https://virgool.io/feed/@m_14070539 کارشناس تولید محتوا| خلبان | خبرنگار fa 2026-06-10 17:51:21 https://files.virgool.io/upload/users/1239609/avatar/QJfOtB.jpeg?height=120&width=120 https://virgool.io/@m_14070539 https://virgool.io/@m_14070539/%D9%81%DB%8C%D9%86-%D8%AA%DA%A9-%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%88%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DB%8C-%D8%B3%D9%88%D9%85-wkkht5rp15uy فین تکهمه‌ی ما در حال زندگی در دورانی هستیم که پیشرفت علم و فناوری در آن حرف اول را می‌زند، از تلفن‌های هوشمندی که حتی کودکان کم سن و سال در اختیار دارند تا انجام عمل‌های جراحی از راه دور، همگی نشان دهنده‌ی عظمت علم و فناوری در اوایل هزاره‌ی سوم است. یکی از کلماتی که این روزها بسیار پرطرفدار و پرکاربرد شده است، فین تک نام دارد. کلمه‌ای که اگرچه ممکن است با دیدن آن در نگاه اول متوجه معنای آن نشوید، اما در درون خود معنا و مفهومی گسترده را جای داده است.فین تک چیست؟فین تک برگرفته از کلمه‌ی Financial Technology، به معنای فناوری مالی است و اشاره به هرگونه کسب و کاری دارد که با استفاده از نوآوری و توسط فناوری اینترنت، تلفن همراه هوشمند و نرم‌افزار‌های آنلاین و آفلاین، در تلاش برای ارائه‌ی خدمات مالی به ساده‌ترین شکل ممکن به مشتریان است. به عبارتی دیگر، فین تک به هرگونه نرم‌افزار و الگوریتمی گفته می‌شود که دریافت کننده‌ی خدمات، با استفاده از آن قادر است به سادگی و در سریع‌ترین زمان ممکن، امور مالی خود را انجام دهد.به عنوان مثال، خدمات بانکی مانند انتقال پول، درخواست وام، پرداخت قبوض و... به صورت اینترنتی، تنها بخشی از خدمات فناوری مالی به حساب می‌آیند، اما حوزه‌ی فناوری مالی تنها محدود به انجام امور بانکی نمی‌شود. با ظهور استارت‌آپ‌های گوناگونی که در حوزه‌های مختلف به وجود آمده‌اند، خدمات مالی به روش‌های مختلفی به مشتریان ارائه می‌شوند، به عنوان مثال، نرم‌افزاری که به مشتری خود این امکان را می‌دهد که به صورت آنلاین، شرکت‌های بیمه را مقایسه کرده و خود را بیمه کند، و یا نرم‌افزاری که تنها برای پرداخت کرایه تاکسی طراحی شده است نمونه‌‌هایی بارز از گسترش خدمات تکنولوژی نام برده شده در جهان است.طبق تحقیقی که در سال 2017 میلادی صورت گرفت، حدود 30 درصد از افراد، حداقل از دو نرم‌افزار خدمات فین تک در گوشی‌های همراه خود استفاده می‌کنند و به نوعی فناوری مالی به جزء جدانشدنی زندگی آن‌ها تبدیل شده است.انواع فین تک:به طور کلی فین تک را می‌توان به 9 بخش کلی دسته بندی کرد:فناوری قانون‌گذاری(RegTech) فناوری مدیریت ثروت(WealthTech) فناوری پرداخت(PayTech) فناوری بیمه(InsureTech)فناوری بانکی(BankTech) فناوری استقراض(LendTech) فناوری جابجایی پول بین‌الملل(Remittance) فناوری رمزارزها(CryptoCurrency) فناوری حوزه‌ی املاک(PropTech)فناوری قانون‌گذاری(RegTech):رگ تک برگرفته از کلمه‌ی Regulatory Technology است و هدف از ایجاد این نوع فناوری، کمک‌رسانی به شرکت‌ها و استارت‌آپ‌ها است تا بتوانند تحت قوانین بی‌شمار وضع شده توسط دولت آن کشور فعالیت کنند. قوانین و مقررات مختلف مالی به طور مداوم و به سرعت توسط دولت هر کشور در حال وضع شدن است، به گونه‌ای که رعایت تمامی این قوانین و اطلاع از آن‌ها کاری بسیار سخت و حتی غیر قابل اجرا است. فین تک با بهره‌گیری از این فناوری توانسته است به شرکت‌ها کمک کند تا در دنیای مملو از قوانین و مقررات، عملکرد بهتری داشته باشند.فناوری مدیریت ثروت(WealthTech):فناوری مدیریت ثروت، یکی از زیرمجموعه‌های فین تک به حساب می‌آید و می‌توان آن را به عنوان پلی بین تکنولوژی و سرمایه معرفی کرد. بسیاری از افراد و شرکت‌ها، برای انجام سرمایه‌گذاری در پروژه‌ها و مشاغل مختلف نیازمند مشاوره‌ی مالی هستند. در سیستم مالی سنتی، کارشناسان و مشاوران مالی با توجه به دانش خود و همچنین با در نظر گرفتن شرایط موجود پیرامون فرصت‌های سرمایه گذاری، شرکت‌ها و افراد را هدایت می‌کنند که این امر با محدودیت‌های فراوانی همراه است. اما با ظهور تکنولوژی مالی ولث تک، این فرایند به صورت اتوماتیک و توسط نرم‌افزارها و روبات‌های پیشرفته ارائه می‌شود. این فناوری به مشتریان خود کمک می‌کند که مدیریت سرمایه و دارایی خود را بهبود بخشند.فناوری مدیریت ثروتفناوری پرداخت(PayTech):همه‌ی ما در حال زندگی در عصری هستیم که علم و فناوری پیشرفت بسیار زیادی کرده است. تقریبا می‌توان گفت که کمتر کسی پیدا می‌شود که حداقل یک دستگاه تلفن همراه هوشمند و یا یک رایانه‌ی شخصی را در اختیار نداشته باشد. این امر سبب شده است که انسان به دنبال انجام کارهای روزمره‌ی خود، با استفاده از فناوری و توسط تلفن هوشمند و یا رایانه‌ی شخصی خود باشد. کارهایی مانند پرداخت قبوض، انتقال پول، پرداخت آنلاین خرید مایحتاج زندگی، خرید شارژ سیم‌کارت و... .با توجه به این نیاز روزافزون بشر، شرکت‌های تحت حوزه‌ی فین تک به فکر طراحی و ساخت نرم‌افزارها و درگاه‌های پرداخت افتادند تا بتواند در اختیار همگان قرار گرفته و در نتیجه‌ی آن، فناوری پرداخت شکل گیرد.فناوری بیمه(InsureTech):صنعت بیمه که یکی از قدیمی‌ترین صنایع و کسب و کارهای مالی به حساب می‌آید نیز در سال‌های اخیر توسط شرکت‌ها و استارت‌آپ‌های فین تک دچار تحولات اساسی شده است. در روش سنتی، بیمه‌گذار پس از جمع‌آوری اطلاعات و بررسی مشکلات فرد بیمه شونده، او را راهنمایی کرده و تنها از مزایای بیمه‌ی مورد نظر صحبت می‌کند. در نتیجه، فرد بیمه شونده بدون دسترسی به اطلاعات کامل و بدون بدست آوردن دانش کافی اقدام به خرید بیمه می‌کند. این‌گونه بازاریابی در روش سنتی به دو روش تلفنی و یا حضوری انجام می‌گرفت.اما با ورود و پیشرفت تکنولوژی، نرم‌افزارها و قراردادهای هوشمند مختلفی در بستر فناوری بیمه(InsureTech) به بازار عرضه شدند که این امر، باعث افزایش میزان شفافیت، دانش بیمه‌ای مشتری، امنیت و کاهش معایب موجود شد.فناوری استقراض(LendTech):در روش سنتی، اگر کسی قصد درخواست و یا دریافت وام را داشت، باید به بانک می‌رفت و پس از صرف زمان و انرژی زیاد و همچنین درگیر شدن با روال پیچیده‌ی اداری، وام خود را دریافت می‌کرد. پس از آن شرکت‌های ارائه دهنده‌ی خدمات فین تک به این فکر افتادند تا با استفاده از تکنولوژی اینترنتی، برنامه‌هایی کاربردی را بسازند تا به مشتریان خود این امکان را بدهند تا بتوانند در هر زمان و مکان، بدون صرف انرژی و به صورت آنلاین درخواست خود را ثبت کنند. با ورود فناوری استقراض، فرایند وام‌دهی به مشتریان بسیار ساده‌تر و واسطه‌گری بانک‌ها نیز به نوعی حذف شد.فناوری بانکی(BankTech):بانک‌تک به معنای استفاده از فناوری اطلاعات در حوزه‌ی بانکی، در جهت ارائه‌ی خدمات مختلف بانکی به صورت آنلاین است. امکاناتی نظیر استفاده از همراه‌بانک، اینترنت‌بانک و دستگاه POS نمونه‌هایی از توسعه‌ی فناوری بانکی در بستر اینترنت است.فناوری رمزارزها(CryptoCurrency):شاید 20 سال پیش کسی فکرش را هم نمی‌کرد که روزی برسد که بتوان پول را به صورت دیجیتال از هرگوشه‌ی جهان، در عرض چند ثانیه به آن طرف دنیا ارسال کرد. رمزارز نوعی ارز مجازی است که به صورت غیر متمرکز و به صورت رمزنگاری شده به وجود آمده‌ است. در سال‌های اخیر، بسیاری از مردم جهان، روش سرمایه‌گذاری در این حوزه و همچنین روش خرید و فروش رمزارزهای مختلف را آموزش دیده‌اند.شرکت‌ها و استارت‌آپ‌های تحت حوزه‌ی فین تک، پس از مشاهده‌ی نیازهای بازار رمزارز، به فکر استفاده از فناوری اطلاعات با هدف ارائه‌ی خدمات مالی در حوزه‌ی بلاکچین برآمدند. نتیجه‌ی ورود فناوری مالی به عرصه‌ی رمزارزها، ساخت نرم‌افزارهایی شد که به کاربران خود، اطلاعات نوسان بازار رمزارزها را به طور لحظه به لحظه اعلام می‌کرد و همچنین به آن‌ها اجازه‌ی خرید و فروش رمزارز و انتقال آن‌ها را می‌داد.فناوری رمزارزهافناوری جابجایی پول بین‌الملل(Remittance):یکی از مهمترین خدماتی که توسط فناوری مالی یا همان فین تک به مشتریان ارائه می‌شود رمیتنس نام دارد. بسیاری از افراد به دلایل مختلفی مانند تحصیل و یا کار، کشور خود را ترک کرده و به کشور دیگری مهاجرت می‌کنند. گسترش فناوری مالی این امکان را به آن‌ها می‌دهد که بتوانند پولی را که دریافت کرده‌اند را به خانواده‌های خود منتقل کنند.پولی که از طریق رمیتنس در سطح بین‌المللی منتقل می‌شود جزو درآمد شخصی خود فرد بوده و دولت نمی‌تواند آن را از آن خود کند.فناوری حوزه‌ی املاک(PropTech):جیمز دیرسلی، موسس شرکت فین تک یونیسو که از پیشگامان عرصه‌ی فناوری در حوزه‌ی مستغلات است درباره‌ی فناوری PropTech این‌گونه می‌گوید:"فناوری حوزه‌ی املاک یا همان PropTech تنها بخش کوچکی از انقلابی است که در حوزه‌ی مستغلات به وجود آمده است و در آینده، این تکنولوژی دیدگاه مشتریان و نوع جریان و تراکنش‌های ساختمانی را نیز در بر خواهد گرفت".این بدین معنا است که در آینده، بسیاری از شهرها، شهرک‌ها و ساختمان‌ها با استفاده از هوش مصنوعی و فناوری فین تک در حوزه املاک و مستغلات ساخته خواهند شد.فین تک در ایران:می‌توان ظهور فناوری مالی در ایران را مصادف با ورود اولین دستگاه خودپرداز به کشور، در سال 1351 خورشیدی دانست. اما در سال 1372، با تاسیس شرکت خدمات انفورماتیک به منظور راه‌اندازی و ایجاد سامانه‌ی جامع اتوماسیون بانکی کشور، انقلابی عظیم در حوزه‌ی فیت تک در ایران رخ داد. ایجاد سیستم سیبا بانک ملی ایران و سامانه‌ی سپهر بانک صادرات ایران، با همکاری شرکت خدمات انفورماتیک را می‌توان نمونه‌هایی بارز از پیشرفت فناوری مالی، در اواخر دهه‌ی 70 خورشیدی در ایران دانست.در دهه‌ی 80 شمسی، کسب و کارهای آنلاین و نوپای بسیار زیادی همانند دیجی‌کالا کار خود را آغاز کردند. در این بین، وجود درگاهی امن برای پرداخت آنلاین پول بشدت احساس می‌شد تا اینکه در سال 1383، اولین درگاه پرداخت اینترنتی در دسترس قرار گرفت. با افزایش ضریب نفوذ اینترنت در دهه 90 شمسی، پیشرفت کسب و کارهای اینترنتی بیش از پیش قوت گرفت و در نتیجه، استارت‌آپ‌های مختلفی برای ایجاد سهولت در انجام امور مالی به وجود آمدند.در سال‌های اخیر،فین تک توانسته است جایگاه ویژه‌ای را در بین اقشار مختلف جامعه پیدا کند. به طور مثال، پیدایش صنعت بلاکچین و رمزارز، به خصوص در ایران، باعث به وجود آمدن استارت‌آپ‌های مختلفی در این حوزه شده است که هرکدام توانسته‌اند با نوآوری منحصر به فرد خود، خدمات خود را در بستر نرم‌افزار طراحی شده ارائه دهند و در جهت جذب مشتریان گام بردارند. مهران اشرفی مهران اشرفی Thu, 09 Dec 2021 18:39:30 +0330 https://virgool.io/@m_14070539/%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%B4%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2-%D8%AA%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-qsoz9nkszjwm ابر کومولوستصور کنید که دو بال پرواز داشتید و می‌توانستید در آسمان سیر کنید، قطعا یکی از جذاب‌ترین لحظاتی را که می‌توانستید تجربه کنید، ورود به بافت‌های گوناگون ابر‌های مختلف و لذت بردن از زیبایی‌های این خلقت آسمانی بود.پیش از بررسی مراحل تشکیل ابر، باید تعریفی از مفهوم رطوبت نسبی و دمای نقطه شبنم داشته باشیم.رطوبت نسبی و دمای نقطه شبنم:رطوبت نسبی (Relative Humidity) به این معنا است که یک حجم مشخصی از هوا به چه میزانی بخار آب را در درون خود جای داده است؟ به عبارتی دیگر، رطوبت نسبی نشان دهنده میزان بخار آب موجود در یک حجم مشخصی از هوا، نسبت به حداکثر میزانی که می‌تواند بخار آب را در خود جای دهد است. به طور کلی، هرچه هوا گرم‌تر باشد، ظرفیت آن برای اینکه بخار آب بیشتری را (به شکل غیر قابل رویت) در خود جای دهد بیشتر می‌شود و بالعکس، یعنی هرچه هوا سردتر شود، ظرفیت هوا برای نگه داشتن رطوبت کاهش می‌یابد. میزان رطوبت نسبی هوا همیشه بر اساس درصد بیان می‌شود.به عنوان مثال، اگر رطوبت نسبی هوا 36 درصد اعلام شده باشد، به این معنا است که از صد در صد میزانی که آن حجم مشخص از هوا می‌تواند رطوبت را در خود نگه دارد، سی وشش درصد آن از رطوبت پر شده است.دمای نقطه شبنم (Dew Point Temperature) نیز به درجه حرارتی اطلاق می‌شود که رطوبت نسبی هوا در آن برابر با صد درصد شود. در بالا گفتیم که هرچه هوا سرد‌تر شود، ظرفیت آن برای نگه داشتن رطوبت در خود نیز کمتر می‌شود؛ در نتیجه دمای نقطه شبنم دمایی است که به حدی کاهش یافته که ظرفیت نگهداری رطوبت در آن با میزان رطوبتی که از قبل در خود جای داده بود برابر می‌شود. این یعنی رطوبت نسبی صد در صد.زمانی که درجه حرارت هوا به دمای نقطه شبنم می‌رسد، آن حجم مشخص از هوا دیگر نمی‌تواند رطوبتی را به شکل گاز در خود نگه دارد، به عبارتی دیگر، در این دما، هوا از بخار آب اشباع شده و در پی آن، رطوبتی که به شکل غیر قابل رویت بود اکنون به شکل ذرات ریز آب تبدیل می‌شود.شروع داستان تشکیل ابر از کجاست؟اولین لایه اتمسفری که ما انسان‌ها در آن زندگی می‌کنیم تروپوسفر نام دارد. این لایه این ویژگی را دارد که با افزایش ارتفاع، دمای هوا در آن کاهش می‌یابد. در طبیعت، مکانیزم های مختلفی باعث بالا رفتن هوا به ارتفاعات بالا می‌شوند. اگر یک حجم مشخصی از هوا را در نظر بگیریم که یک میزان مشخص از رطوبت را در درون خود جای داده است، می‌توانیم مراحل تشکیل ابر را بررسی کنیم.با بالا رفتن این حجم از هوا، دمای آن نیز کاهش می‌یابد. در نهایت، این حجم از هوا تا جایی بالا می‌رود و سرد می‌شود که دمای آن به دمای نقطه شبنم رسیده و رطوبت نسبی آن برابر با صد در صد می‌شود؛ لذا از رطوبت هوا اشباع شده و دیگر نمی‌تواند رطوبت را به شکل غیر قابل رویت در خود نگه دارد، در نتیجه این رطوبت به شکل ذرات و قطرات بسیار ریز آب درآمده و ابر تشکیل می‌شود. در طبیعت به این فرایند، یعنی تبدیل گاز به مایع، میعان (Condensation) گفته می‌شود.چرا با افزایش ارتفاع دمای هوا کاهش می‌یابد؟به دلیل وجود نیروی جاذبه، حدود ۷۰ درصد از حجم هوای اتمسفر در اولین لایه، یعنی تروپوسفر قرار گرفته است. در نتیجه با افزایش ارتفاع از سطح زمین، فشار هوا کاهش می‌یابد. هر زمان حجم مشخصی از هوا به سمت بالا حرکت می‌کند، به علت کاهش فشار، حجم آن افزایش یافته و به عبارتی دیگر منبسط می‌شود. عکس این موضوع نیز صادق است، با کاهش ارتفاع، حجم هوا نیز کاهش یافته و منقبض می‌شود. زمانی که هوا منبسط شود (به علت بالا رفتن) دمای آن کاهش می‌یابد، زمانی که هوا فشرده و منقبض شود (به علت پایین آمدن) دمای آن افزایش می‌یابد. به این فرایند آدیاباتیک (Adiabatic) گفته می‌شود، به این معنا که هیچ گرمایی به حجم مشخص از هوا اضافه و یا از آن کاسته نمی‌شود و تغییرات دمایی فقط در داخل حجم هوا و تنها به علت تغییرات فشار و حجم رخ می‌دهد، این موضوع در تشکیل ابر نقش بسیار بسزایی دارد.هسته میعان (Condensation nuclei) چه نقشی در تشکیل ابر دارد؟همانطور که گفتیم، با سرد شدن دمای هوا تا نقطه شبنم، رطوبت شکلی قابل رویت را به خود می‌گیرد؛ اما انجام این فرایند شرط دیگری را هم لازم دارد، وجود هسته میعان.تقریبا می‌توان گفت که در هیچ زمانی هوای اتمسفر به طور کامل پاک و تمیز نیست، چرا که همیشه ذرات ریزی مانند گرد و غبار، آلودگی هوا و... در فضای اتمسفر معلق هستند. به این ذرات ریز معلق در آسمان هسته میعان گفته می‌شود.رطوبت هوا برای تغییر حالت از گاز (غیر قابل رویت) به ذرات ریز آب (قابل رویت) به این هسته‌های میعان نیاز دارد. به عبارتی دیگر، مولکول‌های بسیار ریز بخار آب برای تبدیل شدن به حالت مایع، باید خود را به این هسته‌های میعان، یعنی ذرات گرد و غبار و... بچسبانند و تبدیل به ذرات ریز آب شوند.مکانیزم‌های بالا برنده هوا:ابر زمانی تشکیل می‌شود که هوای مرطوب توسط یکی از عوامل بالا برنده به ارتفاعات بالاتر رفته و به صورت بی دررو (آدیاباتیک)، تا جایی که بخار آب تبدیل به قطره‌های آب می‌شود سرد شود.پدیده هم‌گرایی (Convergence):یکی از مهمترین عواملی که باعث بالا رفتن هوا می‌شود پدیده هم‌گرایی نام دارد. به طور کلی پدیده هم‌گرایی همیشه در مناطق کم فشار اتفاق می‌افتد، جریان هوا در این مناطق به شکل خلاف جهت عقربه‌های ساعت است. طبق قانون طبیعت، جریان هوا همیشه از سمت هوای پر فشار به سمت هوای کم فشار سرازیر می‌شود. زمانی که جریان هوا به سمت منطقه کم فشاری که در درون خود به شکل پادساعتگرد در حال گردش است حرکت می‌کند، این جریان هوا پس از رسیدن به منطقه کم فشار، با جریانی پاد‌ساعتگرد مخالف جهت حرکت خود، به صورت شاخ به شاخ برخورد می‌کند. برخورد این دو جریان هوا به هم باعث بالا رفتن هوا به ارتفاعات می‌شود.پدیده هم‌گراییپدیده اوروگرافی (Orography):زمانی که جریان هوای در حال حرکت توسط نیروی باد به یک مانع برخورد می‌کند، می‌تواند به سمت بالا تغییر جهت دهد. این تعریف اساس فرایند اوروگرافی را توضیح می‌دهد. به عنوان مثال زمانی که جریان هوای در حال حرکت به یک کوه برخورد می‌کند، از دامنه کوه بالا می‌رود تا زمانی که به قله کوه می‌رسد، در نتیجه با بالا رفتن از کوه به ارتفاعات بالاتر می‌رود تا جایی که به سطح میعان رسیده و تشکیل ابر رخ می‌دهد. پدیده اوروگرافیجبهه‌های هوایی:جبهه‌های هوایی تاثیر بسزایی در بالا رفتن جریان‌های هوایی دارند. به مرز بین دو توده هوایی متفاوت جبهه گفته می‌شود. به طور کلی، توده‌های هوایی می‌توانند دارای ویژگی‌های منحصر به فردی مثل رطوبت و دمای مختص خود باشند. توده‌های هوایی در حال حرکت زمانی که به یک توده هوایی با دما و رطوبت متفاوت می‌رسند، یک مرز بین آنها تشکیل می‌شود که به این مرز جبهه گفته می‌شود.به این دلیل که هوای سرد سنگین‌تر از هوای گرم است، همیشه زیر آن قرار می‌گیرد. در صورتی که یک توده‌ی هوای گرم و مرطوب به یک توده‌ی هوای سرد و خشک برخورد کند، هوای سرد به زیر رفته و هوای گرم و مرطوب بر روی آن قرار می‌گیرد، در نتیجه رطوبت موجود در توده‌ی هوای گرم به ارتفاعات بالاتر رفته و ابر تشکیل می‌شود. به این فرایند Frontal Lifting گفته می‌شود.Frontal Liftingپدیده هم‌رفت(Convection):هوای گرم به این دلیل که نسبت به هوای سرد چگالی و وزن کمتری دارد همیشه تمایل دارد که به سمت بالا حرکت کند، در نتیجه هوای سرد به علت چگالی بیشتر نسبت به هوای گرم به پایین نزول کرده و در زیر هوای گرم قرار می‌گیرد.در فصول گرم سال، با تابش نور خورشید بر سطح زمین، بخشی از این سطح می‌تواند نسبت به محیط اطراف خود داغ‌تر شود. هوایی که بر روی این سطح داغ شده قرار گرفته است از این حرارت تاثیر گرفته و گرم می‌شود، در نتیجه به علت کم چگال‌تر شدن آن نسبت به هوای اطراف خود شروع به صعود به ارتفاعات بالا می‌کند. اگر در این منطقه گرم شده رطوبت هوا نیز وجود داشته باشد، این رطوبت به همراه این حباب‌های گرم شده به سمت بالا حرکت می‌کند.هوای سرد‌ اطراف این حباب‌ها نیز هم‌زمان به سمت پایین نزول می‌کنند تا جای خالی هوای صعود کننده به سمت بالا را پر کنند. این حباب‌های گرم و مرطوب هر چه بالاتر می‌روند دمایشان کاهش یافته تا جایی‌ که به دمای نقطه شبنم رسیده و ابر تشکیل می‌شود.پدیده هم‌رفتمکانیزم‌های بالا برنده‌ی موثر در فرایند تشکیل ابر، انواع دیگری هم دارند که مهمترین آنها در اینجا توضیح داده شد. به طور کلی انواع مختلفی از ابر‌ها وجود دارند که توضیح آنها از حوصله این مقاله خارج است و در آینده به صورت مقاله‌ای جدا در مورد آنها صحبت خواهم کرد. مهران اشرفی مهران اشرفی Sat, 30 Oct 2021 18:27:30 +0330 https://virgool.io/@m_14070539/%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D9%87%D8%A7%D8%AA-%DB%B8%DB%B7-%D8%B3%D8%B1%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B8-%D8%AE%D8%B7%D9%88%D8%B7-%D9%87%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-air-inter-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF-e3dwuzndslfp بیستم ژانویه ۱۹۹۲ میلادی می‌باشد. قرار است یک فروند هواپیمای ایرباس ۳۲۰ متعلق به خطوط هوایی Air Inter به همراه ۹۰ مسافر و ۶ کادر پروازی فرودگاه بین المللی لیون ساتولاس واقع در لیون فرانسه را به مقصد فرودگاه بین المللی استراسبورگ واقع در شمال شرق فرانسه ترک نماید. کاپیتان ۴۲ ساله پرواز خلبان کریستین هکوت و خلبان دوم پرواز جول چرلوبین ۳۷ ساله می‌باشد. خلبانان طبق دستورالعمل های معمول در حال آماده سازی هواپیما جهت انجام پرواز می‌باشند، این در حالیست که مسافران یک به یک سوار هواپیما شده تا سفر خود را آغاز نمایند. هواپیما راس ساعت ۱۷ و ۲۰ دقیقه به همراه ۹۶ سرنشین پرواز خود را آغاز نموده و در مسیر پروازی خود به سمت استراسبورگ قرار می‌گیرد. خلبانان سیستم خلبان خودکار را راه اندازی نموده و به ارتفاع تعیین شده اوجگیری می‌نمایند. شرکت هواپیمایی Air Inter به نداشتن تاخیر در بین دیگر خطوط هوایی معروف می‌باشد و بر اساس عرف این شرکت، خلبانی که بتواند مسیر های پروازی اش را سریعتر طی نماید پاداش و حقوق بیشتری را دریافت می‌کند. خلبانان تنظیمات سیستم خلبان خودکار و کامپیوتر هواپیما را جهت فرود بر روی باند ۲۳ فرودگاه استراسبورگ از پیش آماده سازی کرده اند. حدود پنجاه دقیقه از فرآیند پرواز سپری شده است و پرواز شماره ۱۴۸ خطوط هوایی Air Inter به نزدیکی شهر استراسبورگ رسیده است. خلبانان بنا بر وظیفه اقدام به گوش دادن سرویس خودکار اطلاعات ترمینال موسوم به ATIS می‌نمایند. (سیستم ATIS سیستمی است که به طور مداوم اطلاعاتی ذخیره شده از قبیل اطلاعات هواشناسی، باندهای فعال و غیره را پخش می‌کند. خلبانان معمولاً پیش از برقراری ارتباط با واحد های کنترل در فرودگاه ها اقدام به دریافت اطلاعات از این طریق می‌کنند با این هدف که از ازدحام کار مهندسین کنترل ترافیک هوایی کاسته شود).بنابر اطلاعات صادر شده توسط سیستم ATIS باند شماره ۰۵ فرودگاه استراسبورگ در این لحظه فعال می‌باشد. باند شماره ۲۳ فرودگاه استراسبورگ باندی است که دستگاه فرستنده سیگنال‌های سیستم فرود به وسیله ابزار(ILS) در آن نصب گردیده است، به عبارتی دیگر فرود بر روی این باند به واسطه وجود این سیستم برای خلبانان راحت تر می‌باشد چرا که خلبانان می‌توانند اطلاعات قرار گیری بر روی شیب کاهش ارتفاع مناسب و همچنین اطلاعات قرار گیری بر روی مسیر جانبی را دریافت نمایند اما باند شماره ۰۵ (همان باند شماره ۲۳ اما در جهت مخالف) به علت وجود منطقه کوهستانی واقع در جلوی آن دارای سیستم ILS نمی‌باشد چرا که به علت کوهستانی بودن، امکان ساطع نمودن سیگنال به سمت هواپیما وجود ندارد. کاپیتان هکوت تصمیم به استفاده از سیستم ILS باند شماره ۲۳ را می‌گیرد تا پس از کاهش ارتفاع و قرار گرفتن در حداقل ارتفاع پروازی اعلام شده برای این فرودگاه، باند را به شکل بصری دور زده و در جهت مخالف باند یعنی همان باند شماره ۰۵ فرود آید. مهندس واحد کنترل ترافیک هوایی اعلام می‌دارد که به علت وجود ترافیک شدید در فرودگاه استراسبورگ درخواست خلبانان پرواز شماره ۱۴۸ با تأخیر قابل اجرا خواهد بود. این امر باعث عصبانیت کاپیتان هکوت شده، چرا که تاخیر در انجام فرود خارج از عرف شرکت بوده و برای او ایجاد مشکل خواهد کرد. پس از گذشت چند ثانیه مهندس واحد کنترل ترافیک هوایی به خلبانان این پرواز پیشنهاد دیگری را ارائه می‌دهد، او به خلبانان اعلام می‌دارد که در صورت تمایل می‌توانند به وسیله جهت هایی که او به آنها می دهد به سمت نقطه ای به نام ANDLO پرواز نموده و سپس طرح تقرب VOR-DME باند ۲۳ را آغاز نموده و بر روی این باند فرود آیند. (در هوانوردی به این عمل Radar Vectoring گفته می‌شود که در آن مهندس واحد کنترل ترافیک هوایی که در رو به روی خود صفحه راداری را دارد با دادن جهت هایی به خلبانان، به آنان در فرآیند پرواز به سمت نقاط مشخصی کمک می‌کند.)انجام این کار باعث سرعت فرآیند پرواز شماره ۱۴۸ خواهد گردید، لذا کاپیتان هکوت با خوشحالی این پیشنهاد را می‌پذیرد. هواپیما به سمت نقطه ANDLO تغییر مسیر می‌دهد. پس از گذشت چند دقیقه مهندس واحد کنترل ترافیک هوایی با دادن آخرین جهت پروازی به خلبانان خبر از نزدیک شدن به نقطه ANDLO را داده و مجوز پرواز به سمت مرحله تقرب نهایی(Final Approach) و فرود را صادر می‌نماید. خلبانان پاسخ می‌دهند، اما این آخرین تماس آنها با واحد کنترل ترافیک هوایی می‌باشد. حدود سی دقیقه از آخرین تماس آنها گذشته و خبری از پرواز شماره ۱۴۸ خطوط هوایی نمی‌باشد. تیم های جستجو و نجات به سرعت وارد عمل شده و اقدام به کشف موضوع می‌کنند. پس از گذشت ساعت ها همچنان خبری از این پرواز و سرنشینان آن یافت نمی‌گردد. در نهایت چندین خبرنگار که خود را به بالای کوه های مجاور فرودگاه رسانده بودند پس از روبرو شدن با یکی از نجات یافتگان موفق به پیدا نمودن هواپیما می‌شوند. پرواز شماره ۱۴۸ خطوط هوایی Air Inter به کوه اصابت نموده است. در این سانحه ۸۷ نفر از سرنشینان در دم جان باخته اند. تیم بررسی سوانح سازمان هوانوردی فرانسه موسوم به BEA به محل سانحه رسیده و اقدام به یافتن سرنخ ها می‌کند.پس از بررسی جعبه‌های سیاه بازرسان متوجه عامل شوکه کننده ای می‌شوند، خلبانان در هنگام پرواز به سمت باند شماره ۰۵، زاویه کاهش ارتفاع هواپیما را محاسبه نموده بودند. بررسی صداهای ضبط شده نشان می‌دهد که این زاویه محاسبه شده برابر با ۳.۳ درجه بوده اما خلبانان به جای تنظیم نمودن این زاویه در بخش مربوط به سیستم خلبان خودکار عدد ۳۳۰۰ را که مربوط به سرعت کاهش ارتفاع عمودی بر حسب پا در دقیقه است تنظیم نموده اند، لذا هواپیما به جای کاهش ارتفاع با زاویه ۳.۳ درجه با نرخی برابر با ۳۳۰۰ پا در دقیقه در حال کاهش ارتفاع بوده به طوری که به علت نبود دید محیطی کافی، خلبانان متوجه آن نشده بودند.نقص طراحی در کنسول سیستم خلبان خودکار هواپیمای ایرباس ۳۲۰ علت بروز چنین اشتباه فاجعه باری بوده است چرا که بر اساس طراحی این سیستم، خلبانان قادر بودند زاویه کاهش ارتفاع و همچنین سرعت کاهش ارتفاع عمودی را بر روی یک پنجره تنظیم نمایند، لذا به علت ازدحام کاری بالای خلبانان پرواز شماره ۱۴۸ آنها متوجه نشده بودند که در منوی تنظیم سرعت کاهش ارتفاع عمودی قرار داشته و به علت تشابه عدد ۳.۳ با عدد ۳۳ ( طراحی کنسول سیستم خلبان خودکار در هواپیمای ایرباس ۳۲۰ به این شکل بود که برای نشان دادن سرعت عمودی تنظیم شده توسط خلبانان در این کنسول، دو صفر را حذف می‌کرد) تصور کرده بودند که زاویه کاهش ارتفاع ۳.۳ را بر روی سیستم خلبان خودکار تنظیم نموده اند در حالی که در حقیقت عدد ۳۳ را در بخش انتخاب سرعت عمودی تنظیم کرده بودند . عامل فاجعه بار دیگری که بازرسان آن را کشف می‌کنند اشتباه مهندس واحد کنترل ترافیک هوایی می‌باشد. بازرسان در می‌یابند که مهندس واحد کنترل ترافیک هوایی جهت نهایی کاملا اشتباه را به خلبانان برای گردش به آن سمت اعلام نموده بود. به عبارتی دیگر جهت اعلام شده توسط مهندس، هواپیما را به سمت باند شماره ۰۵ هدایت نکرده و هواپیما را در سمت چپ مسیر مورد نظر قرار داده بود. اشتباه بعدی مهندس اشتباهی گفتاری بوده است که باعث گیج شدن بیشتر خلبانان شده بود. خلبانان متوجه شده بودند که پس از گردش به سمت جهت نهایی اعلام شده توسط مامور کنترل ترافیک، در سمت چپ مسیر پروازی مورد نظر به سمت باند ۰۵ قرار گرفته اند اما در آن لحظه مهندس با گفتن این جمله که ANDLO سمت راست شماست باعث گیج شدن خلبانان شده بود.پس از محاسبه و بررسی عوامل کشف شده، بازرسان اقدام به شبیه سازی این عوامل بر روی یک دستگاه شبیه ساز پروازی می‌کنند اما با شگفتی این عوامل باعث سانحه و برخورد هواپیما با کوه نمی‌شوند. به نظر می‌رسد عامل دیگری نیز باید وجود داشته باشد. بررسی های بیشتر پرده از آخرین تکه پازل بر می‌دارند. تمامی هواپیماها مجهز به سیستمی به نام ACAS می‌باشند که به وسیله آن، در زمان خطر برخورد با هواپیمای دیگری، این سیستم به یکی از هواپیماها دستور به افزایش ارتفاع و به هواپیمای دیگر دستور به کاهش ارتفاع با هدف جلوگیری از برخورد می‌دهد. به طور همزمان، خلبانان بر روی مانیتورهای خود قادر به دیدن نشان دهنده ای خواهند بود که با پیروی از آن می‌توانند جهت خواسته شده از سیستم ACAS را دنبال کنند. لذا خلبانان بنابر دستور داده شده توسط این سیستم، خود باید اقدام به پیروی از آن می‌کردند.(این سیستم فقط هشدار دهنده بوده و دستور آن توسط خلبان با توجه به نشان دهنده موجود بر روی مانیتور باید انجام شود)حال هواپیمای ایرباس ۳۲۰ به گونه ای طراحی شده بود که اگر در زمان اوج‌گیری و افزایش ارتفاع این سیستم دستور به کاهش ارتفاع می‌داد، دماغه هواپیما با دو برابر سرعت نسبت به پرواز در شرایط عادی تغییر جهت داده و به سمت پایین حرکت می‌کرد تا سرعت عمودی بیشتری را با سرعت بالاتری کسب کند. این امر در نهایت باعث شیب بیشتر کاهش ارتفاع هواپیما و برخورد آن با کوه روبرو شده بود‌.با بررسی داده های ضبط شده در جعبه سیاه هواپیما، بازرسان به حقیقت غم انگیزی دست می‌یابند. بازرسان پی می‌برند که حدود نیم ثانیه پیش از اینکه خلبانان کاهش ارتفاع نهایی را به اشتباه با نرخ ۳۳۰۰ پا در دقیقه آغاز کنند، با جریان هوایی بالارونده ای (Updraught) برخورد کرده که این امر باعث اوجگیری بسیار کوچکی در هواپیما شده بود. در همین حین، هواپیما که کاهش ارتفاع را آغاز کرده بود به علت اوجگیری ناخواسته در همان لحظه، با سرعت بیشتری به سمت پایین متمایل شده بود. مهران اشرفی مهران اشرفی Tue, 05 Oct 2021 18:51:18 +0330