https://virgool.io/feed/@chartistam fa 2026-06-17 04:55:38 https://files.virgool.io/upload/users/3722409/avatar/nBTP1s.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@chartistam https://virgool.io/@chartistam/%D8%B3%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%84%D9%86%DA%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%86-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B9%D8%AB-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF-a2fuessjokdk قبلا یکمی در مورد اثر سوگیری تاییدی توی سرمایه گذاری ها نوشتم. این سوگیری به شدت توی سرمایه گذاری ها دیده میشه و میتونه باعث زیان های سنگینی بشه.اما سوگیری لنگر انداختن (Anchoring Bias) چیه و چطور تصمیمات مارو دچار خطا میکنه؟سوگیری لنگر انداختن (Anchoring Bias) سوگیری لنگر انداختن زمانی اتفاق میوفته که ما به قطعه اطلاعات اولیه که همون لنگر ها هستند زیادی وزن میدیم. این قطعه اطلاعات حتی میتونن خیلی بی‌ربط باشن اما ذهن ما نمیتونه این موضوع رو متوجه بشه و همین باعث میشه تصمیمات سرمایه گذاری دچار اختلال بشن. این خطای ذهنی خیلی شبیه همون سوگیری تاییدیه اما یکی از تفاوتاش اینه که لنگر انداختن میتونه حتی فراتر از باور های ما پیش بره. یعنی ممکنه این لنگر، ناشی از عوامل و اطلاعات بیرونی باشه و به عنوان هسته اصلی تصمیم گیری عمل کنه.سوگیری لنگر انداختن معمولا زمانی اتفاق میوفته که سرمایه گذار اطلاعات کافی در مورد سهمی که میخواد بخره یا بفروشه نداره. همین نبود اطلاعات و خالی بودن ذهن سرمایه گذار در مورد اون سهم و نداشتن پیش‌زمینه و باور ذهنی باعث میشه دم دستی ترین و بی ارزش ترین اطلاعات هم مهم جلوه کنن و اینجاست که خطرناک میشه.یه مثال بزنم: یه روز یه بنده خدایی بهم گفت سهام فلان شرکت خیلی مفته. گفتم چطور؟ گفت قیمت هر سهمش رو با پفک مقایسه کن. قیمت پفک پنج برابر قیمت هر سهم این کارخونه است!مطمعنا این شخص اگه میتونست اطلاعات بهتری رو با بررسی فعالیت شرکت و رفتار سرمایه گذاراش به دست بیاره چنگ به همچین استدلال اشتباهی نمینداخت.چند راهکار برای کمتر کردن اثر سوگیری لنگر انداختن در سرمایه گذاری و معامله گری:بالا بردن تخصص و دانش: هر چی توی یک زمینه خاص دانش و تخصص شما بیشتر باشه بهتر درک میکنید که باید به چه اطلاعاتی وزن بیشتر بدید و چه اطلاعاتی رو نادیده بگیرید.دسترسی به اطلاعات بیشتر و متنوع تر: تا حد ممکن سعی کنید اطلاعات متنوعی رو بررسی کنید و تک بعدی به مسئله نگاه نکنید. عجول نبودن: اگر برای سرمایه گذاری عجله کنید، از ترس جا موندن از بازار تصمیمات اشتباهی ممکنه بگیرید. موجِ تصادفی موجِ تصادفی Tue, 31 Dec 2024 10:44:56 +0330 https://virgool.io/@chartistam/%D9%81%D8%B1%D8%B6%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-oll8kcibx2bq قبلا یکمی در مورد فرضیه بازار کارا صحبت کردم. به طور خلاصه این فرضیه میگه که همه اطلاعات به طور کامل توی قیمت ها لحاظ میشن و تصمیمات به شکل کامل منطقی و عقلاییه.اما فرضیه بازار تطبیقی (Adaptive Market Hypothesis) میگه که کارایی بازار ها ثابت نیست.یعنی این که بخوایم بگیم فلان بازار کارا هست یا نیست به کلی اشتباهه بلکه باید عامل زمان رو هم لحاظ کنیم. یعنی یک بازاری توی یک دوره زمانی میتونه کارا باشه و توی دوره زمانی دیگه ای اون کارایی رو نداشته باشه.فرضیه بازار تطبیقی AMHدر واقع AMH یا همون فرضیه بازار تطبیقی میگه بازار مثل یک موجود زنده است. بازار استراتژی هارو پیاده سازی میکنه و بعد ازشون درس میگیره و هی تغییر میده. از طرفی عوامل بقا و ترس هم توی این تصمیمات منعکس میشن.یک سری مقالات جدید منتشر شده که روی چند ارز دیجیتال مثل بیتکوین تحقیقاتی انجام دادن که ببینن آیا به طور مطلق از فرضیه بازار کارا پیروی میکنه یا نه؟ نتیجه این بوده که هر چند دوره کارایی بیتکوین طولانی بوده اما همیشه کارا نبوده و بازار بین فاز کارایی و ناکارایی نوسان داشته. ارز های دیجیتال کوچیک تر کارایی کمتری داشتن. چرا برای سرمایه گذار مهمه که این نکات رو بدونه؟فرض کنید شما این نکته که بازار به شکل تطبیقی رفتار میکنه رو توی تصمیمات سرمایه گذاری خودتون لحاظ میکنید. متوجه میشید که بازار همیشه عاقل نیست. همیشه هم احمق نیست. وقتایی که عاقل میشه خیلی نباید وزن به تحلیل های خودتون بدید چون بازار هم اون تحلیل هارو میبینه و تو قیمتا اثرشو گذاشته. اما وقتی بازار هیجانی شده چی؟ اینجا خیلی اهمیت داره که بتونید برخلاف اکثریت رفتار کنید. اینجا جاییه که بازار فرصت کسب سود های غیر عادی میده (هر چند احتمال تحمیل زیان های غیر عادی هم هست). موجِ تصادفی موجِ تصادفی Sun, 29 Dec 2024 12:57:44 +0330 https://virgool.io/@chartistam/%D9%81%D8%B1%D8%B6%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7-%D9%88-%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%A2%D9%86-epaik94htdx5 فرضیه بازار کارا (Efficient Market Hypothesis - EMH) ادعا میکنه که تمام اطلاعات موجود، اثر خودشون رو روی قیمت بازار میذارن، بنابر این هیچ شانسی برای سرمایه گذار ها وجود نداره که بخوان بازدهی بیشتر از بازار کسب کنن.اگه فرض کنیم که بازار توی کارا ترین حالت ممکنش باشه، فرقی نمیکنه که اقتصاد دان، تحلیلگر یا معامله گر خبره باشید یا یه آدم کاملا ناآگاه باشید که میخواید با شیر یا خط سهام بخرید. به هر حال همه به اندازه بازار حرکت میکنن و هیچ کس نمیتونه بازدهی بالای قابل توجهی کسب کنه!فرضیه بازار کارا (Efficient Market Hypothesis - EMH)اطلاعات چه داخل بازار باشه (مثل قیمت سهم) چه بیرون بازار به شکل عمومی (مثل گزارش های مالی شرکت) چه حتی شکل خصوصی، توی بازار کاملا کارا از هیچ کدوم از این اطلاعات نمیشه سود کسب کرد.اما کارایی بازار توی سه فرم تعریف میشه:کارایی در فرم ضعیفکارایی در فرم نیمه قویکارایی در فرم قویکارایی فرم ضعیف:این مدل کارایی مربوط به اطلاعات داخل بازاری میشه. این اطلاعات شامل قیمت سهم و حجم معاملات اون میشه. اگر بازار توی سطح کارایی ضعیف باشه معنیش این که اطلاعات قیمتی و حجمی گذشته نمیتونن به ما کمک کنن که آینده رو تخمین بزنیم چون بازار این اطلاعات رو داره توی قیمت جدید منعکس میکنه و ما هیچ مزیت رقابتی نسبت به بقیه سرمایه گذارا و معامله گرا نداریم.کارایی فرم نیمه قوی:توی این فرم از کارایی مطرح میشه که نه تنها اطلاعات داخل بازاری منعکس میشه بلکه اطلاعات عمومی دیگه ای که در دسترس بقیه هست هم تاثیرش رو روی قیمت میذاره و شما با داشتن این اطلاعات هیچ مزیت رقابتی نسبت به بقیه ندارید و نمیتونید از بازار بازدهی بیشتری بگیرید.کارایی فرم قوی:وقتی بازار در سطح کارایی با فرم قوی قرار بگیره شما حتی با داشتن خصوصی ترین و خاص ترین اطلاعات هم نمیتونید از بازار جلو بزنید چون این اطلاعات هم اثر خودشونو گذاشتن روی قیمت.اگه بخوایم طبق طبقه بندی بالا نتیجه گیری کنیم. اگر بازار توی فرم ضعیف خودش کارا باشه که در این حالت تحلیل تکنیکال هیچ بازدهی اضافه ای نمیتونه بسازه اما با تحلیل بنیادی و داشتن اطلاعات خصوصی میشه بازدهی بالاتر از بازار گرفت. اگر هم توی فرم نیمه قوی باشه این کارایی، نه از تکنیکال میشه بازدهی بهتر از بازار ساخت و نه از تحلیل بنیادی و اقتصادی و اخبار و هر اطلاعات عمومی دیگه. کارایی قویم که میگه کلا بیخیال شو چون هیچ چیزی وجود نداره که تو بخوای کشفش کنی و سود کنی! واقعیت این که که در مورد کارا بودن یا نبودن بازار ها بحث زیاده و مقالات و تحقیقات مختلف نتایج خیلی متفاوتی نشون دادن.توی سال های اخیر هم شاخه مالی رفتاری انتقاد های زیادی به فرضیه بازار کارا داشته و خیلی جاها اونو رد کرده.به شکل تجربی و عملی هم بخوایم بررسی کنیم متوجه میشیم که احتمالا بازار همیشه کارا نیست. مثلا بورس 1399 رو وقتی بررسی میکنیم میبینیم که معاملات خیلی خارج از منطق بوده و اتفاقا بازار برای مدت طولانی بیشتر به "احساسات" وزن داده تا "منطق". موجِ تصادفی موجِ تصادفی Thu, 26 Dec 2024 12:54:09 +0330 https://virgool.io/@chartistam/%D8%B3%D9%88%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D9%87-%DA%AF%D8%B1%DB%8C-ts6ws2oc7e3k فرض کنید به شما پیشنهاد میشه سهام یک شرکت رو بخرید. این پیشنهاد رو یکی از نزدیکانتون بهتون داده که خیلی هم برای شما عزیزه و از نظر شما این شخص پیشنهاد های سرمایه گذاری جذابی هم میده.قبل از خریدن اون سهام با خودتون میگید بهتره که یک بررسی هم خودم روی این سهم داشته باشم تا با خیال راحت تر بخرم. فکر میکنید چقدر احتمال داره که بدون قضاوت قبلی این بررسی رو انجام بدید؟سوگیری تاییدی (Confirmation Bias)سوگیری تاییدی یکی از رایج ترین خطا‌های شناختیه که میتونه خیلی روی کیفیت تصمیم‌گیری هاتون اثر بذاره.همه ما تمایل داریم اطلاعاتی رو که با انتظارات و باور های قبلی ما همخونی دارن پررنگ تر ببینیم و بیشتر بهشون توجه کنیم و اطلاعاتی که با باور های قبلی ما ناسازگار هستن و اونارو نقض میکنن کم اهمیت جلوه میدیم و به مرور فراموش میکنیم. این همون سوگیری تاییدی (Confirmation Bias) هست.سوگیری تاییدی توی فرآیند تصمیم گیری برای سرمایه گذاری یا معامله گری میتونه به شکل های مختلف و توی قسمت های مختلف از این فرآیند نشون بده.1 - انتخاب اطلاعاتممکنه پیشفرض ذهنی شما این باشه که یک سهمی برای سرمایه گذاری مناسبه. توی این شرایط مایلید که همه اطلاعاتی که نشون میدن این سهم خوبه رو بیارید توی فرآیند تصمیم‌گیری خودتون.مثلا اگه گزارش های مالی شرکت خوب باشن اما شاخص های کلان اقتصادی مثل نرخ بهره و موارد دیگه وضعیت مناسبی رو برای سرمایه گذاری روی سهام نشون ندن، شما کلا توجهی به شاخص های کلان اقتصادی نمیکنید و این اطلاعات رو توی همین مرحله اول حذف میکنید و میپردازید به بررسی بیشتر همون گزارش های مالی چون وضعیت مناسب تری دارن.2 - تحلیل داده‌هاحالا فرض کنید که فیلتر اول رو گذروندید. علاوه بر مشکل بالا که کلا یک سری اطلاعات اولیه رو حذف کردید، مشکل دیگه ای که وجود داره اینه که اطلاعات موجود رو هم باز با سوگیری تاییدی تفسیر میکنید.گزارش های مالی رو باز میکنید و شروع میکنید به تجزیه و تحلیل. می‌بینید که شرکت نسبت به دوره گذشته فروش بیشتری داشته و رشد خوبی توی این فاکتور کرده. اما هزینه های شرکت هم بزرگ تر شدن و اتفاقا نرخ رشد هزینه ها نسبت به فروش به مراتب بالاتر بوده و این یه اتفاق بد برای اون شرکته. اما شما بازم خریدارید و پیشفرض ذهنی شما خیلی قوی روی خرید تنظیم شده. توی این مرحله شما توجهی به هزینه ها نمیکنید و از نظرتون اهمیت زیادی نداره و همین که فروش شرکت بیشتر شده کافیه برای سرمایه گذاری.3 - نگهداری دارایی‌های ناموفقتوی این مرحله شما سهام این شرکت رو خریدید و حالا دارید آب رفتن سرمایه خودتون رو تماشا میکنید! جالبه که حتی توی این مرحله هم اسیر این خطای شناختی یعنی سوگیری تاییدی میشید. اینجا با خودتون میگید بازار نمیدونه داره چیکار میکنه و فروشنده ها نمیدونن چه جواهریو دارن میفروشن. در حالی که کل این فرآیندی که شما طی کردید یک خطای ذهنی بزرگ بوده که متوجهش نبودید.چند راهکار اساسی برای مقابله با سوگیری تاییدی در سرمایه گذاری و معامله گری:در جستجوی نظرات مخالف باشید و به طور آگاهانه و عمدی تحلیل های مخالف رو بشنوید و بررسی کنید.تا حد ممکن تحلیل های عینی و کمی داشته باشید. سعی کنید تا حد ممکن تحلیل ذهنی رو کمتر کنید. سوگیری ها از اعداد و ارقام میترسن!از منابع اطلاعاتی مختلف استفاده کنید و به شکل تک بعدی به بررسی داده ها نپردازید.بازخورد بگیرید. اگر روش شما درست کار کنه باید بازخورد مثبتی بده. عملکرد خودتون رو به شکل دوره ای بررسی کنید. موجِ تصادفی موجِ تصادفی Wed, 25 Dec 2024 16:37:51 +0330