https://virgool.io/feed/@ayateeshraq مرکز چاپ و نشر کتب تفسیری، اخلاقی، فلسفی و عرفانی fa 2026-06-10 15:10:03 https://files.virgool.io/upload/users/77649/avatar/kTkdty.png?height=120&width=120 https://virgool.io/@ayateeshraq https://virgool.io/@ayateeshraq/%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%B5%D8%AF-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D9%86%D8%9B-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%88%D8%AD%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%AA-%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%B3%D9%84%D9%88%DA%A9-%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-oysieh89cdl9 کتاب مقاصد المسترشدین تألیف یکی از علمای گمنام شیعه، جناب سید مهدی بن محمد تقی طباطبایی (ره) می‌باشد.برای شناخت ایشان به منابع مختلفی مثل الذریعه، اعیان الشیعه، تاریخ حکما و عرفا،‌ریحانة الأدب، طرائق الحقائق و… مراجعه کردیم؛ اما مطلبی نیافتیم. تنها مرحوم آقابزرگ تهرانی در الذریعه به اطلاعات بسیار اندک مقدمه مقاصد المسترشدین اکتفا کرده است.صفحه خرید کتاب: مقاصد المسترشدیناز فحوای کتاب و علایق و سلایق فلسفی و عرفانی مؤلف محترم و همچنین از فارسی نویسی و ادبیات فارسی فاخری که در بخشهایی از کتاب به کار رفته، چنین برمی آید که ایشان یک عالم ایرانی و فارسی زبان بوده اند که به ظنّ غالب در تهران یا اصفهان یا سبزوار تحصیل کرده اند؛ چرا که در زمان حیات ایشان، مرکز علوم عقلی و عرفانی غالباً در این سه شهر بوده است.طبق آنچه در پایان کتاب مرقوم شده، مقاصد المسترشدین در سال ۱۳۳۰ ه.ق. تألیف شده است.مقاصد المسترشدین (سید مهدی بن محمد تقی الطباطبائی)مؤلّف دانشمند، براساس آموزه‌های قرآن، روایات، عرفان و حکمت، مسائل مهمی را پیرامون توحید، نبوت، ولایت، خلافت، سلوک الی الله و مراتب سیر مورد بحث و بررسی عالمانه قرار داده است.مقاصد المسترشدین از جمله کتبی است که ردّ پای عمیق آموزه‌ها و سنّت‌های فلسفی و عرفانی مشّاء، اشراق، حکمت متعالیه و حکمت عملی در ‌آن به چشم می‌خورد، علاوه بر آن، این کتاب مبتنی بر آموزه‌های قرآنی و کلمات اهلبیت عصمت و طهارت (ع) می‌باشد.چرا که به باور بزرگان اهل حکمت و عرفان، هیچ گاه «قرآن، عرفان و برهان» از یکدیگر جدایی ندارند. چنان که در حکمت صدرایی، ‌قرآن و کلمات اهلبیت (ع) بنیادی‌ترین و محوری‌ترین بخش اندیشه‌ها و نظرات این فیلسوف و عارف بزرگ را شکل می‌دهد.صفحه خرید کتاب: مقاصد المسترشدینمؤلّف گرانقدر مقاصد المسترشدین در این اثر نفیس، مکرّر از آثار حکیمان و عارفان بزرگ جهان اسلام همچون جناب فارابی، شیخ الرئیس ابن سینا، شیخ اشراق، ابن عربی، مولوی، خواجه نصیر، ملاصدرا، ملّا محسن فیض کاشانی و سرانجام مرحوم حاجی سبزواری رحمة الله علیهم اجمعین استفاده کرده است.سبک تألیف کتاب، انتخاب مطالب دقیق و وزین و چینش و تبیین آنها از سوی مؤلف، نشانگر جامعیت و تسلط ایشان بر مبانی حکمت و عرفان و آشنایی عمیق با کلمات اهل بیت عصمت و طهارت (ع) می‌باشد. https://ayateeshraq.com/pacwkکتاب حاضر شامل چهار بخش می‌باشد:در بخش اول مباحث علم، حکمت و معرفت، و ارزش عالم، حکیم و عارف مورد بحث قرار گرفته است. در همین بخش، مؤلف به طریق اشراقیون شرط رسیدن به لُبّ حکمت و معرفت را پایبندی به شریعت، تصفیه باطن و تهذیب نفس از اخلاق و خیالات ذمیمه می‌داند.بخش دوم این کتاب عمدتاً به مباحث الهیات بمعنی الأخص و توحید اختصاص یافته است. گرچه به اقتضای بحث و جهت تفهیم بعضی مطالب، پاره‌ای از مباحث الهیّات بمعنی الأعم نیز مورد توجّه قرار دارد، اما لُبّ بحث و نتیجة آن درباره اموری مثل وجود و بساطت و صرافت آن، مراتب وجود در قوس نزول، معیّت حق با موجودات، توحید تنزیهی و تشبیهی، مباحثی پیرامون تجرد نفس، اصالت و وحدت وجود، فنای موجودات در قوس صعود، ظاهر، ظهور و مظهر، توحید ذاتی، صفاتی، اسمائی و افعالی، تجدد امثالی، قیومیت و احاطة حق نسبت به عالم، حضرات خمس و … می‌باشد.در بخش سوم، موضوعاتی پیرامون انسان و خلافت الهی مطرح شده است. به مناسبت مباحث مهم انسان شناسی عرفانی، انسان کامل و مظهریت اسماء الهی، نبوت، ولایت و خلافت، حقیقت محمدیه (ص) مطرح و مورد بررسی قرار گرفته است.بخش چهارم اختصاص به سلوک عملی و سیر الی الله دارد. مؤلف در این بخش طریق معرفت خداوند سبحان، مراتب معرفت، توحید عملی و مراتب آن، سیر الی الله و مراتب و شرایط و لوازم آن را بنابر ترتیب کتاب اوصاف الاشراف از مرتبة ایمان تا نهایت حرکت و سلوک که فنای فی الله است بیان فرموده‌اند و در ادامه اعمالی که مقرب به سوی خداوند هستند و همچنین مطالبی پیرامون ذکر، خلوت، دعا و حقیقت و مراتب آن، اسم اعظم و … مطرح شده است.کتاب مقاصد المسترشدین، اثر سید مهدی بن محمد تقی الطباطبائی با مقدمه جواد خرمیان و به همت انتشارات آیت اشراق به چاپ رسیده است.علاقه مندان جهت دسترسی و خرید کتاب مقاصد المسترشدین می‌توانند به سایت فروشگاه اینترنتی انتشارات آیت اشراق به آدرس ayateeshraq.com یا به لینک زیر مراجعه فرمایند: https://ayateeshraq.com/pacwk انتشارات آیت اشراق انتشارات آیت اشراق Thu, 12 Dec 2019 00:16:53 +0330 https://virgool.io/@ayateeshraq/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%A7%D8%B5%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%A3%D9%84%DB%8C%D9%81-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%84-%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D9%84%DB%8C-fsffl3ntzptb در این کتاب اساس کار، بر روی گلشن راز شیخ محمود شبستری است و اصطلاحات عرفانی بر اساس چهار کتب دیگر یعنی رساله قشیریه، کشف المحجوب، کیمیای سعادت و مرصاد العباد شرح شده است.ای عزیز، بدان که معرفت سر حد ولایت است. که برای پای نهادن در وادی معرفت و حرکت به سوی قله قاف قربت و معرفت ولایت، باید با اصطلاحات عرفانی آشنا بود و گر نه فهم درک مطالب عرفانی غیر ممکن می‌نماید. چون صاحب هر مکتبی کلید واژه‌های مختص مکتب خود را دارد.همانطور که هر علمی اصطلاحات مخصوص به خود دارد، مثلاً : علم نحو (مبتدا و خبر، فاعل و مفعول و …) علم صرف (اجوف و ناقص و …) علم کلام (حادث و قدیم و …) علم فلسفه (وجود و ماهیت و …) صد البته عرفان نیز از این قاعده مستثنی نیست و دارای اصطلاحات خاص مربوط به خود است مانند: هیبت و انس، وقت و حال، تلوین و تمکین و …صفحه خرید کتاب: شرح اصطلاحات عرفانیناگفته پیداست که ظهور اصطلاحات در هر علمی گاه جهت فهم و انتقال سریع مفاهیم در میان کسانی که اهل آن علم هستند و یا گاهی جهت دورنگهداشتن از نا اهلان و دخالتشان در آن علم است.رواج تصوف و پیدایش مکتب‌های صوفیه در طی چهار قرن در جهان اسلام، ظهور انبوهی از تعبیرات و اصطلاحات را در برداشت که در آثار یا سخنان نقل شده از عرفا، پراکنده بود. صوفیان یا شاعران صوفی را باید نخستین گرد آورندگان اصطلاحات تصوف، به حساب آورد.برای ادراک عمیق معانی متون متصوفه، ابتدا بایستی مفاهیم اصطلاحات مندرج در آن ها را فهمید. فرهنگ‌های مصطلحات عرفانی عرفا در فهم و تبیین این متون نقش اساسی و حیاتی دارند. این فرهنگ ها راه پر فراز و نشیبی را طی نموده‌‎اند تا این که به شکل امروزی در آمده‌اند.از روزگاران گذشته کتب بسیاری باقی مانده است که عنوان فرهنگ را ندارند، ولی دارای فواید فراوانی همچون فرهنگ ها هستند. مانند: صد میدان، منازل السائرین خواجه عبدالله انصاری و … ، برخی دیگر از کتب برای تبیین و تشریح اصطلاحات عرفانی تألیف شده‌اند که در این میان می توان به شرح اصطلاحات صوفیه عبدالرزاق کاشانی، اصطلاحات صوفیه ابن عربی، رشف الالحاظ و … اشاره کرد. در برخی دیگر از کتب صوفیه به بخش هایی برخورد می کنیم که به تشریح اصطلاحات عرفانی عارفان اختصاص یافته است اللمع فی التصوف از سراج طوسی، رساله قشیریه از ابوالقاسم قشیری، کشف المحجوب از هجویری غزنوی، کیمیای سعادت تألیف غزالی از این دسته کتاب‌هاست.از قرن چهارم هجری تا هفتم هجری عارفانی چون قشیری، هجویری، غزالی، نجم رازی و شیخ محمود شبستری پا به عرصه ی هستی نهادند و سبب خلق آثار عرفانی بزرگ و ارزشمندی چون، رساله ی قشیریه، کشف المحجوب، کیمیای سعادت، مرصادالعباد و گلشن راز شدند که هر یک از این آثار به نوبه ی خود دارای ارزش و اعتبار والایی در قلمرو عرفان و همچنین حاوی اصطلاحات و مباحث عرفانی هستند و پس از قرن ها هنوز هم در نظر بزرگان علم و ادب حائز اهمیّت‌اند.در این کتاب اساس کار، بر روی گلشن راز شیخ محمود شبستری است و اصطلاحات عرفانی بر اساس چهار کتب دیگر یعنی رساله قشیریه، کشف المحجوب، کیمیای سعادت و مرصادالعباد شرح شده است. در ابتدا ابیاتی را که دارای اصطلاحات عرفانی است، از کتاب ارزشمند «مفاتیح الاعجاز فی شرح گلشن راز»، که شمس الدین محمد لاهیجی شارح آن بوده است، استخراج نموده و در ذیل هر بیتی، شماره بیت و صفحه آن ذکر شده است. اگر لاهیجی راجع به اصطلاحی، توضیحی بیان کرده آن را در زیر بیت و اصطلاح مورد نظر ذکر نموده و سپس به ترتیب زمانی، اصطلاحات مورد نظر را از چهار متن عرفانی دیگر از قبیل رساله قشیریه، کشف المحجوب، کیمیای سعادت و مرصادالعباد شرح داده شده است، و اگر در این کتب نیز مطلبی مربوط به اصطلاحی بیان نشده بود، از منابع دست اول – به خصوص فرهنگ های عرفانی- و منابع دست دوم استفاده شده است. در پایان هر اصطلاح عرفانی نیز، اگر تفاوتی میان دیدگاه های عرفا وجود داشته ذکر شده است.صفحه خرید کتاب: شرح اصطلاحات عرفانیدر نگارش این کتاب از آثار ارزنده عرفا کمال استفاده شده است هر چند که به دلیل ذوقی بودن تعریف این اصطلاحات گاه در ظاهر مابین بیانات عرفا در تعریف یک اصطلاح تناقض به چشم می‌خورد؛ اما با اندکی دقت و تأمل این پارادکس‌ها، در نهایت قابل جمع و ناشی از نظرگاه آنان بوده است که گاه کلی و گاه جزئی و گاه احوالات شخصی خود آنها بوده است؛ اگر چه در ظاهر متفاوت، ولی در باطن دارای یک معنای واحد است و این اتحاد مربوط به مظروف است که باطن عرفا را باهم متحد نموده که جان شیران خدا با هم متحد است.علاقه مندان جهت دسترسی و خرید کتاب شرح اصطلاحات عرفانی می‌توانند به سایت فروشگاه اینترنتی انتشارات آیت اشراق و به آدرس زیر مراجعه کنند: https://ayateeshraq.com/pab4f انتشارات آیت اشراق انتشارات آیت اشراق Sun, 03 Nov 2019 23:35:20 +0330 https://virgool.io/@ayateeshraq/%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B5%D8%AF-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C-lhw4fnevvukx کتاب حاضر، شرح رساله صد میدان عارف شهیر خواجه عبدالله انصاری است که از زیباترین رساله‌های سیر و سلوک بوده و در آن احوال سالک از آغاز تا وصال تام، به زبانی اختصاری بیان شده است.شرح رساله صد میدان خواجه عبدالله انصاریخواجه عبدالله انصاری از اعقاب ابوایوب انصاری است که صحابهٔ پیغمبر بود. مادرش از مردم بلخ بود و عبدالله خود در هرات متولد شد و از کودکی زبانی گویا و طبعی توانا داشت، چنانکه شعر فارسی و عربی را نیکو می‌سرود و در جوانی در علوم ادبی و دینی و حفظ اشعار عرب مشهور بود و مخصوصاً در حدیث قوی بود و امالی بسیار داشت و در فقه، روش امام حنبل را پیروی می‌کرد.وی در تصوف از استادان زیادی تعلیم گرفت و دو بار به دیدار شیخ ابوالحسن خرقانی شتافت که این دیدارها تأثیر زیادی در روحیات و منش وی داشته ‌است. محل اقامتش بیشتر در هرات بود و در آنجا تا پایان زندگانی به تعلیم و ارشاد اشتغال داشت.صفحه خرید: شرح رساله صد میدان خواجه عبدالله انصاریخواجه عبدالله انصاری در سال ۴۱۷ ه‍.ق در سن ۲۱ سالگی برای تکمیل تحصیلات به نیشابور رفت. سپس به طوس و بسطام سفر کرد و به سماع و ضبط حدیث همت گماشت.در سال ۴۲۳ ه‍.ق عازم سفر حج شد و بر سر راه مکه، در بغداد توقف کرد تا مجلس درس ابومحمد خلال بغدادی را درک کند. در بازگشت از سفر حج به زیارت ابوالحسن خرقانی، صوفی نامور نایل شد.انصاری شعر می‌سرود ولیکن بیشتر شهرت وی به جهت رسالات و کتب مشهوری است که تألیف کرده ‌است و از آن جمله ‌است ترجمهٔ املاء طبقات‌الصوفیة سلمی به لهجهٔ هروی و تفسیر قرآن که اساس کار میبدی در تألیف کشف‌الاسرار قرار گرفته ‌است. از رسائل منثور او که به نثر مسجع نوشته است: مناجات‌نامه، نصایح، زادالعارفین، کنزالسالکین، قلندرنامه، محبت‌نامه، هفت‌حصار، رسالهٔ دل و جان، رسالهٔ واردات و الهی‌نامه را می‌توان نام برد.خواجه در راه طریقت، پیرو شیخ ابوالحسن خرقانی بود. خواجه همچون حسین بن منصور حلاج، شوریده بود و این شوریدگی بیش از هر چیز در مناجات‌های خواجه عبدالله انصاری مشهود است و آثارش مشحون از مواعظ و نصایح است. مسلک او بعدها مورد استفادهٔ سعدی واقع گشت؛ گلستان سعدی و بهارستان جامی محصول، همین نوع سبک است. عقاید و افکار خواجه را می‌توان در منازل السائرین مطالعه نمود. او حافظه‌ای قوی داشت و گویند سی هزار حدیث حفظ بوده است.وی با وجود اینکه استاد علوم اسلامی مانند تفسیر، حدیث، اصول و عقاید بود، با علم کلام و اهل آن مخالف بود و قرآن را یگانه دلیل و مرشد مؤمن می‌شمرد که می‌تواند او را به توحید حقیقی رهنمون شود.هم استاد شریعت بود و هم پیر طریقت. در حالی که فقیه ضد بدعت بود، در زندان پوشنگ، عشق عرفانی وجود او را تسخیر کرد.خواجه در تقوا و عبادت و مراقبت و ریاضت و حفظ حقوق دیگران، در عصر خود بی‌مثال و بی‌نظیر بود. به آنچه می‌گفت عمل می‌نمود. عارف و خداشناس بود. ارادتمندانش، با این فضایل ملكوتی و انسانی و عرفانی او، چون پروانه به دور شمع وجودش می‌گشتند و از محضرش كسب فیض می‌نمودند.نابینائی هر دو چشم خواجه در سن هفتاد سالگی، برای وی که عمری به آموزش و آموختن خو کرده بود بسیار گران آمد، اما همچنان به فعالیت ارشاد شاگردان ادامه می‌داد و مطالب را به آنها املاء می‌نمود.شرح رساله صد میدان خواجه عبدالله انصاریخواجه عبدالله انصاری بعد از یک عمر آموزش، بحث و ارشاد و پس از تحمل چندین نوبت تبعید و حبس، عاقبت در سحرگاه جمعه ۲۲ ذی الحجة سال ۴۸۱ ه.ق در سن هشتاد و پنج سالگی دنیا را وداع گفت.تألیفات خواجه عبدالله انصاری:طبقات الصوفیة؛منازل السائرین؛کنز السالکین؛رسایل؛نصایح؛الهی‌نامه؛ذم الکلام؛زاد العارفین؛مناجات‌نامه؛رسالهٔ دل و جان؛صد میدان؛مناقب اهل الآثار؛رسالهٔ واردات؛هفت حصار؛قلندرنامه؛محبت‌نامهبر همه آشکار است نخستین حالتی که بر سالک عارض می‌شود، یقظه است که رسول اکرم (ص) فرموده: مردم در خوابند و زمانی که از دنیا رفتند بیدار می‌شوند.هر انسان عادی در طول زندگی، چندین بار حالت یقظه بر او عارض می‌شود، اما متأسفانه غالب آنها پس از مدتی کوتاه دوباره به خواب می‌روند. ولی چنانچه یقظه دوام پیدا کند قطعاً به دنبال آن، حالت طلب حاصل می‌گردد که خطرناک‌ترین حالت است؛ به دلیل اینکه هم در این میدان است که سالک به دنبال مرشد (ولی، امام، شیخ، استاد معنوی) می‌گردد و چنانچه صبر پیشه نکند و کار را به قاضی‌الحاجات و کافی‌المهمات نسپارد و بخواهد از عقل ظاهری خود جهت تشخیص استفاده کند، حتماً شکار دکانداران و مدعیان دروغین می‌شود؛ بلکه صحیح آن است که در طلب خویش، درنگ کند و منتظر بماند تا در رؤیای صادقه، قبلهٔ دل را به او معرفی کنند، و پس از معرفی از عالم غیب است که توبه و ارادت آغاز می‌گردد و مراحل سیر و سلوک زیر نظر پیر آگاه طی می‌کند.رسالهٔ نفیس «صد میدان» خواجه عبدالله انصاری، از زیباترین رساله‌های سیر و سلوک است که احوال سالک از آغاز تا وصال تام، به زبانی اختصاری و نیازمند شرح، بیان شده است.صفحه خرید: شرح رساله صد میدان خواجه عبدالله انصاریشاید در گذر زمان، ناسخ‌های این رساله بعضی از میدان‌ها را پس و پیش نموده باشند؛ به دلیل اینکه هر سالکی می‌داند که میدان نخست یقظه است و سپس طلب و آنگاه توبه، امثال این تقدم و تأخر در میدان‌های دیگر نیز مشاهده می‌شود، هر چند که هر عارف سالکی شرح حال خود در مسیر رسیدن و اتحاد با دوست را با زبان خود بیان می‌کند و مصداق «عبارتنا شتّی و حسنک واحد …» است؛ بدین معنا که تفاوت‌ها در تعبیر است نه در اصل احوال.شرح پیش رو تلاشی است تا شاید این رساله بهتر فهمیده شود، لذا روش کار چنین بوده که هر میدان نخست با نقل اصل متن آغاز شده و سپس به معنای آن لغت در لغت‌نامه‌های معروف مراجعه شده است و بعد از آن، آیات قرآنی که به نظر می‌رسید به گوشه‌هایی از آن میدان اشاراتی دارد همراه با ترجمهٔ آن آورده شده است، سپس در عالم حدیث به دنبال بر شمردن احادیث مرتبط بوده و همراه با ترجمه، به دنبال آیات ذکر شده است و بعد از آن، به کتاب‌های اخلاقی از قبیل کیمیای سعادت و معراج السعادة، مراجعه نموده و مطالبی که نزدیک‌ترین معنا به موضوع داشته‌اند آورده شده است. سپس مطالبی که به نظر می‌رسید در شرح میدان مؤثر است، تحت عنوان «نکته» ذکر گردیده است.علاقه مندان برای دسترسی به شرح رساله صد میدان خواجه عبدالله انصاری می‌توانند به سایت انتشارات آیت اشراق به آدرس ayateeshraq.com مراجعه کنند یا به لینک زیر مراجعه فرمایند:https://ayateeshraq.com/pab4s انتشارات آیت اشراق انتشارات آیت اشراق Fri, 18 Oct 2019 20:26:03 +0330 https://virgool.io/@ayateeshraq/%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D9%88-%D9%85%D8%AA%D9%86-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%A9-%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D8%B7%D8%A8%D8%A7%DB%8C%DB%8C-wmksp2dxdwqi یکی از آثار نفیس و کم نظیر علامه طباطبائی رسالة الولایة است که در عین اختصار و ایجاز مطالب محوری را مطرح ساخته و از رازهای نهفته دین پرده برداشته است. این رساله ارزنده شاهکار علامه طباطبائی است؛ چنانکه آیت اللَّه جوادی آملی آن را (بهترین اثر) ایشان دانسته و آیت اللَّه حسن زاده آملی فرمود: مأدبه‌ای آسمانی آراسته برای نفوس مستعده به نور ولایت است.مؤلف در این رساله از ( ولایة اللَّه) و ( ولی اللَّه) شدن گفته است و کمال حقیقی انسان را در سایه پذیرش ولایت الهی امکان پذیر دانسته؛ یعنی انسان در ذات خدا فانی و در بقاء او باقی شود و چنین کسی لایق عنوان (ولی الله) می‌گردد. اما چه مراحلی را باید سپری نماید تا به آن ( فنای ذاتی) برسد و ولی اللَّه به شمار آید؟ علامه طباطبایی در پنج فصل طریق وصول به آن مقام رفیع را بیان فرموده است. شایان ذکر است که از علل پر جاذبه و دلنشین بودن این رساله، این است که خود مؤلف این مراحل را طی کرده و در واقع حالات و مشاهدات خود را به عنوان یک (سفرنامه عرفانی) گزارش نموده است.طریق عرفان (ترجمه، شرح و متن رسالة الولایة علامه طباطبایی)مؤلف محترم در فصل اول برای ظاهر دین باطنی را اثبات کرده و دلائل عقلی و نقلی را در این خصوص به کار گرفته است و تأکید نموده که در دو منبع اصیل قرآن و سنت، معارف و رازها و علوم سری نهفته است که از دسترس ما مخفی مانده و کسی جز خداوند متعال یا شخصی که خدا بخواهد و بپسندد، دیگری از آن مطالب اسرارآمیز اطلاعی ندارد و کتاب الهی سرشار از چنین مطالبی است و بهترین مؤید برای این مسأله، وجود اصحاب اسرار برای پیامبر صلی اللَّه علیه وآله و ائمه اطهار علیهم السلام است که بعضی از مسائل را فقط در اختیار آنها قرار می‌دادند؛ چنانکه امام صادق علیه السلام احادیثی را برای جابر بیان کردند و آنگاه فرمود: (اگر این احادیث را بر ملا سازی، پس لعنت خدا و ملائکه و همه مردم بر تو باد!).صفحه خرید طریق عرفان (ترجمه، شرح و متن رسالة الولایة علامه طباطبایی)در فصل دوم برای روشن شدن کیفیت و نوع اسرار و حقایق دین به بیان ارتباط عالم ماده و عالم مثال و عالم عقل با یکدیگر پرداخته و خصوصیات هر یک از آن عوالم را به اختصار آورده است و چگونگی رهایی انسان از عوالم ماده و توجه به ماورای ماده را بیان فرمود است و اینکه چه عوالمی را پشت سر گذاشته و چه عوالمی را در پیش رو دارد.در فصول سوم راهیابی به باطن عالم و اسرار غیب و ارتباط با ماوراء طبیعت را برای همگان امکان پذیر دانسته و آن را منحصر به انبیاء الهی نساخته است و تاکید کرده که انسان می‌تواند با انقطاع از دنیا به اسرار عالم و باطن این نشئه ماده راه یابد و آن را مشاهده کند حتی در همین نشئه برای اولیاء اللَّه، لقاء اللَّه امکان پذیر است و آیات و روایات رؤیت در این خصوص بهترین گواه می‌باشد.در فصل چهارم طریق وصول و دستیابی به شهود حقایق و لقاء اللَّه را بیان فرمود و یگانه طریق آن را، طریق معرفت نفس دانسته که موجب پیدایش معرفت حقیقی می‌گردد و سالک در سایه آن به فنای ذاتی دست می‌یابد و توجیه ذاتی را با تمام وجود احساس می کند. مؤلف ۲۲ حدیث از امام علی علیه السلام درباره معرفت نفس و اهمیت آن ذکر کرده است. در همین فصل است که علامه طباطبائی پس از اقامه برهان عقلی می فرماید: این برهان از مواهب الهی است که مخصوص به این رساله می‌باشد و جای دیگری مطرح نشده است و خدا را بر این عنایت سپاسگزارم.در فصل پنجم که آخرین فصل کتاب است، مؤلف محترم تصریح می‌کند که این فصل توضیح گونه‌ای است برای مطالب فصل دوم وبا استفاده از آیات قرآنی اثبات می‌کند که از خصوصیات و مقامات اولیاء کسی جز پروردگارشان آگاه نیست و بر آن احاطه ای ندارد و این افتخار برای آنان بس است که ولایت امر اولیاء اللَّه را خداوند به عهده گرفته و مربی و بشارتگرشان نیز خداوند سبحان است و هو الولیّ الحمید و انسان در این مرحله از ( اعتماد به نفس) می‌رهد و فقط ( اعتماد به خدا) در او جلوه می‌نماید.طریق عرفان (ترجمه، شرح و متن رسالة الولایة علامه طباطبایی)برای آشنایی هرچه بیشتر با رساله ارزنده الولایة و اهمیت آن، فرمایشات آیت اللَّه جوادی آملی را در اینجا می‌آورم:ایشان بیش از هر چیز به مسأله ولایت اهمیت می‌دادند. معنای و لایت آن است که انسان به جایی برسد که عالم و آدم را تحت تدبیر خدای سبحان ببیند ولا غیر. انسانی که از خود فانی است، تحت ولایت خداست، انسانی که از خود استقلال و اختیار و اراده نشان می‌دهد، هرگز تحت ولایت خدا نخواهد بود. انسان، هنگامی به مقام ولایت می‌رسد و از اولیای خاص الهی به شمار می‌آید که از خود اراده استقلالی نشان ندهد و این متفرع است بر اینکه خود را نبیند و اوصاف و افعال خود را نیز نبیند. نه تنها وصف، فعل، حال و ذات خود را نبیند؛ لذا نه به خود متکی باشد و نه به دیگران. آنگاه است که می تواند بگوید: ان ولیّی اللَّه الذی نزل الکتاب و هو یتولّی الصالحین، چنانچه رسول خدا – علیه آلاف التحیه و الثناء – فرموده است این ولایت که انسان در تحت تدبیر خدای سبحان باشد و ذات و صفت و فعل او را خدای سبحان تدبیر کند و لا غیر، مخصوص انبیای الهی نیست، رسالت و نبوت امر اختصاصی است ؛ اما ولایت امری است عام. در ولایت برای ابد به روی انسانها گشوده است.صفحه خرید طریق عرفان (ترجمه، شرح و متن رسالة الولایة علامه طباطبایی)مقام نبوت و همچنین رسالت از مواهب خاصه است که اللَّه اعلم حیث یجعل رسالته، اما راه تهذیب نفس که انسان را زیر پوشش ولایت حق ببرد و موجب شود مستقیماً از سرپرستی خدای سبحان مدد بگیرد، به روی همگان باز است… مشاهده اسرار عالم مخصوص انبیا نیست، دیگران هم می توانند به این مقام برسند ؛ با این تفاوت که انبیا، قویتر و بیشتر می بینند و شاگردان آنها کمتر ؛ ولی این چنین نیست که پی بردن به اسرار غیب منحصراً مخصوص انبیا باشد و دیگران راهی به آن نداشته باشند. چون هیچ نعمتی بهتر از این نیست که انسان در تحت ولایت و سر پرستی خدای سبحان باشد ؛ بنابراین باید راه رسیدن به این نعمت را هم جستجو کرد و قرآن کریم راه را به انسان‌ها نشان داده است.مرحوم علامه طباطبایی چون خود همانند بعضی از اساتید خاص خویش سالک این طریقت و راهی این راه بود ؛ لذا توانست سفر نامه‌ای بنویسد که همان رساله ولایت است. زندگینامه طوری است که در متن تاریخ می گذرد، سفر نامه آن است که سیر من الخلق الی الحق را بازگو کند و این انسان تا نرفت و راه را از نزدیک نپیمود، توان گویایی ندارد، همچنان که آنها که رفته‌اند توفیق باز گو کردن برای دیگران، نصیب همه آنها نشد، یا بعضی نخواستند بگویند ؛ ولی مرحوم علامه از تعداد علمای راهی این راه بود که به مقدار اینکه راه را طی کرد توانست برای دیگران باز گو کند، یعنی مشهود را مبرهن کند. آن توانایی در مرحوم علامه بود که حضور را حصول و مشهود را مفهوم و عرفان را برهان کند ؛ به قلم بیاورد و بتواند آنچه را یافت مستدل کند.مترجم با بهره بردن از درس‏‌های فلسفه و عرفان آیت الله جوادی آملی و آیت الله ممدوحی توانسته است که به خوبی از عهده ترجمه و شرح این متن کوتاه اما سنگین برآید.علامه سید محمد حسین طباطبایی، صاحب تفسیر شریف المیزانAllamah Sayyed Muhammad Husayn Tabatabai is one of the greatest and the most original thinkers of the contemporary Muslim world. He was a prolific writer and an inspiring teacher who devoted the whole of his life to Islamic studies. His interests were varied and the scope of his learning was vast. His books number about forty-four, three of which are collections of his articles on various aspects of Islam and the Qur’an.His major contributions are in the fields of tafsir, philosophy and history of the Shi’ah faith. In philosophy the most important of his works is “The Principles of Philosophy and the Method of Realism”, which has been published in five volumes with explanatory notes and commentary of Martyr Murtadha Mutahhari. It deals with the Islamic outlook of the world, which is not only opposed to idealism that negates the reality of the corporeal world, but is also opposed to the materialistic conception of the world, which reduces all reality to ambiguous materialistic myths and fabrications. The point is established that while the Islamic world-outlook is realistic, both the idealistic and materialistic outlooks are unrealistic. His other major philosophical work is a voluminous commentary of Al-Asfar Al-Arba’ah, the magnum opus of Mulla Sadra, the last of the great Muslim thinkers of the medieval age. Besides these, he wrote extensively on philosophical issues. His humanist approach is underlined by his three books on man – before the world, in this world and after this world. His philosophy is overloaded with sociological treatment of human problems. His two other works, Bidayat Al-Hikmah and Nihayat Al-Hikmah, are considered among works of a high order in Muslim philosophy.علاقه مندان جهت دسترسی و خرید کتاب طریق عرفان (ترجمه، شرح و متن رسالة الولایة علامه طباطبایی) می‌توانند به سایت فروشگاه اینترنتی انتشارات آیت اشراق مراجعه یا از طریق لینک زیر اقدام فرمایند: https://ayateeshraq.com/paapo انتشارات آیت اشراق انتشارات آیت اشراق Sat, 12 Oct 2019 23:59:50 +0330 https://virgool.io/@ayateeshraq/%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%B3-%D9%86%D9%85%D8%B7-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D9%87%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%A7%D8%B4%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D9%86%D8%A8%DB%8C%D9%87%D8%A7%D8%AA-%DB%B1%DB%B1-%D8%AC%D9%84%D8%AF-idhoedc2izl4 شرح کتاب اشارات و تنبیهات ابن سینا از مهم‌ترین کتاب‏های فلسفی دنیای اسلام است که از دیرباز تاکنون در حوزه‌‏های علمی‏ تدریس می‏‌شده است.کتاب اشارات، یک  دوره فشرده منطق و فلسفه از طبیعیات و مباحث نفس و الهیات و بسیاری از مسائل عرفانی در قالب استدلال و برهان است و شروح متعددی بر آن نگاشته شده است.شرح ابوالبرکات بغدادی و فخر الدین رازی از معروفترین شروح است. خواجه نصیر الدین طوسی نیز شرح جامعی بر این کتاب گرانسنگ نوشته که نسبت به دیگر شروح از اهمیت‏ بیشتری برخوردار است. خواجه در این شرح، ضمن جواب دادن به برخی از اشکالات بعضی از شارحین، مراد و مقصود ماتن را به نحوی شایسته توضیح و تشریح نموده که البته چنین کار بزرگی فقط از همچو بزرگی برمی‌‏آمد. شخصیت جامعی که در عموم رشته‏‌های علمی‏ در زمان خود همتایی نداشت.شرح خواجه بر اشارات به عنوان کتاب درسی در حوزه‌‏های علوم دینی و معرفتی از گذشته تا به امروز مطرح است و از جمله کسانی که در این دوران متصدی و متکفل تدریس این کتاب است، علامه حسن‌‏زاده آملی است که خود مجتهد و متخصص در عموم رشته‌‏های علوم متداول در حوزه‌‏های علمیه قدیم و جدید (فقه، طب، ریاضی، جفر، اعداد، فلسفه، عرفان، و…) می‌‏باشند و وارث اندیشه‏‌های علمی‏ و عرفانی علمایی چون علامه شعرانی، علامه فاضل تونی، علامه طباطبایی، حکیم الهی قمشه‌‏ای هستند.کتاب حاضر، شرح کتاب خواجه نصیرالدین است که در کلاس‏‌های درس علامه حسن‏‌زاده آملی تدریس شده و توسط شاگردان ایشان بازنویسی شده است.دروس نمط اول الی دهم شرح اشارات و تنبیهات (۱۱ جلد)ابن سینا در نمط اول و دوم (فی الطبیعیات) اصول و مهمات مسائل طبیعی را که دوازده مساله است، عنوان می‏‌کند و می‏‌گوید: موضوع طبیعیات عبارت است از جسم «من حیث هو ساکن او متحرک». خواجه نصیر در پاسخ به این سوال که چرا ابن سینا ابتدا موضوع طبیعیات را مورد بررسی قرار داده؟ می‌‏نویسد: ارسطو در کتاب خود به نام التعلیم از طبیعیات شروع کرده؛ چون طبیعیات نسبت به ما اَقدم است. ما در دامن طبیعیات بزرگ شده‌‏ایم؛ برای ما محسوسند و ما بهتر آنها را می‌‏شناسیم. انسان با شناخت دقیق طبیعیات می‏تواند مابعد طبیعیات را بهتر بشناسد.دروس نمط اول الی دهم شرح اشارات و تنبیهات (۱۱ جلد)ابن سینا در نمط سوم (فی النفس) بحث‏‌های علمی و عمیقی مطرح کرده که در میان اندیشمندان مسلمان کم نظیر است. مباحث نفس از دیرباز مورد توجه حکما بوده و در این میان، ابن سینا بیش از همه قلم‌فرسایی کرده و بحث‏‌های بدیعی مطرح نموده که بعدها مورد توجه اندیشمندان بسیاری از جمله ملاصدرا و علامه طباطبایی قرار گرفته است.دروس نمط اول الی دهم شرح اشارات و تنبیهات (۱۱ جلد)در نمط چهارم (فی الوجود و علله) مباحث عقلی درباره حقیقت هستی را بر مبنای حکمت مشاء تبیین کرده است. وی به ابتدایی‌ترین بحث جواهر اجسام اطراف خود توجه می‏‌دهد که عبارت از تجوهر اجسام بوده باشد. بعد به جهات و حدود اجسام پرداخته و بعد بحث از جسم و حدود آن به عالم مجردات و نفوس روی آورده که عالم وجود منحصر در عالم جسمانیات نیست و از راه اثبات نفوس مجرد پا به عرصه اثبات وجود واجب نهاده؛ یعنی حالا که خدا را شناختید به صنع و ابداع الهی چشم بگشایید.دروس نمط اول الی دهم شرح اشارات و تنبیهات (۱۱ جلد)ابن سینا در نمط پنجم (فی الصنع و الابداع) موجودات و همه ماسوی الله را بر سه دسته تقسیم می‏‌کند: ۱. موجوداتی که در ایجادشان ابداعی‌‏اند، یعنی به تدریج آفریده نشدند. ۲. مخترعات یعنی مسبوق به ماده بوده بدون مدت هستند. آنها عبارت از اجرام علوی‌اند. ۳. مکوّنات یعنی موجودات مادون فلک قمر. آنها موجودات طبیعی مسبوق به ماده و مدت‌اند. نویسنده این مباحث را که از صنع و ابداع شروع کرده در نمط‏های متفرع بر فعل حق سبحانه و تعالی ادامه می‌‏دهد تا برسد به ارتباط برقرار کردن با او و خواستن دستور قرب عبد به او، یعنی آثار وجودی انسان و مقامات العارفین و اسرار الآیات.دروس نمط اول الی دهم شرح اشارات و تنبیهات (۱۱ جلد)وی در نمط ششم ( فی الغایات و المبادئها) سه موضوع مهم فلسفی را مطرح کرده است: غایات، مبادی غایات و ترتیب وجود موجودات. از دیدگاه شارح، نفس مستعد انسان دارای قوه و استعداد کمال است. آن علت فاعلی که نفس مستعد را از نقص به جانب کمال می‏‌کشاند از جمله قوای باطنی این عالم ماده و از عقول و مفارقات است که خزانه حقیقت این رقیقت عالم ماده می‌‏باشد. این موجود مادی با تحصیل علوم و معارف و ذخیره آن در وعای علم خویش و با تقویت بنیه عقلی خود درصدد فعلیت رساندن قوه و استعداد خویش هست.دروس نمط اول الی دهم شرح اشارات و تنبیهات (۱۱ جلد)ابن سینا در نمط هفتم (فی التّجرید) براهین فلسفی در اثبات تجرد نفس را بیان می‌‏کند و شارح به خوبی از عهده شرح و تبیین این مفاهیم سنگین علمی برمی‌‏آید. شارح در شرح یکی از براهین می‏‌نویسد: در کتب اصیل و درسی ما از همین اشارات … حرف‏‌های خیلی حساب شده و سنگین دارند، لکن از همه پربارتر و کامل‌تر جمله کوتاه و خیلی بلند حضرت علی (ع) است: «کل وعاء یضیق بما … »، برهان به این زیبایی و کاملی و سنگینی و باعظمت که دال بر مقام فوق تجردی نفس است؛ چنین نفسی همیشه به خود آگاه است و چنین موجودی نباید منطبع در ماده باشد.دروس نمط اول الی دهم شرح اشارات و تنبیهات (۱۱ جلد)در نمط هشتم (البهجة و السّعادة) درباره لذات عقلی و سعادتمندی و عشق و ابتهاج بحث کرده است. از دیدگاه شارح، عشق، علّت ایجاد و سرچشمه همه فیوضات است که فیض بخش به عالم امکان است. ابتهاج حق به ذاتش که از آن تعبیر به لذت می‌‏شود، اکمل ابتهاجات علی الاطلاق است. هرچه ادراک اَتمّ و خیریت مدرک اَشدّ باشد، عشق اَشدّ است و ادراک تام نمی‌‏شود مگر با وصول تام و این لذت تامّ و ابتهاج تامّ است.دروس نمط اول الی دهم شرح اشارات و تنبیهات (۱۱ جلد)ابن سینا در نمط نهم (مقامات العارفین) درباره مقامات و معارج و مدارج انسانی بحث می‏‌کند. از دیدگاه علامه حسن‌زاده آملی، فخر رازی حرف خوبی زده است که می‏‌فرماید این باب که نمط نهم باشد، بهترین و مهم‌ترین باب اشارات است. البته نوعا در کتاب‌‏ها وقتی آدم به شرح حال انسان و معرفی کتاب وجود انسان می‌‏رسد، می‌‏بیند اینجا حسابش دیگر است و انسان به دنبال شناخت خویش است. استاد الهی قمشه‌‏ای می‌‏فرمود: زمانی که شیخ مقامات العارفین را می‏‌نوشت در ریاضت و اربعین به سر می‌‏برد.دروس نمط اول الی دهم شرح اشارات و تنبیهات (۱۱ جلد)همچنین در نمط دهم (اسرار الآیات) درباره بروز و ظهور خوارق امور از انسان بحث می‏‌کند که چگونه انسان، توانایی تصرف در ماده کائنات را پیدا می‌‏کند و یا از غیب خبر می‏‌دهد و دیگر شگفتی‌‏ها از وی ظهور و بروز می‌‏نماید. نگاه تیزبین ابن سینا در جستجوی علل حوادث این حقیقت را روشن می‌‏سازد که معجزه و کرامت بر خلاف مجاری طبیعت نیست. بیشترین رویکرد این نمط، اثبات کلی مدعیات کشف و شهودی عارفان است و مخاطب اصلی وی منکرین و مخالفین کشف و شهود و نیز مبتدیان راه سیر و سلوک است.دروس نمط اول الی دهم شرح اشارات و تنبیهات (۱۱ جلد)علاقه مندان برای خرید و دسترسی به دوره 11 جلدی دروس نمط اول الی دهم شرح اشارات و تنبیهات علامه حسن حسن زاده آملی می‌توانند به سایت انتشارات آیت اشراق به آدرس زیر مراجعه کنند.https://ayateeshraq.com/paat5 انتشارات آیت اشراق انتشارات آیت اشراق Tue, 08 Oct 2019 13:55:42 +0330 https://virgool.io/@ayateeshraq/%D8%AF%DB%8C%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D9%85%D8%B5%D8%B1%DB%8C-ruxmnf0ywk0l دیوان سلطان العاشقین ابن فارض مصریعمربن فارض بزرگترين سراينده شعر صوفيانه در ادبيات عربی در چهارم ذی القعده سال ۵۷۶ هـ. در قاهره متولد شد.ابن‌فارض مقدمات علم را نزد پدرش فراگرفت و سپس به استماع حديث از بهاء الدين قاسم ابن عساكر پرداخت و به تصوف روی آورد و به وادی «مستضعفين» در كوه مقطّم رفت و به رياضت و مجاهدت مشغول شد.وی در پی ديداری كه با «شيخ بقال» داشت، پيرو راهنمايی او به حجاز رفت و مدت ۱۵ سال در كوهستان‌های پيرامون مكه به تزكيه پرداخت. سال‌هايی كه ابن‌فارض در اين نواحی به سر برد، در زندگی روحانی و ذوقی او اثرات عميقی بر جای گذاشت.شيخ كمال‌الدين محمد، فرزند ابن‌فارض، در وصف پدر خود گفته است. او مردی بود بلند بالا و خوش سيما و نيكو مشرب. رنگ صورتش به سرخی می‌گراييد و در هنگام وجد و سماع، كه حال بر او چيره می‌شد، زيبايی‌ها و نورانيت چهره‌اش فزونی می‌يافت … هرگاه در مجلسی حاضر می‌شد، سكون و وقار برآن مجلس سايه می‌افكند، بسيار گشاده دست بود ولی برای جمع مال به دنبال اسباب دنيوی نبود.زندگی ابن‌فارض سرشار از نشانه‌های بارز ازگرايش وی به عرفان و تصوف است. از آثار او آن چه در باره‌اش نوشته‌اند نيز به روشنی پيداست كه وی يكی از درخشان‌ترين چهره‌های عرفان اسلامی است.ابن‌فارض در پی تبيين فلسفی نظام هستی نبود. او معتقد بود كه سالك در سير و سلوک خويش به مقام و مرحله‌ای می‌رسد كه از انانيت خود و از جميع خواهش‌های نفسانی تهی می‌شود و در نتيجه به نوعی از هوشياری دست می‌يابد كه در آن، خود را با حق يگانه می‌بيند و محب و محبوب و مشاهد و مشهود يكی می‌شود.ابن‌فارض شاعر ممتازی است كه از يك سو قدرت و استعدادهای شاعری را به كمال داراست و از سوی ديگر احساس و ادراك دينی و عرفانی او در غايت علو و كمال است.وجود اين دو امتياز برجسته موجب شده است كه او لوای شعر روزگار خود را در دوره ركود ادبی بعد از جنگ‌های صليبی بردوش گيرد و بر فراز قله شعر صوفيانه عرب بايستد. چنان كه برخی برای او مقامی نظير مقام جلال‌الدين محمد مولوی در ادبيات فارسی قائل شده‌اند، با نظر به اين كه شعر صوفيانه عربی همتای شعر صوفيانه فارسی نمی‌تواند بود.با اينكه ابن‌فارض مشهورترين شاعر عارف در پهنه ادب عربی است ولی ديوانش از حيث كميّت از حجم زيادی برخوردار نيست. پيداست كه اين شهرت در شعر و شاعری به كيفيت و درونمايه اشعار او برمی‌گردد.دیوان سلطان العاشقین ابن فارض مصری ديوان ابن‌فارض بر خلاف اغلب ديوانهای روزگار او، دارای موضوعات و اغراض مختلف نيست؛ بلكه همه مطالب آن پيرامون يك موضوع دور می‌زند و آن عشق الهی است. گويی كه او هرگز از عريكه عشق فرود نمی‌آيد و به معنای واقعی «سلطان العاشقين» است. در همه ديوان تعبير از يك عاطفه است و آن شوق به حقيقت مطلق الهی است.ابن‌فارض برای بيان و ابراز اين عاطفه جوشان و صادق و ساری و جاری خود از شيوه‌های مختلف بيانی استفاده كرده است و از حداكثر ظرفيت كلمات بهره‌ برده، بطوری كه گاهی شنيدن را به چشم و ديدن را به گوش نسبت می‌دهد و از نظر لفظی در استفاده از آرايه‌های كلامی و صنايع بديعی آن چنان پيش رفته است كه خواننده ژرف‌نگر گمان می‌برد كه او به نهايت رسيده گويی در واژه‌ها ظرفيتی باقی نمانده است كه او از آن استفاده نبرده باشد. در سلوك عرفانی خويش با ايجاد تنوع و فراز و فرودهايي راهبر مخاطب يا مخاطبان خويش است. سخنش توصيه‌ای نيست كه خودش از آن بركنار باشد؛ بلكه جهت پيمودن راه‌های پرپيچ و خم و صعب العبور، خودش به عنوان پيشوايی در پيشاپيش همگان حركت می‌كند و ديگران را به همراهی و پيروی فرا می‌خواند. آن چنان حالات خويش را برای مخاطبان و پيروان بازگو می‌كند كه آنان با تمام وجود او را درك و احساس می‌كنند.اوج معنايی شعر ابن‌فارض در قصيده تائيه كبری جلوه‌گر است. اين قصيده ۷۶۱ بيت است كه حدود نيمی از كارنامه شعری او را در برمی‌گيرد و نمايانگر سلوك معنوی شاعر و معراج نامه او محسوب می‌شود.ابن‌فارض معتقد است آنچه در تائيه به طالبان می‌بخشد از مواهب الهی است كه به وی رسيده است؛ زيرا وجود خويش را از انوار ذات حق روشن می‌يابد و خود را «او» می‌داند.به گفته شيخ علی نوه شاعر، ابن‌فارض را اوقاتی حاصل می‌شد كه در آن نه صدايی می‌شنيد و نه چيزی می‌ديد؛ همچون مرده‌ای از خود بی‌خود می‌افتاد. گاهی ده روز بر او می‌گذشت و پس از آن به خود می‌آمد و ابياتی از تائيه را می‌سرود.با اينكه ديوان ابن‌فارض توسط افراد زيادی به زبان عربی شرح داده شده است و قصيده تائيه كبری علاوه بر شرح عربی، به فارسی نيز ترجمه شده ولی تاكنون كسی همه ديوان را به فارسی سره و امروزی ترجمه نكرده است.مهمترين شروحی كه بر قصيده تائيه كبری موسوم به نظم السلوك و نظم‌الدر نوشته شده است عبارتست از:۱. مشارق الدراری تأليف سعيدالدين فرغانی۲. منتهی المدارك كه ترجمه مشارق الدراری به زبان عربی است و توسط خود مؤلف صورت گرفته است.۳. كشف الوجوه الغرّ لمعانی نظم الدرّ تأليف عزّالدين محمود بن علی كاشانی و …پس از تائيه كبری، مهمترين و مشهورترين قصيده ابن‌فارض، قصيده ميميّه معروف به خمريّه اوست كه در وصف شراب حُبّ الهی است.اشعار ابن‌فارض آبشخوری گوارا برای دوستداران عرفان اسلامی به ويژه اديبان عرصه زبان و ادبيات پارسی و عربی است. كسانی كه در صدد ترجمه آن اشعار برآمده‌اند، گويی چنان محو جذابيّت قصيده تائية كبری شده‌اند كه بقيّه اشعار را رها كرده و تنها به شرح و بسط و ترجمه آن قصيده بسنده كرده‌اند.در اين ترجمه دو نسخه امين الخوری و كرم البستانی مبنا قرار گرفته و بقيه نسخه‌ها در حاشيه است. شيوه كار چنين بوده است كه هر بيت بطور دقيق حركت گذاری شده ، سپس نقش نحوی بعضی از كلمات (غير از قصيده تائيه) ذكر شده و پس از ترجمه واژه‌های دشوار، ترجمه فارسی روان، ساده و دقيق هر بيت نگاشته شده است. جهت اطمينان از حركت گذاری و ترجمه دقيق ابيات، به شرح‌ها و نسخه‌های ديگر ديوان كه در كتابنامه آمده است نظر شده و برخی از اختلاف‌ نظرها در پاورقی آمده است.نظر به اينكه اين ترجمه، برگردان ديوان ابن‌فارض به زبان پارسی است، لازم آمد هيچ بخشی از ديوان فرو گذار نشود، حتّی دو قصيده‌ای كه بيشتر ابياتش از نوه شاعر است؛ چون در بيشتر نسخه‌ها وجود داشته، ترجمه شده است.همه اقشار جامعه مخاطبان اين كتاب هستند. كسانی كه خواستار آنند كه با نمونه‌های بارز شعر عارفانه به زبان عربی آشنا شوند و استفاده برند، دانشجويان محترم همه رشته‌ها به ويژه رشته‌های علوم انسانی، از جمله دانشجويان رشته‌های الهيات و معارف اسلامی، زبان و ادبيات فارسی و عربی می‌توانند از اين ترجمه بهره‌مند شوند و مخاطبان اين كتاب باشند.علاقه مندان برای خرید و دسترسی به کتاب دیوان سلطان العاشقین ابن فارض مصری می‌توانند به سایت انتشارات آیت اشراق به آدرس ayateeshraq.com مراجعه کنند. https://ayateeshraq.com/paad5 انتشارات آیت اشراق انتشارات آیت اشراق Sun, 06 Oct 2019 20:39:20 +0330 https://virgool.io/@ayateeshraq/%D8%B3%D8%B1%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA-%D9%88-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%B5%D8%AF%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D9%87-%D8%AF%D9%88-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B6%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D8%AE%D9%84%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-ugnwxxq5uq5q سرنوشت و آزادی از دیدگاه ملاصدرا (همراه با ترجمه دو رساله القضا و القدر و خلق الأعمال)از دوران گذشته تا عصر حاضر پیوسته مسائل عقلی در حکمت الهی و علم کلام، در مکاتب مختلف شرق و غرب بررسی و به بحث گذاشته شده‌اند. اگرچه هر مکتب عقلی، فلسفی و کلامی برای تحلیل مسائل و موضوعات دینی و الهی با نگاه خاص خود با آنها روبه‌رو می‌شود، ولی در هیچ دوره‌ای تبیین اندیشه‌های دینی بدون توجه به مقولات علمی زمان کامل نخواهد بود. بدین لحاظ در ورود به مسائلی همچون «سرنوشت و آزادی» یا «قضا و قدر و اختیارِ» انسان، علاوه بر ضرورت توجه به تأملات کلامی، فلسفی و عقلیِ گذشته و حال، لازم است با مبانی نظری تفکرات دانشمندان علوم طبیعی دربارﮤ سه مقولۀ خدا، انسان و جهان و دیدگاه‌هایی جدید که در علوم فیزیک، شیمی، زیست، روانشناسی و غیره مطرح گردیده است، با ژرف‌اندیشی مواجه شویم تا از قافلۀ علم واپس نمانیم و با شبهات ناشی از نظریه‌های جدید علمی با شیوه‌ای عقلانی برخورد کنیم. بنابراین در عصر سیطرۀ علم، هر انسان فرهیخته موظف است با زبان علم آشنایی داشته باشد.در میان فلاسفۀ شرق و غرب، ملاصدرا در باب علیت نظریه‌ای دارد که در هیچ یک از مکاتب غربی و شرقی مسبوق به سابقه نیست. نظریۀ بدیع او در این باب که «تشأن» نام دارد، از وحدت وجود و توحید سرچشمه گرفته است و با اختیار انسان هیچ منافاتی ندارد. به نظر نگارنده بدون تبیین توحید و وحدت، تقابل میان ضرورت علی حاکم بر جهان هستی و اختیار و آزادی انسان قابل توجیه منطقی نیست. ملاصدرا در رسائل «القضاء و القدر» و «خلق الأعمال» از رهگذر تبیین همین یگانگی حاکم بر جهان، رابطۀ تناقض‌آمیز آزادی و سرنوشت انسان را روشن کرده است.ملاصدرا با دیدگاهی انتقادی به آرای مختلف کلامی و فلسفی و عرفانی، ضمن گرایش به نظرگاه عرفا سعی کرده است تا بر اساس نظریۀ وحدت و بساطت وجود و اصل تشکیک در مراتب وجود، بنا بر وحدت در کثرت و کثرت در وحدت به مسئلۀ سرنوشت و آزادی انسان به گونه‌ای بپردازد که اشکالات نحله‌های قبلی را با مبانی فلسفی خود برطرف نماید.سخن از آزادی در برابر سرنوشت و اختیار در برابر جبر، منوط به رفتار ارادی انسان‌ است. بدون اختیار نمی‌توان انسان را ملزم به رعایت اصول و دستورات اخلاقی و مسئول اعمال و رفتار خود دانست. با این وصف، تشویق و تنبیه و پاداش و کیفر، مبتنی بر مختار بودن انسان در رفتار ارادی‌اش است. قضا و قدر الهی در مورد افعال غیرارادی انسان و تمام موجودات دیگر اعم از مجرد و مادی، قطعی و از ارکان جهان هستی است. در عین حال اوامر و نواهی الهی دربارﮤ افعال ارادی انسان از باب «تخییر» و «تحذیر» است؛ یعنی انسان با داشتن عقل و شعور، مختار است تا اوامر الهی را انجام دهد یا در برابر آنها نافرمانی کند. اطاعت از اوامر الهی و عصیان در برابر آن، عواقب خاص خود را دارد که لازمۀ اطاعت و عصیان است.از نظر ملاصدرا خداوند دارای اراده و علم ازلی و لایتغیر است که از آن در حکمت به «قضای مطلق و حتمی» تعبیر می‌شود و در قرآن از آن با واژه‌هایی همچون «قلم»، «لوح محفوظ»، «ام الکتاب» و غیر آن یاد شده است. این مرتبه از علم و اراده و قضا، بسیط و واحد و تغییرناپذیر است؛ زیرا عین ذات متحقق بالفعل است. هرچه در قلمرو ظهور حق و صفات او قرار گیرد، به اقتضای شرایط قلمرو امکان و بالقوه بودن، در معرض تغییر و حرکت دایمی جوهری و اشتدادی است که به ترتیب هم جهان مادی و هم عوالم علوی را با نفوسشان شامل می‌گردد. قضا که در معرض ظهور و تعین و حد و قید و زمان و مکان قرار می گیرد، «قدر» نامیده می‌شود که در قرآن از آن به «کتاب محو و اثبات» تعبیر می‌شود. از آنجا که سپهر قضا بسیط است، تمام تناقضات و پارادوکس‌ها در آن مقام وحدت می‌یابند و نشانی از تضادها و مغایرت‌ها در آن جایگاه نیست؛ بلکه باید گفت جهان متغیر جهان کثرت است و جایگاه تناقضات و اختلافات و تضادها و شرور و غیره آنجاست.از آنجا که اساس قلمرو قدر، امکان و بالقوگی و صیرورت و شدن است، با قلمرو ضرورت و قطعیت و قضای حتمی که برگرفته از ارادﮤ ازلی است، تفاوت دارد. انسان در قلمرو امکان قرار گرفته است و مصون از تغییر نخواهد بود. در نظام کلی این تغییر در انسان به سمت سیر از نقص به کمال و به سوی خود استکمالی در جریان است؛ به گونه‌ای که هر موجود انسانی که از لحاظ عقلی کمال یافته است، در روز قیامت به منزلۀ یک نوع می‌گردد. در میان مخلوقات، خداوند به انسان این موهبت را عطا کرده است که به اختیار خود عمل کند تا ثواب و عقاب در برابر اعمال اختیاری او معنای واقعی پیدا کند. امر و نهی الهی قلمروی در نهاد عالم امکان است که انسان خود را با آن می‌آزماید و با پیروی از آن، سرنوشت خود را آزادانه به سوی رب رقم می‌زند و با کسب فضایل و کمالات، خداگونه می‌شود و هدایت می‌یابد و سعادت دنیا و آخرت را نصیب خود می‌گرداند.خلق اعمال، مرتبط با مسئلۀ جبر و اختیار در اعمال ارادی انسان است. قضا و قدر بر حاکمیت مطلق حق‌تعالی در قلمرو هستی دلالت دارد و حاکمیت او نیز خود به خود به عمل انسان تسری پیدا می‌کند و این شبهه را به وجود می‌آورد که آیا ضرورت و حتمیت قضا و قدر در مراتب علم الهی، انسان را در اعمال خود مجبور می‌کند یا اینکه انسان در قلمرو قضا و قدر در انتخاب و گزینش مختار است و نظام از پیش تعیین شدۀ هستی مانع گزینش و انتخاب او نمی‌گردد. از آنجا که دو رسالۀ قضا و قدر و خلق الأعمال ملاصدرا در حل این شبه‍ه مکمل یکدیگرند، نویسنده بر آن شد که ابتدا اندیشه‌های ناب ملاصدرا را در باب سرنوشت و آزادی از این دو رساله استخراج کند و سپس به تبیین و تحلیل و نقد مسائل آن دو رساله بپردازد و در نهایت برای مزید فایده با ترجمۀ کامل این دو رساله، خوانندگان را با محتوای آنها بیشتر آشنا سازد.آزادی انسان و سرنوشت او از جمله مسائل مهم کلامی و فلسفی است که از آغاز تفکر عقلی او مورد بحث و پژوهش اندیشمندان شرق و غرب قرار گرفته است. همان طور که از متن این دو رساله استنباط می‌گردد، ملاصدرا در بیان مسئله ابتدا به نقد آرای مختلف کلامی و فلسفی پرداخته و سپس با استفاده از آیات و روایات طریقۀ خود را که مبتنی بر اصالت وجود و ربطی بودن مخلوقات است، فصل الخطاب در باب این موضوع قرار داده است. بدین سان او توانسته است اصل عقلی «امرٌ بین امرین» را که شاه‌کلید حل مسئلۀ متناقض‌نمای سرنوشت و آزادی انسان است، به نحو مطلوب و جهانشمول روشن کند.کتاب حاضر با عنوان سرنوشت و آزادی از دیدگاه ملاصدرا، همراه با ترجمان دو رسالۀ قضا و قدر و خلق الأعمال در چهار بخش تنظیم یافته است؛ به گونه‌ای که خواننده قبل از مطالعۀ ترجمان هر یک از دو رساله، در بخشی مستقل با محتوای رساله‌ها آشنا می‌شود و سپس به ترجمۀ اصل متون وارد می‌گردد.علاقه مندان جهت دسترسی و خرید کتاب سرنوشت و آزادی از دیدگاه ملاصدرا (همراه با ترجمه دو رساله القضا و القدر و خلق الأعمال) می‌توانند به سایت فروشگاه اینترنتی انتشارات آیت اشراق به آدرس ayateeshraq.com مراجعه کنند. https://ayateeshraq.com/paffl انتشارات آیت اشراق انتشارات آیت اشراق Sun, 06 Oct 2019 14:24:03 +0330