https://virgool.io/feed/@egg fa 2026-06-16 12:23:36 https://files.virgool.io/upload/users/4864469/avatar/l9RKOB.png?height=120&width=120 https://virgool.io/@egg https://virgool.io/@egg/%D9%BE%D9%88%D9%84-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%A8%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%B4%D8%AF-%D9%87%D8%AF%D9%81-mh6r4plgrby7 در گرانی و نابه سامانی این روز ها، هرچقدر هم سعی کنیم کاهش قدرت خرید را نادیده بگیریم نمی شود. یادم هست سال 1388 زمانی که تکنولوژی طراحی صفحات وب به صورت Ajax به تازگی وارد بازار شده بود با صرف حدود 2 هفته زمان 800 هزارتومان دستمزد برای طراحی سایت یک شرکت تعاونی دریافت کردم. امروز برای طراحی یک سایت شرکتی دستمزدی در حدود 50 میلیون تومان دریافت می شود و حدود یک ماه زمان نیاز است. به نظر می رسد دستمزد طراحی سایت 60 برابر افزایش پیدا کرده است اما وقتی به قضیه طور دیگری نگاه کردم متوجه عمق فاجعه شدم. همان سال قیمت یک خانه 100 متری در جنوب شهر شیراز حدود 26 میلیون تومان بود و امروز همان خانه حدود 7-8 میلیارد تومان قیمت دارد. یعنی در آن سال با طراحی 30 سایت می شد آن خانه را خرید امروز باید 140 پروژه طراحی سایت انجام داد تا همان خانه را خرید. این همان جایی است که یک مفهوم جالب وارد ماجرا می‌شود:چیزی که اقتصاددان‌ها به آن می‌گویند توهم پولی.توهم پولی یعنی ذهن ما وقتی قیمت ها و دستمزد ها را می‌بیند، فقط به عدد پول نگاه می‌کند،نه به ارزش واقعی چیزها.ما فرض می‌کنیم پول یک واحد ثابت است،در حالی که اصلاً این‌طور نیست.پول در این سال‌ها مدام تغییر کرده،کوچک‌تر شده،و قدرت خریدش کم شده.اما چون همه‌چیز را با همان می‌سنجیم، این تغییر را به‌سختی می‌بینیم.برای همین یک آزمایش ساده کردم.به‌جای اینکه قیمت دستمزد را با تومان بسنجیم، آن را با یک چیز واقعی اندازه بگیریم:تخم‌مرغ.اگر قیمت امروز هر تخم‌مرغ را حدود ۲۳ هزار تومان در نظر بگیریم،طراحی یک سایت 50 میلیون تومانی می‌شود حدود 2200 تخم‌مرغ.حالا چند سال به عقب برگردیم، یعنی در سال 88آن زمان طراحی سایت 800 هزارتومان و تخم‌مرغ حدود 100 تومان.یعنی دستمزد طراح سایت برای یک سایت شرکتی می‌شد چیزی حدود 8000 تخم‌مرغ.پس ارزش دستمزد یک طراح سایت کم شده؟بله.در حالی که دستمزد های تومانی افزایش دستمزد را نشان می دهند! بخش بزرگی از آن شوکی که ما حس می‌کنیم، در واقع از توهم پولی می‌آید.چون ذهن ما به عدد پول نگاه می‌کند،در حالی که خود پول در حال تغییر است.شبیه این است که با خط‌کشی اندازه بگیریم که خودش هر سال کوتاه‌تر می‌شود.در چنین شرایطی طبیعی است که اندازه‌ها عجیب به نظر برسند.شاید به همین دلیل است که وقتی درباره قیمت‌ها حرف می‌زنیم،بیشتر از اینکه بفهمیم چه اتفاقی افتاده،فقط از بزرگ شدن عددها شوکه می‌شویم.و شاید به همین دلیل است که خیلی وقت‌ها حس می‌کنیم هرچه بیشتر کار می‌کنیم، کمتر جلو می‌افتیم.چون داریم با واحدی اندازه می‌گیریم که خودش هر سال تغییر می‌کند.گاهی فکر می‌کنم اگر به‌جای تومان، قیمت‌ها را با چیزهای واقعی‌تری مثل غذا، انرژی یا زمان بسنجیم،تصویر اقتصاد اطرافمان خیلی متفاوت به نظر برسد.شاید حتی بفهمیم که بعضی چیزها واقعاً گران شده‌اند،بعضی تقریباً همان‌قدر مانده‌اند،و بعضی شاید نسبت به گذشته ارزان‌تر هم شده‌اند.اما وقتی همه‌چیز را فقط با پول می‌سنجیم،درگیر همان توهم پولی می‌شویم.💬 یک آزمایش ساده:آخرین چیزی که خریدی چند تومان بود؟حالا اگر آن را به تعداد تخم‌مرغ تبدیل کنیم چند تا می‌شود؟کنجکاوم ببینم مردم این روزها واقعاً با چند «تخم‌مرغ» زندگی می‌کنند EGG EGG Tue, 12 May 2026 20:04:04 +0330 https://virgool.io/@egg/%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%B5%D9%81%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D8%AE%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85-ij3j6mdwiuvb داستان از جایی شروع شد که یادم اومد سال ۱۳۷۵ پدرم یه خونه ۲۰۰ متری رو خرید حدود ۷ میلیون تومن و شش سال بعد اون خونه رو فروخت حدود بیست میلیون تومن امروز یعنی اردیبهشت ۱۴۰۵، قیمت همون خونه که الان دیگه سن و سالی ازش گذشته رسیده به حدود ۱۰ میلیارد تومان.اگر فقط با تومان نگاه کنیم، عددها آن‌قدر بزرگ شده‌اند که تقریباً دیگر چیزی به ما نمی‌گویند.۷ میلیون و ۱۰ میلیارد، فقط دو عددند؛اما ذهن ما دیگر نمی‌تواند به‌راحتی بفهمد این تغییر دقیقاً یعنی چه. یا مثلا وقتی چند روز قبل برای سفارش یک هات داگ عدد 640000 تومن رو روی تابلو دیدم در حالی که 10 سال پیش برای خرید همون هات داگ 2500 تومن پرداخت میکردم اصلا برام قابل فهم نبود که چه اتفاقی داره میفته یا دستمزدی که سال 88 گرفتم رو نمیتونم با دستمزد امسالم مقایسه کنم... همه این ها باعث یه جرقه تو ذهنم شد. تخم‌مرغ.سال‌ 75 قیمت هر تخم‌مرغ حدود ۱۵ تا ۲۰ تومان بود. امروز قیمت هر تخم‌مرغ حدود ۲۳ هزار تومان است.یعنی تخم‌مرغ هم در این سال‌ها رشد قیمتی بسیار شدیدی داشته؛اما نکته مهم برای من این بود که تخم‌مرغ، برخلاف پول، هنوز یک واحد قابل لمس و قابل فهم است.ما دقیقاً می‌دانیم تخم‌مرغ چیست.می‌دانیم کالای واقعی است.می‌دانیم در زندگی روزمره حضور دارد.و مهم‌تر از همه، وقتی چیزی را با تخم‌مرغ می‌سنجیم، ذهن‌مان کمتر گم می‌شود.مثلاً اگر امروز به من بگویند یک همبرگر ۵۰۰ هزار تومان است،برای منی که ۱۰ سال پیش همبرگر ۲ هزار تومان می‌خریدم، این عدد عجیب و حتی غیرقابل‌هضم است.ذهنم سریع می‌گوید:«این که خیلی گران است!»اما شاید مشکل از خود قیمت نباشد؛مشکل از این باشد که تومان دیگر واحد خوبی برای فهمیدن ارزش نیست.اگر همان همبرگر را با تخم‌مرغ مقایسه کنیم، ماجرا خیلی روشن‌تر می‌شود.یعنی بپرسیم:این همبرگر چند تخم‌مرغ می‌ارزد؟اگر نسبتش به گذشته خیلی تغییر نکرده باشد، آن وقت می‌فهمیم که شاید همبرگر واقعاً آن‌قدرها هم گران نشده؛بلکه این پول است که توانایی‌اش را برای توضیح ارزش از دست داده.این دقیقاً همان جایی است که ایده‌ی EGG برای من شکل گرفت. پدر من برای خرید خانه در سال 75 قیمت 350 هزار تخم مرغ را پرداخت کرده بود و قیمت فعلی همان خانه امروز حدود 450 هزار تخم مرغ شده است! یعنی در مقیاس تخم مرغ رشد قیمت آن خانه 28 درصد طی 30 سال بوده است اما رشد قیمت خانه به علت بی ارزش شدن تومان 142000 درصد بود است....ایده‌ای ساده:شاید بتوانیم به‌جای اینکه همه‌چیز را فقط با تومان بسنجیم،یک بار هم با یک کالای واقعی، روزمره و قابل‌فهم مقایسه کنیم.نه برای حذف پول،بلکه برای اینکه دوباره معنای قیمت را بفهمیم.شاید تخم‌مرغ،به‌خاطر واقعی بودنش،به‌خاطر مصرفی بودنش،به خاطر فاسد شدنی بودنش،و به‌خاطر نزدیکی‌اش به زندگی روزمره،از تومان بهتر بتواند ارزش را به ما نشان بدهد.شاید وقتش رسیده که کنار قیمت‌های تومانی،یک سؤال دیگر هم بپرسیم:این چند تا تخم‌مرغ می‌شود؟این صفحه را ساخته‌ام تا درباره همین ایده بنویسم:درباره «قیمت‌گذاری با تخم‌مرغ»،درباره «درک واقعی‌تر ارزش»،و درباره اینکه آیا می‌شود یک واحد ساده و انسانی‌تر برای فهم اقتصاد روزمره ساخت یا نه.شاید مسئله‌ی اصلی ما تورم فقط نباشد.شاید مسئله این باشد که دیگر واحدی برای فهمیدن ارزش نداریم.و شاید تخم‌مرغ،از چیزی که فکر می‌کنیم مهم‌تر باشد. EGG EGG Mon, 11 May 2026 22:21:13 +0330