https://virgool.io/feed/@hamidrezarajabi متن‌هایی حاوی دغدغه‌های اجتماعی، سیاسی و غیره. fa 2026-06-10 13:00:57 https://files.virgool.io/upload/users/1085201/avatar/iLy9Dm.jpeg?height=120&width=120 https://virgool.io/@hamidrezarajabi https://virgool.io/@hamidrezarajabi/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF%D9%87-re26sop1tuyp «اصلاح‌طلب-اصول‌گرا دیگه تمومه ماجرا» پیش از آنکه شعاری براندازانه فهمیده‌ شود، دال بر مرگ دوقطبی اصلاحطلب- اصول‌گرا و نزاع‌های تکراری و منزجر کننده‌ی ناشی از آن دو است. مرگ این دوقطبی، این نوید را می‌داد که بالاخره جامعه‌ی ایران، پس از سال‌ها به کشمکش‌های بی‌حاصل و فاجعه‌بار پشت کرده و مجالی برای تولید گفتمان‌های خردمندتر و منعطف‌تر به وجود آمده است. با حذف گفتمان‌هایی که بیشتر حجم آن را نفرت‌پراکنی و وهم‌اندیشی و تحلیل‌های سوگرایانه و سلبی پرکرده است، امید‌ بود جامعه‌ی اندیشنده‌ی ایرانی با بازاندیشی دوباره بر علت شکست این گفتمان‌ها، مشکلات و بحران‌های خود را با پرسش و سنجش تحقیقی، فارغ از علایق دگم‌آلود حزبی بررسی کند. این رویکرد هم می‌توانست زمینه‌ی کاهش گسست‌های اجتماعی را فراهم کند، هم اندیشنده‌ی ایرانی را یک پله به سوی فهم عمیق‌تر مسائل بغرنج ایران سوق دهد. مسائلی که بی‌شک امکان حل آن‌ها به توافق و مشارکت همه‌ی آحاد مردم با همه‌ی دسته‌بندی‌های سلیقه‌‌ای سیاسی وابسته است.پیش از این انتخابات امیدوار بودم هسته‌ی مرکزی قدرت که به دلایلی و در لحظه‌هایی آن را خردمند دریافته‌ام، با حذف اصلاح‌طلبان که پیش‌تر اندیشه‌ها و آمال‌های خودشان را در دولت پیشین آزموده‌ بودند و با شکست این گفتمان پشتتوانه‌ی مردمی خود را از دست داده بودند، ملت را از این دوقطبی عبور دهد. زیرا با حذف اصلاح‌طلبان، اینطور نبود که اصول‌گراها به عنوان پیروز دوقطبی حاکمیت خود را تثبیت کنند. آن‌ها هم از ‌گزند بحران‌های این حذف بی‌نصیب نمی‌ماندند. با رسیدن قدرت به بلوک‌های اصول‌گرایی، آنها در معرض بحران‌های هویتی و عملکردی قرار گرفتند، بحران ۴۰۱، دوگانگی در تصمیم‌گیری درباره‌ی اقتصاد و سیاست‌خارجی و اختلاف‌هایی که در این باره بین‌شان می‌افتاد، بدنه‌ی مردمی اصولگرایی را نسبت به خود دچار تردید می‌کرد. درحالی که آنها پیش از به قدرت رسیدن، خیلی امیدوار و مطمئن درباره‌ی حضور خود در قوه‌ی مجریه می‌اندیشید. درست مثل اصلاح‌طلبان پیش از ۹۲. با شکست‌های پیوسته‌ی هر دو قطب‌ و آغاز روند بازاندیشی در تردید‌ها و شکست‌ها، ما را به طرح این گزاره نزدیک می‌کرد که «حق همیشه هم با ما نیست و مشکلات هم همیشه ناشی از حضور گروه مقابل ما نیست. لذا مشکل و راه‌حل‌های آن را باید با ذهنیت دیگری جست.»در این انتخابات امیدوار بودم هسته‌ی مرکزی قدرت صحنه را طوری بچیند که این دوقطبی در حال احتضار و ادبیات شنیع مخصوص آن احیاء نشود. به جای آن بحث‌های دقیق‌تر ناظر به مصالح همه‌ی اقشار مردم با لحن همه‌پسند، منعطف‌تر و منصفاانه‌تر نسبت به رقبای حزبی و انتخاباتی مطرح شود که در آن استدلال و طرح دقیق‌تر مسئله و راه‌حل جایگزین لجن‌پراکنی شود.آرایش اولیه‌ی صحنه‌ي انتخابات من را نسبت به فرضیه‌ام امیدوارتر کرد، پزشکیان اصلاح‌طلبی بود که ابتدا رویکرد دولتش را اجرای سیاست‌های کلی و برنامه‌ی هفتم توسعه عنوان می‌کرد و در گفت و گوها دائم بر یکپارچگی و حرکت به سوی وحدت‌نظر تاکید می‌کرد. این در تاریخ اصلاح‌طلبی بی‌سابقه بود و نرمش و تغییر رویکرد نماینده ی اصلاح‌طلبان در انتخابات را نشان می‌داد. پورمحمدی در جایگاه نامزد‌‌های نخودی، چند سر و گردن قوی‌تر از نظیرهایش در انتخابات قبلی ظاهر شد و سطح گفتمان سیاسی کشور را با بیان مسلط و خبرگی سیاسی خود افزایش داد. بقیه‌ی نامزدها هم تقریبا همان همیشگی بودند. با ورود عناصر حساسیت‌زا به ستاد پزشکیان و عدم موفقیت او در تسلط و مدیریت آنها در جهت حفظ رویکرد «وحدت گفتمان‌ها»، چهره‌ی میانجیگر دولت احتمالی او خدشه دار شد و این خدشه تا روز آخر تبلیغات عمیق و عمیق‌تر شد. اصول‌گرایان با جدی گرفتن او و تیمش آن دو قطبی درحال احتضار دوباره‌ احیاء کردند، آنها می‌توانستند خودشان را به دغدغه‌ی عمومی مردم و قشر خاکستری نزدیک تر کنند و با طرح فراجناحی مسائل و بررسی و استدلال دقیق و از بین بردن این دو قطبی، چهره‌ی جدیدشان را به عنوان جایگزین اصلاح‌طلبی ارائه‌کنند. اما آنها پیش از اختلافی که بینشان افتاد، همان کنش انتخابات های ۹۶ و ۴۰۰ را کردند. تاریخ نشان داده شکل گیری دوقطبی تنش‌مند بیشتر به نفع اصلاح‌طلبان است. ضدتبلیغ‌های اصولگرایان در نظر قشر خاکستری بیشتر برای خودشان دافعه ایجاد می‌کند تا برای رقیب‌. زیرا اصول‌گرایان برای نزدیک شدن به طبقه‌ی متوسط غیرمذهبی هیچ تدارکی ندیده‌اند و اصلاح‌طلبان می‌توانند با همان تکینک‌های سال‌های پیشین آنها را مغلوب کنند.این انتخابات هم گذشت و ماجرای اصلاح‌طلبی و اصول‌گرایی دوباره بازگو شد و خبر جدی از خردمندی و نگاه به انسجام ملی (به‌جز پورمحمدی که متاسفانه جدی گرفته نشد.) نبود.‌ بخواهیم یا نخواهیم آنچه آن‌ را اصول‌گرا و اصلاح‌طلب می‌دانیم در سیستم سیاسی و سپهر گفتمانی سیاسی به صورت در هم تنیده حضور دارند و با انتخاب رئیس جمهور موردنظرتان قرار نیست آن یکی به کل حذف شود. مهم فرصت بازتولید گفتمان جدید بود که از دست رفت. البته خود نامزدها (به‌جزپورمحمدی) خیلی عقب تر از این حرف‌ها بودند اما حداقل بدنه‌ی تحصیل کرده و آگاه آنها باید سعی در ایجاد آن می‌کردند. آنها می‌دانستند که بین پزشکیان و قالی‌باف و جلیلی هیچکدام قرار نیست وفاق اجتماعی به وجود بیاورند، نه برای ضعف‌های شخصیشان برای اینکه هیچ‌کدام نماینده‌ی همه‌ی مردم ایران نیست و نتوانستند خود را نماینده ی همه‌ی مردم ایران بودن معرفی کنند و در لحن سخنان هیچ‌کدامشان وصله‌ کردن درزهای اجتماعی هیچ نمودی نداشت. اگر نامزد موردنظرتان انتخاب شد خیلی شادی نکنید،‌ آش همان است و کاسه همان. حمیدرضا رجبی حمیدرضا رجبی Fri, 28 Jun 2024 00:09:58 +0330 https://virgool.io/@hamidrezarajabi/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D9%87%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-mf3uwys2nvgf اگر سری به گوگل بزنیم و در قسمت جست‌وجو اول حرف «م» و سپس «ه» را بنویسیم؛ کلمه‌ی «مهاجرت» یکی از کلمات پینشهادی است و خب این به معنای این است که مهاجرت مفهومی است که این روزها ما ایرانی‌ها-مخصوصا جوانان- در موردش کنجکاوی‌های زیادی داریم. حتی اگر به جستجوگرها هم رجوع نکنیم و گوش‌هایمان را تیز کنیم؛ بارها و بارها کلمه‌ی مهاجرت را در رسانه‌ها و اخبار و از دوستانمان می‌شنویم. می‌شنویم که فلان بازیگر یا خواننده، یا اصلا چرا راه دور برویم؛‌ فلان رفیقمان قصد مهاجرت دارد و تا دو هفته‌ی دیگر پاس و ویزایش می‌آید و می‌رود فلان کشور.این روزها همه‌ی جوان‌ها، مخصوصا دانشجویان برای برنامه‌ ریزی ادامه‌ی زندگیشان، نیم نگاهی به مهاجرت دارند و سعی می‌کنند داستان زندگی‌شان را پس از مهاجرت از مرزهای ایران طراحی کنند. حتی اگر خیلی انسان وطن پرستی باشید، احتمالا فکر مهاجرت یک بار، البته شاید نه خیلی جدی، به ذهنتان خطور کرده. اما بیایید برای برجستگی موضوع مهاجرت بین دانشجویان دلایلی بیابیم. چه شده که وقتی از برنامه‌ی آینده‌ی یک دانشجوی ایرانی می‌پرسیم؛‌ نمی‌توانیم مهاجرت را مطرح نکنیم؟ ‌برای این سوالات، پاسخ‌های زیادی می‌توان یافت که سر راست بگویم محور همه‌شان ناامیدی و سردشدن نسبت به مشارکت و تاثیرگذاری در کشور است. فضای مشارکت همگانی در امور مهم و تعیین کننده در زیست اجتماعی ما به شدت ضعیف شده است. مشارکت در حوزه‌های سیاسی،‌ اجتماعی، فرهنگی و همه‌ی حوزه هایی که یک دانشجو یا جوان ایرانی می‌تواند امیدوارانه و خلاقانه در آن نقشی ایفا کند باعث می‌شود فضای حرکت برای تغییر وضع نامطلوب کنونی و ترسیم آینده‌ای روشن شکل بگیرد و ایجاد فضای مشارکت دانشجو را به سمت کوششی امیدوارانه سوق میدهد که میتواند در ساماندهی زندگی جمعی خود سهیم باشد. متاسفانه نبود چنین فضایی باعث شده که همه‌ی گروه‌هایی که جوان‌ها را برای اثرگذاری و ایجاد تغییر گرد هم جمع می‌کنند، مثل جنبش‌های دانشجویی، روز به روز ضعیف‌تر شوند و وسعت اثرگذاریشان کاهش پیدا کند.علاوه بر این‌ آنچه که کمابیش همه‌ی ما را حداقل به تفکر درباره‌ی مهاجرت واداشته، این است که حس می‌کنیم هر چه قدر هم که در زمینه‌ی تخصصی خود آموخته و چیره‌دست شویم، نمی‌توانیم تنها با اتکا به دانش و شایستگی‌مان به فرآیندهای مهم آن حوزه وارد شویم و باید دم این و آن را ببینیم یا یک سر به فامیل بزنیم ببینیم آیا پارتی کلفتی برای ورود ما به صحنه پیدا می‌شود یا نه.حتی اگر از سنگر مشارکت در امور مهم عقب نشینی کنیم و به فکر کردن برای ساخت یک زندگی معمولی بسنده کنیم، باز هم افق روشنی پیش رویمان نمی‌بینیم. بی‌ثباتی که در دهه‌ی اخیر در عرصه ی سیاست و اقتصاد کشور شاهد بودیم، بسیاری از ما را به این نظرگاه کشانده که نهاد حاکمیت نمی‌تواند بستر مناسب یک زندگی معمولی و با ثبات را برای یک جوان ایرانی فراهم کند. این بی اعتمادی به حاکمیت بر تردشدگی دانشجو از فرآیندها افزون می‌شود و او را به این فکر وا می‌دارد که از وطن مهاجرت کند.اما چاره چیست؟ نمی‌توانیم دست روی دست بگذاریم و رفتن‌ها را تماشا کنیم. رفتن هر کدام از ما یعنی یک امکان برای حل مشکل‌هایمان از دست رفت. من فکر می‌کنم، راه حل در خود مفهوم دانشجو به معنای ناب آن است. انرژی که در مفهوم دانشجوی ایرانی نهاده شده می‌تواند مولد ایجاد راه‌حل‌ برای گذار از بحران‌ها باشد. راه‌حل‌هایی که اجرایشان نیازمند دخالت بازوهای اجرایی حاکمیتی نیست و از درون پیوندهای جمعی دانشجویان دغدغه‌مند و پای‌کار در می‌آید. برای نجات خودمان از ناامیدی‌های منجر به مهاجرت و همه ی عواملی که در توضیح علت اقبال عمومی به مهاجرت ذکر شد، باید دست به دست هم دهیم و با ساخت نهادهای مدنی آزاد دانشجویی به حل این مشکلات نزدیک شویم. حمیدرضا رجبی حمیدرضا رجبی Thu, 07 Dec 2023 02:11:01 +0330