https://virgool.io/feed/@historiachannel9 fa 2026-06-17 02:26:22 https://files.virgool.io/upload/users/1701062/avatar/lDtHPF.png?height=120&width=120 https://virgool.io/@historiachannel9 https://virgool.io/@historiachannel9/%D8%A2%D8%AA%D8%A6%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%D8%A2%D8%AA%D8%A6%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87-ndozcgbpp2zx در این بخش از مجموعه ی ایسم در پنج دقیقه به توضیح اصطلاح آتئیسم پرداختیم.تماشای ویدیوی آتئیسم در یوتیوب: https://youtu.be/MTT4wAybgIo آتئیسم، بی خدایی، یا خداناباوری در معنای عام و کلی یعنی نداشتن باور به وجود خدا. در این حالت فرد کلا به وجود هیچگونه خدایی باور نداره. در معنایی محدودتر اما آتئیسم یعنی رد کردن اعتقاد به وجود خدا، که یعنی فرد نه تنها به وجود هیچ خدایی باور نداره، بلکه هرگونه اعتقاد به وجود خدا رو هم رد می کنه. و در معنایی بازم محدودتر آتئیسم یعنی باور به اینکه اصلا هیچ خدایی وجود نداره. که در این حالت فرد نه تنها به وجود خدا باور نداره و نه تنها وجود هرگونه خدایی رو رد می کنه، بلکه مدعی هم میشه که اصلا هیچ خدایی وجود نداره.از اون طرف اما خداباوری در عامترین شکل خودش، یعنی اعتقاد به این که حداقل یک خدا وجود داره. پس آتئیسم در مغایرت با خداباوریه.ریشه کلمه آتئیسم به زبان یونانی باستان برمی‌گرده. در یونانی کلمه ἄθεος آتئوس به معنی بدون خدا، در حقیقت برای تحقیر افرادی استفاده میشد که خدایان مورد قبول جامعه رو رد می‌کردند. اما کلمه آتئیسم با کاربردی که الان میشناسیم، اولین بار در قرن ۱۶میلادی استفاده شد. البته قبل تر از اون با رواج آزاد اندیشی، شک‌گرایی علمی و انتقاد ادیان، از این کلمه به‌طور محدود استفاده هایی شده بود. ولی برای اولین بار در قرن هجدهم و در جریان عصر روشنگری بود که افرادی رسما خودشونو آتئیست نامیدند.آتئیسم یا خداناباوری رو میشه اساسا یه مسئله ی فلسفی دونست، که از ابتدای تاریخ فلسفه هم، می بینیم همیشه یکی از پرسش های اساسی و مهم مسئله ی وجود یا عدم وجود خدا بوده.آتئیست ها بر این باورند که برای وجود خدا هیچ گونه شواهد قوی و قطعی ای وجود نداره، بنابراین اعتقاد به وجود خدا بر اساس باورها و دلایل غیر منطقی شکل گرفته. اونا برای توضیح اینکه جهان چگونه به وجود اومده به چیزی به اسم خدا تکیه نمی کنند. و معتقدند انسانها خودشون می تونن واضع قوانین رفتاری و اصول اخلاقی باشن، بنابراین هیچ نیازی به دین، مذهب و یا خدا نیست که قوانین اخلاقی رو وضع کنه. از نظر آتئیست ها اگه انسان ها به رشد و کمال رسیده باشند، بدون دین و خدا هم می تونن راه درست رو پیش بگیرند.اونا میگن، خداناباوری نسبت به خداباوری، با اصل اختصار تبیین سازگارتره. حالا اصل اختصار تبیین چیه؟ طبق این اصل، هر وقت درباره علت بروز پدیده‌ای دوتا توضیح مختلف ارائه بشه، احتمال وجود اشتباه در توضیحی بیشتره که دشوارتر و پیچیده‌تر باشه، بنابراین در یک شرایط مساوی، اون توضیحی که ساده تر و همه فهم تر باشه، احتمال صحیح بودنش هم بیشتره.آتئیست ها میگن چون همه انسان‌ها در زمان تولد به هیچ خدایی باور ندارند، بنابراین وظیفه اونا نیست که عدم وجود خدا رو اثبات کنند؛ بلکه خدا باورانی که ادعای وجود خدا رو دارن باید دلایل عقلانی شونو برای وجود خدا ارائه کنند.از مشهورترین آتئیست ها میشه به داروین اشاره کرد. کسی که معتقد بود داستان آدم و حوا کاملا ساختگیه. و نه انسانی آفریده شده و نه از بهشت به زمین فرود اومده. در عوض داروین نظریه تکامل رو مطرح کرد و گفت انسان ها از نسل میمون ها هستند که در طی میلیون ها سال تکامل پیدا کردند. نظریه داروین عملا داستان آفرینش و بهشت و دوزخ رو رد کرد و با وجودی که با مخالفت شدید کلیسا مواجه شد، اما امروزه همچنان به عنوان یک اندیشه کاملا پذیرفته شده.نظریه ی فرگشت یا تکاملاز دیگر آتئیست های معروف میشه از استیون هاوکینگ نام برد، هاوکینگ معتقد بود پیدایش جهان هستی به هیچ وجه نتیجه ی اعجاز و آفرینش به دست یک خالق برتر نیست. و میگفت در این عصر، دانش درباره ی پیدایش جهان، توضیح مجاب کننده تر و منطقی تری در اختیار ما میذاره.استیون هاوکینگگفته میشه امروزه چیزی کمتر از یک میلیارد نفر در جهان به وجود خدا باور ندارند و جالبه کاهش باور به خدا در کشورهایی که ثروتمندترند، آموزش عمومی بهتری دارند، دموکراتیک‌ترند و نرخ زاد و ولد کمتری دارند، بیشتر دیده می‌شه.مثلا در پژوهش‌ها مشخص شده که حدود نیمی از سوئدی‌ها، دانمارکی‌ها، نروژی‌ها، ژاپنی‌ها،‌ کره جنوبی‌ها و فرانسوی‌ها به خدا باور ندارن. در حالی که باور به خدا در آسیا، آفریقا و خاورمیانه در سطح بسیار بالایی قابل مشاهده ست. در یک تقسیم بندی دیگه آتئیسم رو میشه به دو گونه ی آتئیسم تندرو و آتئیسم میانه‌رو دسته بندی کرد. آتئیست های تندرو که تعدادشون بعد از حادثه ی یازده سپتامبر رو به افزایشه به شدت با بنیادگرایی دینی مخالفن و میگن باور به خدا نه تنها کار اشتباهیه بلکه بسیار خطرناکم هست و به دنبال اینن که کلا باور به خدا رو از بین ببرن. اما آتئیست های میانه‌رو معتقدن باور به خدا غلطه و عقلانی نیست، ولی اینم باور ندارند که مثلا شخصی صرفا به خاطر باور به خدا آدم خطرناکیه. اتفاقا برعکس اونا معتقدن چیزی که خطرناکه تندروی و دگماتیسمه که میتونه در ایدئولوژی‌ها، دین‌ها و یا مسلک‌های مختلف بروز پیدا کنه.اگه ااین مقاله براتون مفید بوده لطفا از ما حمایت کنید، در کانال یوتیوبی ما عضو بشید و ما رو به دوستانتون معرفی کنید. ممنونپلی لیست ایسم در پنج دقیقه، لیستی از اصطلاحات ایسم دار معروف: https://www.youtube.com/playlist?list=PLD8brYK_nkHaN5H4SC1_AfJj_d6YdrO73 historiachannel historiachannel Sat, 22 Jul 2023 16:00:18 +0330 https://virgool.io/@historiachannel9/%D9%86%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%D9%86%D8%A7%D8%B2%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87-v3mk3pikyb3s در این بخش از مجموعه ی ایسم در پنج دقیقه به توضیح اصطلاح نازیسم پرداختیم.تماشای ویدیوی نازیسم در یوتیوب: https://www.youtube.com/watch?v=rAH0VvLi-ko&list=PLD8brYK_nkHaN5H4SC1_AfJj_d6YdrO73&index=15 نازیسم یک ایدئولوژی سیاسی نژادپرستانه بود که در دهه ی 20 میلادی توسط آدولف هیتلر در آلمان پایه گذاری شد، در دهه ی سی به قدرت رسید و در دهه ی چهل با اتمام جنگ جهانی دوم از بین رفت.کلمه نازیسم مخفف عبارت ناسیونال سوسیالیسم و به معنی سوسیالیسم ملیه، که در واقع به مجموعه عقاید و ایدئولوژی حزب ناسیونال سوسیالیست کارگران آلمان اشاره داره. این حزب با ترکیب اصول نژادپرستانه و سوسیالیستی سعی در ایجاد یک جامعه ی آریایی خالص با تسلیحات نظامی قوی، تحقق همبستگی اجتماعی و تبدیل آلمان به کشوری مقتدر داشت.هیتلر در سال 1923 پس از کودتای نافرجام، معروف به کودتای آبجو فروشی به زندان افتاد و اساس تفکرات نازیسم رو در زندان و در کتاب نبرد من پی ریزی کرد. کتابی که بعدها تبدیل شد به کتاب مقدس نازی ها. البته ایده های هیتلر و نازیسم به مرور توسط دیگر افراد مثل روزنبرگ بسط پیدا کرد.حزب نازی تا انتخابات سال 1930 یه حزب کوچیک بود و اهمیت چندانی نداشت اما بعد از بحران اقتصادی، بیکاری و نارضایتی عمومی جامعه، مردم به دنبال یک راه حل قوی و رهبری مطمئن بودن. در این دوره نازیسم با شعارهای ملی گرایانه و وعده های تحریک آمیز تبدیل به گزینه ی جذابی برای مردم شد.نازیسم سوگند خورده بود از ارزش‌های فرهنگی آلمان در برابر تأثیرات جهان ‌شمول یهودی ها دفاع کنه، معاهده ورسای رو که آلمانها اونو ننگین می دونستن فسخ کنه، از آلمان در مقابل خطر کمونیسم محافظت کنه و در نهایت عظمت و شکوه آلمان رو در مجامع بین‌المللی به دوران قبل بازگردونه.با این وعده های جذاب حزب نازی موفق شد در انتخابات سال 1932 با کسب 37.3 درصد آرا به قدرتمندترین حزب آلمان تبدیل بشه. و بالاخره هیتلر در ژانویه 1933 کرسی صدراعظمی آلمان رو به دست بیاره.حالا نازیسمی که با ابزار دموکراتیک و در چارچوب قانون به قدرت رسیده بود، بلافاصله رویکرد دموکراتیک رو کنار گذاشت و با سیاست های سرکوب و دیکتاتوری موفق شد ظرف چند ماه، جمهوری وایمار و هر صدای مخالف دیگه رو از بین ببره و یکه تاز سیاست در آلمان بشه.اندیشه‌ها و روش حکومتی نازیسم، خیلی شبیه به روش حکومتی فاشیسم توسط موسیلینی در ایتالیا بود، با این تفاوت که در نازیسم، نژادپرستی از اصلی ترین ایدئولوژی ها بود و نسبت به فاشیسم بسیار افراطی‌تر.ما قبلا یه ویدیوی مفصل درباره ی فاشیسم توی کانال یوتیوبی مون قرار دادیم و اونجا به زمینه های تاریخی ظهور نازیسم و فاشیسم اشاره کردیم. که پیشنهاد می کنم این ویدیو رو حتما ببینین. https://www.youtube.com/watch?v=lhYJWWBD52g&list=PLD8brYK_nkHaN5H4SC1_AfJj_d6YdrO73&index=14 نازیسم ادعا می کرد تمام ایده ها و نظراتش درباره برتری نژادی علمیه و اساسا بنیانش رو روی علم می گذاشت، و از پیشرفت های متعدد علمی هم استفاده می کرد. حالا این که چطور نازی ها به باور برتری نژادی و یهود ستیزی رسیده بودن بحثیه که مجالش در این متن نیست و شاید بعدا بهش بپردازیم.اما به هرحال، باور به این برتری نژادی، نازی ها رو متقاعد کرده بود، که ملت آلمان به عنوان نژاد برتر حق و وظیفه داره بر ملت های دیگه جهان حکومت کنه. این ایده رو هیتلر نظم نوین جهانی می خوند. طبق این ایده پیشوا مظهر عالی قدرت ملی به شمار میرفت و مستقل از نظارت و اراده ی افراد بود. به همین دلیل نازیسم مخالف صد درصدی لیبرالیسم و آزادی های فردی و طرفدار ملیتاریزه کردن دستگاه دولت و زندگی اجتماعی بود.نژادپرستی، توسعه طلبی افسارگسیخته و میل نازی ها به حکومت بر جهان، در نهایت منجر به جنایات و فجایع وحشتناکی شد. اردوگاه های کار اجباری، نسل کشی میلیون ها یهودی، اتاق های گاز، کوره های آدم سوزی و کشته شدن بیش از هفتاد میلیون انسان در جریان جنگ جهانی دوم پیامد و تبعات تفکر نازیسم بود.نازیسم یکی از تجربه های تلخ و دردناک تاریخ بشر بود که گویا انسان امروزی این درس تاریخی رو فراموش کرده.امیدوارم این مقاله براتون مفیده بوده باشه، اگه فکر میکنین برای بقیه هم میتونه مفید باشه، با لایک و ارسالش برای بقیه میتونید به بیشتر دیده شدنش کمک کنید.سپاس historiachannel historiachannel Sat, 15 Jul 2023 22:52:17 +0330 https://virgool.io/@historiachannel9/%DA%A9%D9%85%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%DA%A9%D9%85%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87-iroccytk9fnj در این بخش از مجموعه ی ایسم در پنج دقیقه به توضیح اصطلاح کمونیسم پرداختیم.تماشای ویدیوی کمونیسم در پنج دقیقه در یوتیوب:https://www.youtube.com/watch?v=1GMsb77At9gکمونیسم در لغت یعنی "گرایش به مشترک بودن" و در مفهوم ایدئولوژی ایه که مقابل کاپیتالیسم قرار میگیره. کمونیسم به دنبال از بین بردن مالکیت خصوصی و ایجاد جامعه ای بدون طبقه ست. توی جامعه کمونیستی حتی نیاز به پول و دولت هم از بین میره، و افراد جامعه مطابق توانایی هاشون تولید میکنن و مطابق نیازهاشون دریافت میکنن.کمونیسم، ایدئولوژی یا مکتبیه که با نوشته های مارکس و انگلس یعنی "مانیفست کمونیست" و "ایدئولوژی آلمانی" اواسط قرن نوزدهم سر و صدای زیادی به پا کرد و تاثیر زیادی در روند تاریخ سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگیِ بعد از خودش گذاشت.از اونجایی که هیچ کشور کمونیستی ای تا بحال وجود نداشته، مکتب کمونیسم رو نمیشه با مثال هایی از دنیای واقعی بیان کرد. کشورهایی مثل چین، شوروی، کوبا و کره شمالی هم، که معمولا گفته میشه کشورهای کمونیستی اند، در واقع توسط سیستم سوسیالیستی اداره میشن، یا میشدن، پس میشه گفت کمونیسم تا بحال توی هیچ کشوری به طور کامل اجرا نشده. برای اینکه متوجه تفاوت کمونیسم و سوسیالیسم بشین، پیشنهاد میکنم بعد از خوندن این مقاله یه سر به مقاله و ویدیوی "سوسیالیسم در پنج دقیقه" بزنید. https://virgool.io/@historiachannel9/%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87-ucxu4u4wp0lv قبل از مارکس ایده جامعه کمونیستی یا اشتراکی به شیوه های مختلف توسط متفکرانی مثل افلاطون، تامس مور ،مزدک بامدادان و دیگران مطرح شده بود. اما چیزی که ما امروز به عنوان کمونیسم میشناسیم بیشتر تحت تاثیر تفکرات کارل مارکسه. تفکری که معتقد بود: "تاریخ تمام جوامع، تاریخ مبارزات طبقاتیه." https://virgool.io/@historiachannel9/%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87-e0us0ufhveq2 تماشای ویدیوی مارکسیسم در پنج دقیقه در یوتیوب:https://m.youtube.com/watch?v=w6U6zwmZlXQ&t=3sمارکس با ایده کمونیسم، این آگاهی رو وارد طبقه کارگر کرد که کارگرا میتونن با انقلاب علیه طبقه سرمایه دار، ابزار تولید رو در اختیار بگیرن و خودشونو از زیر یوغ طبقه حاکم آزاد کنن.انقلابی که مارکس ازش با عنوان انقلاب دیکتاتوری پرولتاریا یاد میکرد، سرانجام از پس انقلاب اکتبر 1917 توسط ولادیمیر لنین در روسیه به وقوع پیوست. از نظر مارکس حکومتی که بعد از انقلاب کارگران شکل میگیره، حکومت سوسیالیستیه، حکومتی که توش سود کار تمام افراد جامعه بین همه افراد به صورت مساوی تقسیم میشه. اما سوسیالیسم مقصد نهایی نیست، بلکه مرحله گذاری از جامعه ی کاپیتالیستی به جامعه آرمانی کمونیستی. یعنی جامعه ای که توش حتی به حکومتی برای کنترل و تقسیم ثروت هم نیاز نیست.لنین با تفاسیری که از نوشته های مارکس داشت سعی در عملی کردن و سرعت بخشیدن به ایده کمونیسم داشت، به همین خاطر با ایجاد اتحاد جماهیر شوروی اولین جامعه سوسیالیستی رو برپا کرد.پس از مرگ لنین، ژورف استالین رهبری شوروی رو به دست گرفت، استالین برای محکم کردن پایه های حکومت سوسیالیستی، طی عملیات وحشیانه ای به نام "پاک سازی بزرگ" تعداد زیادی از کارمندان، و افسران عالی رتبه ی کشور رو به اتهام جاسوسی و یا پیروی نکردن از دستورات حزب کمونیست دستگیر و اعدام کرد. همچنین با "برنامه پنج ساله اقتصادی" و "کشاورزی اشتراکی" باعث ایجاد قحطی مصنوعی بین کشاورزان و مردم عادی در اوکراین شد. این اقداماتِ استالین حکومت سوسیالیستی ای که لنین شروع کرده بود رو تبدیل کرد به یکی از خوفناک ترین حکومت های دیکتاتوری تاریخ. با این حال ناگفته نمونه که شوروی توی این دوره پیشرفت های چشمگیری توی صنعت کرد و بعد از جنگ جهانی دوم همچنان با ادعای کشوری که بر اساس عقاید مارکس، و لنین سعی در برپایی جامعه ای کمونیستی داره، تبدیل به یکی از ابر قدرتهای جهان شد. و در قطب مقابل ایده کاپیتالیسم غرب و به خصوص آمریکا قرار گرفت. برای آشنایی بیشتر با سیستم کاپیتالیستی هم می تونید به مقاله و ویدیوی کاپیتالیسم در پنج دقیقه رجوع کنید. https://virgool.io/Bartarinha/%DA%A9%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DA%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%DA%A9%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87-xmeqyyygaule تماشای ویدیوی کاپیتالیسم در پنج دقیقه در یوتیوب:https://www.youtube.com/watch?v=iB5yNRn46Mk&list=PLD8brYK_nkHaN5H4SC1_AfJj_d6YdrO73&index=6&t=6sبه جز لنین، و استالین، آدمای دیگه ای مثل لئون تروتسکی و مائو تسه‌تونگ، سعی در عملی کردن ایده کمونیسم رو داشتند،. تروتسکی که از چهره های با نفوذ شوروی بود، اختلافات زیادی با استالین بر سر شیوه اداره حکومت داشت، به خاطر همین توسط استالین تبعید و بعدش هم ترور شد. تروتسکی اعتقاد داشت باید با ادامه راه لنین، کمونیسم رو جهانی کنن، اما استالین با قوی کردن سیستم سوسیالیستی کشور، سعی در ساختن پایگاهی قدرتمند برای کمونیسم داشت و هیچ مخالفتی رو برنمی تابید. مائو تسه تونگ هم که یه تئوریسین مارکسیسم بود، با تاکید بر انقلاب دهقانان و اهمیت فرهنگ در ساخت جامعه سوسیالیستی، تونست با انقلاب کمونیستی، جمهوری خلق چین رو به وجود بیاره.اما تلاش های هیچ کدوم از این رهبران منجر به جامعه کمونیستی ای که مارکس در نظر داشت نشد که هیچ، بلکه باعث فراهم شدن ظلم و کشته شدن انسان های زیادی هم شد. به همین خاطره که منتقدین کمونیسم، این سیستم رو یه ایده ی اتوپیایی میدونن، که به حقیقت پیوستنش توی این دنیا تقریبا غیر ممکنه.امیدوارم این مقاله براتون مفیده بوده باشه، اگه فکر میکنین برای بقیه هم میتونه مفید باشه، با لایک و ارسالش برای بقیه میتونید به بیشتر دیده شدنش کمک کنید.پلی لیست ایسم در پنج دقیقه، لیستی از اصطلاحات ایسم دار معروف:https://www.youtube.com/watch?v=i3uBcPVUC-U&list=PLD8brYK_nkHaN5H4SC1_AfJj_d6YdrO73&index=3برای حمایت از ما حتما کانال رو سابسکرایب کنید و اگه از ویدیویی خوشتون اومد، برای دوستانتون هم بفرستید.سپاس historiachannel historiachannel Sat, 23 Jul 2022 15:19:19 +0430 https://virgool.io/Bartarinha/%DA%A9%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DA%86%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%DA%A9%D8%A7%D9%BE%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87-xmeqyyygaule در این بخش از مجموعه ی ایسم در پنج دقیقه به توضیح اصطلاح کاپیتالیسم پرداختیم.تماشای ویدیوی کاپیتالیسم در پنج دقیقه در یوتیوب:https://www.youtube.com/watch?v=iB5yNRn46Mk&list=PLD8brYK_nkHaN5H4SC1_AfJj_d6YdrO73&index=6&t=6s کاپیتالیسم یا سرمایه داری، یه نظام اقتصادیه که در اون مالکیت و کنترل سرمایه و ابزار تولید، در اختیار مردم قرار داره و نه در اختیار دولت. به عبارتی، در یک جامعه ی کاپیتالیستی محصولات و خدمات توسط افراد ارائه میشن نه دولت. در این نظام سرمایه دارها با در دست داشتن ابزار تولید، کارگرها رو استخدام می کنن و بعد از پرداخت دستمزد کارگرها هر چقدر سود باقی بمونه متعلق به خودشونه. این سیستم باعث تشویق افراد و تولید ثروت میشه و با ایجاد رقابت باعث سرمایه گذاری و نوآوری و در نهایت سود بیشتر میشه.هر چقدر که سوسیالیسم به مالکیت اشتراکی تاکید داره و معتقده توزیع و تقسیم ثروت باید از طریق دولت انجام بشه، کاپیتالیسم به بازار آزاد، رقابت و مالکیت خصوصی معتقده. بنابراین سوسیالیسم و کاپیتالیسم رو میشه دو قطب مخالف نظام های اقتصادی در جهان توصیف کرد. https://virgool.io/@historiachannel9/%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87-ucxu4u4wp0lv اولین بار آدام اسمیت اسکاتلندی در کتاب معروفش یعنی (ثروت ملل) در سال 1776 اصل بازار آزاد و مالکیت خصوصی رو که اساس اقتصاد کاپیتالیستیه مطرح کرد.اگه بخوایم تاریخچه ی کاپیتالیسم رو دنبال کنیم میشه گفت برخی از ویژگی های این نظام در دورانهای خیلی دور وجود داشته، و به تدریج در اواخر قرون وسطی، شکل های ابتدایی سرمایه داری تجارتی شکوفا میشه. اما سرمایه داری به شکل سیستماتیکش، در اصل پس از پایان نظام فئودالی، و بین قرون 16 تا 19 با ترویج فلسفه ی لیبرالیسم و انقلاب صنعتیه که رشد می کنه. و ابتدا در انگلیس رایج میشه و بعد از اون به آمریکا میره و بعدش هم در قرن نوزدهم و بیستم در تمام جهان گسترش پیدا می کنه.واژه کاپیتالیسم یا «سرمایه‌داری»‌ در سال 1854 به عنوان یه لقب اهانت‌آمیز توسط کارل مارکس و پیروانش جعل شد. این کلمه از نظر مارکس، در واقع به نظامي‌ اشاره داشت که توسط سرمایه‌داران، به سود سرمایه‌داران و برای استثمار کارگران اجرا میشد. بنابراین کلمه ی کاپیتالیسم رو بیشتر مارکسیست ها و سوسیالیست ها رواج دادن. و منظورشون هم نظامیه که در اون مالکیت خصوصی سرمایه، تعیین کننده ی چهره ی اقتصادی و سیاسی اونه، که در نتیجه باعث پدید اومدن نوعی نظم اجتماعی خاص میشه که در اون طبقه ی حاکم یا سرمایه دار از نیروی تولیدی جامعه یعنی کارگرها بهره کشی می کنه و به نفع خودش استفاده می کنه.اگه دوست دارین با مفهوم مارکسیسم و سوسیالیسم و اصطلاحات ایسم دار دیگه بیشتر آشنا بشین، پیشنهاد می کنم کانال یوتیوب ما رو سابسکرایب کنید و یه سر به پلی لیست ایسم در پنج دقیقه بزنید.https://www.youtube.com/playlist?list=PLD8brYK_nkHaN5H4SC1_AfJj_d6YdrO73کاپیتالیسم که در واقع یه نظام اقتصادی کاملا آزادانه س، یه سری اصول اساسی داره که اینجا می خوام به طور خلاصه به چندتاش اشاره کنم.اولین اصل کاپیتالیسم مالکیت خصوصیه. این اصل میگه منابع و ابزار تولید، مثل پول و ملک و املاک و صنعت و ماشین آلات، باید در اختیار افراد جامعه باشه و هدف تولید در بازار آزاد در اولویت اول، باید کسب سود فردی باشه نه رفع نیاز مصرف کننده. و چون در بازار آزاد و رقابتی سود کار به مالک اون کار میرسه، باعث رونق و بهره وری بیشتر جامعه میشه، که در نتیجه مردم هم از مزایای این بهره وری استفاده می کنن.اصل مهم دیگه ی کاپیتالیسم آزادی مبادله س. که میگه در یک بازار آزاد نباید هیچ کسو مجبور به خرید یا فروش کالای خود و دیگری کرد. در بازار آزاد مبادله ی کالاها و خدمات باید به صورت آزادانه و توافقی انجام بشه.سومین اصل کاپیتالیسم رقابته. طبق این اصل، بازار مکانیه که خریدار و فروشنده باهم مبادله می کنن. و در یک بازار آزاد، افراد باید برای فروش کالاهای مشابه با همدیگه رقابت کنن. از اونجایی که مصرف کننده ها عموما ترجیح میدن جنس ارزانتر رو بخرن، تولیدکننده ها مجبورن قیمت محصول خودشونو پایین نگه دارن، که این در نهایت منجر به رقابت میشه و و خود بازار تنظیم کننده ی قیمته.اصل بعدی و به شدت مهم کاپیتالیسم عدم دخالت دولت در اقتصاده. این اصل میگه: دولت حق دخالت در ارزش گذاری کالا و خدمات و وضع مقررات محدود کننده برای بازار رو نداره. چون بر اساس این اصل، مکانیسم خودکار بازار، باعث ایجاد تعادل بازار میشه و عرضه و تقاضا رو تنظیم‌ می کنه.پس در سیستم کاپیتالیستی اختیارات دولت فقط محدود میشه به جلوگیری از انحصار طلبی، مقابله با شکست بازار، حفظ منابع طبیعی، دفاع نظامی و اینجور چیزا. یعنی به عبارتی دیگه وظیفه ی اصلی دولت میشه حفظ امنیت سرمایه ی افراد و فراهم کردن یه فضای رقابتی منصفانه برای همه.حامیان سرمایه داری همیشه بر این باورن که کاپیتالیسم از طریق تولید ناخالص داخلی سطح رفاه زندگی رو بالابرده و باعث به کارگیری ظرفیت ها شده و تاثیر فاحشی بر رشد اقتصادی داشته.اما منتقدین سیستم کاپیتالیستی میگن این سیستم در قرن بیستم دیگه پاشو از حد خودش فراتر گذاشته و تبدیل به سیستم کاپیتالیستی انحصاری شده. که در واقع یعنی بازار آزاد که اصل اساسی سرمایه داریه مفهوم خودش رو از دست داده و رقابت، که اصل کلیدی اقتصاد بازار و قانون عرضه و تقاضاس به رقابت بین شرکت های انحصاری و کارتل ها تنزل پیدا کرده.منتقدین اصلی کاپیتالیسم که سوسیالیست ها و آنارشیست ها هستن، بر این باورن که کاپیتالیسم باعث استثمار و بهره کشی، جنگ های امپریالیستی، استعمار کشورهای جهان سومی، سرکوب کارگران و اتحادیه های صنفی و حتی نسل کشی شده. علاوه بر این منتقدین این سیستم اضافه می کنن که این نظام سرمایه داریه که باعث توزیع ناعادلانه ی پول و قدرت شده، انحصارطلبی بازار رو پدید آورده و باعث از خود بیگانگی فرهنگی، نابرابری، بیکاری و بی ثباتی اقتصادی شده.حالا سوال من اینه که به نظر شما از منظر عدالت اجتماعی سیستم کاپیتالیستی مناسب جامعه س یا سوسیالیستی؟لطفا توی کامنت ها برامون بنویسین که شما کدوم یکی از این نظام های اقتصادی رو ترجیح میدید و چرا؟ historiachannel historiachannel Wed, 13 Jul 2022 14:39:18 +0430 https://virgool.io/@historiachannel9/%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%D8%B3%D9%88%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87-ucxu4u4wp0lv در این بخش از مجموعه ی ایسم در پنج دقیقه به توضیح اصطلاح سوسیالیسم پرداختیم.تماشای ویدیوی سوسیالیسم در پنج دقیقه در یوتیوب: https://www.youtube.com/watch?v=i3uBcPVUC-U&list=PLD8brYK_nkHaN5H4SC1_AfJj_d6YdrO73&index=3&t=190s سوسیالیسم در لغت به معنی اصالت جمع، جامعه گرایی و یا جامعه خواهیه. این ایده توی تاریخ بارها توسط بزرگانی مثل افلاطون، مسیح، تامس مور ، و حتی مزدک بامدادان تکرار شده، ولی جنبش سوسیالیستی در اصل بعد از شکل گیری اتحادیه های کارگری در قرن نوزدهم، و تحت تاثیر نوشته های مارکس، اهمیت سیاسی پیدا کرد.درمقاله ی مارکسیسم در پنج دقیقه گفتیم که از نظر مارکس برای رسیدن به بهشت کارگران، یا جامعه ای بدون طبقه یا در واقع همون کمونیسم، باید اول از سوسیالیسم عبور کنیم. به عبارتی سوسیالیسم راه رو برای رسیدن به جامعه ای کمونیستی هموار میکنه. https://virgool.io/@historiachannel9/%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87-e0us0ufhveq2 پس سوسیالیسم سیستم سیاسی ایه، که توسط مبارزه با سرمایه داری قرار بود زمینه ساز جامعه آرمانی مارکس بشه. اما بعد مرگ مارکس، کلمه سوسیالیسم، دو معنی کاملا متضاد گرفت، به طوری که هم حکومت هیتلر واستالین ادعای سوسیالیست بودن داشتن، هم الان امن ترین و شادترین کشورای جهان، یعنی کشورهای اسکاندیناوی ادعای سوسیالیست بودن دارن.اگه بخوایم خیلی ساده سوسیالیسم رو تعریف کنیم، در حقیقت سوسیالسم، یعنی جامعه ای که توش سود کار تمام افراد جامعه، بین همه افراد، به صورت مساوی تقسیم میشه. و این سود همگانی توسط خود افراد صرف رفاه اجتماعی میشه، تا نیازهای اولیه همه از قبیل مسکن، آموزش و درمان برطرف بشه. در نتیجه هدف نهایی سوسیالیسم برابری و مساوات بین تمام افراد جامعه و از بین بردن سیستم طبقاتی و مالکیت خصوصیه.این تعریف سوسیالیسم روی کاغذ بود، اما در عمل، یعنی در کشورهایی که سیستم سوسیالیسم رو به کار گرفتن، اختیار تقسیم ثروت به حکومت محول شده. برای همین با توجه به حکومت ها نتیجه این سیستم از یک طرف شده آلمان نازی و اتحاد جماهیر شوروی، و از طرف دیگه شده کشورهایی مثل فنلاند و نروژ و سوئد. بنابراین تفاوت این کشورها در نحوه بکارگیری سوسیالیسمه.به اعتقاد خیلیا سوسیالیسم یک سیستم اتوپیاییه که عملی کردنش در این دنیا غیر ممکنه. به همین خاطر هیچ کدوم از کشورهای سوسیالیستی صد در صد سوسیالیستی نیستند. بلکه فقط ته مایه ای از سوسیالیسم رو توی سیستم اقتصادی اجتماعی شون بکار گرفتن.برای مثالشوروی سابق که حتی اسمش بود اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی، با سوسیالیسم واقعی فاصله زیادی داشت. در اکتبر سال 1917 ولادمیر لنین با تفاسیری که از نوشته های مارکس ارائه داد تونست رهبری جنبش سوسیالیسم روسیه رو به دست بگیره و اولین جمهوری سوسیالیتی رو بر پا کنه. لنین قصد داشت از طریق دیکتاتوری پرولتاریا، جامعه ای بدون طبقه و بدون مالکیت خصوصی رو ایجاد کنه.لنین معتقد بود، سود مردم در گروی سود دولته. بنابراین با اختیاراتی که دولت داشت و همچنین به واسطه شعار "مصلحت دولت"، موفق شد کار بیشتری از مردم بکشه، و در عین حال به مردم وعده برابری و مساوات هم میداد. به همین خاطر شوروی سابق، آلمان نازی، چین و کوبا با ادعای برپایی دولت سوسیالیست و از بین بردن طبقات اجتماعی، در نهایت تبدیل به کشورهای توتالیتاریسم یا دیکتاتوری شدند.از طرفی کشورهای اسکاندیناوی هم صد در صد سوسیالیستی نیستند، توی این کشورها سیستم سوسیالیستی با اقتصاد کاپیتالیستی تلفیق شده، و سوسیال دموکراسی، یا مردم سالاری اجتماعی شکل گرفته. سیستمی که اولویتش نه سود دولت که بالا بردن کیفیت زندگی مردم، از طریق حقوق و فرصت برابره. اداره این سیستم توسط دولتی انجام میشه که از سیستم کاپیتالیستی بهره میبره. توی این کشورها آموزش رایگانه، و به هر شخص بدون در نظر گرفتن موقیعت مالیش، فرصت برابری برای موفق شدن داده شده.برای تماشای ویدیوهای این مقالات می تونید از طریق لینک زیر وارد کانال یوتیوب بشید.https://www.youtube.com/watch?v=i3uBcPVUC-U&list=PLD8brYK_nkHaN5H4SC1_AfJj_d6YdrO73&index=3برای حمایت از ما حتما کانال رو سابسکرایب کنید و اگه از ویدیویی خوشتون اومد، برای دوستانتون هم بفرستید.سپاس historiachannel historiachannel Wed, 06 Jul 2022 14:55:54 +0430 https://virgool.io/@historiachannel9/%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D9%85-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%D9%85%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87-e0us0ufhveq2 در این بخش از مجموعه ی ایسم در پنج دقیقه به توضیح اصطلاح مارکسیسم پرداختیم.تماشای ویدیوی مارکسیسم در پنج دقیقه:https://m.youtube.com/watch?v=w6U6zwmZlXQ&t=3s مارکسیسم یا مارکسیزم یه مکتب سیاسی اجتماعیه که اواخر قرن نوزدهم توسط فلسفه و ایده های کارل مارکس و رفیقش فردریش انگلس شکل گرفت.این دو فیلسوف آلمانی، سال 1848 یه جزوه با عنوان "مانیفست کمونیست" مینویسن که بعد ها میشه شالوده مکتب کمونیسم.توی این جزوه یه جمله معروف هست که اساس و بنیان مکتب مارکسیسم و کمونیسمه. میگه: «تاریخ تمام جوامع موجود، تاریخ مبارزات طبقاتیه». از نظر مارکس جوامع به دو دسته یا دو طبقه تقسیم میشن، یکی بورژوازی ( که طبقه حاکمه و بیشتر ثروت دستشه) و دومی طبقه پرولتاریا ( که طبقه ضعیف و ناتوانه و برای زنده موندن مجبوره برای طبقه حاکم کار کنه). مارکس میگه: دلیل این جدایی و نابرابری در جامعه، سیستم سرمایه داریه. و راه حلی که برای منحل کردن این سیستم میده چیه؟ "واژگونی نظام سرمایه داری از طریق انقلاب کارگری و لغو مالکیت خصوصی" و همچنین از بین بردن سیستم کار مزدی. مارکس معتقده از این طریق جامعه ای آزاد و بی طبقه بوجود میاد که بر پایه برابریه.به نظر مارکس جامعه ای که بر اساس تفکر سرمایه داری اداره میشه، انسان رو به سمت alienation یا ازخودبیگانگی می بره.از خود بیگانگی یعنی چی؟ یعنی فاصله گرفتن از طبیعت انسانی، و زمانی این اتفاق میافته که انسان ها بیشتر تایم روزشون رو توی کارخونه مشغول به تولید چیزهایی هستند که نه تنها هیچ معنایی براشون نداره، بلکه هیچ مالکیت مادی و معنوی ای روش ندارند. و هدفشون از کار کردن فقط همون حقوق ناچیزیه که آخر وقت از کارفرما می گیرن.مارکس میگه چیزی که تاریخ رو پیش میبره اقتصاده، برای همین اقتصاد رو زیربنا در نظر میگیره، و فرهنگ، سیاست، دین و بقیه چیزا رو روبنا، و میگه فرهنگ و باقی موارد تحت تاثیر مستقیم زیربنا یعنی ابزار تولید اقتصادی میتونه پیشرفت کنه. پس کارگرها برای رهایی از یوغ سرمایه داری باید توی زیربنا تغییر ایجاد کنند.از طرفی مارکس به نوعی ماتریالیسم یا ماده باوری، معتقد بود. ایده دیالکتیک ماتریالیسم مارکس رو میشه توی مجموعه دست نوشته های مارکس و انگلس با عنوان ایدئولوژی آلمانی پیدا کرد.حرف و ایده ی این دست نوشته ها مسیر تاریخ رو عوض کرد، و جنبه جدیدی از سکولاریسم یا دنیا باوری رو وارد آگاهی انسان کرد.در این دست نوشته گفته شده: "آگاهی تعیین کننده زندگی نیست، بلکه زندگی انسان آگاهی او را تعیین می کند"یعنی چی؟ یعنی آگاهی انسان از وجود و حقوقش توی دنیا، توسط موجودی معنوی یا ماورایی شکل نگرفته، بلکه هویت انسان ها توسط خودشون ساخته میشه. به عبارتی جاگرفتن انسان ها توی طبقه سرمایه دار یا طبقه کارگر دست هیچ نیرویی نیست جز خود انسان ها. به همین دلیل مارکس طبقه کارگر رو تشویق میکنه که حق انسانی و سهم واقعی کارشون رو پس بگیرن.از نظر مارکس حرکت تمام جوامع پیشرفتیه به سمت کمونیسم، و رسیدن به این ایده آل از طریق انقلاب عملی میشه. از این رو، مارکس به نوعی جبرگرایی تاریخی معتقده، و میگه تاریخ روندی جبری داره و به چند مرحله تقسیم میشه. مرحله اول: "کمون اولیه" ست که توی این مرحله همه چیز اشتراکیه و هیچ مالکیت خصوصی ای وجود نداره.مرحله دوم: مرحله ی برده داریه، که یه عده توسط زور، عده ی دیگه ای رو برده و ابزار تولید میکنن. مرحله سوم: مرحله ی جامعه ی فئودالیسمه، توی جامعه فئودالی زمین و رعیت تبدیل به ابزار تولید میشه. مرحله سوم: که مرحله کاپیتالیسم یا سرمایه داریه، طبقه کارگر و ماشین آلات صنعتی ابزار تولیدن. و از کارگرها انتظار میره پا به پای ماشین ها کار کنن و سودآوری داشته باشن.مارکس که خودش توی مرحله یا جامعه ای کاپیتالیستی زندگی می کرد، مرحله بعدی: رو سوسیالیسم میدونست، یعنی مرحله ای که تا زمان زنده بودن مارکس هنوز توی تاریخ رخ نداده بود. ولی طبق پیشبینی های مارکس طبقه پرولتاریا با انقلاب علیه بورژوازی میتونست به مرحله سوسیالیسم برسه. یعنی جامعه ای که توش مالکیت خصوصی از بین میره، و همه اموال و دارایی ها اشتراکی میشه. اما سوسیالیسم مرحله ی آخر نیست، بلکه مثل یه پُله از کاپیتالیسم به اون هدف نهایی جامعه، یعنی کمونیسم.از نظر مارکس کمونیسم بهشت کارگراس، یه جامعه ی بدون طبقه، بدون دولت و بدون مالکیت. بعد از مرگ مارکس افرادی مثل لنین سعی در محقق کردن ایده های مارکس رو داشتند، اما ... اماشو می تونید توی مقاله های دیگه ایسم در پنج دقیقه، مثل سوسالیسم در پنج دقیقه، و کمونیسم در پنج دقیقه، مطالعه کنین. برای تماشای ویدیوهای این مقالات می تونید از طریق لینک زیر وارد کانال یوتیوب بشید.https://m.youtube.com/watch?v=w6U6zwmZlXQ&t=3sبرای حمایت از ما حتما سابسکرایب کنید و اگه از ویدیویی خوشتون اومد، برای دوستانتون هم بفرستید. سپاس historiachannel historiachannel Sat, 02 Jul 2022 11:47:57 +0430