https://virgool.io/feed/@cornelius عاشق کامپیوتر،شطرنج،ورزش و اسپانیایی fa 2026-06-16 06:02:09 https://files.virgool.io/upload/users/4861802/avatar/RyBvx0.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@cornelius https://virgool.io/@cornelius/%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%B9%D8%B4%D9%82%DB%8C-vic9wyccx1yb با سلام و درود خدمت شما همراهان گرامیاز خودم انتظار داشتم تا زمانی که همه غزل های حافظ رو تموم نکردم،از اینجا نرم اما اتفاقی برام افتاد که باعث شد نتونم ادامه بدم.حداقل تا یه مدتی که حالم بهتر شه(چون خود حافظ هم به این درد شدت میبخشه)به قول مولانادردی‌ست غیر مردن، کان را دوا نباشد / پس من چگونه گویم، کاین درد را دوا کنحسانه جعفری@ هیچ وقت دست از نوشتن برندار چون با این کارت یه دنیا رو از آثارت محروم میکنی.Ryan (Axon)@ کاش میتونستم بمونم و یه بارم که شده کمدی الهی رو با بازآفرینی فوق العاده ات تکمیل میکردم.sema@ امیدوارم اون رشته ای که میخوای رو قبول شی چون لیاقتش رو داری.مصطفی‌ام@ دلم بیشتر از همه برای تو تنگ میشه نمیدونم چرا 😞qazal@ منو به یاد کسی میندازی که هیچ وقت نمیتونم فراموشش کنم.Gin@ دلم برای قلم خونینت تنگ میشه.و همینطور بقیه دوستان( اندیشه@،sin θ@،مبین عزتی@،Yosra_ Eastern lady@،@Mantra،حسین تقوایی راوی زندگی معمولی نه بیشتر@،شاهرخ خیرخواه@،فسیل@،شب سان@،Soheil.united@،اسما احمدی@،فائزه احدی@،امین ظاهری amin zaheri@،رضا@،Mahla@،گیسو@،رومینا@، و ....)واقعا در کنارتون لذت بردم،کلی چیز یاد گرفتم و افتخار آشنایی باهاتون رو داشتم.میخواستم قبل رفتنم ازتون خداحافظی کنم،شاید یه روزی که توانشو داشتم برگردم و کار نیمه تمامم رو به پایان برسونم.ارادتمندcornelius robinson Cornelius Robinson Cornelius Robinson Mon, 08 Jun 2026 16:42:09 +0330 https://virgool.io/HafezKhani/%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%BA%D8%B2%D9%84-10-uwjhkmjoexww سلام و درود بر شماسری قبل غزل «کشتی نوح» را با سفری از بهار تا پند رندی بررسی کردیم.این بار میریم سراغ غزلی که با خبری شگفت انگیز شروع میشه،بریم ببینم.غزل شماره ده با عنوان «پیر ما»دوش از مسجد سوی میخانه آمد پیر ما / چیست یاران طریقت بعد از این تدبیر مامعنی:دیشب پیر ما از مسجد اومد میخانه.ای هم مسیران حالا که اون همچین کاری کرده ما که پیروانش هستیم باید چیکار کنیم؟کلماتی که به معنی نیاز دارند:دوش:دیشبیاران طریقت:همراهان،هم مسیرانپیر ما:راهنمای ما،کسی که ازش پیروی میکننپیر ما😂ما مریدان روی سوی قبله چون آریم چون / روی سوی خانه خمار دارد پیر مامعنی:ما که از پیروان پیر هستیم الان چجوری رو کنیم به سمت قبله و نماز بخوانیم وقتی که اون به میخانه میره؟این پرسش، نه فقط مذهبی، بلکه فلسفی‌ هم هست: قبلهٔ حقیقی کجاست؟قبله‌ای که از آن نور می‌گیریم، حقیقتی درونی‌ست یا مکانی جغرافیایی؟کلماتی که به معنی نیاز دارند:خانه خمار:می فروشیمرید:پیروکعبهدر خرابات طریقت ما به هم منزل شویم / کاین چنین رفته‌ست در عهد ازل تقدیر مامعنی:از زمان ازل برای ما مقدر شده که در میخانه ای که پیر طریقتمون هست،با هم همراه شویم.(نه مسجد)حافظ به این اشاره میکنه که باید بپذیریم که تقدیری که خدا برامون رقم زده تا حقیقت رو پیدا کنیم از رندی و بی قیدی آغاز میشه ،نه با ظاهرسازی و عبادت الکی.کلماتی که به معنی نیاز دارند:خرابات:شراب خانهازل:ابتدای آغاز جهانپیر طریقت:منظور همون مرشد و راهنما که در بیت اول گفته شده.خرابات طریقت هم منظورش همان خرابات پیر طریقتههم منزل شدن:در این بیت یعنی همراه و همسفر شدنعقل اگر داند که دل در بند زلفش چون خوش است / عاقلان دیوانه گردند از پی زنجیر مااین بیت نیاز به کمی تصویرسازی دارهقدم اول تصویرسازی:فرض کنید یک نفر(معشوق)که موهایی سیاه،مجعد،پر پشت و بسیار زیبایی داره و از اونطرف عاشق دلش رو به اون زلف گره زده.حالا عقل نمیتونه بفهمه که چرا دل از اینکه زندانی و در بنده خوشحاله.معنی:عقل اگه بفهمه که چرا دل در بند موهای یار خوشحال هست(بفهمه که چه لذتی داره این در بند بودن)،عاقلان هم دیوانه(عاشق و شیدا) این زنجیر(زلف محبوب) میشوند.کلماتی که به معنی نیاز دارند:زلف:موروی خوبت آیتی از لطف بر ما کشف کرد / زان زمان جز لطف و خوبی نیست در تفسیر مامعنی:صورت زیبای تو،یک نشانه و معجزه از لطف و مهربانی به من نشان داد که از آن زمان به بعد در دنیا بجز خوبی و لطف چیز دیگه ای نمیبینم.(تفسیرم از دنیا عوض شده و هیچ زشتی ای نمیبینم)کلماتی که به معنی نیاز دارند:آیت:نشانه،معجزهبا دل سنگینت آیا هیچ درگیرد شبی / آه آتشناک و سوز سینه شبگیر مامعنی:در این بیت حافظ معشوق را مورد خطاب قرار میده و می پرسه:آیا دلت که مثل سنگ(بی مهر و بی احساس) هست، هیچ شبی تحت تاثیر آه و ناله من(برای دوری از تو)،موقع سحر،قرار نگرفته؟کلماتی که به معنی نیاز دارند:شبگیر:سحرشبگیرتیر آه ما ز گردون بگذرد حافظ خموش / رحم کن بر جان خود پرهیز کن از تیر مامعنی:در بیت پایانی، حافظ به معشوق هشدار میده: آه عاشق مثل تیر کشنده ایه که حتی از آسمان هم میگذره پس حافظ،ساکت و خاموش باش.(بخاطر یار)اما در مصراع دوم تهدید به اوج خودش میرسه که به معشوقش میگه:به جان خودت رحم کن و از آه(تیر)من دوری کن.کلماتی که به معنی نیاز دارند:خموش:خاموش،ساکتگردون:آسمان Cornelius Robinson Cornelius Robinson Mon, 08 Jun 2026 15:19:19 +0330 https://virgool.io/HafezKhani/%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%BA%D8%B2%D9%84-9-mbtdsyiddvkr سلام و درود خدمت شما دوستان گرامیسری قبل غزل «غم ایام» رو با باده نوشی های حافظ نظارت کردیم.این غزل سفری است از شادابی بهار تا عمق پندهای عرفانی.پس با من همراه باشید تا این غزل پرماجرا را ساده و روان بخوانیم.غزل شماره نه با عنوان «کشتی نوح»رونق عهد شباب است دگر بستان را / می‌رسد مژده گل بلبل خوش الحان رامعنی:بار دیگر،فصل جوانی و شادابی باغ و بستان است و خبرخوشِ آمدن(شکوفا شدن) گل(معشوق) به بلبل خوش صدا(عاشق) می رسد.کلماتی که به معنی نیاز دارند:عهد شباب:فصل جوانی،نماد بهارخوش الحان:خوش صدابلبلای صبا گر به جوانان چمن بازرسی / خدمت ما برسان سرو و گل و ریحان رامعنی:ای باد صبا(رابط بین عاشق و معشوق) اگه به جوانان چمن(نماد تمام زیبایی های معشوق) رسیدی،سلام و خدمت من را به سرو(نماد قد بلند یار) و گل(نماد گونه سرخ دلبر) و ریحان(نماد خوشبویی نگار) برسان.در واقع منظور حافظ از این بیت ابراز شوق دیدار و اعتراف به بندگی در برابر زیبایی معشوق است.کلماتی که به معنی نیاز دارند:جوانان چمن: منظور همه گیاهان و گل های باغ هست که در بهار جوان و شاداب هستند و سرو و گل و ریحان یه بخشی از آن هستند.گر چنین جلوه کند مغبچه باده فروش / خاکروب در میخانه کنم مژگان رامعنی:اگر ساقی(عشق من) این جوری برایم دلربایی کنه، با مژه های چشمانم، خاکی که دم در میخانه هست رو تمیز میکنم.«خاک‌روب کردن مژگان» کنایه از نهایت فروتنی و دلباختگی است.کلماتی که به معنی نیاز دارند:مغبچه:در لغت به معنی بچه مغ(زرتشتی) در اصطلاح به معنی نوجوانی که در میخانه ها کار میکنه(ساقی) و در این بیت نماد معشوق است.مژگان:جمع مژه،مژه هاجلوه کردن:ناز و ادا و دلربایی کردنای که بر مه کشی از عنبر سارا چوگان / مضطرب حال مگردان من سرگردان رااین بیت یکم تصویر سازی کردن براش سخته ولی تا اونجایی که تونستم سعی کردم راحتش کنم.معنی:ای محبوبم.با ابروان کمانی ات که عشوه گری میکنی،من عاشق سرگشته ات را بیشتر از این بی قرار و پریشان نکن.کلماتی که به معنی نیاز دارند:عنبر سارا:بهترین نوع عنبر است. عنبر ماده‌ای چرب، خوشبو و کدر و خاکستری رنگ است که در عطرسازی بکار می‌رود.(با عنبر نسارا فرق میکنه😆)چوگان:چوبی است منحنی شکل که در بازی چوگان برای زدن گوی ازش استفاده میشه،معمولا در شعرها ابروی کمانی معشوق را به چوگان تشبیه میکنند.مه در اینجا به معنی صورت معشوق است که مثل ماه میمونه.عنبر سارا چوگان:یعنی چوگانی که از عنبر سارا ساخته شده(منظور همون ابروی یاره که میگه خوشبو هست)چوگانترسم این قوم که بر دردکشان می‌خندند / در سر کار خرابات کنند ایمان رامعنی:میترسم از این افرادی که باده نوشان رو مسخره میکنن خودشون هم یه روزی ایمانشون(چیزی که بهش تظاهر میکنند) رو در همین میخانه ها از دست بدن.کلماتی که به معنی نیاز دارند:دردکشان:باده نوشان،کسانی که شراب میخورندخرابات:میخانه،شراب خانهیار مردان خدا باش که در کشتی نوح / هست خاکی که به آبی نخرد طوفان رامعنی:حافظ در ادامه بیت قبلی داره میگه:با مردان خدا همراه شو چون که به عنوان مثال در کشتی نوح،مردی خاکی و فروتن(حضرت نوح) هست که طوفان براش حتی به اندازه قطره آبی ارزش نداره.کلماتی که به معنی نیاز دارند:مردان خدا:منظور کسانی هست که دل و جانشان پاکه و نه ظاهربین و خشک اندیشکشتی نوحبرو از خانه گردون به در و نان مطلب / کان سیه کاسه در آخر بکشد مهمان رامعنی:از این دنیا(خانه گردون) انتظار نان(روزی و نعمت) نداشته باش چون این مهمان نوازی، پایانش مرگ است.به مادیات و چیزهایی که زودگذر هستند دل نبند.کلماتی که به معنی نیاز دارند:گردون:دنیاهر که را خوابگه آخر مشتی خاک است / گو چه حاجت که به افلاک کشی ایوان رامعنی:همه ما در آخر میمیریم،پس چه نیازی هست به این که خانه هایی بسازی که بسیار بلند بشه و تا آسمان بره؟این بیت، پاسخی است به تمام آنان که فقط به دنبال عظمت های مادی هستند.کلماتی که به معنی نیاز دارند:خوابگه آخر:یعنی مرگماه کنعانی من! مسند مصر آن تو شد / وقت آن است که بدرود کنی زندان رامعنی:خطاب به حضرت یوسف مژده میده و میگه: ای ماه کنعانی من،فرمانروایی ملک مصر برای تو شده؛وقتشه با زندانی که توش هستی خداحافظی کنی(اینجا میتونه منظور حافظ از زندان این دنیا باشه)کلماتی که به معنی نیاز دارند:مسند:تخت،تکیه گاه،مقامحافظا می خور و رندی کن و خوش باش ولی / دام تزویر منه چون دگران قرآن رامعنی:حافظ شراب بنوش،رندی کن،از زندگی لذت ببر اما قرآن(دین) را مانند دیگران، بازیچه دورویی و خودنمایی قرار نده.(که از هر گناهی بدتره)کلماتی که به معنی نیاز دارند:تزویر:دورویی،فریبرندی:در شعر حافظ یعنی آزاداندیشی، نترسیدن از قضاوت دیگران، و راست‌کرداری درونی. Cornelius Robinson Cornelius Robinson Wed, 03 Jun 2026 09:52:06 +0330 https://virgool.io/HafezKhani/%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%BA%D8%B2%D9%84-8-zc41lae00smn درود بر شماسری قبل غزل «مرید جام» و دعوت حافظ از صوفی برای دیدن صفای شراب رو مورد مطالعه قرار دادیم.تو این غزل حافظ دیگه زده به سیم آخر.اول از همه که با نوشیدن شراب، افسوس روزهایی که به بطالت گذرونده رو سعی میکنه از بین ببره و در ادامه نوشیدن می را به دلیل مست و از خود بی خود شدن در تضاد با ریاکاری میدونه و حتی حاضره که در بین مردم ظاهر بین،بی آبرو بشه تا اینکه آدم دورویی باشه.بسیار خب. بدون هیچ معطلی بریم سراغ شروع غزل شماره هشت با عنوان «غم ایام»ساقیا برخیز و در ده جام را / خاک بر سر کن غم ایام رامعنی:ای ساقی،بلند شو و در جام، شراب بریز تا با این کار، ناراحتی روزهایی (که به بیهودگی گذشته) از بین بره.جامساغر می بر کفم نه تا ز بر / برکشم این دلق ازرق فام رامعنی:جام شراب رو بهم بده تا دلق ازرق فام(لباس دورویی) رو از تنم در بیارم.کلماتی که به معنی نیاز دارند:دلق:لباس،خرقهساغر:جام،پیمانهازرق فام:آبی رنگصوفیان در زمان حافظ لباس خود را با ماده‌ای به نام نیل رنگ می‌کردند و ازرق یا نیلی می‌شد.منظور از دلق ازرق فام هم لباسیه که صوفی ها می پوشیدن.یه جورایی مثل عمامه در این زمان هستش.بر کف نهادن:به دست دادنگر چه بدنامیست نزد عاقلان / ما نمی‌خواهیم ننگ و نام رامعنی:داره در ادامه بیت قبل میگه:با اینکه باعث میشم در بین عاقلان(نماد ظاهرپرستان) بی آبرو بشم اما من این آبرو(بین افراد ظاهرپرست)رو نمیخوام.کلماتی که به معنی نیاز دارند:ننگ و نام:آبروبدنامی:رسوایی،بی آبروییباده در ده چند از این باد غرور / خاک بر سر نفس نافرجام رامعنی:(ای ساقی)شراب بریز.تا کی میخوای این غرور(که مثل بادی بی ثبات است) رو داشته باشی؟خاک بر سر چنین نفس بدبختی که پایان خوشی ندارد.دلیل درخواست شرابِ حافظ، رها شدن از قید عقل است چون خودخواهی از اون بخش نشات میگیره.کلماتی که به معنی نیاز دارند:نافرجام:بدبختباده:شراب،میدود آه سینه نالان من / سوخت این افسردگان خام رامعنی:این آهی که از سینه من بصورت ناله و زاری بیرون میاد(این درد و رنجی که دارم میکشم)، انقدر سوزناک هست که دل افسردگان خام رو هم میسوزونه.کلماتی که به معنی نیاز دارند:«افسردگان خام» اشاره دارد به کسانی که هنوز پختگی در درد و عشق نیافته‌اند.محرم راز دل شیدای خود / کس نمی‌بینم ز خاص و عام رامعنی:کسی از بین خاص(آشنایان) و عام(غریبه ها،عموم مردم) که بتونه رازدار دل عاشق من باشه(و بتونم رازم رو بهش بگم) پیدا نمیکنم.این بیت نمایندهٔ همان دردی هست‌ که هر عاشق واقعی با آن روبه‌رو می شود. نداشتن شنونده‌ای هم‌درد.کلماتی که به معنی نیاز دارند:شیدا:عاشق،دلباخته،دلدادهمحرم راز: رازنگهداربا دلارامی مرا خاطر خوش است / کز دلم یک باره برد آرام رامعنی:ذهن و خاطر من با فکر کردن به آن معشوقی(دلارامی) حال خوش دارد که با یک نظر آرامش را از دلم برد.این بیت، اوج عشق متناقض است؛ آرامشی که با خود طوفان می‌آورد. حافظ آن را می‌پذیرد، بی‌آن‌که بخواهد شکایتی کند.برداشت شخصی من از این بیت:معمولا افراد قبل از اینکه عاشق بشن آرامش بیشتری دارن ولی وقتی اون حس براشون بوجود میاد یک سری نگرانی ها و ترس و اضطراب به سراغشون میاد اما با فکر کردن به معشوقشون چنان نشاطی بهشون دست میده که هیچ وقت تا اون موقع تجربش نکرده بودن.شاید منظور حافظ همچین چیزی بوده.ننگرد دیگر به سرو اندر چمن / هر که دید آن سرو سیم اندام رامعنی:هر کسی که معشوق زیبا،سفید و قد بلند من رو دیده باشه دیگه به سروی که در چمن ها قرار داره نگاه هم نمیکنه.( یعنی معشوق، معیاری تازه از زیبایی‌ست)کلماتی که به معنی نیاز دارند:سیم اندام:سفید(پوست بدنِ سفید)سرو:نماد زیبایی و قد بلند بودنسروصبر کن حافظ به سختی روز و شب / عاقبت روزی بیابی کام رامعنی:ای حافظ، سختی های روز و شب(شاید منظورش انتظار برای وصال باشه) رو تحمل کن و صبور باش که در نهایت یک روز به آرزویت میرسی.کلماتی که به معنی نیاز دارند:کام:آرزو Cornelius Robinson Cornelius Robinson Sun, 31 May 2026 17:09:48 +0330 https://virgool.io/HafezKhani/%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%BA%D8%B2%D9%84-7-mmyqsyhtdgef با سلام خدمت همه شما دوستان عزیزمدر قسمت قبل غزلی با عنوان «پیام آشنا» رو مطرح کردیم. این غزل رو دوست خواهی داشت اگه از صوفی هایی که فقط ادعای پارسایی دارند خسته شدی چون این سری حسابی مورد عنایت حافظ عزیز قرار گرفتن.بریم ببینیم این دفعه میخواد چجوری صوفی جماعت رو دست بندازه.غزل شماره هفت با عنوان «مرید جام»صوفی بیا که آینه صافیست جام را / تا بنگری صفای می لعل فام رامعنی:حافظ داره صوفی رو صدا میکنه میگه:صوفی بیا اینجا این جام شراب که مثل آینه صاف و صادق هست رو ببین و نگاه کن به پاکی شراب سرخ رنگ(شاید که ازش یاد بگیری).کلماتی که به معنی نیاز دارند:لعل فام:به رنگ لعل،سرخ رنگصوفی:درویش،سالکصفا:پاکیصوفیمی لعل فامراز درون پرده ز رندان مست پرس / کاین حال نیست زاهد عالی مقام رامعنی:اسرار پشت پرده و پنهان را از رندان مست بپرس چون زاهد با جایگاه خیلی خوبی که در ظاهر بین مردم داره به این حال(مستی)نمیفته.(برای همین هیچ وقت راستشو نمیگه)حافظ در این بیت، مقام تجربه‌گرایی در عشق را برتر از مقام ظاهری در دین می‌داند.کلماتی که به معنی نیاز دارند:رندان:رند در اشعار حافظ کسی است که ظاهر دینداری را رها کرده اما دلش پاک هست.زاهدعنقا شکار کس نشود دام بازچین / کان جا همیشه باد به دست است دام رامعنی:سیمرغ شکار هیچ کس نمیشه.پس تله ات را جمع کن.زیرا در آنجا هر کسی که تله بزاره،دست خالی میمونه.کلماتی که به معنی نیاز دارند:عنقا:سیمرغ،پرنده ای بزرگ و افسانه ای در اساطیر ایران باستان و شاهنامۀ فردوسی هست که در کوه قاف زندگی میکرده.باد بدست بودن کنایه از دست خالی بودن هست.عنقادامدر بزم دور یک دو قدح درکش و برو / یعنی طمع مدار وصال مدام رامعنی:در بزم دور(مهمانی و جشنی که به هر کسی به نوبت شراب میدهند)،یکی دو پیاله سر بکش و برو.به این معنی که امید به وصالِ(زمانی که عاشق و معشوق کنار هم هستند بدون جدایی و دوری) همیشگی نداشته باش.پیام اصلی بیت: در مصراع اول از لحظه حال لذت ببر و در مصراع دوم میگه که در این دنیا به دنبال چیزی که همیشگی و بدون پایانه نباش چون وجود نداره.کلماتی که به معنی نیاز دارند:بزم :جشن،شادیقدح:کاسه،پیالهقدحای دل شباب رفت و نچیدی گلی ز عیش / پیرانه سر مکن هنری ننگ و نام رامعنی:حافظ دلش را مورد خطاب قرار میده و میگه:ای دل،دوره جوانی ات تموم شد و حتی یه گل از خوشی نچیدی(هیچ خوشگذرانی ای نکردی).در دوران پیری، تلاش(هنرنمایی) برای بدست آوردن آبرو و شهرت فایده ای نداره.کلماتی که به معنی نیاز دارند:شباب:جوانیعیش:خوشگذرانی،شادیپیرانه سر:سر پیری،در زمان پیریننگ و نام:آبرودر عیش نقد کوش که چون آبخور نماند / آدم بهشت روضه دارالسلام رامعنی:در لحظه خوش باش و شادی کن برای اینکه آدم در باغ بهشتِ جاودان، مثل یک آبخور (که حیوانات موقع چَرا میرن اونجا و بعد که آب و علفشون تموم شه جاهای دیگه میرن یا کنایه از جای موقت) برای همیشه دوام نیاورد.این بیت طنزی تلخ دارد: اگر بهشت از دست آدم رفت، پس چرا تو به امید بهشت آینده، اکنون را فدای وعده‌ها می‌کنی؟بصورت کلی این بیت میخواد بگه نقد رو ول نکن نسیه رو بگیر.کلماتی که به معنی نیاز دارند:عیش نقد:خوشی در لحظهروضه دارالسلام:روضه به معنی باغ و گلستان و دارالسلام از نام های بهشت در قرآن است،مجاز از بهشتآبخورما را بر آستان تو بس حق خدمت است / ای خواجه بازبین به ترحم غلام رامعنی:من برای تو خیلی زحمت کشیدم و به این دلیل حق خدمت بر گردن تو دارم.ای خواجه(میتونه مجاز از معشوق باشه) به پاس این خدمت از روی مهربانی و لطف به بنده ات(مجاز از معشوق) نگاه کن.کلماتی که به معنی نیاز دارند:آستان:درگاه،حضورترحم:مهربانیحافظ مرید جام می است ای صبا برو / وز بنده بندگی برسان شیخ جام رامعنی:حافظ دوستدار و پیرو جام شراب است ای باد صبا برو و پیام بندگی من را به شیخ جام برسان.کلماتی که به معنی نیاز دارند:مرید:علاقه مند،پیروشیخ جام:اشاره به احمد ابن ابوالحسن جامی نامقی ترشیزی(ملقب به شیخ احمد جام)دارهشیخ احمد جام،عارفی زاهد بود که خودش در دوران جوانی شراب مینوشیده و بعد ها توبه میکنه.در واقع حافظ با گفتن به شیخ احمد که میگه "مرید جام می هست" میخواد به این نتیجه برسه که راه درست در صداقت و یکرنگی است نه تظاهر به زهد ریاکارانه.شیخ احمد جام Cornelius Robinson Cornelius Robinson Tue, 26 May 2026 13:50:57 +0330 https://virgool.io/HafezKhani/%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%BA%D8%B2%D9%84-6-brf7nrwubd0p سلام به همگیدر سری قبل غزل «کوی نیکنامی» رو بررسی کردیم.امروز میخواهیم بریم سراغ غزلی که در آن حافظ با معشوقی کله شق،مغرور و یک دنده دست و پنجه نرم میکنه.میریم سراغ غزل شماره شش با عنوان «پیام آشنا»به ملازمان سلطان، که رساند این دعا را / که به شکر پادشاهی، ز نظر مران گدا رامعنی:از خدمت کاران پادشاه چه کسی این پیام رو براش میفرسته که برای سپاسگزاری از نعمت و قدرت پادشاهی ات(به درگاه خدا)،به فقرا توجه داشته باش.کلماتی که به معنی نیاز دارند:ملازمان:همراهان،خدمت کاران و درباریان(وقتی برای شاه و سلطان استفاده میشه)سلطانز رقیب دیوسیرت، به خدای خود پناهم / مگر آن شهاب ثاقب، مددی دهد خدا رامعنی:از دست رقیب(در اینجا میتونه هم رقیب عشقی باشه هم رقیب سیاسی با توجه به بیت اول که داره با پادشاه صحبت میکنه) شیطان صفت و پست فطرت فقط به خدای خودم پناه میبرم(چون خودش زورش بهش نمیرسه).مگر اینکه خدا با استفاده از شهاب ثاقب(معجزه)بهم کمکی کنه.کلماتی که به معنی نیاز دارند:دیوسیرت:پست فطرتشهاب ثاقب:در قرآن، وسیله ای هست که برای دور کردن شیطان استفاده میشه(حافظ هم که استاد قرآن بوده در بهترین جای ممکن از این کلمه استفاده کرده)دیو سیرتشهاب ثاقبمژه سیاهت ار کرد به خون ما اشارت / ز فریب او بیندیش و غلط مکن، نگارامعنی:دلبرم،اگر مژه سیاه تو(کنایه از طرز نگاه کردن که در اینجا میتونه منظور نگاه تند و مغرورانه معشوق باشه)به کشتن من اشاره کنه(منظور کشتن عاطفیه) اشتباه نکن و فریبش رو نخور.کلماتی که به معنی نیاز دارند:اشارت:نشان دادننگار:معشوقمژه سیاهدل عالمی بسوزی، چو عذار برفروزی / تو از این چه سود داری، که نمی‌کنی مدارا؟معنی:وقتی که چهره‌ات را برافروخته می‌کنی(کنایه از خشم و عصبانیت یا دلربایی و عشو گری) دل یه دنیا رو میسوزونی.تو از این سوزاندن چه سودی میکنی که مدارای حال عاشقانت را نمیکنی؟حافظ معتقد است که معشوق، با ناز و زیبایی‌اش در برابر دل‌هایی که در آتش او می‌سوزند، مسئول است.کلماتی که به معنی نیاز دارند:عذار:چهره،گونههمه شب در این امیدم، که نسیم صبحگاهی / به پیام آشنایان، بنوازد آشنا رامعنی:در این بیت، حافظ از امیدی می‌گوید که شب‌ها را با آن سر می‌کند. او چشم‌به‌راه نسیم صبحگاهی‌ست؛ بادی ملایم و نماد پیام‌رسانی دل‌انگیز.هر شب به این امید میخوابم که باد صبحگاهی، با پیغامی آشنا (رایحه‌ای که از یار می‌آید)، من (که آشنای او هستم) را نوازش کند.چه قیامت است جانا که به عاشقان نمودی؟ / دل و جان فدای رویت، بنما عذار ما رامعنی:وقتی که چهره ات را از ما پوشاندی انگار که قیامتی(سختی و شور و آشوب و غوغا) برای عاشقانت برپا کردی.الهی فدای روی تو بشم،ما را محروم نکن و صورتت را به ما نشان بده.این بیت، لحنی آمیخته از ستایش و تمنا دارد؛ از جان‌فشانی در برابر زیبایی، تا خواهش صادقانه برای وصال. حافظ در اینجا، عاشقی تمام‌عیار است.کلماتی که به معنی نیاز دارند:دل و جان فدای رویت:قربون صدقه رفتنبه خدا، که جرعه‌ای ده تو به حافظ سحرخیز / که دعای صبحگاهی، اثری کند شما رامعنی:در پایان، حافظ از معشوق یا شاید از ساقی می‌خواهد که به او جرعه ای شراب بده.میگه بخدا اگه جرعه ای شراب(میتونه کنایه از عشق،محبت،نگاه یا توجه باشه) تو به حافظ بدی که سحرخیز هم هست،شما رو هنگام صبح دعا میکند.(گفته میشه که دعاکردن در هنگام سحر و یا صبح تاثیر بیشتری داره)کلماتی که به معنی نیاز دارند:جرعه: مقدار نوشیدنی که در یکبار نوشیدن وارد گلو می شود را یک جرعه می گویند مثل یه لیوان آب. Cornelius Robinson Cornelius Robinson Fri, 22 May 2026 14:00:51 +0330 https://virgool.io/HafezKhani/%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%BA%D8%B2%D9%84-5-xywczotb79fh سلام به همه دوستان عزیز.قبل از شروع یه نکته ای رو بگم. این غزل نسبت به غزل های قبلی سنگین تره و نیاز به توجه و تمرکز بیشتری داره اما به همون اندازه جذابیت بیشتری داره.من هم تا اونجایی که در توانم بوده سعی کردم ساده اش کنم.پس اگه آماده یه چالش شیرین هستی، با من همراه شو که بریم سراغ غزل شماره پنج با عنوان «کوی نیکنامی»دل می‌رود ز دستم صاحب دلان خدا را / دردا که راز پنهان خواهد شد آشکارامعنی:دلم داره از دستم دَر میره(کنایه از اینکه صبرم تموم شده و نمیتونم احساسم رو کنترل کنم) ای صاحبدلان تو رو خدا بهم کمک کنید.افسوس که آن رازی(عشقی) که پنهان کردم بزودی برملا خواهد شد.کلماتی که نیاز به معنی دارند:صاحبدلان:کسانی که میتوانند حال عاشق رو درک کنند و اهل راز و نیازنددردا:افسوس،آه و نالهکشتی شکستگانیم ای باد شرطه برخیز / باشد که بازبینم دیدار آشنا رامعنی:ای باد موافق با مسیر،بوز که ما سوار کشتی شکسته ای هستیم.به این امید که بتونم عشقم را دوباره ببینم.کلماتی که نیاز به معنی دارند:باد شرطه:باد موافق با جهتی که کشتی حرکت میکنه.کشتی شکستگان:کنایه از کسانی است که در راه عشق امیدشون رو از دست دادند و دارن سختی میکشن.ده روزه مهر گردون افسانه است و افسون / نیکی به جای یاران فرصت شمار یارامعنی:این مهر و محبت چند روزه دنیا افسانه و حیله ای بیش نیست(زود گذره).تو زمان را برای خوبی کردن به دوستانت غنیمت بشمار.این بیت پیامی انسانی و اخلاقی دارد: در جهانی که هیچ‌چیزش ماندگار نیست، تنها چیزی که می‌ماند، نیکی‌کردن به همراهان است.کلماتی که نیاز به معنی دارند:مهر گردون:معنی لغوی محبت دنیا،مفهومش اتفاقای خوبی هست که توی این دنیا برامون پیش میاد.افسون:حیلهدر حلقه گل و مل خوش خواند دوش بلبل / هات الصبوح هبوا یا ایها السکارامعنی:دیشب(نزدیکای سحر) بلبل(که نماد عاشق خوش صدا هست) در حلقه ای از گل و شراب به زیبایی میخواند و میگفت ای مستان برای نوشیدن صبوح بلند شوید.کلماتی که نیاز به معنی دارند:صبوح:شرابی که صبح ها مینوشندسکارا:مستانهبوا:برخیزید،بلند شویدمل:شراب،میحلقه گلبلبلای صاحب کرامت شکرانه سلامت / روزی تفقدی کن درویش بی‌نوا رامعنی:ای بزرگوار و بخشنده(معشوق)، برای شکرگزاری از سلامتی ات(به درگاه خدا) یک بار هم که شده،از درویش بی نوا(عاشق بیچاره) دلجویی کن.کلماتی که نیاز به معنی دارند:کرامت:بخشندگیشکرانه:سپاسگزاریدرویش:آدم فقیر و بدبختآسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است / با دوستان مروت با دشمنان مدارامعنی:آرامش در دو دنیا(این دنیا و دنیای پس از مرگ)در دو کلمه خلاصه میشه،مروت با دوستان و مدارا با دشمنان.نتیجه گیری کلی از این بیت:با انسان‌ها خوش‌رفتار باش، چه دوستت باشند، چه دشمنت.کلماتی که نیاز به معنی دارند:مروت:وفاداری،جوانمردیگیتی:دنیامدارا:در اینجا به معنای تحمل و پرهیز از تندروی(دعوا و فحاشی و اعصاب خورد کنی) است.در کوی نیک نامی ما را گذر ندادند / گر تو نمی‌پسندی تغییر کن قضا رامعنی:حافظ از این گلایه میکنه که اجازه ورود به کوی نیکنامی رو نداشته و در ادامه با طعنه ای سنگین به خودش میگه که اگر تو از این وضع خوشت نمیاد سرنوشتت رو عوض کن.حافظ، در اینجا زبانش گزنده و طنزآمیز می‌شود؛ جایی که حس می‌کند نه مردم، نه تقدیر، اجازه نیک‌نامی به او نداده‌اند، چون راهی جز صداقت و عشق نرفته.کلماتی که نیاز به معنی دارند:قضا:سرنوشتکوی نیکنامی:نماد پذیرش اجتماعی هستآن تلخ وش که صوفی ام الخبائثش خواند / اشهی لنا و احلی من قبلة العذارامعنی:اون شراب تلخی که صوفی(آخوند و کشیش امروزی) بهش میگه مادر همه پلیدیها، از بوسیدن گونه های معشوق برای من لذت بخش تر است.حافظ در این بیت طعنه به ریاکارانی میزنه که لذت رو چیز بدی میدونن(البته فقط برای مردم)،اما در تنهایی خودشون،آرزوی همون لذت رو میکنن.کلماتی که نیاز به معنی دارند:تلخ وش:کنایه از شرابعذار:چهره،گونههنگام تنگدستی در عیش کوش و مستی / کاین کیمیای هستی قارون کند گدا رامعنی:وقتی فقیر و درمانده ای،باز هم شاد باش و از زندگی لذت ببر(و حتی مست کن) زیرا این شادی و حال خوش ، مثل کیمیا میمونه که میتونه فقیر رو مثل قارون، ثروتمند کنه.منظور حافظ بصورت کلی اینه اون چیزی که مهمه، حال دله، نه دارایی و ظاهر.کلماتی که نیاز به معنی دارند:عیش:خوشگذرانیکیمیا:در زمان قدیم،تبدیل فلزات به طلا رو علم کیمیا میگفتن.قارون:نام مردی ثروتمند از قوم بنی اسرائیل در زمان حضرت موسی هست.سرکش مشو که چون شمع از غیرتت بسوزد / دلبر که در کف او موم است سنگ خارامعنی:ای عاشق،سرکشی و لجبازی نکن،مبادا که دلبر از روی غیرت(که تو به دیگری توجه کنی یا از فرمانش سرپیچی کنی)مانند شمع بسوزد(عصبانی شود).او انقدر قدرتمنده که سنگ خارا را در دستش مانند موم نرم میکند.این بیت دعوتی است به ترک خودبینی و سرکشی در برابر معشوق(الهی یا زمینی)کلماتی که نیاز به معنی دارند:سنگ خارا:سنگ سخت،گرانیتسرکش:خودخواه،تندخو(بدرفتار)،تخسسنگ خاراموم عسلآیینه سکندر جام می است بنگر / تا بر تو عرضه دارد احوال ملک داراآیینه سکندر چیست؟اشاره به فانوس دریایی اسکندریه دارد که در مصر باستان ساخته شده بود.قدرت های افسانه ای که به این فانوس نسبت میدادند عبارت بود از:دورنمایی:در تصورات مردم این آینه جادویی تمام رویدادهای جهان را در خود نشان میدادنقشه دشمنان:برای آگاهی از نقشه و شورش دشمنان بکار میرفتطلسم شکن:مثل یک سپر جادویی از شهر در برابر حملات دریایی محافظت میکردپس آینه سکندر نمادی است از وسیله ای برای تماشای جهان،آگاهی از اسرار پنهان و قدرتمعنی:جام شراب مانند آیینه سکندر است(وسیله است برای تماشای جهان،آگاهی از اسرار پنهان و قدرت) بهش خوب نگاه کن تا وضعیت فرمانروایی دارا رو متوجه بشی.کلماتی که نیاز به معنی دارند:دارا:اشاره به داریوش سوم،آخرین پادشاه هخامنشی داره که توسط اسکندر مقدونی شکست خورده.سکندر:منظور از سکندر همان اسکندرمقدونی هست.فانوس اسکندریهخوبان پارسی گو بخشندگان عمرند / ساقی بده بشارت رندان پارسا رامعنی:آن زیبارویانی که به زبان فارسی صحبت میکنند(نماد فرهنگ و اصالت)،با حضور خود عمر و زندگی تازه ای می بخشند.ای ساقی،این مژده را به رندان پارسا بده.در واقع حافظ میگوید رندان پارسا سزاوار دریافت عمر و زندگی حقیقی هستند،نه زاهد ریاکار.کلماتی که نیاز به معنی دارند:رندان:رند در اشعار حافظ کسی است که ظاهر دینداری را رها کرده اما دلش پاک هست.رندان پارسا:کسانی که به ظاهر دین اهمیتی نمیدهند اما دلشان پاک و خداترس هستند.حافظ به خود نپوشید این خرقه می آلود / ای شیخ پاکدامن معذور دار ما رامعنی:حافظ در برابر انتقاد زاهد ریاکار میگه:من این لباس آلوده شده به شراب(کنایه از گناه کار بودن)رو از روی اختیار نپوشیدم ای زاهدی که فکر میکنی خیلی پاکی منو ببخش.کلماتی که به معنی نیاز دارند:خرقه:لباسشیخ پاکدامن:خطاب به زاهدیه که فکر میکنه پاکه و هیچ گناهی نکرده.از واژه پاکدامن و معذور دار برای طعنه زدن استفاده شده. Cornelius Robinson Cornelius Robinson Sun, 17 May 2026 12:21:59 +0330 https://virgool.io/HafezKhani/%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%BA%D8%B2%D9%84-4-x3f5enimztlh سلام مجدد!تا حالا شده از کسی خوشت بیاد اما اون بهت توجه نکنه؟حافظ توی این غزل دقیقاً همین حال رو داره.هم از معشوق نامهربون گلایه میکنه،هم به ما یادآوری میکنه که وقتی به وصال رسیدیم،عاشقای سرگردون رو فراموش نکنیم.غزل شماره چهار رو با عنوان «مرغ دانا» رو شروع میکنیم.صبا به لطف بگو آن غزال رعنا را / که سر به کوه و بیابان تو داده‌ای ما رامعنی:باد صبا(رابط بین عاشق و معشوق) با مهربانی و لطافت به عشق زیبای خوش اندامم بگو که تو منو آواره کوه و بیابان کردی.مصراع دوم نشانه بی قراری،آوارگی و دلداگی عاشق هست.کلماتی که نیاز به معنی دارند:رعنا:خوشگل،خوش اندام،قد بلندغزال:آهو،جیران،معشوقه زیباغزالشکر فروش که عمرش دراز باد، چرا / تفقدی نکند طوطیِ شکرخا را؟معنی:محبوب دلربا و شیرینم، برایت آرزوی عمری طولانی را دارم. تو چرا با عاشقِ شیرین زبانت مهربان نیستی؟در اینجا حافظ داره از بی مهری معشوقش با لحنی کاملا ملایم و لطیف شکایت میکنه.کلماتی که نیاز به معنی دارند:شکرخا:خاینده شکر و شکرخوار😂،مجاز از شیرین گفتارتفقد:مهربانی،دلجویی،مهرورزیشکرفروش:نماد شیرینی و دلفریبی هستطوطی شکرخا:نماد عاشقی که برای معشوقش شیرین زبانی میکنهغرور حسنت اجازت مگر نداد ای گل / که پرسشی نکنی عندلیب شیدا را؟معمولا در شعر ها بلبل نماد عاشق و گل نماد معشوق هست حالا دلیل این استفاده چی بوده؟بلبل جست و خیز و فریاد کنان دور گل میگرده(مثل یه عاشق بی قرار) و گل بی حرکته و واکنشی به بلبل نشون نمیده(معشوق بی اعتنا)فصل بهار که گل میشکفه بلبل از شوقش شروع میکنه به خوندن و بعد از ریختن گلبرگ ها دیگه ساکت میشه.معنی:بلبل (عاشق) برای گل می‌خواند، و گل(معشوق) به او توجهی نمیکنه. حافظ، در این بیت از غرورِ زیبایی گل شکایت می‌کنه و می‌پرسه: آیا این غرور است که اجازه نمیده حتی یک‌بار احوالی از دلداده‌ات بپرسی؟کلماتی که نیاز به معنی دارند:عندلیب:بلبلعندلیببه حسن خلق توان کرد صید اهل نظر / به دام و دانه نگیرند مرغ دانا رامعنی:اگر میخواهی افراد اهل نظر رو جذب کنی(روشون تاثیر بزاری) باید از راه خوش رویی و اخلاق خوب پیش بری. مرغ دانا(نماد اهل نظر) با دام و دانه(نماد ظاهرسازی و نیرنگ) فریب نمیخوره.کلماتی که نیاز به معنی دارند:صید:شکارحسن خلق:خوش اخلاقاهل نظر:کسانی که فریب ظاهر رو نمیخورن و جذب باطن افراد میشوند.ندانم از چه سبب رنگ آشنایی نیست / سهی‌قدان سیه‌چشم ماه‌سیما رامعنی:نمیدونم چرا افراد قد بلند با چشمان و صورت هایی زیبا(افرادِ به اصطلاحِ امروزی Hot)راه و روش آشنایی(دوستی)رو بلد نیستن(یعنی چرا فقط خوشگلی ظاهری دارن اخلاق و رفتار درست حسابی ندارن)کلماتی که نیاز به معنی دارند:سهی قد:قد بلندماه سیما:کسی که چهره اش مانند ماه زیبا است.چو با حبیب نشینی و باده پیمایی / به یاد دار محبان بادپیما رامعنی:وقتی در آرامش وصال(زمانی که عاشق و معشوق کنار هم هستند بدون جدایی و دوری)با یارت هستی و باده نوشی میکنی(خوش میگذرونی) فراموش نکن عاشقانی را که در بی‌قراری و دوری سرگردان هستند.اینجا حافظ به خودش یا به هر کسی که به وصال رسیده،یادآوری میکنه که در خوشی ات،عاشقان سرگردان و دورافتاده رو فراموش نکن.کلماتی که نیاز به معنی دارند:محبان:دوستان،دوستدارانبادپیما:به کسانی گفته می‌شود که در راه سفر یا بی‌قراری‌اند، و این‌جا کنایه از عاشقانی‌ست که هنوز به وصال نرسیده‌اند.جز این‌قدر نتوان گفت در جمال تو عیب / که وضع مهر و وفا نیست روی زیبا رامعنی:تنها عیبی که میتوانم در زیبایی تو ببینم این است که داشتن صورت قشنگ،تضمین کننده مهربانی و وفاداری نیست.همچنان، حافظ میناله از نداشتن اخلاق و رفتار افرادِ با ظاهر زیباکلماتی که نیاز به معنی دارند:جمال:زیباییدر آسمان نه عجب گر به گفتهٔ حافظ / سرود زهره به رقص آورد مسیحا رامعنی:اگر با شعر و غزل حافظ و نواختن زهره،حضرت عیسی(مسیحا) برقصه تعجبی نداره.حافظ میگه قدرت شعرش انقدر زیاده که حتی روی الهه موسیقی و حضرت مسیح هم اثر میزاره.کلماتی که نیاز به معنی دارند:دلیلی که اسم مسیح رو آورده اینه که حضرت مسیح بسیار فروتن و با وقار بوده برای همین رقصیدن ایشان امری غیرممکن و شگفت انگیز هست.سرود زهره:به اعتقاد نجوم شناسان در قدیم سیاره ناهید(زهره) الهه عشق بوده که علاوه بر اون نوازندگی هم میکرده.زهرهعیسی مسیح Cornelius Robinson Cornelius Robinson Thu, 14 May 2026 23:10:57 +0330 https://virgool.io/HafezKhani/%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%BA%D8%B2%D9%84-3-tfsue6xkc0tj سلام مجدد به همه شما عزیزان.سری قبل غزل «صلاح کار» رو بررسی کردیم و فهمیدیم که چقدر حافظ از دورویی بدش میاد😅. این بار میریم سراغ یکی از معروفترین غزل های حافظ که احتمالا هممون یه بار این بیت رو شنیدیم که میگه: «اگر آن ترک شیرازی بدست آرد دل ما را...»خب امیدوارم که لذت ببرید.بدون هیچ معطلی بریم شروع کنیم.غزل شماره سه با عنوان ترک شیرازیاگر آن ترک شیرازی بدست آرد دل ما را / به خال هندویش بخشم سمرقند و بخارا رامعنی:اگر عشق خوشگل شیرازی من،دلم رو بدست بیاره(میشه گفت اونم منو دوست داشته باشه و با من باشه) شهر های سمرقند و بخارا(که اون زمان جزو بزرگترین شهرهای مطرح بودند)رو فدای خال صورتش میکنماینکه به خال هندو می‌بخشد و نه به خود او، به دلیل مبالغه در احترام است، مثل الان که میگیم یه تار موشم به کسی نمیدم.کلماتی که نیاز به معنی دارند:ترک:علاوه بر نژاد ترک به معنای زیبارو و معشوق نیز می باشد.خال هندو: میتونه اینجا استعاره از همون خال سیاه یار باشه که زیبایی اش رو دو برابر میکنه اگه اینجا هندو رو به معنی سیاه در نظر بگیریم،معنی دیگه هم همون خالی است که هندی ها وسط پیشونیشون میزارن.خال هندیبده ساقی می باقی که در جنت نخواهی یافت / کنار آب رکن‌آباد و گلگشت مصلا رامعنی:ساقی شراب جاودانی(شرابی که هیچ وقت تموم نمیشه) رو بده تا در کنار آب رکن آباد و گلگشت مصلا بنوشمش که حتی در بهشت هم پیدا نمیشه.برداشت شخصی من از این بیت:در لحظه حال زندگی کن و به فکر آینده که اینجا بهشت استعاره ازش هست نباش و با زندگی کردن در زمان حال، اون لحظه برات پایان ناپذیر(جاودان) خواهد بود.کلماتی که نیاز به معنی دارند:جنت:بهشتگلگشت مصلا: نام تفرجگاهی(یه جا مثل پارک جنگلی مثلا) نزدیک شیراز.رکن آباد: در پنج کیلومتری شمال شیراز قرار گرفته‌است.فغان! کاین لولیان شوخ شیرین‌کار شهرآشوب / چنان بردند صبر از دل که ترکان خوان یغما رامعنی:افسوس و فریاد از این لولیانِ خیره سرِ دلربای شهرآشوب.جوری صبر رو از دل ربودن که غارتگران وسایل با ارزش رو به سرقت میبرن.کلماتی که نیاز به معنی دارند:فغان:فریاد و نالهلولی:معنی لغوی زنان رقاص و روسپی،در اینجا نماد زنان آزاد، بی‌قید، و زیباست(همان معشوقان) که برای عاشقان خود عشوه گری میکنند.شوخ:به معنای پر شر و شور در مقابل معشوق فروتن و کم حرف.شیرین کار:کارهای فریبنده و دلربا.ترکان:در اینجا منظور مغولان و افراد مهاجم و غارتگر هست.خوان یغما:معنی لغوی سفره غارت شده و بصورت کلی چیز باارزشی که بشه دزدیدش.شهرآشوب:صفت برای کسانی است که شهر را به تشویش و غوغا و بی نظمی میکشند که در اینجا دلیل استفاده از صفت شهرآشوب،ناز و ادا و دلربایی بیش از حد یار هست.ز عشق ناتمام ما جمال یار مستغنی است / به آب و رنگ و خال و خط چه حاجت روی زیبا رامعنی:یار زیبا،بی نیازه از عشق ناقص(عشقی که هنوز کامل نشده) من.صورت خوشگل چه احتیاجی به آرایش داره؟(یعنی انقدر قشنگه که نیازه به آرایش کردن نداره)کلماتی که نیاز به معنی دارند:مستغنی:بی نیازحاجت:نیازناتمام:ناقصمن از آن حسن روزافزون که یوسف داشت دانستم / که عشق از پردهٔ عصمت برون آرد زلیخا رامعنی:من از آن زیبایی که هر روز به حضرت یوسف افزوده میشد متوجه شدم که عشق، چنان نیرومند است که زلیخا(زنی که پاکدامن بود)را به دریدن پرده عصمت(درخواست برقراری رابطه با حضرت یوسف با اینکه همسر داشت) وادارکرد.منظور حافظ اینه که عشق انقدر قویه که حتی میتونه باعث بشه شما کاری رو انجام بدی که برخلاف باور و رفتارهای شما هست.این بیت، تصویری‌ست از قدرت ویران‌گرِ عشق.کلماتی که نیاز به معنی دارند:عصمت:نجابت،پاکدامنیحسن روزافزون:زیبایی که هر روز زیادتر میشود.در داستان حضرت یوسف،گفته می شود که خداوند چنان زیبایی به او داده بود که هر روز به جمالش افزوده میشد.قدرت ویرانگر عشقاگر دشنام فرمایی و گر نفرین، دعا گویم / جواب تلخ می‌زیبد لب لعل شکرخا رامعنی:یار من،حتی اگه بهم فحش بدی و یا نفرینم کنی،همچنان برایت دعا(بهترین هارو آرزو)میکنم.چون لبت که به سرخیِ لعل و به شیرینی شکر هست حتی اگه به تلخی صحبت کنه، باز هم زیباست.کلماتی که نیاز به معنی دارند:دشنام:فحش،ناسزالعل:نام سنگی قیمتی به رنگ قرمزلعلنصیحت گوش کن جانا، که از جان دوست‌تر دارند / جوانان سعادتمند پند پیر دانا راحافظ در این بیت، برای لحظه‌ای از شور عاشقانه فاصله می‌گیرد و وارد فضای حکمت‌آمیز می‌شود.معنی:ای جانان من.نصیحت منو بپذیر که جوانان خوشبخت به پند و اندرز پیردانا(فرد با تجربه،آگاه و دنیا دیده)اهمیت میدهند.حدیث از مطرب و می گو و راز دهر کمتر جو / که کس نگشود و نگشاید به حکمت این معما رامعنی:از مطرب و می(که در اینجا نماد خوشی،آزادی و در لحظه زندگی کردن هستند)سخن بگو و کمتر بدنبال راز دهر(فلسفه جهان و زندگی)باش.که هیچ کس نتونسته به این معما پاسخ بده.کلماتی که نیاز به معنی دارند:مطرب:کسی که در مجالس و میخانه ها ساز مینواخت و یا آواز میخواند.دهر:روزگار،دنیاغزل گفتی و در سفتی، بیا و خوش بخوان حافظ / که بر نظم تو افشاند فلک، عِقد ثریا رااینجا حافظ داره از خودش تعریف میکنه(از شعری که سروده).معنی:به خودش میگه غزل سرودی و انگار مروارید به نخ کشیدی.حالا بیا و شعرت را با صدایی دلنشین بخون تا آسمان هم ستاره ها رو به شکل گردنبند بهت هدیه بدهکلماتی که نیاز به معنی دارند:عقد ثریا:خوشه پروین،هفت ستاره که مانند یک گردنبند کنار هم قرار میگیرند.مروارید به نخ کشیدن یعنی:وقتی یک گردنبند مروارید می خواهند درست کنند،چندین دانه مروارید را یکی یکی سوراخ می کنند و از میان سوراخشان نخ می گذرانند تا کنار هم ردیف شوند و یکه رشته منظم و زیبا بسازند.چه ربطی به شعر داره؟منظور حافظ اینه که من کلمات و مصراع های شعر رو مثل دانه های مروارید به هم وصل کردم و کنار هم چیدم تا تبدیل به یک اثر منظم،پیوسته و ارزشمند بشه.فلک:آسمانخوشه پروینمروارید Cornelius Robinson Cornelius Robinson Tue, 12 May 2026 21:15:45 +0330 https://virgool.io/HafezKhani/%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%BA%D8%B2%D9%84-2-lygss3bneqwj سلامی دوباره!سری قبل با غزل "شب تاریک " شروع کردیم.این بار می خواهیم بریم سراغ یه غزل که حافظ توش حسابی از خجالت منافقا یا بقول خودش خرقه سالوس پوش ها در اومده و در نهایت دردی رو بیرون ریخته که هر کسی درکش نمیکنه.خب دیگه بدون هیچ معطلی بریم سراغ غزل شماره دو با عنوان صلاح کارصلاح کار کجا و من خراب کجا؟ / ببین تفاوت ره، کز کجاست تا به کجامعنی:صلاح کار:این واژه در این بیت نماد ظاهرگرایی و ریاکاری زاهدان و مدعیان درویشی است که به جای عشق،در پی حفظ آبروی ظاهری و منافع دنیوی هستند.از کجا فهمیدم؟بریم بیت بعدی متوجه میشیم.من خراب:خراب صفتی چند لایه ای است،هم به معنای مست لا یعقل و رها از قید خودآگاهی میتونه باشه هم به معنای بدنام در نظر مردم ظاهرگرا.حافظ میگه بین آدمی که فقط برای حفظ آبروش(صلاح کار) کار درست رو انجام میده با منی که از نظر این افراد، آدم بی بند و بار و بی آبرویی هستم چون اون کار رو برای ظاهرسازی انجام نمیدم تفاوت بسیاری هستش.دلم ز صومعه بگرفت و خرقهٔ سالوس / کجاست دیر مغان و شراب ناب کجا؟معنی:دلم از عبادتگاه هایی(مسجد،کلیسا،صومعه در زمان خود حافظ و غیره) که داخلش لباس دورویی به تن میکنند گرفته.شراب خالص و دیر مغان(جایی که همه صاف و صادق باشن)کجاست؟این بیت اشاره به ترجیح حافظ بر صداقت و راستی(حتی اگر بی دینی باشد) دارد تا ظاهرگرایی مذهبی.کلماتی که نیاز به معنی دارند:دیرمغان:دیر به معنی آتشکده مغان هم یعنی زرتشتیان،نماد میخانه هم هست که اینجا بیشتر به همین معنیهصومعه:محل عبادت،کوه یا مکان مرتفعی که افراد جهت عبادت به آن جا میروندسالوس:دورویی،ریاصومعهچه نسبت است به رندی صلاح و تقوا را؟ / سماع وعظ کجا؟ نغمهٔ رباب کجا؟معنی:مگه رندی(آزادگی و بی ریایی) با صلاح(درستی ظاهری) و تقوا(پرهیزگاری ریاکارانه) قابل مقایسه هستش؟سماع وعظ(نماد دورویی) با آهنگ ساز رباب(نماد بی ریایی) قابل مقایسه نیست.در مصراع دوم حافظ از طنزی تلخ و هوشمندانه استفاده کرده. با گفتن کلمه سماع کاری کرده که رقص سماع صوفیان به ذهن بیاید اما در اینجا سماع را با وعظ قید زده تا بگوید :وعظ شما هم ادعای سماع دارد،اما تقلبی و بی روح است.توضیح دقیقتر:1.در فرهنگ صوفیه،سماع یعنی گوش دادن به موسیقی و گاه رقصیدن در وجد عرفانی که بسیار مقدس و شورانگیز است.2.واعظان ظاهربین هم برای فریب مردم،وعظ(پند و اندرز)های خود را با آهنگ و آواز می آمیختند تا به سماع شباهت پیدا کند.برای همین هست که حافظ داره بهشون طعنه میزنه.ساز رباب در اون زمان در میخانه ها نواخته میشده به همین دلیل شاعر از آن بعنوان نقطه مقابل سماع وعظ استفاده کرده است.کلماتی که نیاز به معنی دارند:سماع:نوعی رقصه که شامل چرخش بدن همراه با حالت خلسه هست برای اهداف معنوی.سماع پیشینه کهن تاریخی داشته و رقصی ایرانی است.مولانا هم گفته میشه که رقص سماع رو انجام میداده توی اشعارش هم به این رقص علاقه نشون میداده. نماد بعضی از حرکات رقص سماع که بنظر جالب هستن:چرخیدن به دور خود:به معنای وجود پروردگار در تمامی جهات و جوانب زندگی هست.کوبیدن پا بر زمین:اشاره به لگدمال کردن و زیر پا له کردن خواسته های نفسانی است.پریدن:نشانه شادی،ذوق و خوشحالی عارف در زمان رسیدن به ملکوت(عالم غیب،جهان بالا).باز کردن دست ها:این حرکت نشان دهنده مشتاق بودن عارف برای رسیدن به محبوب و وصال یار هست و بی صبرانه انتظار دیدن او را میکشد.وعظ:پند و اندرز و نصیحتسماعساز ربابرقص سماعز روی دوست دل دشمنان چه دریابد؟ / چراغ مرده کجا؟ شمع آفتاب کجا؟معنی:دل کسانی که دشمن آن دوست(معشوق)هستند از دیدن صورت (زیبایی) او چه چیزی می توانند بفهمند؟چراغ مرده(چراغی که خاموش شده و هیچ نوری نداره) چه شباهتی به شمع آفتاب(شمعی که مانند آفتاب نور دارد. بصورت کلی منظورش نور زیاده) داره؟این مقایسه در مصراع دوم نشون میده زیبایی معشوق انقدر زیاده که نیازی به اثبات نداره حتی اگه دل های چراغ مرده(دشمنان)نتونن اون زیبایی رو ببینن.چو کحل بینش ما خاک آستان شماست / کجا رویم بفرما از این جناب، کجا؟نکته ای که قبل از معنی کردن لازمه گفته بشه:در باور قدیم،رسم بود که برای تقویت چشم و روشنایی دید،از ماده معدنی به نام سرمه(توتیا) استفاده می کردند و آن را روی خط مژه می مالیدند.معنی:اون سرمه ای که باعث روشنایی بینایی من میشه گرد و غبار یا همون خاکِ درِ خانه معشوقم هستش.حالا ای محبوبم بگو از این آستان به کجا برم؟(کجا برم از این جا بهتر؟)( خودش میگه اینجا روشنایی بخش چشم های منه ولی بازم گوش به فرمان معشوقش هست هر چی اون بگه گوش میده)کلماتی که نیاز به معنی دارند:کُحل:سرمهمبین به سیب زنخدان که چاه در راه است / کجا همی‌روی ای دل بدین شتاب کجا؟معنی:به زیبایی فریبنده معشوق نگاه نکن که چاه(کنایه از خطرات و مشکلات بعد از عاشق شدن)در انتظارته. ای دل با این سرعت کجا داری میری؟انگار داره یجورایی تقابل احساس و منطق رو نشون میده و اینجا دل که همون احساسه به منطق اهمیتی نمیده و کار خودش رو انجام میده.کلماتی که نیاز به معنی دارند:سیب زنخدان:چانه،میتونه مجاز از زیبایی صورت معشوق هم باشهبشد! که یاد خوشش باد روزگار وصال / خود آن کرشمه کجا رفت و آن عتاب کجا؟معنی:یادش بخیر روزگار وصال(زمانی که عاشق و معشوق کنار هم هستند بدون جدایی و دوری)تمام شد.آن دلربایی های جانانم و حتی بداخلاقی و پرخاشگری هایش کجا رفت؟کلماتی که نیاز به معنی دارند:کرشمه:دلربایی،عشوهعتاب:پرخاش،خشمبشد:تمام شدقرار و خواب ز حافظ طمع مدار ای دوست / قرار چیست؟ صبوری کدام؟ و خواب کجا؟معنی:دوست من از حافظ انتظار خواب و آرام و قرار داشتن نداشته باش.اصلا آرامش چیه؟صبوری کدومه؟خواب کجاست؟(بخاطر بیت قبل که میگه دلتنگ روزگار وصاله داره بی قراری میکنه) Cornelius Robinson Cornelius Robinson Sun, 10 May 2026 12:41:19 +0330 https://virgool.io/HafezKhani/%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%BA%D8%B2%D9%84-1-yeccgaqamtj1 تا حالا شده حافظ رو بخونی ولی ته دلت بگی یعنی چی؟چی داره میگه؟خب پس خوش اومدینبا سلام خدمت همه شما عزیزان در این سری پست ها میخوام غزل های حافظ رو با ساده سازی هر چه تمام ابیات از نظر معنی و مفهوم برایتان قرار بدم.البته من معلم،استاد یا دانشجوی ادبیات نیستم و خودم از روی علاقه بصورت خودخوان پیش رفتم بنابراین اگر در جایی اشتباهی کردم دوستانی که وارد تر و حرفه ای تر از من هستن ممنون میشم که توی کامنت ها اشتباهم رو بگن تا بتونم اصلاحش کنم.خب بدون هیچ معطلی بریم سراغ غزل شماره یک با عنوان شب تاریکالا یا ایّها السّاقی ادر کاسا و ناولها که عشق آسان نمود اول ولی افتاد مشکلهامعنی:هان ای ساقی جامی که توش شراب هست رو تکون بده(بگردان) و بده که من بنوشم(معنی دقیقش از عربی به فارسی میشه به من بیاشامان) که عشق در اول کار که شروع شد به نظر چیز آسون و راحتی میومد اما در ادامه مشکلاتش شروع شد حالا مشکلاتش چیه؟بریم ببینیم؟کلماتی که نیاز به معنی دارن:الا:هان(هان کلمه ای که برای آگاه کردن بکار میرفت مثلا الان یکی رو میخوام صدا کنیم میگیم هوی هی اُی اون موقع میگفتن هان)یا ایها الساقی: ای ساقیساقی به معنی کسی که شراب برای دیگران میریزه رو داره که در زمان های قدیم شغل به حساب میومده و به معنی کسی که تشنگان رو سیراب میکنه هم هست اما با توجه به ابیاتی که در آینده میبینیم معنی اول رو میده یعنی شراب دهادر:بگردان(حرکت بده)کاس:کاسه،جام شرابناولها:آن را به من بیاشامان(بده که من بنوشمش)نمودن:نشان دادن ظاهر شدنجام شرابببوی نافه ای کاخر صبا زان طرّه بگشاید ز تاب جعد مشکینش چه خون افتاد در دلهامعنی:در آرزوی بوییدن بوی خوشی که نسیم صبا در اثر باز کردن(گشودن)موی پیچیده و تاب دار سیاه(مشکی) او با خودش بیاره چه خون دل(ناراحتی و اذیت) هایی که نصیب من شد(این یکی از مشکلاتش)البته در اینجا هم میتونیم بگیم مِشکین هم مُشکین هر دو معنی میده مُشکین به معنی چیزیه که بوی مُشک میده مشک هم یه ماده سیاه رنگ و خوشبوییه که در ناف آهو تولید میشه حالا توی این بیت مشکین بصورت کلی بخوایم بگیم هم معنی میده سیاه هم خوشبو.در این بیت حافظ داره دلتنگی خودش رو نسبت به معشوق زمینی یا الهی نشون میده.در خوانش عرفانی که معشوق همون خدا یا حقیقت مطلق هست اما در خوانش عاشقانه زمینی(که تو این بیت بنظرم محتمل تره) دلتنگی یک عاشق برای بوی مو (که بصورت کلی مجاز معشوق دور از دسترس هست) رو نشون میده.کلماتی که به معنی نیاز دارن:نافه هم بصورت کلی به معنی یه ماده خوشبوئه که معنی اصلیش میشه مشکدان جایی که مشک توش جمع میشه همون ناف آهوکاخر: مخفف شده که آخر در اشعار زیاد استفاده شدهطرّه به معنی موی پیچیدهجعد هم به همان معنی طرهصبا نام بادی هست که از سمت مشرق زمین میوزه و مجازا به معنی پیام آور بین عاشق و معشوق هستمشکشب تاریک و بیم موج و گردابی چنین هایل کجا دانند حال ما سبکباران ساحل هامعنی:داره میگه کسایی که راحت و آسوده(بی دغدغه) توی ساحل هستن از حال کسایی مثل ما توی شب تاریک که دریا ترسناکتر بنظر میاد و با ترس از امواج خروشان و گرداب های وحشتناک گیر افتادیم خبر ندارن.کلماتی که به معنی نیاز دارن:بیم: ترسهایل: ترسناکسبکبار:خاطر آسوده(کسانی که خیالشون راحته ناراحتی و دغدغه ندارن)مـرا در منـزل جانان چه امن عیش چون هر دم جـرس فریــاد مـی‌دارد کـه بـربندید محمل‌هامعنی:من در منزل و کنار معشوقم چجوری میتونم به راحتی زندگی کنم وقتی هر لحظه صدایی میاد که میگه برای رفتن آماده بشید(بستن محمل کنایه از آماده رفتن شدن و بطور کلی منظور از رفتن، آماده رفتن به اون دنیا است)کلماتی که به معنی نیاز دارن:جرس:زنگی که به گردن شتر بسته می‌شد تا حرکت کاروان را خبر دهد.جانان:معشوقعیش:زندگی کردنمحمل: کجاوه ای ( اتاقکی چوبی شکل ) که بر روی شتر می بندند.جرسکجاوهمحملبـه مـی سجاده رنگیـن کن گرت پیر مغان گوید کـه سـالـک بـی‌خبـر نبود ز راه و رسم منزل‌هامعنی:میگه که اگه یه آدم با تجربه دنیا دیده ای که دانا و با اخلاق هست (به شما کاری رو گفت که حتی در ظاهر اشتباه اومد مثلا اگه بگه) روی سجاده ای که نماز روش میخونن شراب بریز این کار رو انجام بده چون اون سرد و گرم روزگار رو بیشتر از شما چشیده و راه و رسم روزگار رو قطعا بیشتر از شما میدونهنکته این بیت اشاره به اطاعت بی چون و چرا(یعنی بدون پرسیدن هیچ سوالی که علت این کار چیه) داره حالا چرا این حرف رو میزنه؟توی بیت بعدی دلیلش رو میگهکلماتی که به معنی نیاز دارن:پیرمغان: به یک انسان فرهیخته گفته می شود که دانش و اخلاق دارد و از ارزش داراستسالک:عارف، کسی که پیرو حق هست در اینجا همون پیرمغان منظورشهسجاده:جایی که روش نماز میخوننمی:شرابگرت:مخفف اگر به توسجادههـمـه کـارم ز خـود کـامی به بدنامی کشید آخر نـهـان کـی ماند آن رازی کز او سازند محفل‌هامعنی:میگه که هر کاری که از روی خودکامی یعنی بدون مشورت و یا نصیحت کردن با کسی انجام دادم باعث بی آبرویی من شده و این راز(موضوع که دارم راجع بهش صحبت میکنم)چجوری میتونه راز باقی میمونه در حالی که همه محافل(جا) راجع بهش صحبت میشه.کلماتی که به معنی نیاز دارن:خودکام: کسی که به میل خود عمل کند و به نصیحت دیگران گوش ندهد.حضوری گـر همی‌خواهی از او غایب مشو حافظ مـتـی مـا تـلـق من تهـوی دع الدنیا و اهملهامعنی:حافظ داره به خودش میگه اگه حضور قلبی می خواهی از او(معشوقه ات)غافل نباش وقتی که کسی رو که دوست داری ملاقات کردی دنیا(احتمالا منظورش کارهایی تو دنیاست که حواس آدمو نسبت به عزیزانش پرت میکنه هست) رو بذار کنار و رهایش کنبا یه مثال فکر کنم واضح تر بشه انگار حافظ داره میگه:وقتی با کسی هستی که عاشقشی،موبایل رو بذار کنار،به فکر کار و درس و چیزای دیگه نباش.(اینجا اشاره به مصراع دوم داره)اگه این کار رو نکنی،انگار همیشه ازش دور هستی(یعنی همون نزدیکی و حضور قلبی رو نداری فقط از نظر فیزیکی به هم نزدیکین )(اینم برای مصراع اولش)کلماتی که به معنی نیاز دارن:متی: وقتی که.تلق: ملاقات کردی.من: کسی که.تهوی: دوست داری.دع: واگذار کردن.اهمل: رها کردن. Cornelius Robinson Cornelius Robinson Fri, 08 May 2026 19:50:31 +0330