https://virgool.io/feed/@amin.noubahar راوی | درگیر جامعه و رسانه | زندگی در گذر fa 2026-06-17 11:04:00 https://files.virgool.io/upload/users/197/avatar/AwheBw.png?height=120&width=120 https://virgool.io/@amin.noubahar https://virgool.io/@amin.noubahar/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%A8%DB%8C-%DA%86%D8%B1%D8%AE%D9%87-%D8%B9%D9%85%D8%B1-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-pp2xazzopqyd ما این‌ روزها بسیار در مورد «چرخه‌ی عمر مشتری» صحبت می‌کنیم اما کمتر به‌سراغ «بازاریابی چرخه عمر» (Lifecycle marketing) می‌رویم. بازاریابی چرخه عمر در واقع فرآیندی است که طی آن پیام‌هایی که به سمت مشتری روانه می‌کنیم، تنظیم می‌شوند و نیاز مشتری را در هر مرحله پاسخ می‌دهند تا آن‌ها را به مرحله‌ی بعدی سوق دهند.از زاویه‌ی دید مارکتینگ، ما با یک مشتری در چهار مرحله در ارتباطیم:دستیابی و مشارکت (Reach & Engage): در این مرحله، هدف ما جلب توجه و ایجاد علاقه مشتریان بالقوه است تا آن‌ها را به سمت برندمان جذب کنیم.پرورش و آموزش (Nurture & Educate): پس از جلب توجه، باید اطلاعات و محتواهایی ارائه کنیم که آگاهی مشتریان را نسبت به خدمات، محصولات یا ارزش‌های ما افزایش می‌دهد.تبدیل و بستن فروش (Convert & Close): در این مرحله مشتری به خرید علاقه‌مند می‌شود و خب! شاید او تبدیل به یک مشتری دائمی تبدیل شود.پشتیبانی و رشد (Support & Grow): در چهارمین مرحله ما از مشتریان حمایت می‌کنیم. خدمات پس از فروش ارائه می‌کنیم و تلاش می‌کنیم وفاداری آن‌ها را به برندمان افزایش دهیم تا تبدیل به سفیران برند ما شوند.براساس این مراحل می‌توان گفت که بازاریابی چرخه عمر (Lifecycle marketing) مجموعه‌ی استراتژی‌ها و کارهایی است که یک تیم مارکتینگ از لحظه‌ی اول و جلب توجه مشتری تا زمانی که به یک سفیر برند تبدیل می‌شوند، به کار می‌گیرد.بدیهی است که تمرکز بر توسعه‌ی سفر مشتریان (Journeys) اهمیت بسزایی دارد. ما برای تجربه‌های هر گروه از مشتریان نقاط عطفی را تعریف کنیم که ارتباط ما با آن‌ها را عمیق‌تر می‌کند. این نقاط عطف نسبت به هر برند متفاوت‌‌اند؛ ممکن است شما یک برنامه‌ی خاص را برای مشتریان اجرا کنید یا بر رفع موانعی که باعث دورشدن مشتری می‌شود، متمرکز شوید. در هر صورت تعامل عمیق‌تر با مشتریان موجب وفاداری و در نتیجه افزایش درآمد شما خواهد شد.بازاریابی چرخه عمر نه تنها به برندها کمک می‌کند تا مشتریان بیشتری جذب کنند، بلکه در نگه‌داشت و رشد مداوم آن‌ها نیز نقش کلیدی دارد. این رویکرد، امکان سفارشی‌سازی تجربه مشتری را فراهم می‌کند و باعث می‌شود که مشتریان در هر مرحله احساس مطلوبیت و ارزشمندی بیشتری داشته باشند. امین نوبهار امین نوبهار Sun, 21 Apr 2024 16:12:28 +0330 https://virgool.io/@amin.noubahar/%D9%85%D8%AD%DB%8C%D8%B7-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%DB%8C%DA%A9-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-edaapwk0buvu چند روز پیش این دیالوگ جالب در شرکت پیش آمد که «محیط کار یک فضای عمومی است یا یک فضای خصوصی؟» بحث از این‌جا شروع شد که برای پنجره‌های محیط کارمان پرده بزنیم یا نه؟ یک گروه اعتقاد داشتند که چه اشکالی دارد شرکت از خیابان دیده شود و مگر این‌جا با یک کافه چه فرقی دارد؟ و گروه مقابل این پرسش را مطرح می‌کردند که فضای کار جایی شبیه خانه است که ما بیشترِ زمانمان را در آن می‌گذرانیم؛ به نظرم مجادله‌ٔ قابل توجهی بود و کنجکاو شدم پاسخی برایش پیدا کنم.برای پاسخ به این سؤال‌ها، لازم است که با انواع دسته‌بندی‌ فضاها آشنا شویم. این‌طور که من متوجه شدم فضاها از نظر سطح خصوصی یا عمومی بودن به چهار دسته تقسیم می‌شوند:خصوصی:‌ فضاهایی که بخش عمده‌ای زندگی روزمره خود را در‌ آن می‌گذرانیم مثل خانه، اتاق خواب و حمام نیمه‌خصوصی: فضاهایی که خصوصی هستند اما از بیرون دیده می‌شوند مثل حیاط خانه، تراس‌ها و یا باغ‌های شخصینیمه‌عمومی: محیط کار احتمالا در این نوع فضا دسته‌بندی می‌شود. مکان‌هایی مثل شرکت‌ها، کافه‌ها، رستوران‌ها و فروشگاه‌ها که برای استفاده‌ گروهی از افراد طراحی شده‌اند اما محدودیت‌هایی برای دسترسی و استفاده از آن وجود دارد.عمومی: فضای عمومی هم که مشخص است دیگر. مثل پارک و خیابان که برای استفاده عموم آزاد است.در این دسته‌بندی محیط‌های کاری و فضای شرکت‌ها «نیمه‌عمومی» هستند؛ جایی که برای استفاده‌ کارکنان و مراجعه‌کنندگان طراحی می‌شوند اما قوانین و مقرراتشان با محیط‌های عمومی متفاوت است. به همین دلیل هم هست که طراحی این فضاها تا حد زیادی به تمایلات مدیران و کارکنان بستگی دارد و از سوی دیگر هر محیط کار بسته به نوع مراجعه‌کنندگانش متفاوت از دیگری است. امین نوبهار امین نوبهار Tue, 09 Jan 2024 15:39:13 +0330 https://virgool.io/@amin.noubahar/%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D9%94-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%86%D9%90-%D8%AA%D9%87%D9%90-%DA%A9%D9%81%D9%90-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%87%D8%A7-smex8dhnskkt در قایق که به سمت صخره‌های مرجانی کیش می‌رفتیم، یادم آمد که چندسال پیش با خودم عهد کرده بودم که آن سال «غواصی» را تجربه کنم. حتی دنبال بلیط و... هم گشته بودم اما در گیرودار کارها فراموشش کرده بودم. حالا چندسال با تاخیر داشتم به یکی از اهدافم می‌رسیدم.دیدنِ زیرِ آب هرجایی که باشد برایم جالب است. وقتی زیست می‌خواندم، درس‌های مرتبط با اکولوژی دریا برایم مهیج و لذتبخش بود. از بچگی هم که شنا بلد بودم و ترکیب این علاقه به شنا و دنیای زیر آب، باعث می‌شد شوق زیادی داشته باشم و وقتی با هفت نفر دیگر با قایق موتوری به سمت سایت غواصی می‌رفتیم، حسابی از این لذت صحبت می‌کردم. با خودم فکر کرده بودم احتمالا همه دچار مشکل می‌شوند و ممکن است از آب بترسند اما من که جنوبی‌ام و با دریا این‌قدر علقه دارم، حتما راحت‌تر خواهم بود.چنددقیقه قبل از غواصی مربی تنفس زیر آب و کارهایی که باید آن پایین انجام دهیم را آموزش داد: چطور از دهان نفس بکشیم؟ اگر گوشمان گرفت چه‌کار کنیم؟ اگر آب وارد دهانمان شد چطور تف کنیم؟ همین! بعد کپسول و وزنه را بستیم و از پشت، پریدیم توی آب. مثل آن چیزی که توی فیلم‌ها دیده‌ایم. بعد از این اما چیزها طبق پیش‌بینی‌ام پیش نرفت.دچار حس خفگی شدم. یک لحظه از ذهنم گذشت که اگر برگردم به قایق ضایع می‌شوم. با این همه ادعا، حالا بچه‌ی جنوبیِ آب‌دوستِ دریاشناسِ قایق کم آورده است. نتوانستم نفس بکشم. روی آب شناور بودم و مربی جلویم شنا می‌کرد. گفتم یک دقیقه بهم وقت بده تا نفس بگیرم. گفت نفس گرفتن نمی‌خواهد. اکسیژن در دهانت است و باید از دهان نفس بکشی. نفس عمیقی از دهان کشیدم ولی همین که آمدم فوت کنم باز دچار حس خفگی شدم. آن حجم هوایی که برای آن لحظه‌ی ملتهب نیاز داشتم، حجم اکسژن مورد نیاز برای یک نفس عمیق بی‌دردسر، در دسترسم نبود و داشتم خفه می‌شدم. مربی گفت: «سرت رو بگیر زیر آب و تمرین کن.» داشت زورم می‌کرد و حرفم را گوش نمی‌داد. من از زور کردن متنفرم. هیچ کاری را به زور نمی‌خواهم انجام بدهم. لوله را از دهانم درآوردم، گفتم: «اگر بخواهم انصراف بدهم چه‌کار باید بکنم؟» عجیب بود که در مورد این یک موضوع تا قبلش با هم صحبت نکرده بودیم. اگر داشتم می‌مُردم چطور باید اعلامش می‌کردم؟ هیچ راهی نبود. مربی مصمم بود که من را بکشد زیر آب و من داشتم خفه می‌شدم. گفت: «این همه راه آمده‌ای و هزینه کرده‌ای. به نظرم یک‌بار سرت را ببر پایین را نگاه کن.» بحث نکردم. قانع نمی‌شد و راهی هم جز برگشت نبود انگار. نفس عمیقی کشیدم و صورتم را بردم زیر آب. دوستم آن پایین دست به صخره‌ای شناور بود و ماهی‌ها دوره‌اش کرده بودند. از این‌جا به بعدش در چشم‌به‌هم‌زدنی گذشت. باد جلیقه‌ام خالی شد و رفتیم زیر آب. حالا کنار دوستم دست به صخره ایستاده بودم و زیر آب نفس می‌کشیدم. یک دسته ماهی ملوان دورم می‌چرخیدند و یک طوطی‌ماهی توی صورتم نگاه می‌کرد و مرجان‌ها کنارم تکان می‌خوردند. بی‌نظیر بود. مثل خواب. مربی با دست اشاره کرد که «وضعیت چطوره؟»، اشاره کردم که «خوبم 👌️️️️️️». با دست اشاره کرد که «پس آن مقاومتت برای چه بود؟» خوب نبودم اما آن لحظه را هم نمی‌خواستم از دست بدهم. چندلحظه یک‌بار نفس‌کشیدن را فراموش می‌کردم و وقتی احساس می‌کردم حالم بد است، یادم می‌آمد که نفس! باید نفس کشید. چند دقیقه که در این حالت بودیم مربی از پشت من را کشید و برد و چرخی زدیم کف دریا. آن لحظه داشتم به چقدر چیزهای بی‌ربط فکر می‌کردم. این‌که دفعه‌ٔ بعدی با کدام دوستم می‌توانم دوباره این تجربه را داشته باشم؟ آیا می‌توانم این تجربه را تکرار کنم؟ چرا نمی‌توانم از این همه زیبایی عکس بگیرم؟ همه‌چیز لذتبخش بود و خوشحال بودم که این کار را کرده‌ام.بعد از غواصی، روی قایق، توی رستوران، در راه برگشت به هتل، شب در اتاق و همه‌جا از این تجربه‌ام برای بچه‌ها گفتم اما صبح که در لابی فیلم تجربه‌ی غواصی دو تا از همسفرها را دیدم، فهمیدم که این تجربه چقدر می‌تواند لذتبخش‌تر هم باشد. آن‌ها در یک پکیج گران‌تر رفته بودند تا عمق ۱۰ متری و شقایق دریایی و لاک‌پشت دریایی را دیده بودند و فیلمی که گرفته بودند تقریبا من را مطمئن کرد که دوست دارم این تجربه را چندباره تکرار کنم. حالا که چند روز گذشته و از این تجربه فاصله گرفته‌ام حس می‌کنم با غواصی از دو چیز لذت بردم: اولی؛ دیدنِ زیر دریا که حتما همه را به وجد می‌آورد و دومی -که مهم‌تر است-؛ مواجهه‌ی دوباره با بدنم و ترس‌های غریزی‌ام و پیروز شدنم بر آن‌ها!نکات آموزشی:برای این‌که غواصی کنید لازم نیست شنا بلد باشید.اگر در لحظه‌ی ابتدایی غواصی ترسیدید، ضربان قلبتان بالا رفت یا هرچیزی فقط صبر کنید. خیلی زود با این شکل نفس‌کشیدن کنار می‌آیید.برای اولین تجربه‌ی غواصی احتمالا یک پکیج ۱۵ دقیقه‌ای کافی‌است. اما برای تجربه‌ی بهتر پیشنهاد می‌کنم به آکادمی‌های درست و حسابی مراجعه کنید. در این آکادمی‌ها به جای چنددقیقه آموزش در آب، شما چندساعت آموزش می‌بینید و برای شرایط مختلف تمرین می‌کنید.من در کیش غواصی را تجربه کردم و دیدن صخره‌های مرجانی عالی بود. اما هر سایت غواصی ویژگی‌های خودش را دارد و فکر می‌کنم باید چندین بار دیگر آن را تجربه کنم. امین نوبهار امین نوبهار Wed, 03 Jan 2024 15:58:16 +0330 https://virgool.io/@amin.noubahar/%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%88%D8%B7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86%D9%87-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%DB%8C-vxlqarhasrc5 کار داوطلبانه، کاری است که در آن شما زمان و خدماتی را به صورت رایگان برای کمک به دیگران اختصاص می‌دهید. اغلب کارهای داوطلبانه برای خدمت به جامعه شکل می‌گیرد و در آن فرد داوطلب به آن حیطه‌ی کاری علاقه‌مند است. «داوطلب‌شدن» می‌تواند اشکال مختلفی داشته باشد؛ مانند کمک به یک موسسه خیریه محلی، کمک به برگزاری یک رویداد اجتماعی یا ارائه مهارت‌ها و تخصص‌ها به یک سازمان غیرانتفاعی.اما این تمام ماجرا نیست. کار داوطلبانه چارچوب‌ها و بایدها/نبایدهایی دارد که باید به آن توجه کنید.مزایای کار داوطلبانهرشد و توسعه شخصی: کار داوطلبانه باعث می‌شود مهارت‌های جدید یاد بگیرید و در زمینه‌های مختلف تجربه کسب کنید که منجر به رشد شخصی می‌شود. همچنین کار داوطلبانه می‌تواند به رزومه و آینده شغلی فرد کمک کند.تجربه کار تیمی: اگر کار داوطلبانه در یک محیط تیمی انجام شود، باعث می‌شود داوطلب تجربه‌ی حضور در تیم را به خوبی به دست آورد. تنوع رفتاری افراد، چگونگی به نتیجه رساندن کارها ضمن یک تعامل مثبت با افراد گروه، موضوعی است که کار داوطلبانه به‌دست می‌آید. این موضوع مخصوصا برای افراد جوان‌تر موضوعیت دارد.تأثیر بر جامعه: داوطلبان نقش مهمی در تقویت جوامع دارند. آن‌ها خدمات ضروری را به خصوص در مناطقی که منابع کمیاب هستند ارائه می‌دهند.ارتباطات اجتماعی: در کار داوطلبانه افراد فرصت‌هایی برای ملاقات با افراد جدید و ایجاد شبکه‌ای از افراد هم‌فکر به دست می‌آوردند.نشاط و رضایت فردی: مطالعات نشان داده است که کار داوطلبانه می تواند اثرات مثبتی بر سلامت روحی و جسمی از جمله کاهش استرس و بهبود خلق و خو داشته باشد. تعامل گروهی و دریافت تایید اجتماعی موجب ایجاد نشاط و رضایت در فرد می‌شود.وظایف داوطلبدر کار داوطلبانه شما وظایفی دارید که باید به آن‌ها پایبند باشید:تعهد: به تعهدات زمانی و کارهایی که با آن‌ها موافقت کرده‌اید، متعهد باشید.پایبندی به قوانین و خط مشی‌ها: از قوانین، خط مشی‌ها و دستورالعمل‌های سازمان پیروی کنید.رازداری: ممکن است شما حین کار داوطلبانه از اطلاعاتی باخبر شوید که محرمانه است و شما باید با حساسیت از این اطلاعات مراقبت کنید.حرفه‌ای‌ بودن: کار داوطلبانه به معنی کار غیرحرفه‌ای نیست. در کار باید با همه افرادی که با آن‌ها کار می‌کنید و کسانی که به آن‌ها خدمتی ارائه می‌کنید با احترام و حرفه‌ای رفتار کنید و سعی کنید هر روز حرفه‌ای‌تر شوید.در دسترس‌بودن: شما باید به صورت مداوم با سرپرستان و همکاران خود در ارتباط باشید. به ویژه در مورد چالش‌هایی که ممکن است حین کار پیش آید.حقوق شما در کار داوطلبانهبه عنوان یک داوطلب، شما حقوقی دارید که تضمین می‌کند تجربه‌ی شما ایمن، محترمانه و کامل است. از مقدماتی‌ترین حقوق یک داوطلب می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:حق داشتن یک محیط امن: شما حق دارید در یک محیط امن، عاری از آسیب، سوء‌استفاده و آزار، داوطلب شوید و با گروه خود کار کنید.حق شفافیت: شفافیت در مورد نقش، وظایف و انتظارات شما از گروه است. شما باید شرح واضحی از وظایف و مسئولیت‌های خود دریافت کنید و به صورت شفاف فرآیند کار را با گروه در میان بگذارید.حق پشتیبانی و آموزش: شما حق دارید از آموزش و پشتیبانی کافی برای انجام مؤثر وظایف خود برخوردار شوید.حق بیان نگرانی‌ها: اگر در مورد وظایف خود یا فعالیت‌های سازمان خود نگرانی‌هایی دارید، باید بتوانید بدون ترس از تلافی، این موضوعات را بیان کنید.حق احترام: احترام به مهارت‌ها و نیازهای فردی شما بسیار مهم است. این شامل احترام به زمان و تعهد شماست که کرامت شما را حفظ می‌کند.بایدها و نبایدهای کار داوطلبانه✅ بایدها:قابل اعتماد باشید: به موقع حاضر شوید و به تعهدات خود عمل کنید.سازگار باشید: سعی کنید با گروه تعامل سازنده داشته باشید، از دیگران یاد بگیرید و به دیگران کمک کنید.مشتاق باشید: روحیه‌ی مثبت شما می‌تواند تفاوت بزرگی در گروه و اهداف آن ایجاد کند.سوال بپرسید: وقتی شک دارید، به دنبال توضیح باشید.❌ نبایدها:تعهد بیش از حد: از انجام کاری که بیش از حد توان یا زمان شماست خودداری کنید.کنار گذاشتن دستورالعمل‌ها: عدم پایبندی شما به خط مشی‌های کار می تواند کل گروه را به هم بریزد و موجب شود به هدف اصلی نرسید.نادیده‌گرفتن خود: اجازه ندهید کار داوطلبانه بر رفاه شخصی شما تأثیر بگذارد و موجب ایجاد استرس برای شما شود.کار در انزوا: از کار در انزوا کامل خودداری کنید. با تیم در ارتباط باشید و سعی کنید تنهایی کارها را پیش نبرید.ملاحظات در کار داوطلبانه:تراز علایق و مهارت‌ها: در انتخاب کار داوطلبانه باید دقت کنید که علایق و مهارت‌های شما همسو با این کار باشد و باعث تقویت مهارت‌های شما می‌شود و تضمین می‌کند که مشارکت شما معنادار و رضایت‌بخش باشد.تعهد زمانی: کار داوطلبانه به این معنی نیست که شما می‌توانید چارچوب‌ها و زمان‌بندی‌های کار را نادیده بگیرید. در مورد مدت زمانی که می توانید متعهد شوید، واقع بین باشید. چرا که تعهد بیش از حد می‌تواند شما را در روند فرسایشی قرار دهد.علت را درک کنید: لازم است که درک روشنی از انگیزه‌های سازمانی که برای آن داوطلب می‌شوید داشته باشید. این موضوع به هماهنگ‌شدن تلاش‌های شما با اهداف کار کمک می‌کند.پیشگیری از سوءاستفاده در کار داوطلبانه:حقوق خود را بشناسید: درک کنید که از شما چه انتظاری می‌رود و چه انتظاراتی باید از سازمان داشته باشید. باید مرزهای مشخصی ایجاد شود. شما نباید بیش از حد در خدمت سازمان باشید و صرفا تعهدات خود را که از قبل مشخص شده است را باید انجام دهید.تحقیق در سازمان: اطمینان حاصل کنید که سازمان معتبر است و سابقه خوبی در برخورد با داوطلبان دارد. دقت کنید که در خدمت اهدافی که آن‌ها را معتبر نمی‌دانید قرار نگیرید.با دیگر داوطلبان صحبت کنید: اگر به نظر شما در کارتان، چیزی اشتباه است یا اگر از شما خواسته می‌شود کاری خارج از نقش مورد توافق خود انجام دهید، در وهله‌ی اول تلاش کنید با گفتگو این موضوع را برای خود و هم‌گروهی‌هایتان باز کنید و نسبت به رفع این حس اقدام کنید.تفاوت بین کار داوطلبانه و کار رایگانکار رایگان، می‌تواند شبیه کار داوطلبانه باشد اما گاهی اوقات با هدف کسب تجربه، کارآموزی یا سایر مزایای رایگان انجام می‌شود. این نوع کارها اغلب در محیط‌های حرفه‌ای مانند دوره‌های کارآموزی قابل مشاهده است؛ جایی که هدف اصلی از همکاری کسب تجربه‌ی حرفه‌ای به جای دلایل اجتماعی و نوع‌دوستانه است.با این وجود می‌توان گفت که هدف اصلی کار داوطلبانه، نوع‌دوستی است و نفع عمومی در آن رکن اساسی است.تا کی کار داوطلبانه را ادامه دهیم؟ممکن است کار داوطلبانه‌ی شما دارای مدت محدود یا نامحدود باشد. اگر شما در یک کار داوطلبانه‌ با بازه زمانی نامحدود مشارکت می‌کنید باید این سوال‌ها را پاسخ بدهید:آیا هنوز در این کار احساس ارزشمندبودن دارید؟آیا احساس می‌کنید که تلاش‌های شما تاثیرگذار است؟آیا تعادل سالمی بین کار داوطلبانه، زندگی شخصی و کار شما برقرار است؟آیا از طریق کار داوطلبانه احساس یادگیری و رشد دارید؟آیا این کار با ارزش‌ها و باورهای شخصی شما هم‌خوان است؟ارزیابی منظم این عوامل مهم است. اگر کار داوطلبانه برای شما در حال تبدیل‌شدن به منبع استرس است و نیازهای درونی شما را برآورده نمی‌کند، باید آن را دوباره ارزیابی کنید و تصمیم بگیرید که آیا می‌خواهید این کار را ادامه بدهید یا خیر؟ در مقابل اگر متوجه شدید که کار داوطلبانه‌ی شما تاثیرگذار است و می‌توانید آن را در کنار سایر مسئولیت‌ها مدیریت کنید، ادامه دادن آن تلاش ارزشمندی است.به یاد داشته باشید که کلید موفقیت کار داوطلبانه، یافتن تعادلی است که هم برای داوطلب و هم برای سازمان یا دلیلی که برای آن تلاش می‌کنید، سودمند باشد. امین نوبهار امین نوبهار Tue, 05 Dec 2023 18:30:49 +0330 https://virgool.io/@amin.noubahar/%DA%86%D9%86%D8%AF%D8%AA%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D9%85-vyiequbi3fhq هفته‌ی پیش نشستی برگزار شد با این عنوان: «چطور کودکان با نیازهای ویژه را وارد قصه کنیم؟»موضوعی که به نظرمان حساس است و از روز اول آی‌قصه گوشه‌ی چشمی بهش داشتیم اما تا پنجشنبه‌ای که گذشت فرصت نشد درست و حسابی به آن بپردازیم. از قضا برنامه‌ی خوبی از آب درآمد و مهمانان برنامه که هرکدام در حوزه‌ی افراد دارای معلولیت از فعال‌ترین‌ها هستند، نکاتی را برشمردند که به نظرم برای کسی مثل من که دوست دارد نویسنده شود (هرچند وقت کمی برای نوشتن می‌تواند بگذارد) راهگشا بود.خبرهای آن برنامه را می‌توانید در رسانه‌ها پیدا کنید، اما چیزی که حالا ذهنم را مشغول کرده و فکر کردم درباره‌اش این‌جا بنویسم، چیز دیگری است. یک‌جایی از نشستی که برگزار شد، یکی از شرکت‌کنندگان پیشنهادی مطرح کرد که به نظرم خیلی دقیق و درست آمد. او گفت اگر می‌خواهید افراد دارای معلولیت را درک کنید و اگر دوست دارید این فاصله از بین برود، کمترین کار این است که با این آدم‌ها دوست شوید.سوال این است که چندتا دوست دارای معلولیت داریم؟ داشتیم؟کجا با افراد دارای معلولیت مواجه شده‌ایم؟ می‌شویم؟حتما که آد‌م‌هایی با معلولیت‌های مختلف بین اعضای خانواده و همسایه‌ها و هم‌محله‌ای‌ها و هم‌کارها و... وجود دارند. اما ما چقدر تلاش می‌کنیم با آن‌ها دوستی کنیم، سراغشان را بگیریم و با آن‌ها وقت بگذرانیم؟با این حرف یاد تمام آدم‌هایی افتادم که سال‌هاست می‌شناسمشان و به دلیل محدودیت‌هایی که دارند، از چشم‌ها دور می‌مانند. یاد دوستم غلامعباس غفاری می‌افتم که تا آخر عمرش تلاش کرد در شهر کوچک خودش، همین مسئله را مطرح کند و اولین‌بار این چراغ را در ذهن ما هم‌مدرسه‌ای‌هاش روشن کرد و بعد از این دوستی بود که هرکدام از نوشته‌هایم به نحوی با این موضوع درگیر شد. کسی چه می‌داند؟ شاید اگر با غلامعباس دوست نبودم، شاید اگر او زیر نوشته‌های وبلاگم نظر نمی‌داد، امروز آدم دیگری بودم.به نظر می‌رسد آدم‌های دارای معلولیت تا حد توانشان برای کم‌کردن این فاصله تلاش می‌کنند. اما ما چقدر به آن‌ها نزدیک می‌شویم؟آخرین عکس دسته‌جمعی ما و غلامعباس | خانه تاریخی سعادت، ۱۳۹۵ امین نوبهار امین نوبهار Sun, 06 Feb 2022 20:13:08 +0330 https://virgool.io/@amin.noubahar/%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D9%85%D8%AA%D8%B1%D9%88-%DA%A9%D8%AF%D9%88%D9%85-%D9%88%D8%B1%D9%87-nzz1unrxfhw6 مدتی است شب‌ها، ساعت کار که تمام می‌شود، پیاده می‌روم تا مترو. نیم ساعتی راه است اما اگر در مودش باشم، بدم نمی‌آید کمی پیاده‌روی کنم. در زمستان، این ساعت از روز، آسمان تاریک است و من وقتی می‌رسم به خانه، دیگر نمی‌توانم کار کنم. تنم به کار راه نمی‌دهد و می‌خواهد تا آخر شب به چیزهای دیگری فکر کند. این پیاده‌آمدن فرصت فکرهای دیگری را برایم فراهم می‌کند. به چیزهای مختلفی فکر می‌کنم که در سر دارم و باید انجام بدهم. بیشتر به داستان‌های ننوشته‌ام. با این همه اتفاق خوبی که گاهی می‌افتد این است که در فاصله‌ی دفتر کار تا مترو، با آدم‌های متفاوتی روبه‌رو می‌شوم که گم شده‌اند و راه مترو را پیدا نمی‌کنند. مسیر، بسیار تاریک و مناسب‌سازی نشده است. حتی برای عابر پیاده‌ی بالغی که به سادگی با پاهایش راه می‌رود هم راهی نسبتا گمراه‌کننده و حتی خطرناک است. دو سه تا خیابان را باید رد کنی و تقریبا در تمام مسیر، پیاده‌رو یا پلی نیست که از آن بگذری و باید از کنار اتوبان و از میان ماشین‌هایی که در ترافیک گیر کرده‌اند یا حرکت می‌کنند، بگذری. این نیم ساعت فرصتی است برای دوستی و گپ‌زدن و سردرآوردن از زندگی آن‌ها. هم راه کوتاه می‌شود و هم گپ‌و‌گفت، حالمان را بهتر می‌کند. اصولا شنیدن قصه‌های بقیه می‌تواند حال آدم را خوب کند و بدم نمی‌آید در این پیاده‌روی این فریضه را به‌جا بیاورم.گفتگو از یک سوال شروع می‌شود. من سرم در گوشی است و در حال انجام کاری هستم که کسی می‌پرسد: «آقا مترو کدوم‌وره؟». این اتفاقی است که معمولا می‌افتد اما شکل‌های دیگری هم دارد. مثلا چند روز پیش یک ماشین داشت بهم می‌زد و به زحمت خودم را نجات دادم. چندلحظه بعد مردی که آن‌طرف خیابان شاهد ماجرا بود، دوان‌دوان دنبالم آمد و گفت: «حالت خوب است؟». یا یک روز دیگر زنی که تاکسی جای اشتباهی پیاده‌اش کرده بود و در تاریکی نگران ایستاده بود، گفت: «آقا این‌جا کجاست؟»می‌گویم: من دارم این مسیر را می‌روم. اگر دوست دارید می‌توانیم با هم برویم. اگر هم عجله دارید باید ۱۰ دقیقه این خیابان را بروید پایین، سر پیچ بروید به سمت چپ، بعد از کنار اتوبان با احتیاط عبور کنید که احیانا ماشینی نزندتان. از کناره‌ی پل عرض اتوبان را رد کنید و بعد از ردکردن دو خیابان می‌رسید به مترو.همیشه تاکید می‌کنم در تمام این مسیر باید دقت کنند که دزدهای موتوری کیفشان را نزنند و دیگر این‌که مواظب باشند پایشان در چاله‌های تاریک فرو نرود. چون در این حالت ممکن است مچ پایشان بشکند و وضعیت ناجور می‌شود.دوستی‌ای که در این مسیر شکل می‌گیرد فقط تا حدی عمیق می‌شود که بتوان تا ایستگاه از آن بهره برد. گاهی البته وفادارانه‌تر است و تا ایستگاه نهایی که من پیاده می‌شوم دوام می‌آورد. اما معمولا عمقش تا آن ورودی‌ای است که بلیط را می‌گیریم. این بی‌تعهدی برایم جالب -و راستش را بخواهید، لذت‌بخش- است. وسط مکالمه می‌رسیم به مترو و از این‌جا به بعد دیگر هرکدام می‌دانیم به کدام سمت برویم. در انبوه آدم‌هایی که دارند وارد مترو می‌شوند، بی‌این‌که خداحافظی کنیم مشغول تهیه بلیط یا پیدا کردن مسیرمان می‌شویم و ماجرا به پایان می‌رسد. گاهی وقت‌ها سرک می‌کشم و این دوست تازه که دارد می‌رود را از دور نگاه می‌کنم. آدمی که نیم‌ساعت پیش گم شده بود و راهش را پیدا نمی‌کرد و حالا دارد سوار مترویی می‌شود که هزاران نفر دیگر را هم حمل می‌کند؛ اما تو استثنائا از بین این هزارها نفر او را می‌شناسی. می‌دانی صبح‌ها ساعت ۶ بیدار می‌شود. ۶:۳۰ از خانه می‌زند بیرون. می‌رود شاه‌عبدالعظیم و از آن‌جا می‌آید تا این‌جا. ۸ سر کارش است و مدیرشان اجازه نمی‌دهد پیش از او کسی از شرکت خارج شود. ساعت حدود ۶:۳۰ عصر از محل کار جدیدش می‌زند بیرون. قبلا توی چاپخانه میدان بهارستان کار می‌کرده اما از وقتی پایش شکسته دیگر نتوانسته برود سر کار. البته خیلی هم آن چاپ‌خانه آش دهن‌سوزی نبوده. نه حقوق را سروقت می‌داده و نه درست بیمه‌شان می‌کرده. استعفا داده و آمده سر این کار جدید. پیش خودش هر روز عذاب وجدان این را می‌کشد که به اندازه‌ی کافی وقت ندارد. باید بدود تا زودتر به خانه‌اش برسد و اگر مثل امشب مسیر را کمی اشتباه برود و گم بشود، دیگر نمی‌تواند شب با خواهرزاده‌اش بازی کند. چون خسته است. خواهرش هم که تازه زایمان کرده به اندازه کافی برای دخترش وقت ندارد. بچه‌ها را خیلی دوست دارد اما فکر نمی‌کند حالاحالاها بتواند ازدواج کند. چون پولی ندارد که پس‌انداز کند. وقتی ندارد که استراحت کند یا به خودش فکر کند. شب ساعت ۹ می‌رسد خانه. می‌خوابد و فردا دوباره روزش را شروع می‌کند.آدم قصه‌های آدم‌های دیگر را که می‌شنود، زندگی آن‌ها را که می‌بیند، با آدم‌های جدید که دوست می‌شود – حتی برای چند دقیقه- می‌بیند زندگی چه چیز عجیبی است. و چه چیز آشنایی. این شهر پر است از آدم‌هایی که شبیه تو اند و از تو دورند. آدم فکر می‌کند اگر این مسیر کمی طولانی‌تر بود، بدش نمی‌آمد یک لیوان چای با این دوستش بنوشد. چیزهایی بگوید و چیزهایی بشنود.آدم حس می‌کند اگر وقت داشته باشد، اگر این‌قدر مشغول خودش نبود، اگر لازم نبود به ذره‌ذره زندگی‌اش هر روز فکر کند و دنبال آن بدود، می‌توانست با تمام آدم‌های توی این ایستگاه مترو، دوست شود و قصه‌شان را بنویسد.در مترو امین نوبهار امین نوبهار Sat, 15 Jan 2022 23:08:14 +0330 https://virgool.io/@amin.noubahar/%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%DA%A9-%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D9%87-enzxkxc9rlzh من از آن آدم‌هایی نیستم که به جن و پری و حس ششم و این حرف‌ها اعتقاد داشته باشم. به نظرم این حرف‌ها به درد قصه‌ها می‌خورد. واقعیت چیز دیگری است. با این وجود چندسال پیش یک بار خواب دیدم که در راهروهای خانه‌ی پدربزرگم (باباجی) که مردم به آن می‌گفتند خانه‌ی امام می‌دَوَم و سرگردان دارم چیزی را می‌جورم که نیست. این خواب چندشب تکرار شد تا این‌که اتفاقی به مادرم تلفنی گفتم که به نظرت حکمت این خواب چیست؟ گفت: خبر نداری؟ خونه رو خراب کردن!تا پیش از آن خانه‌ی باباجی برایم سوژه خاصی نبود. یک خانه بود که باهاش خاطره داشتم و وجود داشت. هرچند خانه‌ی خاص و بزرگی بود و از معدود خانه‌های جنوب بود که درونش یک حسینیه داشت. هر سال اربعین که می‌شد، از یک قرن قبل و یا بیشتر، آن‌جا بساط عزاداری برپا می‌شد و تمام اهالی خانه به تکاپو می‌افتادند برای برگزاری آن مراسم. ننه می‌گوید که وقتی عروس شده آمده به این خانه و آن سال‌ها روضه بیش از این‌ها شلوغ می‌شده. مثلا از صبح کسی می‌آمده و عزاداری را شروع می‌کرده و دم غروب بساط جمع می‌شده. با این حساب من فقط توانستم دو دهه از مراسم‌های آن خانه را تجربه کنم. دو دهه‌ای که برای خانه روزهای پایان حساب می‌شد اما برای من سن نقش‌پذیری و یادگرفتن و بزرگ‌شدن بود. سال‌های اول تا بیستم زندگی هرکسی می‌تواند موثرترین سال‌ها باشد. بخش زیادی از کسی که هستی مرهون آن سال‌هاست و من بی‌این‌که انتخابی داشته باشم، در این خانه‌ی بزرگ خشتی بزرگ شده بودم.بعد از خراب‌شدن خانه دیگر آرام نگرفتم. خواب‌های آشفته‌ی زیادی دیدم و این وضعیت چندسال طول کشید. رفتم پیش تراپیست. رفتم سراغ آدم‌هایی که فکر می‌کردم می‌توانند کمک کنند. اما کسی جدی نگرفت. موضوع فقط برای من جدی بود. هی خواب می‌دیدم خانه را دارند خراب می‌کنند و من دارم گریه‌زاری می‌کنم که بگذارید لااقل چند عکس از آن بگیرم. بگذارید یک تکه از گچ‌هایش را بردارم برای خودم. بگذارید کمی تنها باشم این‌جا. کسی توجه نمی‌کرد و خانه خراب می‌شد. این رویاها را هربار به شکلی دیدم و می‌بینم هنوز هم. اما چندماهی است که آرام‌تر شده‌ام و کم‌تر به سراغم می‌آیند. قصه‌اش را برایتان می‌نویسم:برای این‌که بتوانم با این قضیه کنار بیایم راه‌حلی که پیدا کردم این بود که هر بار به خانه برمی‌گردم، در جاهای مختلف سرک بکشم و خانه‌هایی که باقی‌مانده‌اند را پیدا کنم. در گراش خانه‌های خیلی کمی باقی مانده است و شوربختانه من راهی سراغ ندارم که بشود از آن‌ها محافظت کرد. چندسال پیش با حامد می‌رفتیم و خانه‌هایی را پیدا می‌کردیم که ارزش حفظ‌شدن داشت و غلامرضا و نرگس دو تا از آن‌ها را احیا کرده‌اند. اما تقریبا بافت تاریخی‌ای دیگر نمانده است و تا چندسال دیگر فقط همان چندخانه و مسجد که به زحمت احیا شده باقی خواهند ماند. با این وجود در لار و اوز و بستک و کوخرد و شهرهای دیگر جنوب فارس و هرمزگان، هنوز خانه‌هایی پیدا می‌شود که کسی آن‌ها را سرنگون نکرده است. می‌کنند اما گویا هنوز نوبتشان نرسیده.چندماه پیش که برگشته بودم خانه، از راه نرسیده رفتم لار برای انجام کاری. زنگ زدم به دوستم، هادی زارع، که همیشه پایه‌ی گردش‌های این چنینی است. کارم که تمام شد با موتور رفتیم شهر قدیم و گشتیم و رسیدیم به این خانه‌ای که فیلمش را می‌بینید. خانه تا حد زیادی هیبت خانه‌ی قدیمی باباجی را داشت. درش قفل و زنجیر بود اما آن‌قدر لاغر هستم که بتوانم از لای در خودم را بیاندازم تو. هادی نیامد. حالا من بودم و خانه‌ای که هنوز زنده بود و هیچ ساکنی نداشت. ساعتی در تنهایی در آن گشتم. عکس گرفتم. فیلم گرفتم. آن‌قدر به طاقچه‌ها و دیوارها و سقف‌ها و درهایش نگاه کردم و اشک ریختم که باور نمی‌کنید. این اولین‌بار بود که در آن خواب قرار می‌گرفتم و کسی مانع عکاسی کردنم نمی‌شد. داشتم برای عزیز از دست رفته‌‌ام عزاداری می‌کردم!ساعتی بعد که به خانه برگشتم از خستگی سفر و گردشی که داشتیم خوابم برد. بیدار که شدم فکر کردم واقعا یک خواب خوب دیده‌ام. فکر کردم خانه‌ای در خوابم بود که اجازه‌ی حضور در‌ آن داشتم. گوشی‌ام را باز کردم و از تعجب شاخ درآوردم. عکس‌ها واقعی بودند. باورم نمی‌شد. تمام چیزی که دیده‌ بودم را باور نمی‌کردم. بعد از آن هادی من را چندجای دیگر برد. چندبار دیگر در خانه‌های و کاروانسراها و آثار تاریخی دیگر لار تنهایم گذاشت و همین‌جا بود که آن‌ خواب‌ها کمتر شدند. حالا چندماه یکبار آن خواب‌ها را می‌بینم. انگار خیالم راحت شده که هنوز می‌شود طرح آن خانه‌ها را پیدا کرد. بافت آن گچ‌ها و قوس آن حوض‌ها را لمس کرد. اما مطمئنم که فردا که بشنوم این خانه‌ها خراب شده‌اند، باز بی‌قراری‌ام شروع می‌شود. یک بیماری است انگار. مرض حفظ کردن. مرض نگه داشتن چیزهایی که روزی بخشی از زندگی آدم‌ها بوده‌اند و حالا ارزشی ندارند. یک گوشه افتاده‌اند به انتظار به پایان رسیدن. https://www.youtube.com/watch?v=s3HVfXruCi0 امین نوبهار امین نوبهار Fri, 10 Dec 2021 19:04:11 +0330 https://virgool.io/@amin.noubahar/%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AD%D9%87-PS752-h4lr4zmltq4c چند روز بعد از سانحه پرواز ۷۵۲ اوکراین‌ با دوستم، هادی، رفتیم به محل سقوط هواپیما. هم از این بابت که کنج‌کاو بودم پس از سقوط چه صحنه‌ای رخ می‌ده و هم از این بابت که سانحه بخشی از صنعت مورد علاقه‌ام، هوانوردیه. دیدار با شاهدان عینی یک رخداد پررنگ و کم‌یاب. بعد از اون بود که رشته‌توییتی نوشتم و فکر می‌کنم بد نیست این‌جا باز منتشرش کنم. شاید برسه به دست کسی که کاری از دستش برمیاد.یک نکته‌ای هست که میون غم‌هایی که برمون گذشت و می‌گذره شاید کم اهمیت جلوه کنه. اما لازمه که این‌جا بنویسمش تا اگه کسی کاری از دستش برمیاد، بی‌خبر نمونه از این اتفاق.فکر می‌کنم مردم و مخصوصا بچه‌های روستای #خلج_آباد نیاز مبرم دارن به روانشناس و روان‌کاو.خلج‌آباد روستاییه که هواپیمای ۷۵۲ اوکراین در چند متری خونه‌هاش سقوط کرد و اون شب مردمش عجیب‌ترین شب عمرشون رو از سر گذروندن!قصه اینه که مردم این روستا مثل همه‌ی ما اون‌شب رو با ترس از حمله‌ی آمریکا به رختخواب می‌رن اما چندساعت از خوابشون نگذشته که بزرگترین انفجاری که ممکن بوده در فاصله‌ی چندمتری خونه‌هاشون اتفاق بیافته، در پارک و زمین فوتبالی که هر روز بچه‌ها توش بازی می‌کردن، رخ می‌ده.من و دوستم چند روز بعد از حادثه رفتیم به این محل. اول این‌که جز ما دو نفر، آدم‌های دیگه‌ای هم هر ساعت رفت و آمد می‌کردن به اون‌جا. از روی نقشه مکان رو پیدا کرده بودن و می‌اومدن و نگاهی می‌انداختن و می‌رفتن. ماشین ماشین می‌اومد برای نظاره‌کردن این فاجعه‌ی تلخ.اون شب مردم به محض شنیدن صدای انفجار تصور می‌کنن آمریکا حمله کرده و پا به فرار می‌ذارن. صدای انفجاری به اون شدت رو تصور کنید و نوری که تا روستای بعدی رو روشن می‌کرده!.شیشه‌های خونه‌ها می‌شکنه و تکه‌تکه‌ی هواپیما و آدم‌ها می‌ریزه توی کوچه و پارک و نهر آب.مردم چند دقیقه بعد از حادثه متوجه می‌شن که حمله‌ای در کار نیست و یک هواپیما سقوط کرده. میان به محل حادثه اما آتش‌سوزی وسعتش اونقدر بوده که نمیتونن وارد منطقه شن. تا یکساعت بعد که نیروهای امدادی برسن، آتشسوزی ادامه داشته و مردم اجسادی رو می‌دیدن که جلوی چشمشون می‌سوزه.با مرد میانسالی صحبت می‌کردم. می‌گفت: فکر کردم شاید کسی زنده باشه و بریم داخل پارک. اما نه می‌شد رفت و نه من دلش رو داشتم. یک دست و یک سر دیدم و فکر کردم جراتش رو ندارم.زنی که در نزدیکی این محل سوپرمارکت کوچکی داشت هم می‌گفت: شب‌ها می‌ترسم و نمی‌تونم برم خونه‌ی خودم بخوابم. هر شب می‌رم خونه‌ی پدر و مادرم. از ترس. اولش فکر کردیم ما هم کشته شدیم و این دنیای دیگه‌ایه!پارکی که بخشی از هواپیما اونجا سقوط کردبچه‌ها اما از آدم‌هایی که هر روز به روستا رفت و آمد میکنن کمی به وجد اومدن. انگار یک فیلم سینمایی رو از سر گذرونده باشن. اونها یا خودشون تکه‌ای از یک جسد رو دیدن یا از کسی در خانواده‌ی خودشون یا دوستاشون درباره‌ی انگشت‌ها و دست و پاها چیزی شنیدن و تصورش می‌کنن.بچه‌ها در حال بازی، یک کوچه‌ آن‌ورتر از محل سانحه پرواز ۷۵۲من فکر می‌کنم این آدم‌ها برای کنار اومدن با این خاطره نیاز به کمک روان‌شناسی دارن. کاری از دست خودم برنمیاد اما اگر کسی می‌تونه کمکی بهشون بکنه حتما اعلام کنه تا هرکی به قدر وسعش کمک کنه.مردم روستای خلج‌آباد حقشونه بتونن از پس چیزی که دیدن و لمس کردن بربیان. امین نوبهار امین نوبهار Sun, 03 Jan 2021 01:02:37 +0330 https://virgool.io/@amin.noubahar/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%AF-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%85-frtw1nohkp5x من به متخصص‌های کشورم در صنعت داروسازی اعتماد دارم اما این یک قلم واکسن کرونا را نمی‌توانم بپذیرم. به دو دلیل:اول) سیاسی‌شدن مسئله‌ی دارودوم) دست‌کاری شدن آمار در کشوراگر یک ترم در دانشگاه‌های ایران کار کرده باشید می‌دانید که داده‌سازی بخش بزرگی از کار علمی این کشور شده است. نه در مسائلی که به حاکمیت ربط دارد. بلکه در مسائل روزانه‌ی پژوهش‌گاه‌ها. این چیزی است که باید کنترل شود و در جاهای دیگر دنیا مکانیسم‌هایی برای کنترلش تعبیه شده. حالا این را بگذارید کنار یک فشار سیاسی که می‌خواهد کم نیاورد از دیگر کشورها و هم‌زمان مردمش نیازمند دارو هستند.روزهای اول کرونا این بحث مهم باز شده بود که اگر آمار درست اعلام نشود، اگر حاکمیت دست پیش نگیرد و راست‌گویی را در اولویت نگذارد، بعد به این سادگی نمی‌توان اعتماد عمومی را برگرداند.وقتی در ابتدای شیوع بیماری، آن را تکذیب کرده‌ای و گفته‌ای توطئه بیگانگان است، بعد برای تمام روزهای سال آمار را دست‌کاری کرده‌ای و آن وسط مستعان رونمایی کرده‌ای، نباید انتظار داشته باشی مردم واکسن‌ات را حداقل در این روزها جدی بگیرند. امین نوبهار امین نوبهار Thu, 31 Dec 2020 12:27:22 +0330 https://virgool.io/@amin.noubahar/dr-papahn-honored-ec6x9p0rnzz8 درباره‌ی دکتر فروغ پاپهن شوشتریاز زنانی که من به ممارست و مقاومت و پشتکار می‌شناسم یکی دکتر فروغ پاپهن شوشتری بود که دیروز دور از وطن و در گمنامی از دنیا رفت. معلمی که در روزهای انقلاب به ایران آمد و هرچند هیچ‌وقت از سوی دانشگاه چمران قدر ندید اما تا همین سال‌ها در این دانشگاه ماند و به تدریس ادامه داد. خودش می‌گفت: «اگر معلمی نکنم، مریض می‌شوم. اگر در ایران نباشم، مریض‌تر.»این را در مصاحبه با نشریه‌دانشجویی‌ای گفت که آن سال‌ها راه انداخته بودیم. درست زمانی که داشت بازنشسته می‌شد. نکته‌ی جالب دانشکده‌ی ما این بود که استادهای سال‌خورده با ما دانشجوهای جوان دوست‌تر بودند و این برایمان مثل یک غنیمت بود. مخصوصا برای مایی که به طمع رشته‌ی دیگری کنکور داده بودیم و حالا جبرا در این رشته داشتیم ادامه می‌دادیم، گفتگو با این آدم‌ها و غرق شدن در خاطراتشان، چیزی بود مثل چنگ‌زدن به دیواره‌ی آب‌گیر. دکتر پاپهن یکی از این نقطه‌های اتکا بود. می‌گفت خودش هم به اکراه به این رشته آمده و ادامه داده و بعد کم‌کم زیبایی علمِ غریب‌اش، ماهی‌شناسی را، به ما نشان می‌داد و ما را با دنیای بی‌نظیر زیست‌شناسی آشنا می‌کرد. البته که همیشه سخت می‌شد درس‌اش را پاس کرد.می‌گفت: «دهه ۴۰، در نوجوانی می‌خواستم ادبیات بخوانم اما مادرم اجازه نداد. بابا گریه کرد و گفت نروم تهران و برای همین ماندم اهواز. رفتم دانشکده کشاورزی و ماندم. برای همین است که حالا وقتی دانشجوها سرشان را می‌گذارند روی میز و به فکر فرو می‌روند، یاد خودم می‌افتم.»دانشگاه‌های کشور این روزها پر از دانشجوهایی‌ست که سرشان را گذاشته‌اند روی میز و به فکر فرو رفته‌اند. پاپهن اما وقتی وارد دانشکده کشاورزی ملاثانی شد که دانشکده‌ای تازه‌تاسیس و پیشرو بود و اساتید بین‌المللی‌اش داشتند آن‌جا پایه‌های آموزش نوین را می‌گذاشتند. بعد کم‌کم علاقه‌مند شد به ماهی‌شناسی که گرایشی از همین رشته بود و مسیری که از دانشکده‌ی ملاثانی آغاز شده بود به قدیمی‌ترین دانشکده کشاورزی انگلستان ختم شد، دانشگاه ردینگ.دکتر پاپهن در گرامیداشتی که دانشجویانش برایش برگزار کردند | ۱۳۹۴فروغ پاپهن، آدمِ ادامه‌دادن بود. با تمام رنج‌هاش. سال ۵۸ که با دکترای ماهی‌شناسی به ایران برگشت، انقلاب شده بود. سودای بررسی خلیج‌فارس و هورالعظیم و کارون را در سر داشت اما جز در معدودی از موارد نتوانست آن‌طور که می‌خواست خودش باشد. نمی‌شد یا نمی‌گذاشتند. خیلی‌ها رها کردند و رفتند اما او تازه برگشته بود تا در شهرش معلمی کند. تدریس زیست‌شناسی را در این شرایط آغاز کرد و کمی بعد وقتی جنگنده‌ها به اهواز رسیدند و جنگ آغاز شد، باز جایی نرفت. تمام جنگ ماند و به تدریس ادامه داد. سال‌ها بعد وقتی آخرین سال‌های تدریس‌اش را می‌گذراند، می‌گفت: «کجا باید می‌رفتیم؟‌ دانشگاه باز بود. دانشجوها بودند. باید می‌ماندیم. بین کلاس و پناهگاه دانشجو را تر و خشک می‌کردیم. درسشان می‌دادیم و همان‌ها حالا دارند این دانشگاه را می‌گردانند. فکر می‌کنم بچه‌های امروز نمی‌دانند این‌جا چه اتفاقی افتاده است. گناهی هم ندارند.»دکتر فروغ پاپهن‌شوشتری و دکتر اشرف جزایریدکتر فروغ پاپهن شوشتری اما برای هیچ‌کدام از این ماندن‌ها و تلاش‌کردن‌هایش قدر ندید. خوشحال بود از این‌که دانش‌جوهایش هدایت دانشگاه و دانشکده را برعهده داشتند اما هیچ گرامیداشتی در انتظارش نبود. دخترک سرخوشی که تمام‌وقت در خدمت این دانشگاه بود و به‌شوق دانشجوها گام برمی‌داشت، سال ۹۴ گذاشت و رفت. برای منِ دانشجو، خیلی تلخ بود که این را از زبان معلمی بشنوم که در سخت‌ترین روزها این‌جا معلم بوده، محقق بوده، مادر بوده و حالا می‌گوید: «بالاخره دارم حس می‌کنم خسته شدم. حالا دوست دارم با فراغ بال بروم کلاس نقاشی. سال‌هاست که با صدای زنگ ساعت بیدار می‌شوم. آدم دوست دارد یک وقت‌های بیدار نشود. چیزهای ساده‌ای هست که آدم دوست دارد از آن‌ها لذت ببرد.»شاید همین حرف‌ها باعث شد که خودمان دست‌به‌کار شویم. کاری که حالا باعث افتخارمان است و لبخندی به لبمان می‌آورد. سال ۹۴ با دانشجوهایی که می‌شناختیم، یک گرامیداشت کوچک برایش برگزار کردیم و خوشحالش کردیم. در همان دانشکده‌ای که ۴۰ سال هر روز به آن سر زده بود.افسوس که فرصت محدود بود و هرگز نشد خاطرات بی‌نظیرش را ضبط کنیم.این یادداشت در شماره ۱۳ روزنامه خوزی‌ها (دوشنبه ۱۹ آبان ۹۹) منتشر شده است. امین نوبهار امین نوبهار Mon, 09 Nov 2020 01:19:03 +0330 https://virgool.io/@amin.noubahar/%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D8%B5%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%D9%85%DB%8C%D8%A8%D8%B1%D9%87-mjwps8pwchwy از صبج نشستم به قصه‌خواندن. باید تا آخر هفته کلی قصه آماده کرده باشم. قصه‌ی کودک هم خاصیت‌اش این است که هرچقدر ساده به نظر برسد باز باید چهارچشمی حواست باشد که جایی از خط نزند بیرون. چیزی اشتباهی به بچه یاد ندهد. مخصوصا وقتی قصه‌ی صوتی است و قرار است بچه صدبار بشنود و جمله جمله‌اش را حفظ کند. نمی‌دانم این چه حکمتی است که وقتی داری قصه را برای خواب بچه آماده می‌کنی، خودت هم خوابت می‌گیرد. البته من همیشه خوابم می‌گیرد و فکر کنم بیشتر مشکل ویتامین‌ها و عناصرم باشد تا قصه‌ها. ولی به هر شکلی بود خودم را بیدار نگه داشتم و تند تند قصه خواندم و از مینا و کیمیا هم کمک گرفتم که سرعتم بیشتر شود. قصه‌های این هفته خیلی شبیه یکدیگر شده‌اند. اکثرا درباره‌ی موجودی عجیب که آمده سراغ بچه‌ای و با او دوست شده. این قصه‌ی آخری که می‌خواندم درباره‌ی موجودی بود که از مریخ آمده. چون توی سیاره‌ی خودش آب و سبزه نداشته آمده زمین که سبزه ببیند. مریخی توی قصه می‌تواند بچه را ببرد هرجا که دلش خواست. نقشه را بهش نشان می‌دهد و می‌گوید کجا برویم؟ بچه می‌گوید این شهر. یا آن شهر. توی این قسمتی که الان خواندم بچه گفت می‌خواهم بروم جنوب. بروم دریا. می‌خواهم ماهی بخورم. بعد به همان منوال همیشگی‌اش، دستش را داد دست مریخی و در یک چشم به‌هم‌زدن سفر کردند. بچه چشم که باز کرد، دید جایی است که مردها دشداشه پوشیده‌اند. از عابری پرسید: «آقا این‌جا کدوم شهره؟» مرد دشداشه‌پوش جواب داد: «تو یعنی ایی لشکرآباد اهوازِه نِمی‌شناسی؟»واقعا به خنده افتادم. قرار بود بروند پای دریا اما جی‌پی‌اس مریخی کار نکرد. عدل افتادند توی همان محله‌ای که من ۶ سال ازش فلافل خوردم و دو سه سال توی آن خانه‌ای که بالاخانه‌ی مرد دشداشه‌پوش بود، زندگی کردم. با آن بچه‌ها و درست در همین فصل‌ها در گرمای ۵۰ ۶۰ درجه! قصه چیز جالبی است. نه؟ تو را می‌برد هرکجا که خواست. نویسنده‌بودن و با نویسنده‌ها کار کردن برای همین زیباست. نویسنده‌ها پابند نیستند. پای نویسنده را اگر ببندی، باز کارش را می‌کند. هرجا که بخواهد می‌رود. اگر رهایش کنی تو را هم با خودش می‌برد. هرجا که بخواهی. امین نوبهار امین نوبهار Thu, 20 Aug 2020 21:51:56 +0430 https://virgool.io/@amin.noubahar/%DB%8C%DA%A9-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%DB%B1%DB%B0-%DB%B3%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA-fbb68uzxnkjf زمستان پارسال به لطف یکی از دوستان چند روزی را در مشهد گذارندم. برای کنج‌کاوی درباره‌ی یک گزارش ناتمام. جمعی از اسرای جنگ هشت‌ساله بعد از ۳۰ سال دور هم جمع شده بودند و قرار بود چند روز را با هم سپری کنند و ما باید از فرصت کوتاه استفاده می‌کردیم برای گفتگو. که شاید به یک خط داستانی برسیم برای روایت قصه‌شان. قضیه اما مفصل‌تر از یک داستان ساده بود؛ و البته چندوجهی‌تر.اسرای جنگ ایران و عراق در اردوگاه‌های مختلفی نگهداری می‌شدند. اردوگاه‌هایی مثل تکریت، موصل، الرمادی، الانبار و... . این آخری چون روی نامه‌های صلیب‌سرخ Anbar نوشته می‌شد، کم‌کم مشهور شد به «عنبر» یا کمپ ۸. همین یک قلم اردوگاه عنبر خودش به تنهایی ۱۲ آسایشگاه داشت و ۱۴۰۰ نفر در آن زندانی بودند. صلیب سرخ در سال‌های جنگ اعلام می‌کند مجموعا ۲۱۰۰۰ نفر اسیر به این سازمان معرفی شده است اما وقتی در شهریور ۱۳۶۹ مبادله آغاز می‌شود، حدود ۴۰ هزار نفر آزاد می‌شوند. آن‌طور که من متوجه شدم در آسایشگاه عنبر نسبت فضا به آدم‌ها چیزی حدود ۳ کاشی سرامیک بوده. برای نزدیک به ۱۰ سال از عمرشان.آزادگان اردوگاه عنبر | عکس از آلبوم شخصی عباس مظهریاما آن‌چه که مسئله‌ی اسرا را مهم می‌کند بخش نادیده‌ی آن است. جدایی ۱۰ ساله‌ی آدم‌ها از زندگی واقعی و بردن آن‌ها به فضایی کاملا مردانه، منع تمامی امکانات اساسی زندگی و کار اجباری و درگیری فیزیکی تقریبا هر روزه، بحرانی را ایجاد می‌کند که به هیچ‌وجه قابل چشم‌پوشی نیست. هرچند در واقعیت جمهوری اسلامی توانسته است چشمش را ببندد و با یک نشان افتخار «آزادگی»، مسئولیت را از گردن خودش باز کند. مسئولیتی که باید نسبت به افراد آزاد شده، خانواده‌ها و فرزندانی که بعدا به دنیا می‌آورند، می‌داشت.وقتی برای مصاحبه به سراغ آزاده‌های جنگ می‌روی کم‌کم متوجه می‌شوی که این آدمی که جلوت نشسته و دارد خاطره می‌گوید و درباره‌ی سختی آب‌خوردن و رنج کتک‌خوردن حرف می‌زند، چیزهای زیادی را هم بازگو نمی‌کند. نمی‌تواند بگوید. و بعدتر حساب که می‌کنی می‌بینی نسبت آدم‌هایی که حاضرند بیایند با تو حرف بزنند، خیلی کمتر از آدم‌های گمشده است. از افرادی که در خاطره‌ها به عنوان پزشک و فرمانده نامشان می‌آید و پیدا نیست این سال‌ها کجا هستند تا آدم‌های عادی که نامشان را هم کسی به‌یاد ندارد.وجه نادیده‌ی زندگی آزاده‌ها در همین نیازهای اولیه ریشه دارد که سال‌ها سرکوب شده. نوجوانی ۱۸ ساله به جبهه می‌رود و ۱۰ سال بعد برمی‌گردد. جامعه او را هل می‌دهد به سوی کار، به سوی تشکیل خانواده، به سوی سرافرازی هرچه بیشتر. اما نمی‌تواند. منطقی هم که نگاه کنیم توانش را ندارد. جایی نبوده که این را یاد بگیرد. یا اگر بلد بوده دیگر از سرش پریده. همین‌جا خانواده‌های بی‌نوا گره می‌خورند در مشکلاتی که علتش خودشان نیستند و تا همین روزها که ۳۰ سال از آزادی‌شان می‌گذرد، با آن دست به گریبانند. پس اگر این روزها دیدید که تلویزیون دارد از قهرمانی‌ها و رشادت‌های ۱۰ سال آزادگی این آدم‌ها جوری حرف می‌زند که انگار بخشی از زندگی بوده و تمام شده، یک گوشه‌ی ذهنتان این پرانتز را باز کنید که این فقط بخشی از آن‌چه برآن‌ها گذشته و می‌گذرد، است. فقط بخش کوچکی از یک داستان تعریف نشده.عکس یادگاری جمعی از آزادگان اردوگاه عنبر | مشهد، ۱۳۹۸ امین نوبهار امین نوبهار Mon, 17 Aug 2020 08:38:38 +0430 https://virgool.io/@amin.noubahar/%DA%AF%D9%81%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%D9%85%D9%86%D9%81%D8%AC%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%87-qv2bqav3no9d دارم به نکته‌ای فکر می‌کنم که مطمئن‌ام وجود دارد ولی درست نمی‌دانم چیست. قضیه‌ی غریبی هم نیست. همین اتفاق‌هایی که هر روز می‌افتد. همین جنگل‌هایی که سوخته‌اند. هکتارها زمینی که از بین رفته و چند نفری که مرده‌اند. فقط همین امروز سه نفر.روزهاست بیماری جدیدی آمده و فقط امروز صد و خرده‌ای نفر را کشته است. دیروز ۱۹ نفر در یک انفجار سوخته‌اند و تقریبا مطمئنیم که حاکمیت درباره‌ی انفجار هفته‌ی پیشِ تاسیسات نظامی دروغ می‌گوید. اما ما چیزی نمی‌گوییم. نهایتش می‌توانیم افسوس بخوریم.امروز دیالوگی را شنیدم که جالب بود. یکی در پاسخ به نگرانی یک نفر دیگر درباره‌ی اوضاع گفت: «خب! چکار کنیم؟ تقصیر ما که نیست!» و گروهی در توییتر، یک نفر دیگر را داشتند می‌چسباندند به سانتی‌مانتالیسم، چون داشت می‌گفت «مردم سِر شده‌اند نسبت به خبرها.»حتی همین خودم. ۳ سال پیش وقتی پلاسکو فرو ریخت؛ وقتی سانچی غرق شد، وقتی تروریست‌ها به مجلس رسیدند، به این فکر می‌کردم که باید چکار کنم؟ آن‌موقع‌ها یک گروه تلگرامی داشتیم و سعی می‌کردیم خبرهای موثق و دست اول را آن‌جا جمع کنیم و درباره‌شان حرف بزنیم.حالا ولی نه تنها خبرها را نمی‌خوانم، بلکه خبرهای تلخ را تندتر رد می‌کنم. سه کلمه می‌خوانم «جنگل‌های زاگرس در حال...» و عبور می‌کنم.دیشب که بیمارستان منفجر شد، یکی نوشت ممکن است این بیمارستان تشعشات هسته‌ای داشته باشد. در موقعیت مشابه، چندسال پیش همین شایعه کلی دست به دست می‌شد و می‌ترکاند. دیشب ولی ما دیگر آن واکنش همیشگی را نداشتیم. فردا هم اگر بگویند شهری ناپدید شده بعید می‌دانم واکنشی ایجاد کند.تمام این چیزها عجیب است. این‌که حوادث این‌قدر زیاد شده است. این‌که ما سخت تعجب می‌کنیم و خیلی زود می‌پذیریم. درست نمی‌دانم نکته‌‌اش کجاست. اما یک‌جای کار می‌لنگد. هم درون من. هم در دیگران. یک دلشوره دارم انگار از وجود شبحی که حس می‌کنم هست، ولی نمی‌شناسمش.* توییتر امین نوبهار امین نوبهار Wed, 01 Jul 2020 20:10:29 +0430 https://virgool.io/@amin.noubahar/%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87%DB%8C-%D8%AC%D8%B3%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%A8%D8%AA-wdwec0cvumjl - یعنی چرا این اسم رو براش گذاشتن؟تا جوشونده دم بیاد، من سرچ کردم «گل گاوزبان»گفتم: اینجا نوشته گاو در ترکی یعنی آبی. یعنی گلی که آبیه. اما این‌که آبی نیست. بنفشه!تو گفتی: «شاید وقتی تازه است آبیه.» و مثل همیشه که نمی‌تونی آروم بگیری و دست‌هات باید یه کاری بکنن، دستمال رو کشیدی رو سر بقیه شیشه‌های کمد سبز حیاط خلوت و بعد گفتی: «این ترشی‌ها رو هم نخوردیما.» گفتم: «باشه حالا. وقت هست فعلا» غر زدی که «شب که نمیای خونه. روز هم که خوابی. چار روز دیگه هم می‌ذاری می‌ری. پس من کی ببینمت؟»دلم ریخت. رسیدی به حرفی که می‌خواستی. گفتم پس من چه غلطی می‌کنم؟عاشق این چرخش‌های موضوعی صحبت‌هاتم که می‌تونی از یه در وارد مغز آدم شی و جارو کنی و بری به جایی که می‌خوای. گفتی: «فکر کنم دیگه دم کرده. بیا کتری رو بردار.» سیاست‌ات همینه. همین که تیغت رو می‌زنی و بی‌تفاوت به کارت ادامه می‌دی. انگار نه انگار که یه لحظه پیش منو نابود کردی. تا برسم به اجاق گفتی: «ساعت پنجه. بزن رادیو معارف برنامه به رنگ خداس. خوبه. درباره تفسیر قرآنه.»می‌دونی؟ فقط این چرخش‌ها و نیش و کنایه‌ها و سیاستت تو جلب محبت نیست که دلم تنگشونه. نه! طرز حرف زدنت وقتی می‌خوای با حرکت ابروها و چشم‌هات بقیه رو راضی کنی که طرف کیو بگیرن. طرز درس خوندنت وقتی داری ظرف می‌شوری و هم‌زمان می‌تونی فکر کنی شب که مهمون میاد تخمه‌ها رو تو چه ظرفی بریزی که آبروداری شه. شیوه عصبانی شدنت وقتی بی‌اینکه خم به ابرو بیاری، تند و تند انتقاد می‌کنی و بیشتر از همه، دلم برای شیوه جسورانه محبت کردنت که آدم نمی دونه خودش رو باید لوس کنه یا باید زیر میز پناه بگیره! تنگ می‌شه.مامان عزیزم. امین نوبهار امین نوبهار Thu, 25 Jun 2020 03:05:36 +0430 https://virgool.io/@amin.noubahar/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%DB%8C%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-cv0ohx3cv2dp بابا و مامان که عقد می‌کنن، بابا می‌ره سفر. برای کار. تلفن و اینا که درست و درمون نبوده. برای همین پیله می‌کنه به مامان که یه عکس بده بهم با خودم ببرم. مامان ناز می‌کنه. می‌گه «ممکنه عکسه رو گم کنی، نمی‌خوام کسی عکسمو ببینه.» راست هم می‌گه. اون زمان هم زندگی عین همین الان بوده. مثلا وویس می‌دادن به هم. چطور؟ نوار ضبط می‌کردن می‌فرستادن دبی. اون‌ور طرف پلی می‌کرده. جوابش رو ضبط می‌کرده پس می‌فرستاده.«سلام. چطوری؟ خوبی؟ ما هم خوبیم. چیکار می‌کنید؟». دیالوگ یک‌طرفه. مثل همین وویس‌هایی که هر روز می‌فرستیم. فرقش این بوده که دلیوری‌ش دیرتر بوده. عکس هم همین‌جور. عکس رو می‌ذاشتن لای کتاب. با دو تا برگ گلی، چیزی. می‌فرستادن برای محبوب. باز مثل همین الان.ولی مامان راست می‌گفته چون ممکن بوده قاصد، لای کتاب رو باز کنه، نوار رو پلی کنه، عکس رو ببینه. آدم نمی‌خواد عکسی که برای محبوبش می‌فرسته رو کسی دیگه ببینه که. فکر کن الان که توی واتس‌اپ واسه‌م عکس می‌فرستی. می‌گی این «لباس جدیدی که دوختم رو ببین!» من می‌گم «چه قشنگ. آسترش رو کوتاه نگرفته؟» تو می‌گی «نه خودم گفتم اینجوری بدوزه. از روی عکس دوخته.» من می‌گم «پارچه‌ش خیلی خوشرنگه. تو چقدر خوش‌سلیقه‌ای.» فکر کن این دیالوگ به‌جای این‌که دو تا تیک بخوره، سه تا تیک بخوره. نفر سومی ببینه. خب آدم معذب می‌شه دیگه. چیز بدی هم نگفتیا ولی معذب می‌شی.اون زمان هم مثل همین الان. ما این‌جوری. مامان و بابا اون‌جوری. ولی اون روز به نظرم مامان ناز می‌کنه، لج می‌کنه عکس نمی‌ده به بابا. بابا رو من حالا می‌فهمم. این قصه قدیمیه‌ها. خیلی وقته من می‌دونمش. تقریبا از همون اولین‌باری که عکسه رو دیدم توی اون آلبوم سبز فنر طلایی، از اون‌موقع می‌دونم قصه‌ی این عکسه چی بوده. ولی الان حال بابا رو می‌فهمم. قبلا نمی‌فهمیدم. پدر تجربه بسوزه. حالا می‌دونم آدم یارش را چندوقت نبینه چی می‌شه. عکس یه کار دیگری می‌کنه. آدم عکس رو می‌بینه دلش قرص می‌شه. عجب چیزیه. کی کشف کرد اینو اصلا؟دیدی رزمنده‌هه توی جنگ جهانی تق! تیر می‌خوره، دست می‌کنه توی جیبش، عکس یارش رو درمیاره یه نگاه می‌کنه، بعد می‌میره؟ از تو چه پنهون منم دوست دارم همین‌جوری بمیرم. عکس همه‌ی عزیزام رو ببینم و بعد فسس بادم در بره. برای همینه که عکس رو قاب می‌کنن. توی اون بیضی‌طلایی‌های چین‌دار می‌ذارن و در هم براش کار می‌ذارن. عکس مثل آدمه. محرم و نامحرم داره. تو هر عکسی رو نشون هرکسی نمی‌دی. به هرکسی نمی‌فرستی. آدم خیال می‌کنه اگه می‌خوام یه عکس بدم به یه نفر که توی جنگ با خودش ببره، یا ببره سفر دور و دراز و هر روز نگام کنه، باید یه عکس درستی باشه. یه چیزهایی باید داشته باشه که من دوست دارم. منی که دارم عکس رو از خودم برمی‌دارم و می‌فرستم برای نفر مقابل.ولی راستشو بخوای من فکر می‌کنم مامان اون روز عکس رو نداد به بابا چون خودش عکسش رو دوست نداشت. بهانه آورد. بعد از یه مدت دید خب گناه داره بابا. توی غربت در حال زغال‌پاک‌کردن توی اتاق پشتی اون بقالی وقتی داره عرق روی پیشونیش رو با آستینش پاک می‌کنه، به چی دلش خوش باشه؟ برای همین دوربین رو داد دست خواهرش. یه عکس گرفت که بی‌نظیرترین عکس مامانه. موهای سیاهش رو ریخته روی دوشش، لباس یه دست مشکی تنشه تا سر زانو. لبخند نمی‌زنه. ولی حس مثبتی داره. می‌خوام بدم نقاشیش کنن برام بزرگ بزنم توی اتاقم. بی‌نظیره. نور صاف نشسته روی صورتش توی اتاقی که یه نمه تاریکه. آدم دلش می‌ره براش. این عکس رو می‌ذاره لای کتاب. معلوم نیست با چه مقدار استرسی می‌فرسته برای بابا. البته این استرسش رو نمی‌فهمم. چون من توی اون نقش نبودم هیچ‌وقت. ولی حال بابا رو؟ اونو می‌فهمم. وقتی نامه رو باز می‌کنه و عکس! عکس زیبا! عکس محبوب... عکس یار رو می‌بینه. حتما حتما یه لحظه نگاش کرده بعد نگاهشو دزدیده. آدمیزاد این‌جوریه. چیزی رو که خیلی دوست داره رو از خودش هم می‌دزده. یه لحظه نگاش می‌کنه. یه لحظه چشمشو می‌بنده تصورش می‌کنه. نم نم نگاش می‌کنه. کم‌کم هورت می‌کشه. مثل من. از تو... تابلوی دختر نشسته، ارنست لودیگ کیرشنر، رنگ و روغن روی بوم، ۱۹۱۰ میلادیاین متن را می‌توانید در کانالم هم بخوانید :) امین نوبهار امین نوبهار Sat, 18 Apr 2020 21:24:11 +0430 https://virgool.io/@amin.noubahar/%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA-pgme1n5axjxk استاد یک‌طرفِ خورجینِ بافته‌ی روی دستش را به طرف نفر کناری گرفت. نفر کناری، دست کرد توی جیب خورجین و کاغذی درآورد، رو کرد به من و خواند:‌ «به نظرت عاشقانه‌ترین جای شهر کجاست؟»باید همه‌مان جواب می‌دادیم. هرکدام به یک سوال غافل‌گیرکننده و من یکی از ۳۰ نفر دانشجویی بودم که باید بعد از معرفی خودم پاسخ کوتاهی می‌دادم. پاسخی که شاید معرف من باشد به این کلاس و برای همین کمی احتیاط لازم دارد.چند نفر قبل‌تر یک سوال افتاده بود به یکی دیگر از بچه‌ها که «امن‌ترین جای شهر کجاست؟». اگر این سوال به من افتاده بود می‌دانستم باید چه بگویم. بارها بهش فکر کرده بودم و چیز عجیبی نبود. حتی به تهران و غیرتهران ربط نداشت. از نظر من هر شهر برای هر آدمی یک جای امن دارد. جایی که آدم می‌تواند با دل آرام به خواب عمیق برود و شک نکند به این‌که مبادا در دنیای اطرافم کسی بلایی سرم بیاورد. جایی که دیگر سرپرست خودت یا دیگری نیستی و کسی دیگر مواظب تو است.مامان –که این روزها بیش از همیشه دلتنگش می‌شوم- می‌گوید وقتی من را به دنیا می‌آورد تا مدت‌ها نمی‌توانسته در خانه‌اش آرام بخوابد. باید مدام مرا –با آن ابعاد کوچک- می‌پاییده و تر و خشک می‌کرده. لابد شب‌های زیادی در تاریکی آن اتاق توی تالار خانه‌ی باباجی بیدار شده و وقتی من و دیگر اعضای خانه در خواب عمیق بوده‌ایم، نگاهم کرده ببیند تنم از نفس‌کشیدن بالا و پایین می‌شود یا نه. با این وجود امن‌ترین جای خانه برای او در آن روزها نه در خانه‌ی شوهر، که خانه‌ی پدری‌اش بوده است. می‌گوید وقتی برمی‌گشته خانه‌ی بی‌بی، اویی که نیم‌ساعت به نیم‌ساعت بیدار می‌شده، به چنان خواب عمیقی فرو می‌رفته که هفت‌پریان به خوابش می‌آمده‌اند. چرا؟ چون آن‌جا برای او امن‌ترین جای شهر بوده. جایی که دیگر نَه یک مادر، که دختر کوچک خانه بوده و دلش آرام که مادر و خواهرهای بزرگتر حواسشان به کودکش هست.یا مگر همین من نبودم که وقتی از شهر پا گذاشتم بیرون، هیچ‌وقت به خواب عمیق نمی‌رفتم؟ همین من! که این‌قدر عمیق می‌خوابم و به قول مامان، بی‌خیال! تمام مدتی که در اهواز زندگی می‌کردم، به خواب عمیق نمی‌رفتم. توان این را داشتم که همیشه بیدار شوم و کاری بکنم و با کسی حرف بزنم. فرق نداشت در کدام خوابگاه باشم یا در کدام اتاق. سربازی بودم در میدان رزم که باید هرآن هوشیاری‌اش را وایابد. تمام اهواز برایم این‌طور بود جز یک‌جا. اتاق سعید. وقتی می‌رفتم به خوابگاهش، با این‌که غیرقانونی رفت و آمد می‌کردم و اگر می‌دانستند حتما گیر می‌دادند که «حق نداری شب این‌جا بمانی» ولی باز خیالم گرمِ سعید بود و در پناهش به خواب عمیق می‌رفتم. برای همین بود که وقتی فارغ‌التحصیل شد، من فقط نگران آن آرامشی بودم که در اتاق او به دست می‌آمد. سال‌ها گذشت تا دوباره این آرامش را جاهای دیگری از اهواز پیدا کردم. اول در اتاق دکتر جزایری، که حکم مادرم را داشت در آن شهر و نگاهش که می‌کردم، آرام می‌گرفتم و آشوبم، ساکن می‌شد. و بعد در خانه‌ی عباس؛ رفیقِ همیشه‌ی آن سال‌ها. بی‌شک، بودن در اتاقش طعم امنیت را داشت؛ با این خیال که پدر و مادری دنیادیده و مهربان، افسارِ زندگی در این خانه را در دست دارند و لازم نیست تو نگران چیزی باشی.فکر که می‌کنم امنیت خاطرم در هر کدام از شهرها و خانه‌ها و اتاق‌هایی که بوده‌ام، با هم فرق داشته است. در هر شهر جای امنی داشته‌ام که پس از روزها پیدایش کرده‌ام و این هم آرامش است و هم آشوب. آشوب از آن بابت که هی می‌ترسی نکند از دست بدهیش.هم‌کلاسی، دستش را از خورجین در آورد، کاغذ را باز کرد و پرسید «به نظرت عاشقانه‌ترین جای شهر کجاست؟» و من به باید به این سوال جواب می‌دادم. خیلی جاها از نظرم گذشت. با خودم فکر کردم کاش آن یکی سوال را جواب می‌دادم؛ «امن‌ترین جا؟» و در پاسخ مثلا می‌گفتم خانه‌ی مینا که با این‌که ندیده‌امش، گره‌گشای تامِ زندگی‌ام است. یا خانه‌ی پوریا و زهرا که آن روز وقتی آن‌طور از بیماری به‌هم‌ریخته بودم و هیچ نقطه‌ی اتکایی پیدا نمی‌کردم و نای ایستادن نداشتم،‌ تیمارم کرد و سرِ‌پایم کرد. اما به عاشقانه‌ترین جای شهر هرگز فکر نکرده بودم. برای پاسخ به این سوال، زمان بیشتری لازم بود.فرصت کم بود و نگاه‌ها به سمتم. بی‌گدار گفتم: «محوطه‌ی وزارت خارجه»پاسخ زیرکانه‌ای به نظر می‌رسید. آن‌جا واقعا برای من و دیگر دانشجوها حکم جای عاشقانه را دارد. با آن درخت‌های بلند و دیوارهای بلند و پنجره‌های بلند و پرده‌های سفید. با آن کافه‌ای که کوکوسبزی می‌آورد برایت و موسیقی‌ای که می‌خواهی را می‌گذارد. با آن سکوتی که وسط تهران، ناگهان می‌سازد.گفتم «محوطه‌ي وزارت خارجه» ولی پاسخ درست این نبود. ساعتی بعد که فکر کردم، پاسخ بهتری پیدا شد. عجیب بود که همان‌لحظه به ذهنم نرسید. معلوم است دیگر. عاشقانه‌ترین جای شهر، آن‌جا است که معشوق باشد. چه فرق می‌کند کجا؟ در یک رستوران فرانسوی، روی صندلی کنار یک پل یا در اتاقی کوچک و تاریک، در شهری چند کیلومتر آن‌سوتر. بی‌شک عاشقانه‌ترین جا، همان‌جا است.- در متن‌باز بخوانید - امین نوبهار امین نوبهار Wed, 12 Feb 2020 02:59:36 +0330 https://virgool.io/@amin.noubahar/%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%85-dfjsvyjt75oq سن و سال آدم که بالا می‌رود، یک تجربه‌هایی را دیگر باور نمی‌کند. تجربه‌هایی که قبلش با تمام قلبش باورش کرده بوده و حالا مثل یک افسانه است. کاملا فراموش‌اش کرده است و جزیی از زندگی‌اش نمی‌داندش. مثل اتفاقی که پریشب برای من در جگرکی سر خیابان آذربایجان افتاد. آدم فکر می‌کند خیال کرده است؛ در حالی که واقعی است. نشسته بودیم با بچه‌ها، تکه‌های دل و قلوه را لقمه می‌گرفتیم و گپ می‌زدیم که یک خانواده‌ی سه‌نفره آمد، درست آن‌طرف سالن نشست.سالن تقریبا پر بود از آدم. آدم‌هایی در قالب‌های مختلف. در قالب مادر دلسوز یک خانواده. در قالب پدربزرگ سنتی یک پسربچه. در قالب دختری که پسر مقابلش را می‌جورد. و یا در قالب عروس و دامادی که برای عروسی‌شان به تهران آمده‌اند و امشب به جای کافه، آمده‌اند جگرکی که یک تجربه‌ی متفاوت داشته باشند. من هم یکی از این آدم‌هام که از سر کار برگشته، گزارش‌اش را ننوشته، خوابش می‌آید، به استعفا فکر می‌کند، تقریبا اشتها ندارد اما فرصت مصاحبت با دوستانش را هم نمی‌خواهد از دست بدهد. خانواده‌ی سه‌نفره‌ای که گفتم، ترکیب ساده‌ای داشت. یک پدر، یک مادر و یک دختر. پدر و مادر نزدیک ۴۰ ساله و دختر شاید ۱۵ ساله. من عادت دارم به همه‌ی آدم‌ها نگاه کنم، بی‌این‌که واقعا نگاه کرده باشم. وقتی در یک کافه نشسته‌ام یا در خیابان هستم، نگاهم را از صورت همه می‌گذرانم. از شما چه پنهان حتی سرک می‌کشم که چه می‌گویند. از چه چیز حرف می‌زنند و در گوشی‌شان به چه کسی پیام می‌دهند. فکر هم نمی‌کنم که آدم‌ها این را نمی‌فهمند. ممکن است در خیابان کسی که از روبرو می‌آید، متوجه شود که من نگاهش می‌کنم و یک لحظه، تنها یک لحظه، چشم به چشم شویم. همیشه این اتفاق ممکن است اما آدم‌بزرگ‌ها که ما باشیم یاد گرفته‌ایم خیره نمانیم به یک‌دیگر. عادی برخورد کنیم و رد شویم از هم. وقتی پیش هم هستیم هم زل نمی‌زنیم به چشمِ یکدیگر. همه‌جا را نگاه می‌کنیم. به قول دوستم هادی، آدم‌ها در گفتگو جایی را نگاه می‌کنند بین اجزای صورت. بین دهان و دماغ و چشم‌ها. تازه این وقتی است که مستقیم نگاه کنند به هم. ما معمولا به چیزهای مختلفی نگاه می‌کنیم. به دست‌هایمان. به میز. پیاده‌رو. و حرف می‌زنیم.ماجرایی که پیش آمد اما یک چیز متفاوت بود. بزرگسالانه نبود. ناب بود. دروغ چرا؟ لذتبخش بود. چندلحظه بود اما در ذهنم ماند. من، این سرِ سالن داشتم با چنگال کوچک پلاستیکی، با آخرین زیتونِ توی ظرفم بازی می‌کردم که سرم را آوردم بالا و مثل همیشه نگاه کردم به اطرافم. نرم و آرام و دزدکی. چشم گذراندم در صورت‌های اطراف و دنبال هیچ چیز نبودم. اما نگاهم قفل شد در نگاه دختری که گفتم با پدر و مادرش آن سر سالن نشسته بود. گارسون تازه سفارششان را گرفته بود و بین‌شان یک سکوت جاری بود. در این سکوت، دختر یک آن مچم را گرفت. فهمید نگاهش می‌کنم و نگذاشت عادی باشم. نگذاشت فرار کنم. به چشم‌های من زل زد و من که خودم را چشم‌چرانِ کاملی می‌دیدم، نتوانستم از چشم‌اش، دست بردارم. گفتم «امین! خیلی ضایعه. دست بردار. عبور کن.» نتوانستم. کودک شده بودم. خام. نه دست برمی‌داشت از نگاه کردنم و نه می‌شد من از آن تونلی که بین‌مان شکل گرفته بود خارج شوم.مسحور؟ شاید! مسحور شده بودم. برای ثانیه‌ای. یا دقیقه‌ای. نمی‌دانم. چشمانش زیبا بود؟ نمی‌دانم. فکر نمی‌کنم. چیزی که فرق داشت، نگاه‌کردنش بود. خیرگی‌اش. پیش خودم فکر کردم چقدر شاعرها برای چشم‌ها شعر گفته‌اند. چقدر همه‌ی چشم‌ها قشنگند. چقدر عمیق‌اند. عمیق و گرداب‌وار. آدم‌ها با چشم‌هایشان چه‌کارهایی می‌توانند بکنند و من فراموش کرده بودم. سال‌ها بود از اهمیتشان بی‌اطلاع بودم.چند دقیقه بعد آمدیم به خیابان. مشغول گپ و گفت خودمان شدیم. من اما یک تلنگر خورده بودم. از آن‌شب دارم فکر می‌کنم این هنر نظربازی را کجا از یاد بردم؟ فکر می‌کنم مگر یک چشم چقدر عمق دارد که این‌طور یک نفر آدم به این گندگی را می‌کشد درون خودش؟- در متن‌باز بخوانید - امین نوبهار امین نوبهار Wed, 12 Feb 2020 02:53:45 +0330 https://virgool.io/@amin.noubahar/%DA%86%D9%86%D8%AF-%D9%86%DA%A9%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-pvbpbc9yw1tx ? این روزها فیلمی کوتاه دارد دست به دست می‌شود از سرشماری سال ۱۳۵۵ (آن‌طور که در کپشن آمده) که جالب است و از نظر مقایسه‌ای که با امروز می‌کنیم، عجیب! اما فارغ از این‌ها در رابطه با #سرشماری نکات جالبی هست که فکر کردم خوب است این‌جا بنویسم و با شما به اشتراک بگذارم.? برای دیدن فیلم این‌جا کلیک کنید.تصاویری از گفتگوی مردم در سرشماری ۱۳۵۵? چرا سرشماری می‌کنیم؟سرشماری مثل عکس گرفتن از جمعیت است. ما به فاصله‌ی ۱۰ ساله یا ۵ ساله از جامعه یک عکس می‌گیریم تا بدانیم در اقتصاد، در سیاست، در مدیریت منابع جهان به نفع بشر چگونه عمل کنیم. سرشماری در واقع از آن وقتی رسمی شد که علم آمار رشد کرد و برنامه‌ریزی برای هر شخص اهمیت پیدا کرد. از زمانی که هر شخص در مملکت حائز حق رای، بهداشت، آموزش و ... شد.? از کی سرشماری می‌کنیم؟سرشماری اولین‌بار در اواخر قرن ۱۷، در اروپا به صورت موردی آغاز شد. اما نخستین سرشماری رسمی که اطلاعات آن ثبت شده در سوئد ۱۷۴۹ انجام شد. بعد دوباره در سوئد ۱۷۹۰ (یعنی ۳۰ سال بعد) تکرار شد و تازه در ۱۸۰۱ در فرانسه و انگلستان اتفاق افتاد و نهضت سرشماری آغاز شد. در سال ۱۸۵۳ نخستین کنگره‌ی بین‌المللی آمار در بروکسل تشکیل شد و در عقدنامه‌ی این کنگره توصیه شد که سرشماری‌های جمعیتی در فواصل ۱۰ ساله و در سطح ملی انجام شود.? در ایران کی سرشماری آغاز شد؟۱۰۰ سال بعد از کنگره‌ی بروکسل؛ در ۱۹۵۶ م. (۱۳۳۵ ه.ش.) ابتدا در بازه‌های ۱۰ ساله و این اواخر در بازه‌های ۵ ساله.? این فیلم چرا ضبط شده است؟هر سرشماری موانعی دارد که یکی از آن‌ها آگاهی مردم است. مخصوصا مردمی که سنتی‌اند و لاجرم پنهان‌کار. حدس می‌زنم این فیلم برای آگاهی‌رسانی و همراه کردن مردم است. مردم هنوز هم در ایران -به دلایل مختلف- به آمارگیرها اعتماد ندارند. خیلی‌ها به هیچ‌کس آمار درستی از شغل و درآمد و املاک و گاهی جمعیت خانواده‌شان نمی‌دهند. قدیم‌تر حتی تعداد زنانشان را هم بازگو نمی‌کردند. این فیلم احتمالا در این جهت ساخته شده است که اتفاقا خیلی جالب است و چه تبلیغی خوبی بوده برای آن زمان.?? یک نکته‌ی جالب درباره سرشماری‌ در ایران!گفتم سرشماری موانع مختلفی دارد. یکیش آگاهی مردم است و یکی دیگرش آگاهی دولت‌ها. گاهی افرادی که به مقام‌های عالی می‌رسند پیش خودشان فکر می‌کنند صلاح همه‌چیز را می‌دانند. یک مثال خوبش در ایرانِ سال‌های ۶۲-۱۳۶۱ اتفاق افتاد. وقتی مرکز آمار طبق وظایف خودش که باید هر ۱۰ سال یک‌بار آمارگیری کند اولین گام‌های سرشماری سال ۶۵ را برمی‌داشت. در این زمان برخی مقامات به سرشماری واکنش نشان می‌دهند و استدلال می‌کنند که چون کشور درگیر جنگ است و جمعیت حالت عادی ندارد (مهاجرت‌ داخلی و...) بنابراین سرشماری در اولویت نیست. درحالی که سرشماری دقیقا به همین دلیل انجام می‌شود؛ تا عکس روز جمعیت را به برنامه‌ریزان مملکت نشان دهد و نسبت به آن واکنش درست داشته باشند.دیگر نوشته‌ها را این‌جا هم می‌توانید بخوانید: https://t.me/Matnbazz امین نوبهار امین نوبهار Mon, 01 Jul 2019 01:58:22 +0430 https://virgool.io/@amin.noubahar/%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-ksxd11oylxvs احمد اقتداری، احتمالا مشهورترین همشهری من است که می‌توانم به شما معرفی‌اش کنم. چه خوب که شهرت به آثار و نگارش‌های همچون اویی باشد. مردی که در گراش متولد شد. در جوانی به تهران آمد و با ایرج افشار و جمال‌زاده، باستانی پاریزی، اسلام کاظمیه، منوچهر ستوده، شفیعی کدکنی و تمامی معماران اصیل فرهنگ و ادب ایران آشنا شد و با آن‌ها به واکاوی ایران پرداخت. این کشور پهناور را با گام‌های خود، قدم به قدم، گشت و در جغرافیای جنوب آن‌قدر جستجو کرد که عنوان «پاسبان خلیج‌فارس» را به او دادند.او امروز در ۹۴ سالگی از دنیا رفت در حالیکه آخرین وصیتش این بود که در زادگاهش دفنش کنند.سه‌سال پیش در حاشیه‌ی نمایشگاه مطبوعات، به دیدار احمدخان رفتیم و درباره زندگی‌اش، ایران و شهرهای جنوب فارس همچون لار و گراش و اوز و درباره‌ی آدم‌های هم‌نسلش همچون ایرج افشار و عبدالرحمان فرامرزی و... گپ زدیم.بخشی از این گفتگوها در مجله تصویری کلاک منتشر شد که در این لینک‌ها می‌بینید:ویدیو بخش اولویدیو بخش دومعکس از آخرین دیدار بچه‌های هفت‌برکه با احمدخان | در حاشیه ضبط فصل اول مجموعه کلاک | آبان ۱۳۹۵ امین نوبهار امین نوبهار Tue, 16 Apr 2019 11:38:04 +0430 https://virgool.io/@amin.noubahar/%DA%AF%D8%B0%D8%B1-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D9%87%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-gnbuqza7wb9g خانه‌ی تاریخی محسن‌زاده - گراش، فارس - فروردین ۱۳۹۸ سه روز قبل از عید، ما برگشتیم گراش. من و امیرحسین. با هدف گذراندن نوروز با خانواده و لذت‌بردن از سرسبزی نوبرانه‌ی بهار جنوب. درست مثل الان که دارم این را می‌نویسم، آن‌شب هم باران بود و بوی شب‌بوهای بهار پیچیده در تار و پود شهر. صبح بابا گفت: «رفتین خونه کدیم؟ فکر کنم کمک می‌خوان.»گفتم: «نه! احتمالا بهشون سر می‌زنم.»«خونه کدیم» عنوان برنامه‌ای است که یکی از سمن‌های گراش که در حوزه‌ی میراث فرهنگی کار می‌کند،‌ هر سال بهار برپا می‌کند. ما گراشی‌ها در زبان اچمی جای قاف می‌گوییم کاف و «خونه کدیم» در واقع همان «خونه‌ قدیم» است. در این برنامه بچه‌ها هر سال یک خانه‌ی تاریخی که در معرض تخریب و فراموشی است را هدف می‌گیرند و برای ۱۰ – ۱۵ روز آن را احیا می‌کنند تا مردم ببیند. یک حالت موزه‌طور که هر شب در حیاطش ویژه‌برنامه‌ای برگزار می‌شود و در این چهار دوره، پاتوق شبانه‌ی مردم محلی است. برای مثال امشب ویژه‌برنامه‌ی بازی‌های محلی بود و پریشب برنامه‌ی شعرخوانی. خلاصه بهانه‌ای است برای دور هم جمع شدن در معماری‌ای که صمیمیت را تزریق می‌کند به جانت.سه روز قبل از عید هیچ پلنی برای کار در این تعطیلات نداشتم. هوسِ با خانواده‌ بودن در بهار، لذتی است که فکر نمی‌کنم هرگز از سرم بیافتد. امسال اما جز یک شب، بیشتر نتوانسته‌ام بروم صحرا. لذتِ با خانواده بودن خیلی زیاد است اما لذت‌های بیشتری هم وجود دارد. مثل کار کردن در محیطی که به تو اعتماد دارند و ریش و قیچی دست خودت است.فردای آن شبی که آمدیم گراش با امیرحسین رفتیم خانه‌ی تاریخی محسن‌زاده که برنامه‌ی خونه کدیم امسال آن‌جا برپاست. غلامرضا گفت یکی از دو سوی خانه را داده‌اند دست نازنین و قرار است چیدمان شود. اما چطور چیدمانی؟ نمی‌دانیم! پس ما همین‌طور بی‌هوا ما افتادیم در تیم نازنین که قرار بود این بخش از خانه را چیدمان کند. طبیعتا چون فرصت محدود بود، نمی‌توانستیم زیاد مشورت بگیریم و مجبور شدیم خودمان هرچه فکر داریم را بریزیم روی هم که به نتیجه‌ای برسیم. همین شد که با بچه‌ها نشستیم و فکر کردیم و به یک سوال قدیمی برگشتیم.بگذارید قبل از این‌که کارمان را توضیح دهم، کمی برگردم عقب. من اصولا از موزه‌گردی لذت می‌برم اما تقریبا هیچ موزه‌ای نبوده که حوصله‌ام را سر نبرده باشد. موزه‌ها، مجموعه ویترین‌هایی هستند که پای هر شیء یا تابلویشان توضیحاتی نوشته شده و لاجرم بعد از چند دقیقه کسل‌کننده می‌شوند. هرچقدر هم که دوست داشته باشی چیزی را به دقت ببینی، بالاخره حوصله‌ات سر می‌رود و می‌خواهی زودتر فکرت را خلاص کنی. سال‌ها پیش از ترنج همین را پرسیدم: «تو که خیلی از موزه‌های دنیا رو دیدی، بگو بینم اون‌ها هم کسل‌کننده‌اند؟»-       بله+ چه بد!مسئله همین بود. چه کنیم که موزه کسل‌کننده نباشد؟ و با همین سوال رفتیم جلو. البته که به نتیجه‌ای که در ذهنمان ساختیم نرسیدیم اما تلاشی در این مسیر انجام دادیم که فکر می‌کنم می‌تواند مقدمه‌ی یک کار بزرگ باشد در آینده‌ای نزدیک؛ موزه‌ی تعاملی!حتما وقتی می‌گویم «موزه‌ی تعاملی» به ذهنتان می‌آید که مثلا به جای لیبلِ نوشته‌ها، بارکدی نصب کرده‌ایم که می‌شود اسکنش کرد و توضیحات را شنید. یا مثلا از مانیتورهای لمسی استفاده کرده‌ایم. مثل چیزی که در موزه‌ی ایران باستان یا ... رایج است. اما نه! ما چیز بیشتری ساخته‌ایم که نمی‌دانم جای دیگری شبیه آن وجود دارد یا نه؟ برای همین است که دارم این‌ها را می‌نویسم و امیدوارم بعدها برای خودم یا کسی دیگر فرصتی پیش بیاید و این ایده را جدا دنبال کند و آن را به اجرا برساند.با هم‌فکریِ فشرده‌ای که انجام دادیم به این ایده رسیدیم. الگوی ما بیشتر از این‌که «موزه» باشد، بازیِ «اتاق فرار» بود که اخیرا در پارک‌ها رایج شده. ما به جای این‌که لباس‌ها را در یک اتاق، لوازم عروسی را در یک اتاق و تفنگ‌ها و اشیاء قیمتی را در اتاق دیگری به نمایش بگذاریم، سوژه‌ی موزه‌مان را «قصه‌های محلی» در نظر گرفتیم. در گراش به‌جای قصه می‌گویند «کائت» و موزه‌ی ما در خونه‌ی کدیم ۴ بر پایه‌ی سه کائت شکل گرفته است. کائت‌های «کاکال طلا، کمر زری»، «بی‌بی‌گلشاه» و «شاه نیل». در هر کدام از این قصه‌ها عناصری وجود دارد که مربوط به همین اقلیم است. مثلا بچه‌ای که به دنیا می‌آید یا مردی که تفنگ‌چی است و الی آخر.پس در اتاق اول، چیدمانمان را براساس چندپاراگراف اول قصه‌ها انجام دادیم. در هر قصه عناصری است و مخاطب، این عناصر را در اتاق اول می‌بیند: کایه (کلاه نوزاد)، سرمه‌دان، ماهی خشک‌شده و... . مخاطبِ عام این چیزها را می‌بیند و با آن خاطره‌بازی‌ای می‌کند و می‌گذرد. اما مخاطبی که پیگیرتر است، توجهش به نوشته‌هایی جلب می‌شود که روی دیوارهاست. ما آن‌جا ورودی قصه‌ها را نوشته‌ایم و پس از آن ردی روی زمین کشیده‌ایم که خواننده را به اتاق بعدی هدایت می‌کند.اتاق بعدی پر از عکس است. شاید ۳۰۰ تا عکس که با نخ نامرئی به سقف اتاقِ پندری خانه‌ی محسن‌زاده آویزان است. این عکس‌ها از آلبوم‌های خانوادگی قدیمی مردم گراش انتخاب شده‌اند و روایت‌گر زندگی مردم در حدود ۵۰ سال پیش است. اما باز مخاطب پیگیر این‌جا می‌تواند پشت عکس‌ها را بخواند و قصه‌ را دنبال کند.خلاصه که قصه در این خانه ادامه دارد. در مسیری که نامش را گذاشته‌ایم «گذر زندگی». اتاق به اتاق می‌شود قصه‌ها را پی گرفت و به دنبال پایان قصه گشت. شاید در اتاق بادگیر قصه تمام شود، شاید در اتاق جنی، یا در گنجینه‌ای که در اتاق ارسی است.منظورم از «تعامل» دقیقا همین بود. در این چند روز ما چیدمانی کرده‌ایم که هرچند فکر نمی‌کنم هیچ مهمانی توانسته باشد معمایش را حل کند و قصه را تا انتها برود، اما می‌شود جوری بهینه‌اش کرد که مثلا یک کودک به نحوه‌ی خودش خانه را بگردد و یک بزرگسال به شکل دیگری از دیدن خانه و موزه لذت ببرد. ایده‌ی خوبی است به نظرم! و بدجوری افتاده به جانم که جدی‌تر دنبالش کنم. فقط نمی‌دانم کجا؟ کسی را نمی‌شناسید بخواهد خانه یا محله‌اش را تبدیل به معما کند؟ * در لینک زیر بخش‌هایی از «گذر زندگی» در خانه‌ی تاریخی محسن‌زاده را می‌بینید:https://www.youtube.com/watch?v=XyiL4b77khg&feature=youtu.be پی‌نوشت ۱: برای اجرای این ایده (که البته خیلی کوچک اجرا شد و به مرور شکل گرفت) دوستان زیادی همکاری کرده‌اند. اسم بعضی از آن‌ها را در پایان کلیپ نوشته‌ام.پی‌نوشت۲:‌ همان‌طور که گفتم این‌جا از آن‌جاهایی بود که لذت کار کردن درش بی‌حد است. جایی که به تو اعتماد دارند و ریش و قیچی دست خودت است. باید چندباره تشکر کرد از گروه دبیران انجمن میراث‌فرهنگی گراش و کسی که این خانه را در اختیار انجمن قرار داده.پی‌نوشت۳: امیدوارم چند روز بعد این عکس‌ها خاطره نشود و نگوییم «خانه‌ای که بود». امیدوارم این خانه بماند برای نسل‌ها.در مدیوم بخوانید: http://bit.ly/2uye3CN امین نوبهار امین نوبهار Sun, 31 Mar 2019 04:36:06 +0430