاه برای انجام هزینه‌های جانبی و خدمات ثانویه مورد نیاز پژوهش دارد که تأثیرات انکارناپذیری در کفایت پژوهش‌ها داشته است. بنابراین پیشنهاد می‌شود دو موضوع راهبردی تدوین سند بالادستی مســئله‌محور و اســتقرار نظام آماری مبتنی بر برنامه (برای ایجاد شــفافیت و نظارت) در دســتور قرار گیرد. همچنین لازم است تــا از ظرفیت‌های فعال‌نشده مدیریت به‌صورت هیئت امنایی پژوهشگاه به‌درستی استفاده شود و موضوع با اهمیت آیین‌نامه ارتقای اعضای هیئت علمی پژوهشــگاه، متناســب با ماهیت فعالیت‌های پژوهشــی و مأموریت این مرکز تدوین و به تصویب این هیئت برسد. برای برطرف‌سازی مسائل ساختاری و تشکیلاتی موجود در پژوهشــگاه، لایحه اهداف و وظایف وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی که در کمیســیون‌های دولت در حال بررسی است، دارای ظرفیت‌های بالایی است که باید مورد بهره‌برداری قرار گیرد. همچنین تکلیف دســتگاههای اجرایی توسعه‌محور (مثل وزارت راه و شهرســازی) به همکاری با پژوهشــگاه میراث فرهنگی و گردشگری به‌عنوان ناظر علمی، جایگاه مرجعیت این دستگاه در حوزه تخصصی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی را تثبیت خواهد کرد. گفتنی است برای دســتیابی به این هدف، تقویت منابع انسانی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ضروری است.سرمایه انسانی پژوهشگاه نیروی انسانیپژوهشگاه به دو دســته اعضای هیئت علمی/ پژوهشگر و کارشناسان تقسیم شده است. تخصص اعضای هیئت علمی موجود با مأموریت‌های پژوهشگاه تناسب دارد و این افراد در ایجاد شبکه‌های علمی و همچنین حضور فعال در کمیته‌ها و انجمن‌های علمی و اجراییکشــور به‌صورت فردی نقش پررنگــی دارند. درحالیكه در ســاختار مصوب پژوهشگاه 262 نفر ظرفیت دارد تعداد 85 نفر در استخدام این مركز اســت. این به‌معنای 177 نفر كمبود نیروی هیئت علمی نسبت به پیش‌بینی مطلوب است. در حال حاضر تعداد 139 عضو غیرهیئت علمی در صف (پژوهشکده‌ها و گروه‌های مستقل پژوهشی) مشغول به خدمت هستند در حالی‌كه مبتنی بر ساختار مصوب 185 نفر ظرفیت در نظر گرفته شده است كه نشان از 46 نفر اختلاف با سقف پیش‌بینی شده دارد. همچنین تعداد 115 نفر در بخش ستادی مشغول به فعالیت هستند در حالی‌که در ساختار مصوب تعداد 149 نفر پیش‌بینی شده که تعداد 34 نفر با ایدئال در نظر گرفته‌شده فاصله دارد. لذا هرچند دارایی منابع انسانی پژوهشگاه دارای كیفیت و تنوع مناسبی است اما به‌دلیل عدم دستیابی به اهداف کمی تعریف شده و بازنشستگی نیروهای موجود طی سال‌های آتی، بحران کمبود نیروهای متخصص در آینده نزدیک متصور اســت. مطابق مصوبات هیئت امنا، امکان تبدیل کارشناســان داخلی پژوهشگاه به هیئت علمی فراهم نیست و این موضوع نیز موجب محدود شدن فرصت جذب از داخل پژوهشگاه به‌شمار می‌آید. از طرفی ارزیابی و ارتقای اعضای هیئت علمی پژوهشگاه بر اساس معیارها و آیین‌نامه‌های ارزیابی اعضای هیئت علمی دانشگاهی سنجیده می‌شود. اما دلیل ماهیت پژوهشــی متفاوت و اربــردی اعضای هیئت علمی پژوهشگاه موجب اجحاف درحق این افراد شده است. در شرایطی کهآییننامه ارتقای اعضای هیئت علمی در دانشگاهها با آسیبهای جدی مثل عرضه‌محوری و عدم حل مســائل کاربردی کشور درگیر است و پیشنهادهایی برای شخصی‌ســازی آن با توجه به جنبه‌های مختلفی مثل رشته، گروه علمی، مأموریت دانشگاه، منطقه جغرافیایی، دولتی یا غیر انتفاعی دانشگاه مطرح است، معیار قرار دادن آن برای پژوهشگاهی با وظایف حاکمیتی و مطالعات علمی-کاربردی صحیح نیست. به نظر می‌رسد ظرفیتهای قانونی موجود برای برطرف‌سازی این مشکل که در ماده 1 قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب 1396 قرار دارد نیازمند توجه است.نتیجه‌گیری و پیشنهادهاپژوهشــگاه میراث فرهنگی و گردشگری کشــور به‌عنوان پژوهشگاه تخصصی در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری باید بازوی فعال و مغز متفكر وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی باشد و این‌که چنین کارکردی نداشــته است، مورد بررســی قرار گرفت. ادغام‌ها در حوزه‌های فعالیتی و همچنین تغییرات ساختاری در طول زمان موجب شــده تا کارکردهای مطلوب اولیه از این دستگاه حاصل نشود، چراكه ماهیت فعلی پژوهشــگاه با آنچه در بدو تأســیس مد نظر قرار داشت، متفاوت است. همچنین موضوع تحقیق و توسعه در حوزه میراث فرهنگی به‌دلیل فعالیت‌های محوری حفاظت، پژوهش و معرفی باید به‌صورت همگام و همراه با بخش اجرایی وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دســتی صورت گیرد و جدایی‌گزینی از بدنه اجرایی، كاركرد پژوهشگاه را با خطر مواجه كرده است. شواهد حاکی از آن اســت که حدود 27 درصد اهداف تعریف‌شده در اساسنامه و حدود 85 درصد اهداف مدنظر اسناد بالادستی محقق نشده است. همچنین مناسبات با دســتگاه‌های همکار به‌صورت غیرکارآمد و نیازمند بازسازی است و فردمحوری و ســلایق شخصی عامل اصلی ارتباطات خارج سازمانی به‌حساب می‌آید. بنابراین مســائل راهبردی ذیل به‌عنوان کلیدی‌ترین موارد مســبب وضعیت فعلی شناسایی می‌شود:- فقدان ســند راهبردی و برنامه مشــخصی که اقدام‌ها و فعالیت‌های پژوهشــگاه میراث فرهنگی و گردشــگری را مبتنی بــر آن راهبری و مورد سنجش قرار داد نیازمند اقدام عاجل اســت. با توجه به وظایف و اختیارات تعریف‌شده برای این پژوهشگاه، نبود چنین سند بالادستی مسئله‌محوری که موجب پاسخ‌های برنامه‌محور در قبال تمام ذی‌نفعان مرتبط با پژوهشگاه شود آسیب جدی به‌حساب می‌آید.- عدم بهره‌گیری از ظرفیت‌های مدیریت هیئت امنایی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری موجب شده تا بخش مهمی از مشکلات کلیدی این پژوهشگاه بدون راه حل باقی بماند. پیشنهادها در راستای بهبود عملکرد به‌منظور شفاف‌ســازی و نظارت‌پذیری فعالیت‌های پژوهشگاه لازم است تا مسائل ذی‌نفعان اصلی حوزه‌های فعالیت پژوهشگاه (حاکمیت، دستگاه‌های اجرایی، مردم و...) و اولویت‌های اسناد بالادستی شناسایی شود و طبق سازوکاری مشخص، پاسخ‌های مورد انتظار از پژوهشگاه در قالب برنامه (افق‌های بلندمدت، میان‌مدت و کوتاه‌مدت) و اقدام مبتنی بر زمان تدوین شــود. این برنامه باید قابلیت کمی‌ســازی و رصدپذیری فعالیت‌های پژوهشگاه را فراهم سازد و نقشــه راه قابل رصد و پیگیری به‌حســاب آید که چرایی و چگونگی فعالیت‌های پژوهشکده‌های این پژوهشگاه را توجیه‌پذیر کند. شاید بتوان این فقدان را گره اول راهبردی مسائل پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری دانست.- به‌منظور بهره‌بــرداری از ظرفیت‌هــای هیئت امنا برای پیشــبرد فعالیت‌های پژوهشگاه، لازم است تا ترکیبی کاربردی، فراگیر و تخصصی در جهت بهبود وضعیت عملکرد این هیئت در نظر گرفته شود. برای این موضوع پیشنهاد می‌شود ترکیب اعضا به شرح زیر باشد:وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به‌عنوان رئیسرئیس پژوهشگاه به‌عنوان دبیررئیس یا نماینده از سازمان برنامه و بودجهرئیس یا نماینده از سازمان اداری و استخدامی کشور،وزیر یا نماینده از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری،رئیس یا نماینده از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، ســه نفر از اعضای هیئت علمی خارج پژوهشــگاه با درجه حداقل دانشیاری و تحصیلات مرتبط (با معرفی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و تأیید وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی) سه نفر از شــخصیت‌های علمی- فرهنگی کشور که نقش مؤثری در توسعه و پیشرفت حوزه‌های میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی داشــته‌اند (با معرفی رئیس پژوهشــگاه و تأیید وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی).- برای شفافیت فعالیت‌های نجات‌بخشی نهادهای توسعه‌ای پیشنهاد می‌شود شــورایی فراسازمانی متشکل از پژوهشــکده باستان‌شناسی و نماینده گروه‌های باستان‌شناســی از دانشــگاه‌های سراسر کشور برای انتخاب سرپرســت تیم‌های باستان‌شناسی تشکیل شــوند و واگذاری فعالیت‌های باستان‌شناســی از انحصار خارج گردد. نقش پژوهشگاه (و به‌طور خاص پژوهشکده باستان‌شناسی) در قبال پروژه‌های نجات‌بخشی باید صرفاً در قالب نظارتی در نظر گرفته شــود و امــور اجرایی مربوطه به‌صورت برون‌سپاری پیگیری شود. تصمیم‌گیری برای این برون‌سپاری‌ها نیز می‌تواند در قالب نظارت شورای فراسازمانی پیشنهاد شده پیگیری شود. بنابراین پروژه‌های نجات‌بخشــی به دور از هر ملاحظه سازمانی و پرهیز از موقعیت تعارض (اتحاد ناظر- مجری)، مقوله‌ای فنی و قابل رصد خواهد شد و کمیت و کیفیت انجام آن ازسوی پژوهشگاه مطالبه می‌شود.- به‌منظور ایجاد انگیزه و بــالا بردن بهره‌وری اعضــای هیئت علمی پژوهشگاه لازم است تا آیین‌نامه ارتقای اعضای هیئت علمی پژوهشی مختص به پژوهشگاه متناسب با شرایط و خصوصیات این نهاد تهیه و تدوین شود. گفتنی است آیین‌نامه مذکور باید در کنار توجه به ماهیت فعالیت‌های کاربردی و بنیادین اعضــای هیئت علمی موجبات انگیزه برای پیوند نظام‌مند پژوهشگاه و دانشگاه را فراهم سازد.پیشنهادها در راستای بهبود ساختار و تشکیلاتدر جهت برآورده‌سازی نیازهای حوزه‌های میراث فرهنگی، گردشگریو صنایع دســتی کشور لازم است تا شــرح وظایف، ساختار و تشکیلات پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری مورد بازبینی قرار گیرد و اساسنامه این پژوهشگاه مورد بازبینی قرار گیرد. اهداف تعریف‌شده در اساسنامه باید به‌دور از کلی‌گویی و دارای قابلیت ارزیابی باشــد. مهمترین هدف از فعالیت‌های پژوهشگاه ایجاد مرجعیت و برطرف‌سازی نیازهای پژوهشی دستگاه‌های اجرایی (و به‌طور خاص وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی) در حوزه پژوهش‌های میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در سطوح ملی و بین‌المللی اســت که باید در متن این اساسنامه نیز تشریح شود. همچنین استفاده از قیود کلی و غیر قابل سنجشی مثل »ایجاد زمینه مناسب برای ....» یا «گسترش پژوهشهای ...» در تعریف اهداف این پژوهشگاه غیر کارآمد و غیر قابل سنجش است. به‌طور جایگزین پیشنهاد می‌شــود تا از مفاهیمی مثل «انجام پژوهش‌های مسئله‌محور در سطوح ملی و بین‌المللی»، و «دستیابی به مرجعیت در پژوهش‌های کاربردی حوزه میراث فرهنگی، گردشــگری و صنایع دستی» به‌عنوان اهداف تأسیس این پژوهشگاه یاد شــود. گفتنی است، کمی‌سازی این اهداف در قالب سندی راهبردی و عملیاتی، برای تکمیل این اساسنامه شرط کافی برای اطمینان از تحقق این تغییرات است.- لایحه اهداف و وظایف وزارت میراث فرهنگی، گردشــگری و صنایع دستی که به‌صورت پیش‌نویس در کمیســیون‌های دولت است، دارای ظرفیت‌های قانونی است که امکان برطرف‌ســازی بخشی از مشکلات مرتبط با پژوهشــگاه میراث فرهنگی و گردشــگری را داراست. در این لایحه لازم است تا بن‌بســت‌های ارتباطی پژوهشگاه با استان‌ها، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و همچنین سایر دستگاه‌های توسعه‌محور مورد توجه قرار گرفته و برای آن پیش‌بینی‌هایی صورت گیرد. بنابراین پیشنهاد می‌شود در این لایحه نکات ذیل مورد نظر قرار گیردبه نقش مرجعیت علمی پژوهشــگاه در حوزه‌های میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی تأکید شــود و این نقش در قالب تأییدات نظارتی پژوهشگاه در مورد اقدام‌های اجرایی و توسعه‌ای دستگاه‌های ذیربط (وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، وزارت راه و شهرسازی و...) قابلیت اجرا پیدا کندواحدهای استانی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و موزه‌های ذیل این دســتگاه و سایر دســتگاه‌ها مکلف به همکاری و دریافت تأییدات در مورد کفایت فعالیت‌های پژوهشی حوزه‌های میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی از پژوهشــگاه میراث فرهنگی و گردشگری شوند، یعنی پژوهشگاه به‌عنوان ناظر (نه یکی از رقبا و به دور از هرگونه تعارض منافع) از جایگاه مرجعیت علمی و پژوهشی به انجام پژوهش‌های کاربردی و اجرایی نظارت داشته باشدنحوه به‌کارگیری منابع انسانی نخبه خارج از پژوهشگاه در مطالعات برون‌ســپاری و چگونگی تکمیل تشــکیلات ســازمانی منابع انسانی پژوهشی مورد نیاز پژوهشگاه با قیود زمانی مشخص رفع ابهام شود Ali Hozhabri علی هژبری Ali Hozhabri علی هژبری Mon, 06 Jan 2025 19:30:40 +0330 https://virgool.io/@alihozhabri/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D8%A7%D8%AE%D8%B5-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%8A%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B0-%D8%AA%D8%A7-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%8A%D9%88%D8%B1-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B2-sodpva0ski45 دکتر علی دارابی، قائم مقام محترم وزیر و معاون میراث فرهنگی در گزارشی عملکرد دو ساله خود و معاونت میراث فرهنگی وزارتخانه را ارایه کرد. وی در این گزارش آورده است:(یکم). معاونت میراث فرهنگی در دوره‌ی مدیریت دو ساله در راستای حکمرانی مطلوب، با تعیین اولویتِ‌ توسعه و کیفیت‌بخشی به حفاظت و صیانت از میراث فرهنگی و همچنین با سعی بر ارتقای موضوع میراث فرهنگی در گفتمان توسعه‌ای، اجتماعی و فرهنگی جامعه، اهتمام خود را جهت جریان‌سازی، مردمی‌سازی و افزایش سواد میراثی آحاد جامعه مصروف نمود که در این راستا برخی از اهم موارد بیان می‌شودپیگیری و تحقق افزایش بالغ بر 50 درصدی اعتبارات حفاظت و صیانت از میراث فرهنگی كشور در دولت سیزدهم و برنامه‌ریزی و هدایت و راهبری بالغ بر2000 پروژه حفاظت و مرمت در کشورحل مسائل بخشی ازبافت‌های تاریخی کشور بعد از سال‌ها نظیر بافت تاریخی شیراز، بافت تاریخی ارومیه و غیره و پیگیری اعمال جبران محدودیت‌ها در بافت‌های تاریخی از جمله مواردی بود که در طول دهه‌های اخیر لاینحل مانده بود. به‌عنوان مثال موضوع محافظت از بافت 360 هکتاری شهر تاریخی شیراز پس از ثبت در فهرست آثار ملی به شیوه مطلوب‌تری محقق می‌گرددتأمین تسهیلات مرمت و مقاوم‌سازی به کلیه ابنیه موجود در بافت‌های تاریخی و تسهیلات ودیعه مسکن برای دوره مرمت و تحقق پذیرش اسناد مالکیتی بناهای تاریخی به عنوان وثیقه در نظام بانکی برای اولین بار در کشور گامی در جهت مردمی سازی حفاظت از میراث فرهنگی بود که در این دوره با تصویب شورای پول و اعتبار میسر گردیدهمچنین توسعه همکاری‌های بین دستگاهی برای حفاظت از آثار تاریخی نظیر بسته اقدام 100 روستای تاریخی مشترک با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و همکاری با سازمان اوقاف و امور خیریه با موضوع بهره‌گیری از منابع وقف در حفاظت و مرمت حداقل 50 بنای تاریخی وقفی بقاء متبرکه و بناهای عام المنفعه و ساماندهي آرامگاه مفاخر ايران از جمله اقداماتی بوده که با عنایت به فرابخشی بودن موضوع میراث فرهنگی با همکاری سایر دستگاه‌ها در حال انجام است و امید است که تا پایان دولت سیزدهم محقق گرددمعاونت میراث فرهنگی با بهره‌گیری از خرد جمعی و مشورت با نخبگان و با 17 شورا، کارگروه و کمیته در ستاد که جمعاً بالغ بر 170 نفر را شامل می شود و شوراهای فنی طرح های عمرانی در 31 استان که اعضای آن ها 10 الی 12 نفر و مجموع آن در کشور قریب به 400 نفر است و همچنین نشست با 50 نفر از سرآمدان و پیشکسوتان میراث فرهنگی با حضور وزیر محترم، سعی بر بهره‌مندی از سرمایه نخبگان فرهنگی نمودارزشیابی و اعطاء درجه هنری به استادکاران، مرمت کاران، هنرمندان و حرفه مندان میراث فرهنگی با عنوان "میراث داران تمدنی" بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگیتدوین آئین نامه نظام فنی و اجرایی اختصاصی بناها و بافت های تاریخی کشورتهیه، تدوین و ابلاغ نظام نامه پایگاه های میراث ملی و جهانیایجاد امنیت و ثبات شغلی بیش از 1000 نفر از کارگران، مرمت کاران، همکاران پایگاه های میراث ملی و جهانی که بیش از 20 سال بلاتکلیف بوده اند.(دوم) در حوزه  تدقیق و توسعه برنامه های ثبت‌های ملی و جهانی آثار نیز مواردی که بیان خواهد شد به انجام رسیده است:تدوین برنامه 10 ساله ثبت جهانی میراث ملموس و ناملموس در جهت نظام‌مند و قاعده‌مند کردن ثبت آثار و عناصر فرهنگی در فهرست جهانی و همچنین تشکیل شورای سیاست‌گذاری ثبت جهانی با حضور خبرگان و پيشكسوتان ميراث فرهنگي از جمله اقداماتی است که راهبرد و نقشه‌ی راه معینی برای ثبت‌های جهانی جمهوری اسلامی ایران در راستای منافع ملی و قرابت کشورهای حوزه ایران فرهنگی به یکدیگر را ایفا می‌نماید (200 پرونده در دستور کار است)ثبت جهانی 5 عنصر ناملموس خوشنویسی، یلدا (چله)، مهارت ساختن و نواختن ساز عود، پرورش کرم ابریشم و تولید سنتی ابریشم برای بافندگی و هنر سوزن‌دوزی ترکمن در اجلاسيه شهر رباط كشور مغرب و ارتقای جهانی ایران به رتبه ششم در فهرست جهانی ناملموس یونسکو در سال بدون سهمیه ملی ایران‌، از جمله اقدامات مهم در حوزه ثبت‌های جهانی بود که به انجام رسید(سوم) توسعه کیفی و کمی موزه‌ها به عنوان یک رسانه‌ی صادق که فرهنگ و تمدن این سرزمین را معرفی می‌کنند و نقش تعیین‌کننده‌ای در ارتقای سواد میراثی جامعه و اتصال نسل حاضر به ریشه‌های هویتی این سرزمین دارند:افزایش 53 موزه در کشور شامل 10 موزه وابسته به وزارتخانه، 26 موزه خصوصي و 17 موزه غيروابسته و ارتقای تعداد كل موزه‌های کشور به 829 موزه شامل 262 موزه وابسته، 323 موزه غيروابسته، 209 موزه خصوصي و 37 موزه مشاركتي از جمله اقدامات این معاونت در حوزه‌ی مأموریتی موزه‌های کشور می‌باشدهمچنین تصویب و آغاز پروژه طرح توسعه موزه ملی در میدان مشق و تبدیل این میدان و ساختمان‌های تاریخی پیرامونی آن به بزرگترین میدان موزه‌ای که در حال تحقق است. این طرح از سال 1382 تاکنون به انجام نرسیده بود. با تحقق این طرح ایران دارای بزرگترین میدان موزه‌ای در خاورمیانه و قطب توریسم و گردشگر خواهد شد و موزه ملی این امکان را پیدا می کند که سه ملیون شئ در اختیار را به نمایش عموم بگذاردتحول در ایجاد و توسعه موزه‌های تاریخ سیاسی و اجتماعی از طريق برپايي نهضت روايتگري صحیح و شایسته تاریخ و توانمند‌سازی و آموزش راهنمایان موزه‌هااقدام به تأسیس موزه مشروطه و موزه امیرکبیر در مجموعه ميراث جهاني كاخ گلستان و موزه عصر انقلاب در مجموعه تاریخی ـ فرهنگی نیاوران از دیگر اقدامات قابل توجه است(چهارم) توسعه مرجعیت معاونت میراث فرهنگی و دیپلماسی فرهنگی از جمله وظایف معاونت میراث فرهنگی می‌باشد که در سال‌های اخیر توجه کمتری به آن شده بود و در این راستا مواردی که بیان خواهد شد به انجام رسید:احیاء مرکز منطقه‌ای میراث ناملموس تهران به عنوان مركز مطالعات منطقه‌اي براي پاسداري از ميراث فرهنگي ناملموس در آسياي مركزي و غربي تحت نظارت يونسكو و تصويب موافقتنامه‌ي تمديد فعاليت مركز مطالعات منطقه‌اي پاسداشت از ميراث فرهنگي ناملموس در آسياي غربي و مركزي در مجلس شوراي اسلامي و لازم‌الاجرا كردن موافقتنامه پس از چهار سال تعليق و احيا و تثبيت فعاليت مجدد در سطح منطقه‌اي و بين‌المللي و همچنین برگزاري پنجمين نشست شوراي حكام مركز مطالعات منطقه‌اي پاسداري از ميراث فرهنگي ناملموس و دريافت كرسي رياست شوراي حكام مركز مطالعات منطقه‌اي يونسكو با كسب آراي موافق كليه كشورهاي عضو شوراي حكام از جمله اقدامات مهمی بود که در ماه‌های گذشته به انجام رسیدطرح مطالعاتي تأسیس موزه مشاهیر ایرانی مدفون در خارج از کشوربرگزاری نمایشگاه‌های مشترک با سایر کشورها نظیر نمایشگاه مشترک دو طرفه با آلمان در موزه ملیبرنامه‌ریزی برای برگزاری نمایشگاه مشترک موزه‌ای چین با موزه ملی ایراناسترداد 30 شی تاریخی‌ـ فرهنگی نظیر سنگ‌ نگاره ساسانی از انگلستان از جمله مواردی است که در حوزه موزه‌های کشور به انجام رسیده است17000 شئ فرهنگی‌ـ تاریخی نیز در ماه‌های آینده از آمریکا استرداد خواهد شد( پنجم) انتقال دانش بین نسلی و الگوسازی مفاخر میراث فرهنگی به آحاد جامعه در قالب این اقدامات به انجام رسید:· برگزاری نکوداشت چهره‌های ماندگار میراث فرهنگی که 22 تن از مفاخر میراث فرهنگی ایران در دو دوره که بزرگان این حوزه در رشته‌های معماری، مرمت بنا و آثار و احیای بافت‌های تاریخی، باستان‌شناسی، مردم شناسی و ... تقدیر و معرفی شدند· همچنین آغاز تدوین تاریخ شفاهی در حوزه میراث فرهنگی و مصاحبه با پیشکسوتان و صاحب‌نظران این حوزه و تهیه و تدوین کتب مرتبط در راستای انتقال دانش بین نسلی و مستند سازی و مدیریت دانش به انجام رسیده است( ششم) نهضت معرفی و آموزش و  افزایش سواد میراثی جامعه تخصصي و عمومي به عنوان رکن رکین حفاظت:برگزاری بالغ بر 6000 رویداد فرهنگی و اجتماعی در موزه ها و اماکن تاریخی با حضور گسترده مردمبرگزاری جشنواره تولیدات چند رسانه‌ای در حوزه میراث فرهنگی به ميزباني استان يزد برای اولین بار در کشور با حضور و مشارکت 2900 اثر (دومین دوره این جشنواره سال جاری به میزبانی استان قزوین برگزار خواهد شد)توانمند سازی نیروهای ستادی و استانی از طریق برگزاری نشست های تخصصی و دوره های آموزشی ملی و بین‌المللی بالغ بر ۲۰۰۰ نفر ساعتبرگزاری نشست‌هاي تخصصی در حوزه ميراث فرهنگی(هفتم) نهادسازی و  تقویت واحدهای استانی از جمله راهبردهای اساسی این معاونت در راستای درگیر کردن سایر ذی‌مدخلان امر حفاظت بود که با اقدامات زیر به انجام رسیدتأسیس و ثبت انجمن خیرین میراث فرهنگی به منظور جلب کمک‌های مادی و معنوی آحاد جامعه و همچنین جلب مسئولیت‌های اجتماعی نهادهای اقتصادی به منظور توسعه مشارکت بخش‌های مختلف اجتماعی در حفاظت از میراث فرهنگی که امید است با منابع مادی و معنوی حاصل از آن تا پایان دولت بتوان پیوست اقتصادی برای این حوزه فراهم شودتشکیل انجمن‌های میراث فرهنگی در تمامی سطوح تقسیمات کشوری (از استان تا دهستان) به منظور جربان‌سازی و گفتمان‌سازی در حوزه‌ی میراث فرهنگی و همراه کردن سایر دستگاه‌ها و مردمي‌سازي در جهت تحقق امر حفاظت از جمله اقدامات اساسی دوره مدیریت فعلی بود که با همکاری استانداران محترم در سراسر کشور و با حضور مدیران محلی و مردم، بخش وسیعی از هم‌پوشانی‌های مأموریتی این وزارتخانه با سایر دستگاه‌ها محقق گردیدهمچنین تفویض گسترده اختیارات ستادی وزارتخانه به ادارات‌کل تابعه استانی در راستای تسریع و چابکی فرآیند اداری از جمله مواردی بود که در این دوره از مدیریت میراث فرهنگی کشور صورت پذیرفت Ali Hozhabri علی هژبری Ali Hozhabri علی هژبری Mon, 06 Jan 2025 17:18:33 +0330 https://virgool.io/@alihozhabri/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-qf1lttni82mm اساسنامه میراث فرهنگی،ماده 1- تعريفميراث فرهنگي شامل آثار باقيمانده از گذشتگان است که نشانگر حرکت انسان در طول تاريخ مي­ باشد و با شناسايي آن زمينه شناخت هويت و خط حرکت فرهنگي او ميسر مي­ گردد و از اين طريق زمينه­ هاي عبرت براي انسان فراهم مي­ آيد. سازمان ميراث فرهنگي کشور که به استناد قانون مصوب 1364/10/11 تشکيل شده است و از اين پس دراين اساسنامه سازمان ناميده مي شود طبق مقررات اين اساسنامه اداره خواهد شد.ماده 2- هدف،عبرت از حرکت فرهنگي سازمان انسان و بقاء و رقاء هويت و شخصيت فرهنگي جامعه.ماده3- وظايف،وظايف سازمان در زمينه ميراث فرهنگي که شامل پژوهش، نظارت، حفظ و احياء و معرفي است به قرار زير مي­ باشد:تهيه و تنظيم و اجراي برنامه­ هاي پژوهشي پيرامون آثار باقيمانده از گذشتگان.بررسي و شناسايي محوطه ­ها، تپه ها، بناها و مجموعه­ هاي تاريخي و تهيه فهرست جامع از آن ها و نقشه باستان­ شناسي کشور.انجام پژوهش ­هاي باستان­ شناسي و کاوش ­هاي علمي.بررسي­ هاي مردم نگاري، پژوهش­ هاي مردم شناسي، انسان شناسي، زيستي و شناخت فرهنگ بومي مناطق مختلف کشور.پژوهش در زمينه هنرهاي سنتي و فراهم آوردن امکانات لازم جهت حفظ، احياء و رشد آنها.ثبت آثار ارزشمند منقول و غير منقول فرهنگي- تاريخي کشور در فهرست آثار ملي و فهرست ­هاي ذيربط.انجام انحصاري کليه امور حقوقي مربوط به ميراث فرهنگي و طرح دعاوي کيفري عليه متخلفين از قوانين ناظر به ميراث فرهنگي کشور بعنوان مدعي يا حسب مورد شاکي خصوصي.اقدامات لازم جهت شناسايي و استرداد اموال فرهنگي ايران در سطح ملي و بين­ المللي از طريق مراجع ذيربط.شناسايي و در اختيار گرفتن کليه اموالي که داراي ارزش­ هاي فرهنگي- تاريخي بوده و جزء ميراث فرهنگي محسوب مي گ­ردد و توسط دستگاه هاي مسئول ضبط شده است.تبصره : کليه دادگاه هاي گمرکات، نيروهاي انتظامي و دستگاه هاي دولتي نظير آنها که بنحوي نسبت به ضبط اموال اقدام مي­ نمايند موظف به در اختيار قرار دادن اموالي که داراي ارزش فرهنگي- تاريخي مي ­باشد به سازمان ميراث فرهنگي هستند.تهيه و اجراي طرح هاي لازم به منظور حراست، حفاظت، تعمير، مرمت و احياء آثار، بناها و مجموعه هاي با ارزش فرهنگي- تاريخي.اظهار نظر در کليه طرح هاي عمراني جامع و تفصيلي در رابطه با مناطق فرهنگي و تاريخي و موافقت نهايي درباره محوطه ها و بافتها و اماکن فرهنگي- تاريخي ارزشمند در موارد مذکور و جلوگيري از هرگونه تخريب آن ها.تعيين حريم بناها، مجموعه­ ها، محوطه ­ها و تپه ­هاي تاريخي ثبت شده و ضوابط خاص معماري و طراحي داخل حريممعرفي آثار با ارزش فرهنگي- تاريخي از طريق موزه ­ها و نمايشگاه­ ها و نظاير آن.ايجاد و توسعه و اداره موزه ها در سطح کشور.ايجاد مرکز اسناد و مدارک ميراث فرهنگي کشور (نظير مجموعه گزارش هاي علمي، نقشه­ ها و عکس­ هاي بناها و ...) جهت ارائه خدمات علمي و تحقيقاتي در اين زمينه.معرفي و شناسايي ارزشهاي ميراث فرهنگي در سطح ملي و بين المللي بوسيله چاپ و نشر مجموعه مطالعات و تحقيقات انجام يافته و استفاده از وسائل سمعي و بصري و ارتباط جمعي.تنظيم، تدوين و انتشار دائره المعارف آثار و ابنيه تاريخي ايران.توسعه فعاليتهاي تحقيقاتي در زمينه هاي مختلف ميراث فرهنگي و تشويق محققان، هنرمندان و استاد کاران.تنظيم و اجراي برنامه هاي آموزشي جهت آماده سازي نيروهاي کارآمد در زمينه هاي مربوط به ميراث فرهنگي با هماهنگي دستگاههاي ذيربط.تشويق مردم به مشارکت در فعاليت هاي مربوط به شناسايي، حفظ و احياء ميراث فرهنگي و نظارت بر آن.ايجاد و گسترش انجمن هاي ميراث فرهنگي در سطح کشور.تبصره :نحوه ايجاد و حدود و وظايف و اختيارات اين انجمن ها را شوراي سازمان تعيين خواهد کرد.برقراري ارتباطات و مبادلات علمي و فرهنگي با موسسات و نهادهاي ذيربط در سطح ملي و بين المللي بالاخص کشورهاي اسلامي و منطقه و برگزاري کنگره ها و سمينارهاي دوره ه­اي لازم.همکاري با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در زمينه امور ايرانگردي و جهانگردي.ارائه خدمات مشاوره­اي، تحقيقاتي، فني و آموزشي، فروش توليدات فرهنگي دريافت وروديه بناها، محوطه ­ها، موزه­ ها و نمايشگاه­ ها و قبول هدايا و کمکها و نظاير آن.اساسنامه صنایع دستیهيات وزيران در جلسه مورخ 1383/10/20 بنا به پيشنهاد وزارت صنايع و معادن و تاييد سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور و به استناد تبصره (3) ماده واحده قانون تاسيس سازمان صنايع دستي ايران - مصوب 1383- اساسنامه صنايع دستي ايران را به شرح زير تصويب کرد:ماده 1- تعريفصنايع‌دستي مجموعه‌اي از صنايع هنري و سنتي ايران شامل آبگينه، بافته‌ها و نساجي سنتي، بافته‌هاي داري (به استثناي فرش دستباف)، پوشاك سنتي، اثار چرمي و كاغذي، چاپ‌هاي سنتي، سفال و سراميك، هنرهاي چوبي و حصيري، رودوزي‌هاي سنتي ،هنرهاي فلزي و هنرهاي سنگي است كه با محوريت هنر و ذوق و زيباشناختي ايراني و بهره‌گيري از مواد اوليه قابل دسترس و بومي به كمك دست و ابزار مورد نياز و با كاربري در زندگي فردي و جمعي توليد شده و ريشه در تاريخ كهن ايران زمين دارد.ماده 2- هدفهدف سازمان تمركز در سياستگذاري، برنامه‌ريزي و نظارت در زمينه حفظ و احياء، ترويج و توسعه كمي و بهبود كيفي صنايع‌دستي كشور و ايجاد هماهنگي و برنامه‌ريزي در امر آموزش، تحقيقات، حمايت، هدايت و استفاده از امكانات و نيروي انساني موجود در اين بخش است.ماده 3- وظايفتنظيم راهبردها، سياست‌ها، خط مشي‌ها، ضوابط و برنامه‌هاي كلان در جهت توسعه كمي و بهبود كيفي صنايع‌دستي كشور و پيگيري جهت برقراري حمايت‌هاي لازم در چارچوب سياست‌هاي صنعتي كشور با هماهنگي مراجع ذي‌صلاح.اعمال نظارت و حمايت‌هاي لازم در جهت بهبود كيفي محصولات صنايع‌دستي به ويژه در حوزه صادرات.برنامه‌ريزي، سياست‌گذاري و نظارت در امر تدوين استانداردها و صدور گواهينامه‌هاي درجه كيفيت صنايع‌دستي توليدي با همكاري مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران.ارائه راهنمايي‌هاي لازم براي سرمايه گذاري ، توليد و بازاريابي صنايع دستي از طرق مختلف.برنامه‌ريزي، سياست‌گذاري و نظارت بر وضعيت كارگاه هاي توليدي و آموزشي صنايع دستي.پشتيباني از هنرمندان و صنعتگران و همكاري با مراجع ذي‌ربط براي اعطاي درجه هنري به هنرمندان صنايع‌دستي كشور در چارچوب قوانين و مقررات مربوط.هماهنگي و برنامه‌ريزي در مورد مالكيت‌هاي معنوي و فكري صنايع‌دستي ايران( آثار و هنرمندان) در داخل و خارج از كشور با همكاري مراجع ذي صلاح.هماهنگي و برنامه‌ريزي در جهت استفاده از فناوري‌هاي جديد براي ارتقاي كيفيت و توسعه كمي صنايع‌دستي كشور.طراحي نظام جامع آموزش و تربيت نيروي انساني موردنياز صنايع‌دستي با بهره‌مندي از فناوري‌هاي نوين و هماهنگي و برنامه‌ريزي جهت ارتقاي دانش و مهارت صنعتگران و هنرمندان و ايجاد هماهنگي لازم بين آن‌ها به منظور افزايش اثربخشي اين خدمات.برپايي المپيادهاي تخصصي صنايع‌دستي.فراهم آوردن بستر لازم به منظور ايجاد ارتباط مؤثر ميان دانشگاه‌ها و مراكز علمي – تحقيقاتي كشور با توليدكنندگان صنايع‌دستي.سازماندهي نظام اطلاع‌رساني در زمينه صنايع‌دستي.همكاري با دستگاه هاي ذي‌ربط به منظور تدوين سرفصل دروس هنرستان‌ها، آموزشكده ها و دانشكده‌هاي صنايع دستي.هماهنگي و برنامه‌ريزي جهت تأسيس نهادهاي غيردولتي براي كاهش تصدي دولت و ساماندهي فعاليت صنايع‌دستي در چارچوب قوانين و مقررات مربوط.برنامه‌ريزي، سياست‌گذاري و نظارت در ترويج صنايع‌دستي در جامعه ايراني و ايجاد تحول در طرح ها و توليد و عرضه محصولات با حفظ اصالت ملي و توسعه موارد مصرف آن ها به ويژه در معماري و شهرسازي با هماهنگي مراجع ذي‌ربط.برنامه‌ريزي، سياست‌گذاري و نظارت در جهت برگزاري نمايشگاه‌هاي ملي و منطقه‌اي و بين‌المللي صنايع‌دستي در داخل و خارج از كشور توسط بخش خصوصي.برنامه‌ريزي، سياست‌گذاري و نظارت در امر شناساندن تاريخ، ارزش ها، نمونه مصنوعات دستي، صنعت‌گران، هنرمندان صنايع‌دستي و صادركنندگان صنايع‌دستي كشور در سطح ملي و بين‌المللي به روش هاي سمعي و بصري، چاپ، نشر، ارتباطات جمعي و مطبوعات.برنامه‌ريزي، سياست‌گذاري و نظارت بر امر تأسيس شركت‌هاي نمايشگاهي تخصصي صنايع‌دستي توسط تعاوني‌‌هاي بخش خصوصي.مشاركت در همايش‌ها، سمينارهاي ملي و جشنواره‌هاي صنايع‌دستي با هماهنگي مراجع ذي‌صلاح.برنامه‌ريزي، سياست‌گذاري و نظارت در امر معرفي صنايع‌دستي برگزيده كشور در مراكز عمومي از طرق مناسب تبليغي و ترويجي.هماهنگي و برنامه‌ريزي در جهت راه‌اندازي مراكز فروش كتب و نشريات صنايع‌دستي از طريق تجهيز بخش تعاون و اشخاص حقيقي.برنامه‌ريزي، سياست‌گذاري و نظارت بر شناسايي و گردآوري آثار با ارزش و برگزيده صنايع‌دستي دوران معاصر و نمايش آن ها توسط دستگاه هاي ذي‌ربط.مطالعه و پيشنهاد تدوين استانداردهاهي لازم براي مواد اوليه و روش‌هاي توليد صنايع‌دستي با هماهنگي مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران.تحقيق و بررسي مستمر درباره وضعيت صنايع‌دستي و جمع‌آوري آمار و اطلاعات لازم از وضعيت صنايع‌دستي ايران و جهان به منظور ارتقاي جايگاه صنايع‌دستي ايران.پژوهش در زمينه‌هاي تاريخي و معاصر صنايع‌دستي ايران و جهان.مطالعه و برنامه‌ريزي به منظور ارتقاي موقعيت ايران در نظام بازار صنايع‌دستي جهان در جهت رونق و افزايش صادرات.برنامه‌ريزي، سياست‌گذاري و نظارت جهت بهره‌گيري از سيستم هاي پيشرفته بازرگاني به منظور توسعه بازار فروش صنايع‌دستي ايران در كشورهاي هدف توسط بخش غيردولتي.هماهنگي و برنامه‌ريزي جهت ايجاد بازارچه‌هاي صنايع‌دستي توسط مردم و بخش غيردولتي به منظور توسعه بازارهاي داخل با استفاده از روش‌هاي اصلاح الگوي مصرف.همكاري با سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري به منظور گسترش فرهنگ گردشگري و ايجاد بازار مناسب براي محصولات صنايع‌دستي.عضويت و حضور مؤثر در سازمان ها و مجامع بين المللي مرتبط و نمايندگي دولت جمهوري اسلامي ايران در اين مجامع با هماهنگي مراجع ذي‌ربط.تشويق صنعتگران و بازرگانان صنايع دستي به منظور حضور در بازارهاي جهاني و مجامع بين المللي.انجام مطالعات لازم درخصوص چگونگي گسترش حضور مؤثر در بازارهاي جهاني به منظور افزايش سهم ايران در اين بازارها.همكاري جهت برقراري ارتباطات و مبادلات علمي، فرهنگي و فني با مراكز ذي‌ربط در عرصه بين‌المللي.همكاري با دستگاه‌هاي فعال در روابط بين‌الملل جهت توسعه و رشد صنيع‌دستي كشور با هماهنگي مراجع ذي‌ربط.اساسنامه ایرانگردی و جهانگردیبه منظور تجديد يک سنت الهي و به مصداق آيه شريفه «قل سيروا في الارض فانظروا کيف کان عاقبه المکذبين» و شناساندن ميراث تمدن اسلامي، حفظ دست آوردهاي انقلاب اسلامي و بهره­ برداري صحيح از سرمايه­ گذاري­ ها و تجهيزات و تاسيسات احداث شده طبق موازين شرعي و رعايت شعائر اسلامي سازماني بنام سازمان ايرانگردي و جهانگردي به استناد لايحه قانوني ادغام شرکت هاي وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مصوب 21/1/1358 شوراي انقلاب جمهوري اسلامي تشکيل و اساسنامه آن با رعايت مصوبه 14332/12/1 مورخ 23/10/76 شوراي عالي اداري کشور به شرح زير تدوين و تصويب شد:ماده1- نامسازمان ايرانگردي و جهانگردي که در اين اساسنامه به اختصار سازمان ناميده مي­ شود به صورت شرکت سهامي وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي که داراي شخصيت حقوقي مستقل بوده و طبق اصول بازرگاني و مقررات مربوط به شرکت­ هاي دولتي و اين اساسنامه اداره مي­ شود.ماده 2– موضوعشناساندن کشور جمهوري اسلامي ايران و آشنا ساختن مردم کشور و ساير ملل با خصوصيات فرهنگي، سنتي و آثار تاريخي و تمدن ايران و جهان به منظور ايجاد تفاهم بين ملت­ ها.بررسي مستمر اقليمي و فرهنگي و مطالعه و تحقيق درباره جاذبه­ هاي سياحتي و زيارتي کشور و ارائه برنامه­ هاي لازم براي معرفي جاذبه ­ها به منظور بهره­برداري از آن ها.ايجاد ارتباط با سازمان­ها و مراکز داخلي و بين­ المللي جهانگردي در جهت انجام همکاري­هاي متقابل و گردآوري و مبادله اطلاعات ايرانگردي و جهانگردي و شرکت در نمايشگاه ­هاي بين­ المللي جهانگردي حسب ضرورت.بررسي، تهيه طرح و کوشش در اجراي طرح ­هاي مناسب براي جذب و ديدار جهانگردان از ايران و ايجاد تسهيلات لازم براي برگزاري گشت­ هاي ارزان جهت گروه­هاي فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي جمهوري اسلامي ايران.بالا بردن سطح ارائه خدمات جهانگردي از راه­هاي مقتضي از جمله اجراي برنامه­ هاي آموزشي لازم در زمينه­ هاي مختلف و شناخت منابع انساني فعال و بالقوه در اين صنعت براي ايجاد زمينه­ هاي اشتغال سالم.افزايش سطح ارائه تسهيلات و کيفيت و کميت تاسيسات صنعت جهانگردي از طريق ايجاد تسهيلات لازم در زمينه و ساختن واحدهاي اقامتي و پذيرايي و تاسيسات مردمي جهانگردي و ايرانگردي و ديگر موارد لازم.ترغيب مردم ايران به استفاده بيشتر از ايام و ساعات فراغت و مشاهده جاذبه­ هاي سياحتي و زيارتي کشور.ايجاد تسهيلات لازم در امر سياحت در کشور و نيز ايجاد هماهنگي در اين زمينه و فراهم آوردن امکانات لازم در مرزهاي ورودي کشور.افزايش سطح خدمات و صنايع وابسته به امر سير و سياحت از طريق تشويق به سرمايه ­گذاري در احداث تاسيسات ضروري اقامتي و پذيرايي، خصوصا بين راهي به منظور رفاه هرچه بيشتر جهانگردان داخلي و خارجي.کمک به افزايش سطح درآمد عمومي و ارزي کشور از طريق بازاريابي و گسترش مبادلات مسافرتي و سياحتي سالم در داخل و خارج از کشور.نظارت بر عملکرد واحدهاي مختلف فعال در زمينه صنعت ايرانگردي و جهانگردي و مديران و مسوولان ذي­ربط با بهره­ گيري از هماهنگي و همکاري کانون ها و مجامع غيردولتي اين صنعت.ايجاد هماهنگي و برنامه­ ريزي در فعاليت ­هاي سياحتي و زيارتي کشور از طريق: 1- بررسي و تهيه سياست­ هاي کلي مربوط به صنعت جهانگردي بر مبناي سياست­ هاي عمومي کشوري و با در نظر داشتن ظرفيت ­هاي بالقوه قطب­ها و مراکز توسعه پذير و نيز تعيين اولويت­ ها در اين امر.2- تدوين خط مشي­ هاي اجرايي انجام فعاليت­ هاي توسعه و گسترش مراکز خدماتي و رفاهي مربوط به ايرانگردي 3- تعيين اولويت در زمينه چگونگي فعاليت­ هاي ارتباطي و تبليغاتي صنعت ايرانگردي و جهانگردي. 4- بررسي ضرورت عضويت و ارتباط با سازمان­ هاي بين­ المللي جهانگردي و عقد قرارداد، توافقنامه و ايجاد ارتباط براي استفاده از خدمات، اطلاعات و تجربيات آنها و مبادله اطلاعات جهانگردي در چارچوب قوانين و مقررات عمومي کشور 5- تهيه آيين نامه ­ها و نظامنامه­ ها و مقررات پيشنهادي و صدور مجوزهاي لازم براي تحقق سياست­ هاي هدايتي، حماتي و نظارتي صنعت ايرانگردي و جهانگردي.اقدام به صدور مجوزهاي لازم (تاسيس، توسعه و انحلال) و نظارت بر فعاليت­ ها در موارد زير و نيز هر نوع صدور مجوز ديگري که حسب قوانين و مقررات بر عهده سازمان قرار گيرد.تاسيس آژانس­ هاي مسافرتي و سياحتي، احداث هتل­ ها و مهمانسراها و ساير مجتمع­ هاي خدماتي و رفاهي بين راهي و نمايشگاه ­ها.انجام وظايف دبيرخانه شوراي عالي ايرانگردي و جهانگرديتبصره:سازمان موظف است تا پايان برنامه دوم توسعه وفق مفاد تبصره 41 قانون برنامه دوم توسعه و در راستاي کاهش حجم تصدي وظايف دولت نسبت به واگذاري امور تصدي سازمان به بخش غير دولتي اقدام نمايد.روسای سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری از ابتدا تا مرداد ۱۳۹۸۱۳۶۶ الی ۱۳۷۰: دکتر مهدی حجت۱۳۷۱ الی ۱۳۷۳: دکتر اکبر زرگر۱۳۷۲ الی ۱۳۷۶: مهندس سراج‌الدین کازرونی۱۳۷۶ الی ۱۳۸۳: مهندس سید محمد بهشتی۱۳۸۳ الی ۱۳۸۴: حسین مرعشی۱۳۸۴ الی ۱۳۸۸: اسفندیار رحیم مشایی۱۳۸۸ الی ۱۳۹۰: حمیدرضا بقایی۱۳۹۰: روح الله احمدزاده کرمانی۱۳۹۰ تا ۱۳۹۱: میرحسن موسوی۱۳۹۱ تا ۱۳۹۲: محمد شریف ملک‌زادهشهریورماه ۱۳۹۲ تا دی ماه ۱۳۹۲: دکتر محمدعلی نجفیدی ماه ۱۳۹۲ تا آبان ماه ۱۳۹۵: دکتر مسعود سلطانی‌فرآبان ماه ۱۳۹۵ تا شهریور ۱۳۹۶: دکتر زهرا احمدی‌پوراز 30 شهریور ۹۶ تا ۳۰ مرداد ۱۳۹۸: دکتر علی‌اصغر مونسان (از ۳۰ مرداد ۱۳۹۸ تا ۱۲ شهریور ۱۳۹۸ سرپرست وزارتخانه و پس از آن اولین وزیر رسمی وزارتخانه)از شهریور ۱۴۰۰ تا شهریور 1403: مهندس سیدعزت‌الله ضرغامیاز شهریور 1403 تاکنون: دکتر سیدرضا صالحی امیریاسامی روسای پیشین سازمان صنایع دستی از سال ۱۳۶۹حمید رضا مرتضاییمهرداد وقوفیحمیدرضا مرتضاییحسین آروریعبدالحمید خلیلی رحمانیدانش منفردیدالله طاهر نژادعبدالحمید حاجی‌پورعلی یزدانیحسین رضاخواهسید مصطفی قاسمیحسین هاتفیتهمینه دانیالیاسفندیار حیدری‌پورمحمدرضا رشید کردستانیحسن صالحی مرام Ali Hozhabri علی هژبری Ali Hozhabri علی هژبری Mon, 06 Jan 2025 17:11:35 +0330 https://virgool.io/@alihozhabri/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AB-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-b78tsk7j8mpm میراث فرهنگی از دایره اشیاء و بنا‌ها فراتر می‌رود و شامل هر آن چیزی است که علاوه بر قدمت، ارزش محافظت داشته باشد. این بازماندگان از دوران‌های پیشین، حاوی پیامی برای انسان‌های امروز هستند. بنابراین، هر چیز قدیمی جزو میراث فرهنگی یک کشور محسوب نمی‌شود و باید ارزشی با خودش به همراه داشته باشد.در گذشته، میراث فقط به اشیاء و بنا‌هایی گفته می‌شد که کاملا ملموس بودند، امّا با گذشت سال‌ها، متوجه ارزش سنت‌ها و فرهنگ‌های ناملموسی شدند که ویژگی‌های میراث فرهنگی را داشت با این تفاوت که دیده نمی‌شد و بین مردمان جاری بود؛ لذا از آن پس یونسکو اعلام کرد میراث فرهنگی به بنا‌ها و مجموعه اشیا ختم نمی‌شود و شامل سنت‌ها یا عبارات زنده‌ای است که از اجداد ما به ارث رسیده و به فرزندان ما منتقل شده است؛ مانند سنت‌های شفاهی، هنر‌های نمایشی، اعمال اجتماعی، آیین‌ها، رویداد‌های جشن، دانش و شیوه‌های مربوط به طبیعت و جهان یا دانش و مهارت‌های تولید سنتی صنایع دستی.به مرور زمان، دسته‌بندی‌هایی برای انواع میراث فرهنگی ارائه شد تا دقیق‌تر بتوانند آن‌ها را بررسی کنید.میراث فرهنگی مادی یا ملموسهمانطور که از نامش مشخص است، شامل آثاری می‌شود که به صورت خارجی وجود دارند و می‌توانیم آن‌ها را لمس کنیم؛ مانند سکه‌ها، بنا‌های باستانی و نقاشی و مجسمه.حالا اگر در همین میراث فرهنگی ملموس دقیق‌تر شویم، می‌بینیم که همه آن‌ها یکسان نیستند و با یک تقسیم‌بندی می‌توانیم آن‌ها را به دو دسته کلی‌تر تقسیم کنیم:میراث فرهنگی منقول: شامل میراث فرهنگی می‌شود که انتقال پذیر هستند و می‌توانیم جابه‌جایشان کنیم؛ مانند سکه‌ها و نقاشی‌ها و اسناد.میراث فرهنگی نامنقول: شامل آن دسته از میراث فرهنگی ملموس می‌شوند که قابل انتقال نیستند. مثلا تخت جمشید را از استان فارس نمی‌توانیم با خودمان برداریم و بگذاریم در استان همدان! اشیا و آثار باارزش و قدیمی که نمیتوانیم جابه‌جایشان کنیم در این گروه قرار می‌گیرند.میراث فرهنگی غیر مادی (معنوی) یا ناملموسامّا حالا نوبت به میراثی می‌رسد که به شکل بیرونی و مادی ندارند و همین مسئله کار را کمی سخت می‌کند. زیرا یک اثر با بررسی‌هایی که رویش انجام می‌شود، تکلیفش معلوم می‌شود که بالاخره میراث فرهنگی است یا نه، امّا انتخاب یک رسم یا آواز یا ورزش به عنوان میراث فرهنگی، دشوارتر است.یونسکو ویژگی‌هایی برای این دسته از میراث اعلام کرده است که در زیر آن‌ها را توضیح می‌دهیم:سنتی، معاصر و در عین حال زنده است: میراث فرهنگی ناملموس نه تنها نمایانگر سنت‌های به ارث رسیده از گذشته است، بلکه فرهنگ روستا و شهر دوران معاصر و گروه‌های مختلف فرهنگی هم در آن شرکت می‌کنند.فراگیر است: میراث فرهنگی ناملموس از میان نسل‌های مختلف به زمان ما منتقل شده‌اند، با توجه به محیطشان، کامل شده‌اند و باعث تداوم فرهنگ و هویت ما می‌شوند.میراث فرهنگی ناملموس به انسجام اجتماعی کمک می‌کند و احساس هویت و مسئولیت‌پذیری را تشویق می‌کند؛ این حس باعث می‌شود افراد احساس کنند بخشی از یک یا چند گروه و بخشی از یک ملت هستند.نماینده جامعه است: میراث فرهنگی ناملموس صرفاً به دلیل خاص بودن یا ارزش استثنایی‌اش، به عنوان یک کالای فرهنگی، ارزیابی نمی‌شود. بلکه در جوامع رشد می‌کند و به کسانی بستگی دارد که دانش آن‌ها از سنت‌ها، مهارت‌ها و آداب و رسوم به بقیه افراد جامعه، از نسلی به نسل دیگر، یا جوامع دیگر منتقل شود.مبتنی بر جوامع است: یراث فرهنگی ناملموس، تنها زمانی می‌تواند یک میراث تلقی شود که توسط جوامع، گروه‌ها یا افرادی که آن را ایجاد و نگهداری می‌کنند و انتقال می‌دهند، به رسمیت شناخته شود. بدون شناخت آنها، هیچ کس دیگری نمی‌تواند برای آن‌ها تصمیم بگیرد و ادعای آن میراث را داشته باشد.تعريف  يونسكواز ميراث فرهنگي ناملموس،طبق مفاد بند دوم كنوانسيون ۲۰۰۳ يونسكو، ميراث فرهنگي ناملموس، اين گونه تعريف مي‌شود: رويه‌ها (عُرف‌ها)، نمادها، دانش‌ها، مهارت‌ها، ابزارها، اشيا، آثار هنري و مكان‌هاي مرتبط با آنها، كه جوامع و افراد، آنها را بخشي از ميراث ناملموس خود مي‌شناسند و همواره از نسلي به نسلي ديگر منتقل مي‌شود و پيوسته به وسيله انسان‌ها و جوامع و گروه‌ها در پاسخ به محيط اطراف‌شان و در تقابل با طبيعت و تاريخشان خَلق مي‌شود و سازگار با مفاد حقوق بشر بين‌المللي و شرايط احترام متقابل ميان جوامع، گروه ها و اشخاص باشد.توجه به میراث فرهنگی ناملموس، نقش مهمی در گفت‌‏و‏گوی‌ بین ‌فرهنگ‌های مختلف ایفا می‌کند و سبب ایجاد احترام متقابل به تنوع فرهنگی و شیوه‌های گوناگون زندگی می‏‌شود. میراث فرهنگي ناملموس، فرصتی است برای عرضه و ارائه فرهنگ و سبک زندگیِ اصیل کشورهای مختلف دنیا در عرصه بین‏‌الملل؛ و موجب مقاومت فرهنگی در برابر یکسان‏‌سازی فرهنگیِ کشورهای قدرتمند جهان می‌‏گردد.قلمروهای میراث فرهنگي ناملموس،طبق تعاريف كنواسيون ميراث فرهنگي ناملموس، قلمرو ميراث ناملموس شامل 5 بخش اصلي است:بیان‌ و سنت‌های شفاهی:این حوزه، فعالیت‌های مختلف گفتاری همچون ضرب‌المثل‌، چیستان‌، قصه‌، اشعار کودکانه، افسانه‌، اسطوره‌، ترانه‌، اشعار حماسی، سرود، آهنگ‌، اجراهای نمایشی و... را در بر می‏گیرد. این ابزارهای بیانی جهت انتقال دانش، ارزش‌های فرهنگی- اجتماعی و همچنین به منظور حفظ خاطرات جمعی به کار رفته و نقش مهمی در این راستا ایفا می‌کنند. بعضی از این سنت‏‌های شفاهی متداول‌ترند و ممکن است توسط تمامی جامعه و یا به عکس؛ توسط گروهی از زنان یا مردان و کهنسالان اجرا ‌شوند.هنرهای نمایشی:هنرهای نمایشی از نمایش‏‌های موسیقییایی گرفته تا نغمه‌های منظوم، تئاتر و پانتومیم را در بر می‌گیرد. هنرهای نمایشی شامل شیوه‌های بیانیِ متفاوتی است که نمایانگر خلاقیت انسان‌ در طی تاریخ تمدن است. موسیقی عام‌ترین و فراگیرترین بخشِ هنرهای نمایشی است که در هر جامعه‌ای در جریان است و ابعاد مختلفی پیدا می‌کند. در چارچوب میراث فرهنگي ناملموس، هنرهای نمایشی علاوه بر آنکه دارای اشکال متنوع بیانی است؛ در برگیرندۀ مهارت‏هایی همچون ساخت‏ ساز، ابزارهای موسیقی، لباس‌ و نقاب است و شامل‌ تزئینات صحنه و بادی‏آرت نیز می‏‌شود.فعالیت‌های جمعی، آیین‌ها و جشن‌ها:فعالیت‌های جمعی نظیر آیین‌ها و جشن‌ها فعالیت‌های معمول و مرسومی هستند که به زندگی جوامع و گروه‌های مختلف شکل می‌دهند و به آن ساختار می‌بخشند. آیین‌‏ها و جشن‏‌ها باعث می‌شوند اعضای جامعه به ‌وسیله شرکت در آیین یا جشن‌ با سایر شرکت‏ کنندگان مرتبط باشند. به بیانی دیگر فعالیت‏های اجتماعی باعث هویت‏ بخشی به افرادی می‏شود که در آیین یا جشنی فعالیت کرده‏اند؛ خواه این فعالیت در حوزه عمومی برپا شود خواه حوزه خصوصی، مهم فعالیتی است که عده‏ای را درگیر می‏‌کند.دانش سنتی‌ و اعمال مرتبط با طبیعت و کیهان:منظور دانش، معلومات و مهارت‌هایی است که جوامع مختلف برای تعامل با طبیعت آنها را به کار می‌گیرند. این روش‌ها که افراد به کمک آنها جهان و طبیعت اطراف‌شان را درک می‌کنند؛ به وسیله زبان، سنت‌های شفاهی، خاطرات، جهان‌بینی‌ و حتی احساس تعلقِ مکانی بیان می‌شوند. دانش‌های سنتی مرتبط با محیط‌‏زیست، جانوران و گیاهان، نظام شفا بخشی سنتی، کیهان‌شناسی، جادوگری و باورها و آیین‌های مرتبط با دانش سنتی از مواردی است که مشمول میراث فرهنگی ناملموس می‌شود.سنت‌های مرتبط با صنایع‏ دستی:صنایع ‌‏دستی، از ملموس‌ترین اشکال میراث فرهنگي ناملموس است. البته کنوانسیون حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس یا همان کنوانسیون 2003 بیش از آنکه بر صنایع‏دستی تأکید کند به مهارت‌ها و دانش مرتبط با صنایع‏دستی توجه دارد. به بیانی دیگر، کنوانسیون میراث فرهنگی ناملموس می‏‌كوشد به جای تمرکز بر حفظ اشیاء، هنرمندان بومی را ترغیب کند تا با انتقال دانش‌ مرتبط به نسل جدیدتر، صنایع مربوطه را حفظ و به تداوم آن کمک کند. ابزارهای کار، البسه و پوشاک، جواهرات، ظروف، هنرهای تزئینی، ابزار و آلات سرگرمی، وسایل حمل‏و‏نقل، اسباب‏‌ بازی‏‌ها، خانه‏‌ها و سرپناه‌ها از مواردی هستند که در زیرمجموعه صنایع‏‌دستی گنجانده می‏‌شوند. Ali Hozhabri علی هژبری Ali Hozhabri علی هژبری Mon, 06 Jan 2025 16:49:28 +0330