https://virgool.io/feed/@m_18090081 کارشناس ارشد فعال در بازارهای مالی و اقتصادی fa 2026-06-16 14:30:46 https://files.virgool.io/upload/users/1632560/avatar/p18q50.jpeg?height=120&width=120 https://virgool.io/@m_18090081 https://virgool.io/@m_18090081/%D9%87%D9%81%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86-%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-ftbbavrozekv نظام بانکی از مهم‌ترین ارکان بخش مالی هر کشور است که از طریق تجهیز منابع، تدارک نقدینگی، ارائه ابزار پرداخت، اعطای تسهیلات، ایجاد تعامل بین سرمایه‌گذاری و پس‌انداز و ایجاد تعادل در بخش خارجی، بر عملکرد کل اقتصاد تاثیر می‌گذارد. نظام مالی ایران همچون اکثر کشورهای در حال توسعه مبتنی بر یک نظام بانک‌محور هدایت می‌شود.نظام بانکی از مهم‌ترین ارکان بخش مالی هر کشور است که از طریق تجهیز منابع، تدارک نقدینگی، ارائه ابزار پرداخت، اعطای تسهیلات، ایجاد تعامل بین سرمایه‌گذاری و پس‌انداز و ایجاد تعادل در بخش خارجی، بر عملکرد کل اقتصاد تاثیر می‌گذارد. نظام مالی ایران همچون اکثر کشورهای در حال توسعه مبتنی بر یک نظام بانک‌محور هدایت می‌شود. به عبارت دیگر نظام بانکی با داشتن بیشترین سهم در تامین منابع مالی جامعه، یک نقش منحصربه‌فرد را ایفا می‌کند. دیگر ویژگی نظام بانکی ایران نقش‌آفرینی پررنگ دولت در آن است که معلول عوامل مختلفی همچون ملی شدن و ادغام بانک‌ها پس از انقلاب و ظهور دیرهنگام بانک‌های خصوصی در عرصه اقتصاد کشور است. وجود این ساختار مشکلات و تبعاتی را برای صنعت بانکداری ایران به وجود آورده است. در این یادداشت سعی می‌شود محوری‌ترین معضلات نظام بانکی ایران که اکثر آنها به نوعی به نقش دولت در شکل‌گیری یا حل آنها مربوط می‌شود، مورد بررسی قرار گیرد.1- مدیریت دولتی بر نظام بانکی کشور و عدم استقلال کامل بانک مرکزیشاید بزرگ‌ترین مشکل بانکداری ایران را باید فعالیت در محیطی دانست که بیش از ۸۰ درصد فعالیت‌های اقتصادی در بخش حقیقی اقتصاد، دولتی هستند و دولت به نوعی در مالکیت و مدیریت آنها دخالت مستقیم دارد. این وضعیت باعث شده که دولت برای تامین مالی بخش عظیمی از اقتصاد ملی، خود به طور مستقیم اقدام کند و از نظام بانکی که آن هم طبق قانون متعلق به دولت است به عنوان صندوق‌دار و خزانه دولت در جهت تزریق منابع به بخش‌های دلخواه استفاده کند. از همین رو است که سقف‌های اعتباری، تسهیلات تکلیفی، نرخ‌های ترجیحی بهره و... مطرح می‌شوند و سیاست‌های پولی در خدمت اجرای سیاست‌های مالی قرار می‌گیرند و در تخصیص منابع به انواع مصارف، به‌جای در نظر گرفته شدن ضوابط اعتباری و بازدهی وجوه، مسائل سیاسی و غیراقتصادی مدنظر قرار می‌گیرند. بنابراین منابع به طور بهینه تخصیص پیدا نمی‌کنند و با مدیریت ناکارا و بی‌انگیزه دولتی به هدر می‌روند. کسری بودجه سالانه دولت و استقرار از بانک مرکزی و افزایش پایه پولی و اخذ مالیات تورمی از پیامدهای آشکار دولتی بودن اقتصاد ما هستند. در چنین وضعیتی، منابعی که از نظام بانکی به بخش حقیقی اقتصاد تزریق می‌شوند سودآوری لازم را ندارند و قسمت عمده‌ای از آنها به مطالبات معوق و سوخت‌شده تبدیل می‌شوند. در این محیط بانک‌ها به عنوان بنگاه‌های اقتصادی که در پی به حداکثر رساندن سود خود باشند عمل نمی‌کنند.از سوی دیگر طبق ساختار قانون فعلی یعنی قانون پولی و بانکی سال ۱۳۵۱ و اصلاحات به عمل‌آمده در آن بعد از انقلاب، بانک مرکزی و شبکه بانکی تحت سلطه و نفوذ وزارت امور اقتصادی و دارایی هستند. این وضعیت باعث شده است که وزارت امور اقتصادی و دارایی به عنوان متولی اجرایی سیاست‌های مالی دولت، همواره از نظام بانکی و به‌خصوص بانک مرکزی، که مجری سیاست‌های پولی در کشور است، برای نیل به سیاست‌های مالی مورد نظر سود جوید. در چنین وضعیتی سیاست‌های پولی در خدمت به‌کارگیری سیاست‌های مالی مورد نظر قرار می‌گیرند و کارایی خود را از دست می‌دهند. کسری مداوم بودجه دولت طی سال‌های متمادی و استقراض بلاعوض دولت از بانک مرکزی، افزایش سرسام‌آور پایه پولی بروز تورم‌های بالا و تحمیل مالیات تورمی کاملاً غیرعادلانه به مردم، از عواقب وابستگی بانک مرکزی به دولت هستند. البته منظور از استقلال این نهاد در عمل به وظایف قانونی خود و از جمله به‌کارگیری سیاست‌های پولی است و چگونگی رابطه سازمانی این بانک با دولت با فرض برآورده شدن امکان عمل به وظایف قانونی، اهمیت چندانی ندارد.2- نبود ساز وکار مناسب در تعیین نرخ سود بانکیدر دهه 60 که بانکداری در ایران کاملاً دولتی بود، تصور عمومی سیاستگذار مبنی بر این بود که نرخ سود بانکی می‌تواند مشوقی برای سرمایه‌گذاری و گسترش فعالیت‌های تولیدی باشد و نرخ سود بانکی بالا مانعی برای آن است. در نتیجه متقاضیان تسهیلات بانکی با نرخ سود پایین از یارانه قابل توجهی برخوردار می‌شدند و بانک‌ها نیز به دلیل دولتی بودن و عدم نیاز به سودآوری مانعی برای پیگیری این سیاست نبودند. اما بر کسی پوشیده نیست که آن سرکوب مالی چه عواقب دردناکی از شیوع و گسترش رانت‌جویی و اتلاف منابع مالی به شدت کمیاب در اقتصاد ایران بر جای گذاشت و کمکی به رشد اقتصاد ایران نکرد. در دهه‌های 70 و 80 فشار برای پایین نگه‌داشتن نرخ سود به‌ویژه در بانک‌های دولتی همچنان باقی ماند و در برهه‌هایی نیز به کاهش عملی در نرخ سود بانکی انجامید. اما به دلیل گسترش رقابت در بانکداری کشور و پدیدار شدن بانک‌های غیردولتی امکان نگه‌داشتن نرخ سود بانکی مانند آنچه در دهه 60 متداول بود، دیگر وجود نداشت و با هر حرکتی برای کاهش نرخ سود بانکی، بانک‌ها و موسسات غیردولتی به ابداعاتی روی می‌آوردند تا نرخی را که شرایط اقتصادی می‌پذیرد، نگه دارند و ضمن حفظ و افزایش سودآوری خود، مشتریان را نیز بهره‌مند و راضی نگه ‌دارند.در مقطع کنونی نیز پس از دوره‌ای افزایش شدید نرخ سود بانکی در طول چند سال گذشته، فشار جدیدی برای کاهش نرخ سود بانکی پدیدار شده و به نظر می‌رسد زمینه‌سازی برای نوعی کاهش دستوری یا شبه‌دستوری در نرخ سود بانکی را فراهم ساخته است. با وجود آنکه نرخ سود بانکی در حال حاضر هم به‌صورت اسمی و هم به‌صورت حقیقی بسیار بالاست و همچنین این نرخ سود بالا برای جلوگیری از رونق اقتصاد کشور بدون تردید زیانبار است، اما تلاش برای کاهش شبه دستوری نرخ سود بانکی سیاستی مبتنی بر صلاحدید نیست و به جای ریشه‌یابی علت بالا بودن نرخ سود بانکی و درمان آن، سعی در پاک کردن صورت مساله دارد. نرخ سود بانکی بالا حاصل عوامل مختلفی است که از میان آنها بالا بودن عدم اطمینان و ریسک و همچنین بالا رفتن نرخ تنزیل عاملان اقتصادی به دلیل کوتاه‌نگر شدن آنان در واکنش به عدم اطمینان موجود و سیاست پولی انقباضی بانک مرکزی برای کنترل تورم به‌عنوان اولویت اول سیاستگذاری دولت تدبیر و امید، نقش مهمی را بازی می‌کند. وضعیت عدم اطمینان تا حدی به مشکلات سیاسی کشور در عرصه بین‌الملل مربوط است و تا رفع این مشکل اثر خود را باقی می‌گذارد. با این حال، بخشی از عدم اطمینان موجود ریشه داخلی دارد و سیاست‌های ثبات بخش اقتصادی می‌تواند به رفع آنها کمک کند.اگر تصور می‌شود رکود یا عدم رشد اقتصادی ناشی از بالا بودن نرخ سود بانکی است و کاهش دستوری آن به رفع این مشکل می‌انجامد، باید گفت رکود و رشد پایین اقتصادی دلایل متعددی دارد که بالا بودن نرخ سود یکی از آنهاست و صرف کاهش نرخ سود بانکی و آن هم به شکل دستوری برای رفع این مشکل کافی نیست. بهره‌وری پایین و عدم اطمینان موجود در پیش‌روی فعالیت‌های اقتصادی در ترکیب با نامساعد بودن محیط کسب و کار از عوامل مهمی است که بدون وجود برنامه مشخص برای برداشتن آن موانع و تنها با کاهش نرخ سود بانکی کمک زیادی نمی‌کند. اگر قرار باشد نرخ سود بانکی برای رفع این مشکل کاسته شود، باید در نتیجه اجرای یک سیاست پولی رخ دهد، نه به شکل دستوری که به معنی منتفی کردن تمام منافع حاصل از بهبود نظام بانکی و اعاده تمام مشکلات گذشته ناشی از سرکوب مالی است.سیاست‌های پولی انقباضی بانک مرکزی نیز تا حد زیادی اجتناب‌ناپذیر بوده و تلاش برای کاهش سریع تورم نمی‌توانسته است بدون تحمل هزینه به پیش رود و بالا بودن نرخ سود بانکی بخشی از این هزینه است که دولت برای کاهش تورم بسیار بالا ناچار بوده است آن را متحمل شود. تا زمانی که این عوامل علت بالا بودن نرخ سود بانکی هستند، کاهش دستوری آن راه به جایی نمی‌برد و صرفاً به گسترش رانت‌جویی و تضعیف بانک‌های دولتی می‌انجامد، گرچه پایین آمدن نرخ تورم و برگشتن اطمینان و ثبات به اقتصاد به‌طور طبیعی و البته به‌صورت تدریجی زمینه را برای کاهش نرخ سود بانکی فراهم خواهد کرد.3- مطالبات معوقبدون شک یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی نظام بانکی کشور در مقطع کنونی افزایش مطالبات سررسید گذشته و معوق بانکی است که همچون توده‌ای منجمد، پیش روی کارایی و اثربخشی نظام بانکی قرار گرفته است. نظام بانکی طی چند سال اخیر با سیر فزاینده مطالبات معوق مواجه بوده که محصول شرایط خاص اقتصادی، اجتماعی و سیاسی از یک‌سو و پرداخت تسهیلات غیرواقعی و غیر‌کارشناسی (به دلایلی همچون فقدان موسسات رتبه‌بندی) از سوی دیگر است. آنچه مسلم است روند افزایشی مطالبات بر شبکه بازار پول و عملکرد نظام بانکی تاثیر قابل توجهی داشته و توان وام‌دهی بانک‌ها را بیش از پیش تضعیف کرده است. با گسترش مشکل مطالبات معوق، بانک‌ها و موسسات ذی‌نفع به ناچار برای حل مشکل مزبور به استفاده از راهکارهای کوتاه‌مدت، همچون استمهال، کاهش یا حذف جریمه تاخیر تمایل پیدا کرده‌اند که خود می‌تواند نقش مخربی در حل میان‌مدت و بلندمدت آن داشته باشد. حجم انبوه مطالبات معوق نظام بانکی ایران را به طور کلی می‌توان معلول عواملی همچون رکود اقتصادی و تحریم‌های بین‌المللی، عدم اعتبارسنجی و ظرفیت‌سنجی صحیح مشتریان، وجود رانت و فساد اداری در فرآیند اعطای تسهیلات، نبود وثایق و تضامین کافی و در نهایت وجود مشکلات متعدد قانونی و حقوقی در وصول مطالبات غیرجاری برای بانک‌ها دانست.4- بنگاه‌داری بانک‌ها و چرخه معیوب توزیع اعتباراتدر حال حاضر بانک‌های دولتی، خصوصی یا شبه‌دولتی به ورود به عقود مشارکتی تمایل بیشتری نشان می‌دهند. چرا که از این طریق با بنگاه‌ها مشارکت کرده و سود بیشتری به دست می‌آورند. چنین رویه‌ای باعث شده تا اعتبارات بانکی کوتاه‌مدت که به طور معمول برطرف‌کننده نیازهای پولی یا سرمایه در گردش در موسسات کوچک و متوسط بخش خصوصی هستند، تقریباً کنار گذاشته شوند و در نتیجه موسسات تولیدی کوچک و متوسط، یعنی همان بخش خصوصی از این اعتبارات محروم شوند، و متاسفانه با وجود حجم نقدینگی که اکنون به هزار هزار میلیارد تومان رسیده است، بسیاری از این بنگاه‌ها از فقدان سرمایه در گردش رنج می‌برند. در حالی که هزاران میلیارد تومان اعتبارات بانکی در اختیار بخش‌هایی از اقتصاد است که به قدرت‌های سیاسی، اقتصادی و اطلاعات دسترسی دارند، قرار دارد و از آنجا که این بخش‌ها دارای پشتوانه سیاسی هستند، چندان رغبتی به بازپرداخت بدهی خود ندارند و همین امر باعث شده تا مطالبات معوق بانک‌ها به حدود ۱۸۰ هزار میلیارد تومان افزایش پیدا کند.5- سهم بالای تسهیلات تکلیفی در نظام بانکی کشوربانک‌ها برای حفظ کارایی خود نیازمند استقلال در مدیریت منابع مالی خود هستند. بانکی که نتواند منابع مالی خود را بر اساس منطق و ارزیابی اقتصادی هدایت کند و با اعمال فشار از سوی دولت مجبور به اعطای تسهیلات شود، عملاً به شبکه توزیع پول تحت دستورات دولت تبدیل می‌شود که منجر به کاهش بهره‌وری نظام بانکی خواهد شد. واقعیت آن است که بعد از انقلاب به دلیل کسری‌های سنگین بودجه، توجه دولت از منابع مالی بودجه، به منابع مالی بانک‌ها معطوف شد و دخالت‌های شبه‌مالی دولت در نظام مالی آغاز شد. استفاده مکرر از منابع مالی موجب شده است که دولت به این منابع همانند یک «ردیف بودجه‌ای غیررسمی» نگریسته و آنها را مورد استفاده قرار دهد. البته دولتی بودن بانک‌ها در این نگرش دولت نسبت به منابع بانکی و تلقی آنها مانند منابع بودجه‌ای تاثیر بسزایی داشته است. این وضعیت باعث می‌شود تا وام‌گیرندگان دولتی که بخش عظیمی از وام‌گیرندگان شبکه بانکی را تشکیل می‌دهند، به صورت پنهان یارانه دریافت کنند. همچنین دریافت وام‌های ارزان‌قیمت سبب می‌شود که صورت‌های مالی شرکت‌های وام‌گیرنده، واقعیت‌های مالی حاکم بر آنها را نشان ندهند. علاوه بر این، تسهیلات تکلیفی نه‌تنها به دشواری بازپرداخت می‌شوند، بلکه بخش عمده‌ای از آنها به دلیل اینکه در ابتدا با تعهد دولت پرداخت می‌شوند و به همین دلیل وثایق و تضمین‌های کافی برای جبران ضرر و زیان بانک‌ها وجود ندارد، از پتانسیل بالایی برای تبدیل‌شدن به مطالبات معوق برخوردارند.6- عدم‌کفایت سرمایه بانک‌هاسرمایه مناسب و کافی یکی از شرایط لازم برای حفظ سلامت نظام بانکی است و هر یک از بانک‌ها و موسسات اعتباری برای تضمین ثبات و پایداری فعالیت‌های خود باید همواره نسبت مناسبی را میان سرمایه و ریسک موجود در دارایی‌های خود برقرار کند. کارکرد اصلی این نسبت، حمایت بانک در برابر زیان‌های غیرمنتظره و نیز حمایت از سپرده‌گذاران و اعتباردهندگان است. بر این اساس کمیته بال در سال‌های پس از بحران مالی جهانی، حداقل نسبت کفایت سرمایه لازم را به سطوح بالاتری ارتقا داده و این در حالی است که بانک مرکزی این نسبت را همچنان در سطح هشت درصد پیشنهادی در مقررات بال یک حفظ کرده است. ولی همین میزان نیز از سوی بانک‌های کشور رعایت نمی‌شود. در این راستا یکی از برنامه‌های دولت فعلی برای حل این مشکل، افزایش سرمایه بانک‌ها از محل تسعیر نرخ ارز است که با مخالفت مجلس نهم مواجه شد؛ اما به نظر می‌رسد باز هم دولت قصد دارد این موضوع را پیشنهاد دهد تا در مجلس دهم نیز مورد بررسی قرار بگیرد. توسل دولت به استفاده از این ابزار نیز در شرایطی است که کارآمدی آن در نزد محافل کارشناسی محل بحث است.7- محرومیت استفاده از ابزارهای مالی متنوع و نوینحدود سه دهه از تدوین قانون بانکداری بدون ربا می‌گذرد و تجربه این سال‌ها نشان می‌دهد که مباحث زیادی باید تحول پیدا کنند و نهادهای زیادی باید رویه فعلی فعالیت خود را تغییر دهند، چراکه صرف اجرای بانکداری بدون ربا و قوانین مربوط به آن قابلیت اجرایی در کشور ندارد به خاطر اینکه بُرد این قوانین و لایحه‌ها در وضعیت فعلی اقتصاد و سیستم بانکی کشور بسیار کم بوده و انتظارات قانون اساسی و جامعه را برآورده نمی‌کند. در این میان تجدیدنظر در تعریف سنتی ربا از اهدافی است که در صورت تحقق آن ضمن صیانت از حقوق مردم، موجب یک تحول بزرگ نه‌تنها در نظام بانکداری بلکه در کل نظام مالی و اقتصادی خواهد شد. در شرایط فعلی و با استناد به تعریف سنتی از ربا که مورد تایید بسیاری از روحانیون روشنفکر و آگاه به مسائل پولی و اقتصادی نیز نیست، نظام مالی و به‌خصوص بانکداری ایران در تجهیز و تخصیص منابع و همچنین استفاده از ابزارهای مالی متنوع و پیشرفته امروزی در بازارهای مالی و به‌خصوص بازار سرمایه با مشکلات عدیده و بزرگی دست به گریبان است. تعریف جدید از ربا، ترمیم قدرت خرید پول حداقل تا اندازه‌ای که کاهش ارزش ناشی از تورم را بپوشاند نه‌تنها ربا محسوب نمی‌شود بلکه لازمه استفاده از پول‌های اعتباری (اسکناس و...) به جای پول‌های دارای ارزش ذاتی (طلا و نقره) است و از اجحاف به قرض‌دهنده (اعتباردهنده) جلوگیری می‌کند. دریافت یا پرداخت بهره نه‌تنها تا مبلغی که کاهش قدرت خرید ناشی از تورم را بپوشاند، کاملاً منصفانه و عادلانه است و ربا محسوب نمی‌شود بلکه تا مبلغی که علاوه بر جبران کاهش قدرت خرید، یک بازده منطقی و قابل انتظار را نصیب قرض‌دهنده کند، نیز پذیرفته شده و بسیار عاقلانه است. بدین ترتیب، چنین نظامی با استفاده نکردن از نرخ بهره مناسب در پرداخت سود به پس‌اندازکنندگان و دریافت سود از وام‌گیرندگان نه‌تنها موجب تخصیص غیر‌بهینه منابع کمیاب اقتصادی و در نتیجه اتلاف آنها و عدم کسب بازده مناسب از انجام فعالیت‌های اقتصادی می‌شود، بلکه با انتقال غیرعادلانه و بدون کسب «قدرت خرید» میلیون‌ها نفر از پس‌اندازکنندگان نیازمند جامعه به گروهی اندک از اشخاص حقیقی و حقوقی که به واسطه داشتن مناسبات به‌خصوص با برخورداری از امتیازات ویژه امکان دسترسی به وام‌ها و تسهیلات، خصوصاً تسهیلات تکلیفی با نرخ‌های ترجیحی بهره را دارند، موجبات توزیع فقر بین قشر عظیمی از مردم را به بهای توزیع ثروت بین گروهی اندک از آنان فراهم می‌آورد و در نتیجه فقیر شدن، کل جامعه را در قبال ثروتمندتر شدن برخی از طبقات به ارمغان می‌آورد.در پایان می‌توان به مشکلات دیگری در صنعت بانکداری ایران همچون فاصله با استانداردهای بین‌المللی همچون IFRS و FATF، عدم پیاده‌سازی ساختارهای مربوط به حاکمیت شرکتی (Corporate Governance) و بانکداری متمرکز (Core Banking)، نیز اشاره کرد. بر این اساس، بررسی‌های صورت‌گرفته حاکی از آن است که هم‌اکنون صنعت بانکداری در این حوزه‌ها با مشکلات زیادی روبه‌روست و از کارایی لازم برخوردار نیست. در این زمینه معضلات جدی از جنس زیرساخت‌های لازم (مخابرات) و سامانه‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری به عنوان موانعی مهم مطرح هستند. از این‌رو لازم است طی یک برنامه هدفمند ضمن ارزیابی داشته‌های موجود نظام بانکی در زمینه‌های یاد‌شده در بالا، شرح وظایف کلیه متولیان اعم از بانک مرکزی، بانک‌ها، شرکت‌های مشاوره و تامین‌کنندگان زیرساخت‌ها جهت دستیابی به یک نظام بانکی متمرکز، کارا و روزآمد تبیین و پیگیری شود. اما در مجموع باید گفت بدون اجرای اصلاحات نهادی در قوانین شکل‌دهنده روابط میان نقش‌آفرینان نظام بانکی یعنی بانک مرکزی، شبکه بانکی و دولت و همچنین تحول ساختار بازار، محیط کسب و کار بانکی،‌ زیرساخت‌های اطلاعاتی و مدیریت ریسک، نقش رگولاتوری بانک مرکزی و سیاستگذاری، انتظار نمی‌رود وضع موجود به صورت پایدار تغییر کند. در مقابل، استمرار مشکلات برشمرده در این نوشتار منجر به تخریب بیشتر سلامت صنعت بانکداری می‌شود. بنابراین، لازم است در نقش‌های حاکمیتی قانونگذار و مقام ناظر و همچنین نقش‌آفرینی دولت در عرصه بانکداری، تغییراتی در جهت اصلاح نظام مالی و بانکی انجام پذیرد.وامهاتسهیلات بانکی نقدینگی بانکها بهرام پیشگیر بهرام پیشگیر Tue, 13 Dec 2022 15:08:48 +0330 https://virgool.io/@m_18090081/%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9-%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA-i38wspnrru4d سلامچطوری؟شاید توی کارت یه سری استراتژی داشته باشی،شاید نمی دونی چطوری بیزنس آنلاینتو شروع کنی و گیج شدییا حتی شاید بخوای کمک بگیریتیم ما تو این زمینه راهکارایی داره که بهت کمک می کنه بدونی چی نمی ذاره موفق شیو چطوری این بحرانو از سر بگذرونی و تو کارت پیشرفت کنیما بدون اینکه ازمون خواسته باشی داریم بهت اطلاع میدیم ولی نمی تونیم تا ابد این کارو کنیمالان وقتشه پس تا دیر نشده قدم اولتو بردار!اگه برای ایجاد تغییر، استارت بیزنس آنلاینت و رسیدن به موفقیت مصممی، کافیه قدم اولو برداری و از این لینک زیر کتاب گردش پول رو دانلود کن فروشگاهفایلفروشگاهکتابسروش|فاپول بهرام پیشگیر بهرام پیشگیر Tue, 13 Dec 2022 14:40:43 +0330 https://virgool.io/@m_18090081/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%A2%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B1%D8%A7%D8%BA%D8%A8-%D8%B3%DA%A9%D9%88%D8%AA-%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%87-vh1vqf84jssf ترانه و آهنگ بسیار زیبا و شنیدنی سکوت عاشقانه از راغب با دو کیفیت 128 و 320 و لینک مستقیم و پر سرعت به همراه تکست و متن آهنگ + پخش آنلاین از سایت تابا موزیککاشکی بارون بزنه که ساز محبوب منه صدای بارون تو تویی موسیقی عشق که با تو آروم بشه این دل پریشون دل پریشونخواننده: مصطفی راغب | نوازنده ویولن: میثم مروستی | میکس و مسترینگ: مهیار رحیمی | نوازنده سه تار: حنیف شهمیرزادی | آهنگساز و تنظیم کننده: سعید رضایی | نوازنده گیتار: کیان زمانی | ترانه سرا: حسین غیاثی | لیبل: موسسه فرهنگی هنری آوازی نودانلود آهنگ سکوت عاشقانه راغب در ادامه مطلبمتن آهنگ سکوت عاشقانه راغبسکوت عاشقانه تویی صدای هر ترانه تویی که بهترین بهانه تویی برای حال خوبمتو با منی که خسته نشم که بی هوا نفس بکشم تویی تویی تو حال خوشم تویی خیال خوبمکاشکی بارون بزنه که ساز محبوب منه صدای بارونتو تویی موسیقی عشق که با تو آروم بشه این دل پریشون دل پریشون دل پریشوندانلود آهنگ راغب سکوت عاشقانهاگه تورو همیشه یادمه اگه گذشتم از همه صدای تو صدای قلبمه دلیلش عشقهاگه بی تو بودم و گم شدم اگه تورو صدا زدم اگه به تو رسیدم از خودم دلیلش عشقهکاشکی بارون بزنه که ساز محبوب منه صدای بارونتو تویی موسیقی عشق که با تو آروم بشه این دل پریشون دل پریشون دل پریشونکاشکی بارون بزنه که ساز محبوب منه صدای بارونتو تویی موسیقی عشق که با تو آروم بشه این دل پریشون دل پریشون دل پریشون♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫ ♫.اگه تورو همیشه یادمه اگه گذشتم از همه صدای تو صدای قلبمه دلیلش عشقهدانلود آهنگ با کیفیت 128دانلود آهنگ با کیفیت 320 بهرام پیشگیر بهرام پیشگیر Tue, 13 Dec 2022 14:30:51 +0330 https://virgool.io/@m_18090081/%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D8%AA%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D9%86-g3z9wgwpcv32 https://fapool.ir/shop/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4شاید دیگه نتونی این کتابو به این آسونی داشته باشی.شگفت انگیزه! خیلیا کتابو گرفتن و خوندن!خیلیا حتی بیزنس آنلاینشونو استارت زدن. چی بهتر از این!این ممکنه آخرین فرصت باشه که بتونی کتاب سیستم ۵ مرحله ای امیر دهقان را به این آسونی دریافت کنی.اگه بعدا بخوای داشته باشیش، باید هزینه اشو کامل پرداخت کنی.تو این کتاب،  امیر رضا دهان مرحله به مرحله ی این سیستم اثبات شده رو برات توضیح میده...جوری که بتونی یه کسب و کار آنلاین برای خودت راه بندازی...پس همین حالا از فرصتت استفاده کن - برای دانلود روی لینک بزن و کتابو رو دانلود کن. فروشگاهفایلفروشگاهکتابسروش|فاپول?فاپول https://fapool.ir/shop/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4دانلود کتاب پولسازی ثروت پول کسب و کار اینترنتی0 بهرام پیشگیر بهرام پیشگیر Tue, 13 Dec 2022 13:40:16 +0330 https://virgool.io/@m_18090081/%D8%AE%D8%A7%D8%B7%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-rwgeitogwi67 کتابهایی که تو را به موفقیت و ثروت می رساند.از منابع ارزنده برای شناخت ساختار اجتماعی ایران دوران قاجار و درک اهمیت روابط درباریان، خاطرات رجال آن عهد است. این خاطرات را حتی اگر به قصد تبرئه، تطهیر، یا بزرگ نمودن خاطره نویس نگاشته شده باشند همچنان باید ارزنده شمرد زیرا به هرحال نمودار آراء و تعصبات نویسندگان آن ها است. دیدگاه محدود خاطره نویسان این دوره که بیشتر معطوف به طبقه ای خاص می شد، و یا خودسانسوری آنان که ناشی از ملاحظات و محدودیت های گوناگون بود، نیز از ارزش خاطرات آن ها برای شناخت جامعه ی درباری قاجار نمی کاهد. در دورهی ناصری، به خصوص از نیمه ی دوم آن به بعد، نوشتن خاطرات و سفرنامه رواج یافت. ازشاه گرفته تاشاهزادگان و بسیاری ازرجال، به نوشتن خاطرات و سفرنامه دست زدند. برخی از این سفرنامه ها، به ویژه در سبک نگارش، به تقلید از سفرنامه های ناصرالدین شاه نوشته شده اند، مانند سفرنامه میرزا قهرمان امین لشکر.1خاطرات خود شاه هرچند فاقد نکات مهم درباره ی مسائل سیاسی و روابط میان رجال است، ولی فضای مغشوش و بی ثبات دربار و زندگانی بی نظم شاه و درباریان را به خوبی نشان می دهد. شاه شاهد و ناظر وقایعی است که خود در محور آنها قرار دارد و گاه نیز با نگاه ریزبین خود به توصیف برخی از درباریان می پردازد و جلوه ای از رابطه ی خود با اطرافیانش را تصویر می کند.2 دربین شاهزادگانی که خاطرات و سفرنامه نوشته اند می توان به عباس میرزا ملک آراء،3 مسعودمیرزا ظلالسلطان پسر ناصرالدین شاه، فیروز میرزا، و بهمن میرزا بهاءالدوله4 عموی شاه، عبدالصمد میرزا، عزالدوله برادر شاه، و دو پسرش قهرمان میرزاعین السلطنه وحسین قلی میرزاعمادالسلطنه5 و دوستعلی خان معیرالممالک داماد شاه اشاره کرد. از بین رجال، محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، میرزا علی خان امین الدوله، میرزا قهرمان امین لشکر، محمدعلی غفاری، میرزا طاهر بصیرالملک،6 و حسین قلی خان نظام السلطنه7 را باید نام برد. البته این خاطرات ازاهمیت یکسانی برخوردار نیستند. برخی از نویسندگان، بدون اظهار نظرهای قابل توجهی، فقط به تشریح و توضیح وقایع پرداخته اند. پاره ای از خاطرات که پس ازمرگ نگارنده آنها انتشار یافته یا به دست ویراستاران ناوارد و ناصالح تحریف و مثله شده اند و یاخویشان نویسنده مطالبی را که به نظرشان نامناسب بوده، از آن ها حذف کرده اند. بعضی از خاطرات ممکن است بی اهمیت جلوه کنند، چون به ظاهر درآن ها به شرح شکار و تفریح و دید و بازدیدهای روزمره اکتفا شده است، مانند خاطرات معیرالممالک و عزالدوله، بهمن میرزا، عمادالسلطنه و بصیرالملک. اعتمادالسلطنه نیز قسمت اعظم خاطرات روزانه اش را به این نوع اطلاعات تخصیص داده است. اما شرح این گونه معاشرت ها و رویدادها به روشن کردن نحوه ی برقراری ارتباط ها، مبادله ی اخبار و تصمیمگیری ها کمک می کند.چهارتن ازرجالی که تاکنون نامبرده ایم، یعنی محمدحسن خان اعتمادالسلطنه، میرزاعلی خان امین الدوله، میرزامحمدعلی غفاری8 و حسین قلی خان نظام السلطنه بیش ازسایرین هم به زدوبندهای درباریان به عنوان علل ومعلول وقایع پرداخته اند، وهم به توصیف ساختارقدرت دست زده اند. اینان همگی از مستخدمان دولت بودند ودر نتیجه برای حفظ مقام خودهم نسبت به زدو بندهای رجال و زیروبم های امور آگاهی می یافتند و هم به نوبه ی خود در چنین زدو بندها و دادو ستدهایی شرکت می کردند. اینان رفتاری حساب شده و محتاطانه داشتند،9 و به رفتار و حرکات دیگران نیز همواره آگاه بودند. درباریان در فضای خاص خود، به سعایت و بدگوئی یا تملق و چاپلوسی می پرداختند و گرچه گاه میانشان کار به تعرّض و دشنام گویی می کشید، ولی غالباً حفظ ظاهر می کردند و با یکدیگر رفتاری ملاحظه کارانه داشتند.اعتقادات و آراء اعتمادالسلطنه، حسین قلی خان و امین الدوله از بسیاری جهات مشابه بود و ازسردلسوزی برای ایران به انتقاد از اوضاع می پرداختند.10 در واقع، می توان گفت که این سه تن مردمانی وطن خواه بودند و نگران آینده ایران و همین انگیزهی آنان در نوشتن خاطرات بود. دراین مورد، حسین قلی خان می نویسد: که حوادث از روی صحت بنویسم تا خوانندگان بتوانند از آن فایده تاریخی ببرند. 11 امین الدوله به این مسئله روشن تر می پردازد: مراد از این کتاب بیان اجمالی از احوال وطن عزیز و ماجرای عصر است . . . تا به دیده عبرت گنه کار از درست کردار بشناسیم و خطا از صواب جدا کنیم، درد را بدانیم و درمان به دست آریم.خاطرات امین الدوله به تفصیل خاطرات آن دو نیست، و بیشتر شرحی اجمالی از زندگی شخصی اوست، با تاکیدی بر شرایط نابسامان زمانه و تقبیح اعمال اکثر وزراء و درباریان که خود تا حدی یادآور رساله مجدیه تألیف مجدالملک پدر اوست.12محمدعلی غفّاری، که در دربار ولیعهد چندان ترقی نکرد، بیشتر برای بدگوئی از مخالفین خود و خوار کردن آنان دست به انتقاد از اوضاع زده است. وی این انتقادها را در رساله هائی که مستقیم از نوشته های میرزاملک خان گرفته بود،13 بدون ذکر مأخذ برای ولیعهد و برخی از اطرافیان او می خواند. وی خاطراتش را نیز، که آکنده از انتقادهای آشکارا بود، در اختیار دیگران می گذاشت که خود به افزایش دشمنی ها علیه وی می انجامید و پیشرفتش را مانع می شد.14رابطه ی شاه و درباریاندردوران قاجاریه حدود دربار و دیوان مشخص نبود؛ یعنی بین مشاغل دیوانی و درباری مرز معینی وجود نداشت، همه نوکران شاه محسوب می شدند و رابطه ی خصوصی با شاه داشتند و درنتیجه خدمت به شاه خدمت به دولت دانسته می شد.15 مقصد شاه و رجال رسیدن به مقام و ثروت بود و هیچ گونه برنامه ی اصولی و یا سیاست مشخصی برای اداره ی امور کشور وجود نداشت.16قدرت شاه وابسته به عواملی بودکه کاملاً درحیطه ی اختیاراو قرارنمی گرفت. بسیاری از تصمیم های وی نیز براساس موازین از قبل تعیین شده، گرفته می شد. از همین رو، اگر شاه را عاملی کاملاً آزاد و خودمختار بپنداریم، رفتار و تصمیم هایش مفهوم نخواهد بود. همین نکته درمورد سایر رجال و درباریان و شاهزادگان نیز صادق است. بنابراین در شناختن شاه و داوری درباره ی رفتار او و کارگزارانش باید کل نظام سیاسی و اجتماعی آن دوران را در نظرگرفت.سیمایی که از شاه درخاطرات رجال ترسیم شده جالب توجه است. اعتمادالسلطنه که به شاه نزدیک بود، وی را، به طنز، گاه به شمع و خودش را به پروانه تشبیه می کند، و در عین حال او را مسئول عمده ی خرابی کشور می داند و به تقبیح پاره ای از اعمال او و نکوهش اطرافیانش می پردازد. امین الدوله نیز که به شاه نزدیک بود او را در اوایل سلطنت پادشاهی خوش فکر می دانست که رفته رفته زیرتأثیر تملق دیگران ازراه منحرف شد و، مأیوس از اصلاحات، کارها را به عهده ی امین السلطان واگذار کرد.17 دراین میان، حسین قلی خان، چندان به انتقاد از ناصرالدین شاه نمی پردازد. آشکارا، ناصرالدین شاه نقش اصلی را دردربار ایفا می کرد و درکانون همه ی رقابت ها و زد و بندها قرار داشت، به آسانی تحت نفوذ قرار می گرفت و آزادی عملش محدود بود.18 اعتمادالسلطنه به حق می نویسد: تا میل وزراء نباشد، فرمایش شاه مجرا نمی شود. 19 شاه می بایست اطرافیان متعددش را راضی نگه دارد، آن گونه که فایده و سهمی به هریک برسد، بی آن که احدی یا زیاد قدرتمند گردد و یا برنجد و دشمن شود. به نظر می رسد که شاه می کوشیده است حتی المقدور همه را به دور خود جمع کند، چنانچه درخاطراتش همواره از یکایک افرادی که در مواقع مختلف همراهش بودند، نام می برد. ازآن جا که بخشی عمده از وقت شاه و رجال درملاقات و معاشرت صرف می شد، مسائل مهم به طور اتفاقی، دراین جا و آن جا، درآبدارخانه شاه یا ولیعهد، در بینه ی حمام، درسواری و شکار، درحین ناهار و زیر چادر یا در حضور عده ای از درباریان و اطرافیان شاه، حل و فصل می شد. به عنوان نمونه، ناصرالدین شاه می نویسددیوانخانه پُر بود از همه جور آدم. . . رفتیم جنب گرمخانه ی آبدارخانه ناهار خوردیم20 درجای دیگر، درباره ی نحوه رسیدگی به امور در لشگرک می نویسد: کاغذ زیادی بود، خواندیم. اول کاغذ زیادی از نایب السلطنه در شهر داده بود مشیر خلوت آورده بود، سپرده بودیم به آقادائی، که ما را خفه کرد، خواندیم. بعد کاغذ زیادی هم امین السلطان داشت، آنها را هم تمام کردیم. باز پاکت از نایب السلطنه و از امین السلطان هی دوباره آوردند، آنها را خواندیم. . . . 21 امین الدوله در خاطرات خود چنین روالی را یکی از علل نابسامانی اوضاع می داند و مسئولیت آن را بر دوش امین السلطان می گذارد که: از بام تا شام، هرطبقه و صنف در ضلعی از باغ و عمارت سلطنتی و مجاور دستگاه آبدارخانه اجتماع می کردند. . . امین السلطان در ورود به باغ در یک نقطه قرار می گرفت که ازدحام حضار او را رنجه نکند. در حرکت و گردش به ملاطفت یا پرخاش کار هرکس را می ساخت. نامه ها، برات ها، احکام، تلگراف ها در دست هرکه بود به سهولت نخوانده و ندیده مهر می کرد. 22 حسین قلی خان نظام السلطنه، یکی از رجال به نام این عهد درباره ی حضور خود در دربار چنین می نویسد:برای من شرفیابی حضور شاه وقت معین نداشت، تمام روز از اول طلوع صبح تا وقتی که شاه اندرون نرفته بود، همه وقت من درباغ گلستان بودم. شاه هم در زمستان، قبل از طلوع آفتاب بیرون می آمد. . . من درگردش اول، در میان باغ بودم. اغلب در دو دور باغ گلستان رابامن صحبت می داشت و می رفت اندرون23 و اضافه می کند که: رفته رفته این مسئله رااجزاء امین السلطان و مرحوم امین الملک که با من عداوت مخصوصی داشت، اسباب خیال امین السلطان قرار دادند. یکی دیگر از رجال، محمدعلی غفاری، که از درباریان ولیعهدبود نیز ادعا می کند که هنگام اقامت درتهران هرروز در دربار شاه حضور می یافت. سایر رجال و درباریان نیز به نوبه ی خود مشتاق نزدیکی به شاه بودند. به عنوان نمونه، میرزا قهرمان امین لشکر که مدتی مغضوب بود به سختی پولی وامگرفت تابتواند به دعوت شاه او را در سفر خراسان همراهی کند. وی هربار که در طی این سفر شاه را می دید با اشتیاق یادداشت می کرد.24شاه شخصاً با رجال و درباریان و حکام و شاهزادگان مکاتبه می کرد، و با آنها در ارتباط بود، و اصرارداشت که از همه ی امور باخبر باشد25 و اگر کسی را معزول می کرد، با او قطع رابطه نمی کرد و آن شخص نیز می کوشید از طرق مختلف بار دیگر به شاه تقرب یابد.26 بنابراین، می توان گفت که روابط شاه با درباریان رابطه ای نوسان آمیز بود. وی به عمد رجال و شاهزادگان و حتی پسرانش را در برابر هم قرارمی داد تا توازن را بین آنان نگه دارد و قدرت و نفوذش را حفظ کند. با این همه، نیاز شاه به درباریان و اطرافیانش را ندیده نباید گرفت. وی در نامه ای به امین لشکرکه مغضوب و در تبعید بود نوشت که چندی صبر کند تا به تهران احضار شود، زیرا: اصل خیال ما تربیت و ترقی دادن به نوکر است. با این کمی نوکر در ایران چه جای این است که ما بخواهیم نوکر تربیت شده چندین ساله را بی جهت تضییع کنیم. 27از آن جا که منابع مالی محدود بود، هرکس که به مقام و ثروتی می رسید از سهم دیگری کسر می شد. بنابراین رقابت برای احراز قدرت و دست یابی به ثروت و حفظ و حراست از آن شدید بود و میان رجال دربار و خودشاه، که در رأس آن ها قرار داشت، برای افزایش و نگهداری ثروت و درآمد، مسابقه ای دائمی جریان داشت. از آن جا که تعداد مشاغل درباری و دیوانی محدود بود، به مرور که پسران و نوه های متعدد شاه به سن بلوغ می رسیدند رقابت بر سر مقام و پست شدت می یافت. درواقع، برای رجال به غیر از مشاغل دیوانی و مالکیت ممر درآمد دیگری وجود نداشت و در نتیجه همه درگیرودار رقابت های شغلی و درنهایت مالی بودند. حسین قلی خان نظام السلطنه درخاطرات خود به جنبه های پیچیده ی محاسباتش در خدمت حسام السلطنه -که سال ها ادامه داشت و حتی به ماجرای تحصن خود و برادرش انجامید- اشاره می کند که خود نشان تزلزل موقعیت رجال این دوره است.28 این تزلزل مقام و موقعیت درمورد همه ی رده های درباریان صادق بود و حتی شامل حال شاهزادگان نیز می شد، هرچند که اینان از برخی مزایای دائمی برخوردار بودند. حسین قلی خان در این باره می نویسد: شاهزادگان در عزل و منصب هردو محترم و محفوظ اند، برخلاف ما که اگر خدای نخواسته امسال صدای عزل بلند شد، علاوه بر رسوائی و افتضاح، برای اغلب خطرجانی. . . هست. 29درمورد صدارت نیز وضع کمابیش به همین منوال بود. ناصرالدین شاه رجالی را به صدارت بر می گزید که یکسره مدیون او باشند. امّا همان گونه که پیشتر اشاره شد اختیارات شاه در تعیین صدراعظم و یا عزل او و یا تفویض قدرت و اختیارات به او نامحدود نبود. حسین قلی خان درباره ی عزل مستوفی الممالک توضیح می دهد که چگونه عده ای که هرکدام به دلیلی از او آزردگی داشتند، در سفرعتبات برای خلع او از کار، اتفاق کردند. معیرالممالک دعوای ملکی با مستوفی داشت. حسام السلطنه رنجیده بود چون مستوفی می خواست حشمت الدوله را به جای او مامور حکومت کند. مجدالدوله هم حکومت اصفهان را می خواست، درصورتی که مستوفی حامی صاحب دیوان بود. علاوه براین عده ای بی کار بودند و مستوفی نمی خواست به آنها کاری ارجاع کند. میرزا سعیدخان، وزیر امورخارجه هم اخلال می کرد و با آنها متفق بود. از سوی دیگر میرزا حسین خان مشیرالدوله هم، که از بغداد همراه شاه شده بود، چون مکنون خاطرش ریاست کل دربار ایران بود، با این هیئت متحد شد. 30همین جریان درمورد میرزا حسین خان مشیرالدوله، صدراعظم تکرار شد. برخی از درباریان، مانند معیّرالممالک، علاءالدوله و حسام السلطنه که از حکومت خراسان معزول شده بود، به قرآن قسمت خوردند که او را معزول کنند. معیّرالممالک پیغام فرستاد که. . . خرج سفر فرنگ شاه را پیشکش می کنم و صدراعظم را معزول خواهم کرد. علاءالدوله هم قول داده بود که با عضدالملک به شاه پیغام خواهند داد که بعد از آن چه با حسام السلطنه کرده بودند،ما را از نوکری مأیوس کرده است، دیگر نوکری نمی کنیم. 31 در طی سفر شاه این توطئه ها غلیظ تر شد و در مراجعت وی به عزل میرزاحسین خان انجامید.32 پایگاه امین السلطان با پایگاه سایر صدر اعظم های شاه متفاوت بود زیرا تا اوایل سلطنت مظفرالدین شاه، با کمال اقتدار صدارت می کرد، بی آن که درباریان و دشمنان بتوانند او را از آن منصب برانند. علت شاید پیری و خستگی، یا به گفته ی امین الدوله، یأس شاه بود و یا زرنگی و هنر امین السلطان در استفاده از دسته بندی اطرافیان به سود خویش، چون ظاهراً هرکس را که لایق صدارت می دید از کنار شاه دور می کرد.33 این که امین السلطان و خانواده اش بسیاری از پست های درباری و دیوانی را قبضه کرده بودند نیز بر قدرتش می افزود و وی را در برابر توطئه ها ایمن می کرد. امین الدوله می نویسد که امین السلطان از همه نزد شاه بد می گفت و اسباب احتیاج شخصی ناصرالدین را به خود تکمیل می نمود. و اضافه می کند که شاه از بیم آنکه به راحت شخصی او خللی وارد آید قبول داشت.34 امین الدوله به تفصیل به تجزیه و تحلیل نحوه ای که امین السلطان نزد شاه نفوذ می یافت می پردازد. اعتمادالسلطنه نیز که با علی اصغرخان امین السلطان میانه ی خوبی نداشت، از زمانی که میرزا ابراهیم پدرش (امین السلطان اول) در1301(ه ق) فوت کرد، متوجه تقرب وی نزد شاه بود و چگونگی افزایش مقام و منزلتش راتوصیف کرده است. جالب آن که وی با وجود اکراه از این کار، بارها می نویسد که اجباراً به تملق امین السلطان پرداخته بود.35امین السلطان دشمن کم نداشت، اما دشمنانش از زد و بند علیه او مدت ها طرفی نمی بستند. درسال 1311(ه ق) این دسته بندیها علیه صدراعظم شدت یافت. حسین قلی خان از دسته کاشی ها سخن می گوید که علیه صدراعظم متحد شده توطئه می کردند.36 هرچند که دراین زمان رابطه ی امین السلطان با شاه نیز به هم خورده بود،37 ولی فعالیت مخالفین او همچنان به جائی نمی رسید. شاه در گفتگویی با حسین قلی خان درد دل کرده بوده که اگر کسی می توانست جای او را بگیرد صدراعظم را عزل می کرد. حسین قلی خان دراین باره با امین الدوله هم عقیده بود که رجال سابق که استحقاق صدارت داشتند همه از بین رفته بودند.38 این گونه اخبار، از راه جاسوسان به امین السلطان نیز می رسید و بر دشمنی و لجاجتش می افزود. به همین علت نیز حسین قلی خان را متهم می کند که می خواهد خودش صدراعظم شود.39رابطه شاهزادگان با شاه این اوضاع و احوال شامل حال شاهزادگان نیز می شد و تأثیر آن را در زندگانی سیاسی حسام السلطنه به خوبی می توان دید. حسام السلطنه عموی شاه، از شاهزادگان مقتدر و کارآمد به شمار می آمد و از همین رو اغلب به نواحی آشوب زده اعزام می شد. درسال 1275 (ه.ق) به همین دلیل او را به حکومت فارس گماشتند، و سه سال بعد، به دلیل آشوب هایی که درخراسان روی داد، او را به آن ایالت فرستادند. در سال1281(ه.ق) حکومت او درخراسان به پایان رسید زیرا، به ادعای حسینقلی خان، میرزا محمدخان سپهسالار اعظم با او عداوت داشت. درسال بعد، هنگامی که به سبب تحریکات ظل السلطان فارس نا آرام شد، با وجود مخالفت صدراعظم، بار دیگر حسام السلطنه به آنجا فرستاده شد. درسال 1285(ه.ق) بار دیگر مأمور خراسان شد امّا سه سال بعد میرزا حسین خان مشیرالدوله او را معزول و به پرداخت جزای نقدی محکوم کرد.40یکی دیگر از شاهزادگان مقتدر و پسر ارشد شاه، ظلالسلطان، که در جنوب ایران نفوذی فوق العاده داشت هنگامی که امین السلطان درسال 1305(ه.ق) به صدارت رسید مشاغلش را از دست داد. امّا، پس از چندی صدر اعظم که از ولیعهد ناراضی شده بود، حکومت برخی از ایالات را به ظل السلطان باز گرداند. محمدعلی غفاری دراین باره می نویسد: این وزیر زیاده از سی سال از عمرش نگذشته و یقین دارد بعد از اعلیحضرت خسرو صاحبقرانی حیات خواهد داشت. ناچار با ظل السلطان راهی می رود که حفظ او را بکند. . . هم او از قول امین السلطان می نویسد: پس از آن که من کار ظل السلطان را مغشوش و درجاتش را گرفتم، هم خود را واجد نمودم که با حضرت ولیعهد عهدی ببندم که بریدن نداشته باشد. . . قدری مأیوس شدم . . . 41بغض و حسد بین سه پسر ارشد ناصرالدین شاه،42 ظل السلطان، ولیعهد و کامران میرزا، چنان بود که در خوارکردن یکدیگر می کوشیدند و از همین رو یکی از مسائل همیشگی درباریان حفظ رابطه با این سه شاهزاده بود آن چنان که دشمنی هیچ یک را برنیانگیزد. اعتمادالسلطنه، حسین قلی خان و امین الدوله مکرر به این مسئله اشاره کرده اند. حسین قلی می نویسد: اگر به اداره ظلالسلطان رفتم، باید در آتیه، خودم و خانواده ام از ولیعهد چشم بپوشم. 43 پیچیدگی این روابط در نکته ای که محمدعلی غفاری به میان آورده روشن می شود. وی می نویسد که شنیده بودصدیق الدوله (پیشکارآذربایجان که محمدعلی سخت با او دشمنی داشت) بابی است و باظل السلطان هم عهد شده که در خرابی ولیعهد بکوشد. ظاهراً عده ای برعلیه ولیعهد فعالیت می کردند، و حتی به او تهمت بی دینی زده بودند.44محمدعلی غفاری توسط عمویش، فرخ خان امین الدوله، به دربار مظفرالدین میرزا فرستاده شده بود45به این هدف که خانواده غفاری در دربار آتیه ایران جای پایی داشته باشد. محمدعلی از سر سپردگان ولیعهد شده بود، ولی درآن دربار ترقی نکرد و حتی گاه برای امرار معاش در مضیقه بود و برای بهبود وضع خود دائم به زد و بند می پرداخت. از همین رو، اطلاعات و آگاهی هایی که از دربار تبریز به دست می دهد جالب توجه و شاید منحصر به فرد باشد.مشکلات ولیعهد و درباریان تبریز از مشکلات شاه و درباریان تهران بیشتر بود، چون علاوه برمحظورات عادی و دائمی، می بایست جانب تهران را نیز در نظر داشته باشند، که خود مسائل را پیچیده تر می کرد. شاه می خواست بر کلیه ی امور تسلط داشته باشد و به پیشکار یا وزیری که برای ولیعهد تعیین می کرد اغلب قدرت و اختیاری بیش از اقتدار ولیعهد می داد و درنتیجه رابطه ولیعهد را با پیشکار مشکل می ساخت.46 گاه نیز بدخواهان به برهم زدن رابطه ی شاه و ولیعهد می کوشیدند.47 حتی چنین به نظر می رسد که شاه از تعریف و تمجید مظفرالدین میرزا چندان خشنود نمی شد.48 در واقع، امین الدوله و اعتمادالسلطنه هر دو اشاره دارند که رابطه شاه و ولیعهد برسرمسئله ی کردستان به سردی گرائیده و شاه به او اجازه نداده بود مدتی به آذربایجان مراجعت کند.49 علاوه براین قبیل مشکلات، بنا به گفته ی محمدعلی غفاری، مشکلات مالی ولیعهد همه را از او مأیوس کرده بود. به خصوص زمانی که مغضوب شده بود و پیشکارش، امیر نظام (علاءالدوله)، همه کاره بود کسی به ولیعهد اعتنا نمی کرد. از همین روست که محمدعلی مصمم شد، با انتقاد از امیرنظام و نوشتن عریضه به ولیعهد، یکی از درباریان صدیق الدوله را به پیشکاری برساند50 سرانجام، پس از فوت امیر نظام، صدیق الدوله به پیشکاری انتخاب شد ولی دیری نپایید که محمدعلی بنای بدگوئی از او را گذاشت و همه ی خرابی آذربایجان را به او نسبت داد.51 پس از آن که، در سال 1302 (ه ق) صدیق الدوله معزول شد و حسن علی خان گروسی به مقام پیشکاری رسید، محمدعلی نتوانست با او نیز رابطه ای نزدیک برقرار سازد و درنتیجه به عیب جویی پرداخت.52 با این همه، هیچ یک از این دسایس و خرده گیری ها به نفع او تمام نشد.ارتباطات خانوادگی و نقش زنان در رقابت های درباری ارتباط های خانوادگی و وصلت های گوناگون میان شاهزادگان و رجال از عوامل مهم ایجاد شبکه های قدرت بود و در زندگانی سیاسی آنها نقش مهمی داشت. به عنوان مثال، اولادسلطان مراد میرزا حسام السلطنه یا فرهاد میرزا معتمدالدوله با خود شاه و با کامران میرزا وصلت کردند و حسام السلطنه از این راه به قدرت فراوان رسید. دختر کامران میرزا، ملکه جهان، نیز به عقد پسر ولیعهد، اعتضادالسلطنه (محمدعلی شاه بعدی) درآمد. هم چنین، عبدالحسین میرزا فرمانفرما دختر مظفرالدین میرزا را گرفت و خواهرش با ولیعهد وصلت کرد و در اوایل سلطنت مظفرالدین شاه نفوذ بسیاری یافت. البته این گونه وصلت ها نیز ادامه قدرت و نفوذ کسی را تضمین نمی کرد چنان که فرمانفرما، از سر سعایت دشمنان، چندین سال به عتبات تبعید گردید و حسام السلطنه توسط میرزاحسین خان مشیرالدوله معزول شد.همین وضع درمورد رجال دیگر نیز صدق می کرد. میرزا یحیی خان معتمدالملک برادر میرزاحسین خان مشیرالدوله صدر اعظم، عزت الدوله خواهر ناصرالدین شاه را به همسری گرفت و از آن راه ترقی کرد. عزت الدوله به نوبه خود یکی ازپسرانش،عین الملک،را به دامادی رکن الدوله برادر شاه رساند و کوشید که دختر ولیعهدرابه ازدواج پسردیگرش درآورد.53 ازدواج پسر امین الدوله، میرزامحسن خان، با دختر مظفرالدین شاه نیز از وصلت های پرسروصدایی بود که اغلب معاصرین به آن اشاره کرده اند.54 اهمیت و ارزش این گونه وصلت ها به قدری بود که دختران و پسران گاه درسنین خیلی پایین ازدواج می کردند. اعتمادالسلطنه دراین باره می نویسد: شیرینی خوران زرین کلاه خانم دختر ولیعهد است به جهت مرتضی قلی خان، پسر مخبرالدوله. . . این خانم ده سال دارد. مخبرالدوله انشاءالّه درسلطنت ولیعهد به واسطه این وصلت وزیرعلوم خواهد شد. 55 اعتمادالسلطنه نه تنها اطلاعات دقیق و مفصلی از ازدواج های درباریان و شاهزاده ها می دهد که خالی از اهمیت نیست چون روابط خانوادگی رجال را روشن می کند، بلکه به زندگانی بعضی از زنان درباری و دخالت های آنها در امور نیز توجه ای خاص دارد. شخص دیگری که دریادداشت های خود اززندگانی خصوصی ناصرالدین شاه در باره برخی از زنان درباری نسبتاً به تفصیل سخن گفته، معیّرالممالک است.56 به جز این مورد کمتر از زنان صحبت شده است، و فقط گاه اتفاق می افتد که در لابلای خاطرات رجال لحظه ای پرده کنار می رود و زنان بی هویت و بی صدا دیده و شنیده می شوند و این واقعیت آشکار می شود که در میان زنان صامت و گوشه نشین بوده اند زنان با نفوذی که گاه درسیاست دخالت می کردند و منشاء اثری می شدند. نقش مهد علیا مادر ناصرالدین شاه در ماجرای صدارت و قتل امیرکبیر معروف تر از آن است که نیازی به تکرار داشته باشد. همچنین ازدواج های سیاسی دختر مهدعلیا، عزت الدوله همسر امیرکبیر، که بعد از قتل او به عقد پسر میرزا آقاخان نوری صدر اعظم درآمد، شناخته شده است. این زن پس ازعزل نوری از صدارت ازاو طلاق گرفت و با عضدالدوله ازدواج کرد. شوهر چهارمش معتمدالملک بود. بنا به گفته ی حسین قلی خان نظام السلطنه، درحکومت فارس معتمدالملک، در سال 1292(ه ق)، عزت الدوله دست اندرکار تقویت وضع و موقعیت شوهرش بود.57در جامعه ای که برای زنان ارزش چندانی قائل نمی شدند یکی از علل دخالت زنان در امور دستیابی به قدرت، نفوذ، امنیت و ثروت بود و به همین جهت نیز آنان نیز چون مردان به زدو بند و توطئه و اعمال نفوذ در امور سیاسی می پرداختند. دسته بندی های درباریان حتی به داخل اندرون شاه نیز سرایت می کرد، چنان چه اعتمادالسلطنه می نویسد که امین اقدس مخلص الخاص صدر اعظم بود که می خواست پس از مرگ او نیز دستگاه او را دست نخورده نگه بدارد، نایب السلطنه می خواست اغول بیگه را رییس خلوت اندرون کند. سپس اضافه می کند که در معنی انیس الدوله و اغول بیگه و باغبان باشی (یکی دیگر از صیغه های شاه) درمیان نیست، صدراعظم است و نایب السلطنه. 58زنان در عزل و نصب حُکّام و اعطای لقب و مقام نیز گاه بی تأثیر نبودند. نقش امین اقدس در عزل میرزا حسین خان مشیرالدوله را باید نمونه ای از این تأثیر دانست. رجال نیز که در تکاپوی پست و مقام بودند و یا با مشکلاتی رو برو می شدند، به وسیله انواع واسطه ها بازنان پُر نفوذ درباری تماس می گرفتند،59 و احتمالاً هدایایی نیز دراین بین رد و بدل می شد. اعتماد السلطنه بارها به وضع زنان در بار شاه اشاره کرده است. این زنان در سنین پایین-و گاه خیلی پایین- ازدواج می کردند و اغلب بی سواد بودند و به یکدیگر حسادت و عداوت می ورزیدند. اعتماد السلطنه که از شرایط دربار و زندگی درباریان انتقاد می کند، از زنان دربار نیز سخت شاکی است. امّا باید توجه داشت که جامعه ی آن روز ایران، به علت ارتباط روزافزون ایران با خارج و تماس باخارجیان، درحال تحول بود. برخی از زنان درباری نیز با زنان خارجی رفت و آمد داشتند و دراین دگرگونی بی تأثیر نبودند. شاید آن چه اعتمادالسلطنه "هرزگی" و "پرروئی" زنان می شمرد تجلی همین تحرک و دگرگونی ها در طبقه ی بالای جامعه بود. تاج السلطنه، دختر ناصرالدین شاه، را -که تنها زنی است که دراین دوران به نوشتن خاطرات خود مبادرت ورزیده- باید نمونه و پیامد این تغییر و تحوّل دانست. داد و ستد مناصب برای تثبیت و افزایش قدرت دراین دوران فروش مناصب و مشاغل برای شاه و دولت منبع درآمد شده بود و در نتیجه دستیابی به هر شغل، نیاز به رقابت شدید، زد و بندهای زودگذر و متغیّر و، ارتباطات غیر رسمی و حساب شده داشت. حمایت شاه حیثیت می بخشید، خشم او موجب تبعید، طرد اجتماعی و ضررهای مالی می گشت. هیچ کس، حتی شاهزادگان درجه اول از امنیت شغلی برخوردار نبودند. این تزلزل، خود موجب تشویش دائم رجال، دسیسه های پشت پرده، تغییر مواضع و بند و بست هایی می شد که درآن زنان نیز نقش مؤثری داشتند. این نوع روابط، بر اصول استوار نبود و هرلحظه تغییرجهت می یافت و لاجرم به نابسامانی امور می انجامید و سدی در برابر اغلب اصلاحات و اقدامات سودمند و ضروری بود. بسیار اتفاق می افتاد که رجال در خنثی ساختن کارهای یکدیگر می کوشیدند که از آن نمونه های بسیار در خاطرات این دوره منعکس است.پیشرفت در بوروکراسی قاجار مستلزم ارتباطات خانوادگی، یا مزایای موروثی و یا وابستگی به رجال و شاهزادگان پُرنفوذ و حمایت آنها بود. درواقع، سلسله مراتب قدرت نقش اساسی درموقعیت اجتماعی افراد داشت. رسیدن به پست و مقام حاصل دادو ستدهای گوناگون بود و منوط به پرداخت پول و رشوه و پیشکش و هدیه. مستخدمین رجال درباری نیز از این قاعده مستثنی نبودند. دستیابی به مهم ترین پست های حکومتی در ولایات هم مستلزم داشتن همین گونه روابط بود. حتّی حُکّام موفق و کارآمد هم- مانند حسین قلی خان در حکومت عربستان (خوزستان)- نه تنها هیچ گونه تأمینی برای ادامه کار نداشتند، بلکه دیریا زود معزول می شدند. چه، یا مقام آنان به خریدار تازه ای فروخته می شد یا موفقیت و اقتدار آنان شاه، صدراعظم یا دیگر رجال را بیمناک و بدگمان می کرد. دراین میان اگر اهل محل پی می بردند که حاکمی از حمایت دربار و دولت محروم شده است، توطئه ها آغاز می شد و اداره ی امور مختل می گشت. حسین قلی خان دراین باره می نویسد: وضع هذه السنه عربستان ابداً برای من پیشرفت ندارد. این حالت جواب مطالب که از ده فقره عرض من چهار فقره را جواب می نویسند آن هم باطفره وغیرمساعد. . . 60وحدس می زد که: علی الحساب طول مدت توقف من از حد اعتدال، بلکه از قانون عقلی تجاوز کرده است، قدری هم به واسطه امتداد توقف بی نظمی و اغتشاش حاصل شده است. 61 همان طور که شاه نمی گذاشت رابطه اش با رجال یکسره قطع شود، امین السلطان نیز جانب احتیاط و ملاحظه را از دست نمی داد، چنان که وقتی نظام السلطنه را از عربستان معزول کرد، او را چندی مأمور بنادر نمود. حسین قلی خان پس از مدت کوتاهی حکومت در بنادر به تهران مراجعت کرد. در آن زمان فارس درحال شورش بود و امین السلطان درحال تمارض. حسین قلی خان توضیح می دهد که امین الملک برادر صدر اعظم با او دشمنی داشت و خاطر امین السلطان را . . . از من مشوب و مکدر کرد. 62 ظاهراً امین السلطان از رابطه ی شاه با حسین قلی خان نیز ناخرسند بود. بنابراین، هنگامی که حسین قلی خان داوطلب حکومت فارس شد، و شاه هم موافق بود، صدراعظم مخالفت می کرد. سر انجام به اصرار شاه او را در سال 1310ه ق) به فارس فرستادند. اما حکومت وی با مشکلات بسیار مواجه شد63به ویژه از آن جا که رکن الدوله برادر شاه، و حاکم سابق، نه تنها شیراز را ترک نمی کرد بلکه مخفیانه به تحریکاتی دست می زد و آشوب به راه می انداخت. درسال 1311(ه ق) حسین قلی خان آگاه شد که عدهای از جمله ظل السلطان، رکن الدوله، قوام الدوله و امین الدوله، درتهران به توطئه علیه اومشغولند. دیری نپایید که حسین قلی خان معزول و رکن الدوله مجدداً به حکومت فارس منصوب گردید.64حسین قلی خان در زندگانی پُرتلاطم خود شاهد بسیاری از این گونه دسایس و زد و بندهایی بود که هربار مانع کارهای عمرانی و اصلاحی او می گردید.65 از همین رو، به مرور زمان، انتقادات وی از اوضاع بیشتر شد. نظر او نسبت به دسته بندی های درباریان، که خود او نیز درآن سهمی داشت، منتقدانه است. امّا برخلاف اعتمادالسلطنه و امین الدوله، حسین قلی خان ناصرالدین شاه را چندان مورد انتقاد قرار نمی دهد، بلکه مسئولیت اوضاع نا بسامان را برعهده ی امین السلطان، که او را جلف و جوان می داند، می اندازد. با این همه، در دوره ی سلطنت مظفرالدین شاه و سپس محمدعلی شاه انتقاد او مستقیماً متوجه شخص شاه گردید. درآغاز سلطنت مظفرالدین شاه برخی از دشمنان صدراعظم با گروه درباریان جدید، که همراه شاه، به سودای جاه و مقام، از تبریز به تهران آمده بودند، همعهد شدند و دسیسه ها را آغاز کردند. حسین قلی خان می نویسد: کار رجال دولت، دسته بندی و مخالفت با یکدیگر بود. از اول جلوس این شاه، تمام معاریف دولتی به دودسته منشعب بودند،66 و سپس یکایک را نام می برد.67 حسین قلی خان نیز بنا به گفته ی خودش دراین زمان در صدد بود علما را به صدارت امین الدوله راضی کند. به ادعای او معین الملک، پسر امین الدوله، هم اغلب شب ها در منازل مختلف، مشغول تهیه کار بود و حضرت علیا هم که مادر زنش بود، در اندرون توسط می کرد. هفته ای دوشب نزد من می آمد و راپرت می داد. از سوی دیگر، حسین قلی خان نه تنها از امین السلطان نبریده بود، بلکه بنا به نوشته ی خودش جز با امین السلطان با احدی راه نداشتم و فقط هفته ی دو سه دفعه پارک امین السلطان می رفتم. 68با عزل امین السلطان، امین الدوله به صدارت رسید درحالی که خود امین الدوله در خاطراتش تظاهر می کند که او را به تقبل خدمت مجبور کرده بودند و می نویسد: شاه امین الدوله را فریفت و از دم گرم به دام افتاد، او را وزیراعظم گفتند. 69دیری نپایید که دسته بندی هاعلیه این صدر اعظم نیز آغاز گردید. حسینقلی خان، که به اعتراف خودش از محرکین اساسی این دسته بندی ها بود، به تفصیل آن ها را تشریح کرده و به ویژه به تغییر پیوسته ی موضع توطئه گران پرداخته است. از چهره های برجسته دراین جریان عین الدوله و فرمانفرما دامادهای شاه بودند. حکیم الملک، امیربهادر و نصرالسلطنه نوکران قدیمی شاه نیز درهمه توطئه ها دست داشتند. گروهی هوادار امین السلطان بودند، مانند مُلک آرا. رکن الدوله هم طرف شور بود. محمدعلی میرزا ولیعهد نیز دراین زد و بندها سهمی داشت. بعضی از وزراء و رجال سابق نیز مانند نظام الملک، مشیرالدوله، مخبرالدوله، امین الدوله، صنیع الدوله و مستوفی الممالک مدام به دسته بندی های مختلف می پیوستند و یا از آن ها می بریدند. نظام السلطنه نیز در همه امور دخالت داشت، و عده ای براین باور بودند که داعیه صدارت دارد.70قسم خوردن وزرائی که ظاهراً نمی خواستند امین السلطان مجدداً به صدارت برسد از رویدادهای جالب این دوران بود. اینان درحضور شاه به قرآن قسم خوردندکه : درکار دولتی تا خیانت فاحشی ثابت از ماها نبیند، تغییری ندهد. شاه نیز به نوبه ی خود سوگند می خورَد. امّا پس از مراجعت امین السلطان از قم، وقتی حسین قلی خان متوجه شد که میل شاه به صدارت مجدد امین السلطان است، او را به شاه پیشنهاد کرد، و این گروه از هم پاشید.71 امین السلطان نیز، یقیناً برای دور کردن حسین قلی خان از تهران، او را به پیشکاری ولیعهد محمدعلی میرزا که به قول حسین قلی خان هزار شیطان را فریب می داد فرستاد.72خاطرات حسین قلی خان تاسال (1321هق)، که بار دیگر امین السلطان از صدارت برکنار می شود، ادامه دارد. در طی آن سال ها نیز مسائل حکومتی برهمان منوال جریان داشت. جالب توجه آن است که درآستانه انقلاب مشروطه، رجال و درباریان برپایه ی هدف ها، رقابت ها و دشمنی های شخصی به نیروهائی متوسل شدند که در نهایت از عوامل تسریع و تشدید نارضایتی ها و انقلاب بودند. به عنوان نمونه، حسین قلی خان می نویسد که عین الدوله که حاکم تهران بود، ملاها را برضد اتابک (امین السلطان) تحریک کرد. . . و حاجی اسدخان، پسرعمه عین الدوله، آدم فرستادعلمای کربلا را به مخالفت شورانید. مسیو نوز را هم یکی از وسایل قرار دادند.73 برانگیختن توده ها بی سابقه نبود و نمونه هایی از آن را در خاطرات گوناگون می توان دید. امّا آشکارا در آستانه ی انقلاب مشروطه درباریان و رجال به دگرگونی های زمان آگاه نبودند و گمان نمی بردند که تحریک مردمان بر پایه ی رقابت ها و دشمنی های شخصی عواقبی چنین نامنتظره خواهد داشت.نتیجه گیری درجوامع سنتی که اساس قدرت بر پایه روابط شخصی قرار دارد خاطرات رجال سیاسی از اهمیت به سزائی برخوردار است و از ابزار شناخت ماهیت حکومت در ابعاد و سطوح گوناگون آن به شمار می آید. ارزش خاطرات رجال قاجار نیز در این است که از یک سو زیربنای روابط اجتماعی-سیاسی آن دوران را روشن می کنند، و نشان می دهند که گردش امور برچه منوال بوده است، و از سوی دیگر به تشریح شبکه های قدرتی می پردازند که در اطراف شاه و شاهزادگان، رجال و درباریانی مانند امین السلطان، کامران میرزا و ظل السلطان، به گونه ای سیّال و متغیّر، ایجاد می شدند و منشاء رویدادهای مختلف بودند. افزون برآن، ارزش این خاطرات در آن است که خواننده را به درک روحیات و خلقیات رجال دوران قاجار یاری می دهند. بررسی خلقیات رجال از مبانی تاریخنگاری روانی (psychohistory)است که در تاریخنگاری این دوران ایران کمتر مورد توجه قرار گرفته. برخی از این خاطرات به ظاهر حاوی مطالب پرمعنایی نیستند. به عنوان مثال، نویسنده گاه تنها دیدارهای مکرر و بی اهمیت خود با دیگران را به میان آورده است، بی آن که به مطالب موردگفتگو اشاره کند. در مواردی، نویسنده از آن رو به نوشتن خاطرات پرداخته که باب روز بوده امّا تنها به آوردن جزئیات زندگی روزمرّه خود در آن اکتفا کرده است. گاه نویسنده خاطرات به سبب محظوراتی قادر به افشای مطالب و رویدادهایی نبوده و یا خاطرات خود را به قصدغرض ورزی و دشمنی با دیگران یا برای تطهیر خود نوشته است. امّا انگیزه و هدف هرچه بوده، این خاطرات گوشه هایی از اوضاع و احوال زمانه، روابط شخصی و خانوادگی، آمال و اعتقادات و تعصبات کسانی را که در تعیین سرنوشت ایران مؤثر بودهاند روشن می کنند.------------------------------------------------پانوشت ها:1. علاوه بر خاطرات میرزا قهرمان امین لشکر که یک جلد سفرنامه خراسان وی اخیراً چاپ شده است، مکاتبات خصوصی او، شامل نامه های متعددی به رجال معاصر و شاه هنوز منتشر نشده است. میرزا قهرمان امین لشکر، روزنامه سفرخراسان به همراهی ناصرالدین شاه به کوشش ایرج افشار، محمد رسول دریاگشت، تهران 1374.2. قسمتی از خاطرات ناصرالدین شاه که در اصل بسیار مفصل است، مربوط به سال های 1306 و 1307 (ه. ق) اخیراً منتشر شده است. این سفرنامه دراصل در سه مجلد بوده که خود شاه هرکدام را "کتاب" ذکر کرده است: ناصرالدین شاه، روزنامه خاطرات در سفر سوم فرنگستان، به کوشش محمد اسماعیل رضوانی، 3 جلد، انتشارات سازمان اسناد ملی ایران، 1373. اطلاعاتی که از شخصیت ناصرالدین شاه و نگرش او نسبت به زندگانی از این خاطرات به دست می آید بسیار ارزنده و جالب است همچنان که توجه وی نسبت به درباریان که گاه به طنز درباره آنها اظهار نظر می کند. وی حتی به لباس درباریان توجه داشته چنانکه درباره ناصرالملک می نویسد: جبه ترمه سفید پوشیده بود، و چند نشان روی جبه زده بود، کلاه کوتاهی سرش گذاشته، رنگ و روی پریده، خیلی وضع مضحکی داشت که آدم از خنده می مرد. همان، ج 3، ص 399.3. عباس میرزا ملک آرا، برادر کوچک ناصرالدین شاه بود که در طفولیت موجب سوءظن شاه قرار گرفت و در سال 1268(هق) به عراق تبعید شد، و مدت 27 سال خارج از ایران به سر برد. خاطرات ملک آرا حاوی انتقادات شدید از شاه و اطرافیان او است و بنابراین باید با نظر احتیاط به آن نگریست. مثلاً می نویسد که میرزا حسین خان مشیرالدوله، چندین بار از شاه نزد او بد گفته بود که بعید به نظر می رسد. یا می نویسد که به او گفته بود: تو نمی دانی که این چقدر حرامزاده است، یک صفت شاه مرحوم را ندارد. . . و یک کلمه حرف راست نمی گوید و با هیچ کس خوب نیست. ن. ک. به: عباس میرزا ملک آراء، شرح حال به کوشش عبدالحسین نوائی، تهران 1353، ص124.4. خاطرات بهمن میرزا بهاءالدوله هنوز منتشر نشده است.5. عزالدوله برادر ناصرالدین شاه صاحب سفرنامه ایست که در دست چاپ است. یک جلد از خاطرات پسرش عین السلطنه نیز تاکنون منتشر شده، ولی خاطرات پسر دیگرش عمادالسلطنه که به همان تفصیل است و مانند او از کودکی شروع شده، هنوز انتشار نیافته است. قهرمان میرزا عین السلطنه، روزنامه خاطرات، جلداوّل روزگار پادشاهی ناصرالدین شاه،، به کوشش مسعود سالور و ایرج افشار، تهران، 1374.6. میرزا طاهر بصیرالملک شیبانی، روزنامه خاطرات، 1306-1301، در روزگار پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار، به کوشش ایرج افشار و محمد رسول دریاگشت، تهران 1374. بصیرالملک بوروکراتی حرف های بود که در خاطراتش بیشتر به مشغله روزانه خود پرداخته تا به زد و بندهای درباریان.7. خاطرات حسین قلی خان نظام السلطنه در 1275 (ه ق) آغاز و تاسال 1321(ه ق) ادامه دارد. این خاطرات از نظر شناخت روابط درباریان و نحوه ی تصمیم گیری و شبکه های قدرت، نسبت به سایر خاطرات، دارای مطالب بیشتری است. حسین قلی خان اکثراً ریشه وقایع را جستجو می کند، و به علاوه دارای هوش و ذکاوت سرشار است، مضافاً که بسیاری اوقات خودش دراین زد و بندها نیز دست داشته است. علاوه برخاطرات، مکاتبات حسین قلی خان نظام السلطنه، اکثراً با برادر زاده اش رضاقلی خان (نظام السلطنه بعدی)، همراه خاطرات منتشر شده است. این مکاتبات، از 1306(هق) آغاز و تا سال 1326(هق) ادامه دارد، و تأییدی بر درستی گفته های او است و نیزقسمتی از زندگانی اوراکه درخاطرات نیامده دربرمی گیرد. حسین قلی خان مافی (نظام السلطنه)، خاطرات و اسناد، 3 جلد، به کوشش معصومه مافی، منصوره اتحادیه (مافی)، سیروس سعدوندیان، حمید رام پیشه، تهران، چاپ دوم، 1361.8. غفّاری، محمدعلی، خاطرات و اسناد محمدعلی غفّاری، نایب اول پیشخدمت باشی، (تاریخ غفاری)، به کوشش منصوره اتحادیه، سیروس سعدوندیان، تهران، 1361. جلد دوم این کتاب توسط آقای عباس زارعی در دست چاپ است.9. اعتمادالسلطنه داستان جالب توجهی دارد به این مضمون که وقتی با ظل السلطان صحبت می کرده، ناگهان شاهزاده پشتش را به او می کند: دیدم امین السلطان می آید و شاهزاده محض تملق به ایشان، چون بی اخلاصی مرا با او می داند قطع حرکت کردند. . . هم چنین می نویسد که یک روز شاه با نایب السلطنه و سپس با امین السلطان خلوت می کند. سپس می افزاید: نایب السلطنه خیلی بشاشت داشت. اما امین السلطان رنگ ورویی نداشت. روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، صص 611 و 487.10. البته روابط این دو با همدیگر همیشه دوستانه نبود. مثلاً امین الدوله از اعتماد السلطنه در خاطراتش بد می نویسد. گفته هاشان هم گاه ضد و نقیض است، چنانچه حسین قلی خان می نویسد امین الدوله دنبال صدارت بود در حالی که امین الدوله می نویسد شاه او را وادار کردصدارت را قبول کند.11. خاطرات و اسناد حسین قلی خان نظام السلطنه، جلد1، ص 25.12. میرزا علی خان امین الدوله، خاطرات سیاسی، به کوشش حافظ فرمانفرمائیان، تهران، 1341. ص 6؛ مجدالملک سینکی، رساله مجدیه، تهران، 1287 ه.ق.13. خاطرات و اسناد محمدعلی غفاری، ص 226،12.14. همان، ص 305.15. میرزاعلی خان امین الدوله زمانی که در دوره سلطنت مظفرالدین شاه به صدارت می رسد، شاه را از دخالت درباریان در امور دولت بر حذر می کند و می گوید کهدرعهد شاه شهید کدام یک از اجزای دربارش قدرت داشتند تا درکار دولت دخالت کنند؟ امّا این گفته او درست نیست و بیشتر امکان دارد امین الدوله به خاطر بدگویی از دشمنانش این مساله را پیش کشیده باشد. خاطرات امین الدوله، صص 226-225.16. در واقع باید دوره صدارت میرزا تقی خان امیرکبیر، سپس میرزاحسینخان مشیرالدوله را از این قاعده کلی مستثناء کرد، چون این دو شخص برنامه هایی برای حکومت خود داشتند، که البته به جایی نرسید.17. خاطرات سیاسی امین الدوله، صص 20 و 33.18. شاه مایل نبود هیچ یک از صدراعظم های وی زیاد مقتدر گردند و از همین رو چندبار کوشید شخصاً امور را در دست گیرد ولی موفق نشد. درواقع، علی رغم میل شاه به مرور بر قدرت صدر اعظم های او افزوده می شد. در این باره ن. ک. به:Shaul Bakhash, Monarchy, Bureaucracy and Reform under the Qajars, Ithaca Press, 1974. Passim.19. روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، ص 496.20. روزنامه خاطرات ناصرالدین شاه، کتاب 3، ص 332.21. همان، ص 335.22. خاطرات سیاسی امین الدوله، ص 127.23. خاطرات و اسناد حسین قلی خان، جلد 1، ص 175.24. امین لشکر، روزنامه سفر خراسان میرزا قهرمان صص 182،178،172.25. منصوره اتحادیه (نظام مافی)، ناصرالدین شاه و امور آذربایجان 1310-1278ه.ق در مجموعه سخنرانی های هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی، تهران، 1353 جلد 3، به کوشش محمد رسول دریاگشت، صص 451-464 و خاطرات سیاسی امین الدوله، ص 27.26. روزنامه خاطرات اعتماد السلطنه، ص 487.27. منصوره اتحادیه، ناصرالدین شاه و امور آذربایجان، ص 459.28. خاطرات و اسناد حسین قلی خان، جلد 1، ص 65.29. همان، جلد 2، ص 49.30. همان، جلد 1، صص 46-47.31. همان جلد 1، ص 59.32. ن. ک. به: Bakhash, op. cit., PP.611-511 همچنین ن. ک. به: فریدون آدمیت، اندیشه ترقی و حکومت قانون، تهران، 1351.33. خاطرات سیاسی امین الدوله، صص 130 و 180؛ خاطرات و اسناد حسین قلی خان، جلد1، ص229.34. خاطرات سیاسی امین الدوله، صص 117-118.35. روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، صص 467، 462، 543، 572، 516.36. خاطرات و اسناد حسین قلی خان، صص 119،176.37. همان، ص 205.38. همان، ص 228، خاطرات سیاسی امین الدوله، صص 119،176.39. خاطرات و اسناد حسین قلی خان، جلد1، ص 205.40. همان، جلد 1، صص 32، 41، 42، 47، 58.41. خاطرات و اسناد محمدعلی غفاری، ص 311.42. روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، ص 167، 479.43. خاطرات و اسناد حسین قلی خان، جلد1، ص 201.44. خاطرات و اسناد محمدعلی غفاری، ص 311.45. شرح مسافرت فرخ خان امین الدوله، عموی محمدعلی غفاری به پاریس در سال 1273(ه ق) توسط منشی او، حسین ابن عبدالله سرابی نوشته شده است: حسین ابن عبدالله سرابی، مخزن الوقایع، به کوشش کریم اصفهانیان، قدرت الله روشنی زعفرانلو، تهران 1344.46. منصوره اتحادیه، ناصرالدین شاه و امور آذربایجان.47. خاطرات سیاسی امین الدوله، ص 191.48. روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، ص 417.49. همان،ص176،163 و خاطرات سیاسی امین الدوله، صص 190،83-84.50. خاطرات و اسناد محمدعلی غفاری، ص 87-90.51. همان، ص 149.52. همان، صص 250-7، 224-5.53. روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، صص 410 و 722.54. امین الدوله دختر را برای پسرش معین الملک خواستگاری کرده بود. شرط وصلت این بود که داماد زن قبلی اش، دختر میرزامحسن خان مشیرالدوله، را طلاق دهد. این مسئله موجب دشمنی بین مشیرالدوله و امین الملک شد و در رابطه آنها در دربار تأثیر بسیار گذاشت. مهدی قلی هدایت (مخبرالسلطنه)، خاطرات و خطرات، تهران 1344، ص 106.55. روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، صص 176 و 259.56. دوست علی خان معیرالممالک، یادداشت هائی از زندگانی خصوصی ناصرالدین شاه، تهران، چاپ سوم، 1372.57. خاطرات و اسناد حسین قلی خان، جلد 1، صص 73-78.58. روزنامه خاطرات اعتماد السلطنه، ص 1107.59. حسین قلی خان نظام السلطنه می نویسد که چگونه نوش آفرین را که مورد توجه امین اقدس بود، نزد او واسطه کرده که پیغامی به شاه برساند. خاطرات و اسناد، جلد1، ص 114.60. همان، جلد 2، ص 398.61. همان، جلد 2، ص 391.62. همان، جلد 1، ص 176.63. همان، جلد 1، صص 180-189.64. همان، جلد 1، ص 193.65. بخاش نیز به تفصیل به این مسأله، در رابطه با اصلاحات اداری در دوره میرزاحسن خان و امین السلطان، اشاره دارد. مسئله دیگری نیز که بخاش کمابیش مطرح می کند دخالت خارجی است در این دسته بندی ها که ما در این جا به آن نپرداخته ایم. Shaul Bakhash, op. cit., passim.66. خاطرات و اسنادحسین قلی خان،صص229-230 وخاطرات سیاسی امین الدوله،صص227-232.67. همان، حسین قلی خان در این باره می نویسد که: برخلاف شیوه و سیره خود در طرز نگارش و رعایت تقدس قلم، به این کار دست می زند برای ذکر حقیقت و عبرت و تنبیه آیندگان. همان، جلد 1، ص 233.68. همان، جلد1، ص 307 و 298.69. خاطرات سیاسی امین الدوله، ص 240.70. خاطرات و اسناد حسین قلی خان، جلد 1، صص 238-249.71. همان، جلد 1، ص 252.72. همان، جلد 1، ص 276.73. همان، جلد 1، صص 113-312 بهرام پیشگیر بهرام پیشگیر Tue, 13 Dec 2022 11:20:30 +0330 https://virgool.io/@m_18090081/%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%A8-%DB%8C%D9%84%D8%AF%D8%A7-wcnysl9em5wj دختhttps://fapool.ir/shop/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4 منیر السلطنه یکی از همسران موقت اما بسیار محبوب ناصر الدین شاه قاجار بود که عکسی از وی در شب یلدا باقی مانده است.منیرالسلطنه همسر ناصرالدین‌شاه قاجار و مادر کامران میرزا نایب‌السلطنه بود. وی زنی نیکوکار بود و ثروت فراوان خود را وقف امور خیریه کرد. بعد از فوت برادرش امیرنظام با ارث به جا مانده از وی مدرسه‌ای را در گورستان مجاور بقعه امامزاده سید نصرالدین به نام مدرسه منیریه بنا و موقوفاتی از تهران و مازندران را برای هزینه‌های این مدرسه تعیین کرد. محله منیریه در تهران به نام او نام‌گذاری شده‌ است.عکسی از وی در شب یلدا موجود است. در این تصویر منیرالسلطنه در سمت راست تصویر دیده می‌شود: https://fapool.ir/shop/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4 حرمسراناصرالدین شاه شب یلدا بهرام پیشگیر بهرام پیشگیر Tue, 13 Dec 2022 11:14:14 +0330 https://virgool.io/@m_18090081/%DB%8C%DA%A9-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DB%8C%DA%A9-%DA%A9%D8%B3%D8%A8-%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%DA%A9%D8%B3%D8%A8-%D8%AB%D8%B1%D9%88%D8%AA-w0npxb6eozir فروشگاهفایلفروشکتاب|IDPayآیدیپییکسیستمدرگاهپرداختشخصیاست.بهترین،راحتترینوامنترینراهبرایدریافتپول.?IDPay ?? برای کسب ثروت و داشتن یک شغل می تونی بری توی شهرک های که تازه ساخته و یا مدتی از ساختشون می گذرهنیاز اصلی رو شناسایی کنیتوانایی های خودتم نیگا کنیکمبود ها می تونه سوپر مارک، عکاسی، کافی نت، پست بانک و... باشهحالا می تونی با اجاره یا رهن کردن و خرید جنس در حد معقول و یک مقدار تبلیغات درون شهرکمطمئن باش خیلی راحتهچون من اینطوری شروع کردمو طی 7 سال الان هم کافی نت و لابراتوار و یک اتلیه خیلی بزرگ دارمشروعم فقط یک هزینه کرایه و خرید 4 عدد سیستم و یکم ریسکدانلود رایگان کتابهای موفقیت و ثروت بهرام پیشگیر بهرام پیشگیر Tue, 13 Dec 2022 09:02:47 +0330 https://virgool.io/@m_18090081/%D9%81%D9%82%D8%B7-%DB%B3-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA-%D9%85%D9%87%D9%84%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-b94rm68cry50 سلامبرای دانلود کتاب گردش پول با تخفیف ویژه و بودن در جمع بهترین کسب و کار آنلاین و موفق ترین سایت پول ساز فقط ۳ ساعت دیگه مهلت داری.فرصت دانلود کتاب گردش پول رو از دست نده و از همین لینک همراهمون باش.این یک کتاب راه و روش کسب و کار آنلاین رو بهت نشون میده و پولسازه؟ساین یاب همین کار رو انجام میده، و بهت نشون میدم که این ابزار چطوری می تونه کمک کنه تا پولسازترین ساین رو پیدا کنی.بازاری برای این محصول وجود داره؟ابزارهای بسیار زیادی وجود دارن که می تونن بازار رو برای شما بیشتر گسترش بدن.پس همین الان وارد لینک زیر شو و با تخفیف ویژه دانلودش کنبهت کمک می کنیم تا کسب و کار ما رو به راحتی برای خودت لانچ کنی.نکته: فقط ۳ ساعت مونده تا این تخفیف فوق العاده دانلود کتاب گردش پول به پایان برسه.اگه آماده ای اقدام کنی،همین الان وارد لینک رو چک کن، نمونه ها رو ببین و کتاب گردش پول رو دانلود کن. فروشگاهفایلفروشگاهکتابسروش|فاپول بهرام پیشگیر بهرام پیشگیر Tue, 13 Dec 2022 08:38:41 +0330 https://virgool.io/@m_18090081/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%B5%D9%88%D8%AA%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D8%B2-kjwtyh7vsdpi https://fapool.ir/shop/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4 سلاممن دنبال اپلیکیشن فرم شما میگشتم تا بیاید اینجا..چک کردم اما نرسیده بود.چه بلایی سرش اومده؟زمان به زودی میگذره برای اینکه یک تماس با ما داشته باشین تا ما بهتون نشون بدیم که این کتابها و فایل ها  زندگیتونو تغییر میده برای شما کار میکنه..درحالی که شما به سادگی میتونید فقط دانلود این کتابها و فایل ها  به درآمد آنلاین غیر حضوری و ثروت غرق بشین تا مثل ساعت درآمد ۹-۱۰ رقمی خلق بشه.توی اولین مشاهده سایت  متوجه می شوید که این سایت به چه شکل مناسب شماست.این همون جاییه که شما می توانید بهترین کتابها و فایل های مربوط به موفقیت و ثروت را دانلود کنید. بنابراین همه چیز آماده اینه که درآمد شما سرازیر بشه و استارت بخوره.نکته: هیچ فشاری وجود نداره.اونو از دست ندین! تو اینجا یک لینک مستقیم وجود داره٫ همین حالا به اینجا برین.https://fapool.ir/shop/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4 بهرام پیشگیر بهرام پیشگیر Tue, 13 Dec 2022 08:33:44 +0330 https://virgool.io/@m_18090081/%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%DA%A9%D8%B3%D8%A8-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%DB%B1%DB%B0-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%D9%88%D9%85%D9%86%DB%8C-%DB%B5-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C-en37c687q9zx https://fapool.ir/shop/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4 سلامکتابو دوس داشتین؟ موافقین که چه شکلی ساخت یک کسب و کار ۱۰ میلیارد تومنیو فقط با ۵ مرحله ساده و چند تا ایمیل نشون میده؟عالیه! همین حالا یه لطفی در حق خودتون بکنینفقط اونو سرسری نخونینفقط هیجان زده شدن برای ساخت یک سیل عظیم از درآمد غیر حضوری کافی نیستش.یه کاری بکنینبه این لینک برین و اگر کتاب گردش پول رو دانلود نکردید دانلود کنینببینین بچه ها٬ تو زندگی٫ شما باید اقدام کنید. شما باید فرصت ها رو بقاپین٫ نباید اجازه بدین فقط انتظار بکشین و یهو به خودتون بیاین ببینین دربها بسته شده.همه ما اینو میدونیم که داشتن این دانش بدون عمل کردن کاملا بی ارزشه...من اینو خیلی میبینم که بسیاری از افراد فقط به دنبال جمع کردن هر چه بیشتر اطلاعاتن٫ انگار آت و آشغال دور و بر خودشون جمع میکنن ( در حالی که هیچ عایدی برای اونها نداره)من چیز زیادی درباره شما نمیدونم اما این واقعا ناامید کننده و غم انگیزه.اگر شما واقعا برای ساخت کسب و کار آنلاین غیر حضوری جدی هستین٫ چیزی که برای شما درآمد میلیون رقمی خلق بکنه٫ شما باید به اینجا برین و کتاب گردش پول و کتاب چگونه از عشق و علاقه ای تون پول بسازید را دانلود کنید و به دستوراتش عمل کنید. فروشگاهفایلفروشگاهکتابسروش|فاپول توی اون کتاب ما درباره اهداف و رویاهای شما بحث میکنیم٫ و اینکه حتی چه کارهایی میتونید با این نوع کسب و کار انجام بدین. اگر دیدین که این مناسب شماست٫ پس می توید یک کسب و کار آنلاین خود را شروع کنید و استارت اون رو بزنید. https://fapool.ir/shop/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4 کار و کسب اینترنتی بهرام پیشگیر بهرام پیشگیر Tue, 13 Dec 2022 08:20:34 +0330 https://virgool.io/@m_18090081/%D8%A8%D8%A7-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%A7%D8%B5%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-zicgf98w0zyy https://fapool.ir/shop/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4 سلام حالت چطوره؟همه دنبال دنیای رویاییشونن اما برای تغییر دنیا هیچ تلاشی نمی کنن، چون حس می کنن دنیا خیلی بزرگتر از این حرفاس که بتونن تغییرش بدن.اما اگه هر کس تو زندگی بقیه یه تغییر کوچیک هم ایجاد کنه، دنیا جای بهتری میشه.بخاطر همین، من می خوام اطلاعاتی در اختیارت بذارم تا بهت کمک کنم زندگیتو تغییر بدی و در واقع آزادانه زندگی کنی.دیگه اون روزا گذشت که مجبور بودی تمام وقت کار کنی، خونه بخری، کلی قسط بدی، حقوق بگیر باشی، خودتو واسه کار بکشی، تا بالاخره بازنشسته بشی و برای خودت وقت بذاری و خوش بگذرونی.به لطف اینترنت، می تونی زودتر این کارو انجام بدی.لازم نیست منتظر بمونی.فقط تو چند ماه می تونی آزادی زمانی و مالی و مکانی که دنبالشی، داشته باشی.می تونی رابطه بین پول و زمانو قطع کنی!می تونی به جای بیشتر کار کردن، هوشمندانه تر عمل کنی...از دانشت موثرتر استفاده کنی...مسیر جدیدی به روی خودت باز کنی.پول هر چی بخوای می خره و بهت حق انتخاب میدهولی ...چیزی که برای من واقعا ارزش داره، اینه که آزادیتو به دست بیاری...اینکه هر وقت هر جا دلت می خواد بری و هر کاری دلت می خواد بکنی.منتظر نشین تا شاید یه اتفاق خوب بیفته...شروع کن و اتفاق خوبو برای خودت بساز.هر چی که لازم باشه تو ذهنت داری.الان موقعشه شروع کنی.برای شروع فقط کافیه به این لینک بری و کتاب گردش پول و کتاب از عشق و علاقه ات پول بساز رو دانلود کنی و به دستوراتش عمل کنی https://fapool.ir/shop/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%B4 بهرام پیشگیر بهرام پیشگیر Tue, 13 Dec 2022 07:45:02 +0330 https://virgool.io/@m_18090081/%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B9-%DA%A9%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DA%86%D8%B7%D9%88%D8%B1%DB%8C-ynxinytu6kka شاید توی کارت یه سری استراتژی داشته باشی،شاید نمی دونی چطوری بیزنس آنلاینتو شروع کنی و گیج شدییا حتی شاید بخوای کمک بگیریتیم ما تو این زمینه راهکارایی داره که بهت کمک می کنه بدونی چی نمی ذاره موفق شیو چطوری این بحرانو از سر بگذرونی و تو کارت پیشرفت کنیما بدون اینکه ازمون خواسته باشی داریم بهت اطلاع میدیم ولی نمی تونیم تا ابد این کارو کنیمالان وقتشه پس تا دیر نشده قدم اولتو بردار!اگه برای ایجاد تغییر، استارت بیزنس آنلاینت و رسیدن به موفقیت مصممی، کافیه قدم اولو برداری و از این لینک برداری و کتاب گردش پول رو دانلود کنی بهرام پیشگیر بهرام پیشگیر Tue, 13 Dec 2022 07:39:57 +0330 https://virgool.io/@m_18090081/%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%B4%D9%86%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%84%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%85%D8%B3%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%BE%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-qef2fhgyzxxb ناصرالدین‌شاه یکی از عجیب‌ترین شاهان تاریخ ایران و بی‌اغراق جهان است! او در پنجاه سال پادشاهی‌اش مجموعه‌ای از عجیب‌ترین رفتارهای حکومتی و شخصی داشت که تأثیراتش تاکنون ادامه دارد. زندگی خصوصی ناصرالدین‌شاه و حرمسرای   او به‌عنوان یکی از مشهورترین حرمسراهای تاریخ نامبرده می‌شود اما نام او تنها با نام یک زن عجین شده است: جیران!این عجین شدن زمانی عجیب‌تر می‌شود که بدانیم او در طول زندگی‌اش یکی از معروف‌ترین و اسرارآمیزترین حرمسراهای تاریخ را داشت و تا زمان ترورش به دست میرزا رضای کرمانی و به اعتبار سخن عین‌الدوله، ۱۱۲ زن عقدی و صیغه‌ای داشت. این روزها و همزمان با پخش سریال جیران آخرین ساخته حسن فتحی از شبکه نمایش خانگی، بار دیگر نام شاه شهید و سرگذشت سوگلی‌ حرمسرایش یعنی جیران موردتوجه بسیاری از ایرانیان قرارگرفته است.در ادامه نگاهی داریم به زندگی جیران با نام اصلی خدیجه خانم تجریشی، سوگلی حرمسرای ناصرالدین‌شاه.جیران و اسرار حرمسرای ناصریجیران کیست؟جیران که به ترکی به معنای غزال است، لقبی است که ناصرالدین‌شاه به زن محبوب‌ خود یعنی خدیجه خانم تجریشی داد. خدیجه خانم تجریشی که به نام فروغ‌السلطنه نیز معروف بود، دختر باغبانی به نام محمدعلی بود. خانواده او از اهالی تجریش و قریه کوهسار بودند. جایی که در آن زمان خوش آب‌وهوایی‌اش زبانزد خاص و عام بود. او بااینکه در خانواده‌ای کاملاً معمولی و روستایی بزرگ شده بود، روحیه‌ای جسور، کنجکاو و بلندپرواز داشت. از ویژگی‌های شخصیتی ذکر شده درباره جیران می‌توان به علاقه بی‌حدوحصر او به سوارکاری اشاره کرد. در آن سال‌ها که عمده زن‌ها به کارهای خانه مشغول بودند و سوارکاری و شکار برای دختران چندان رواج نداشت، خدیجه تجریشی مدام به اسب‌سواری می‌رفت و نقل است که لباس و چکمه مردانه می‌پوشید و روبنده‌اش را به گرد سر می‌پیچید و بسیار چالاک اسب‌سواری می‌کرد و به شکار می‌پرداخت.همین شیفتگی جیران به شکار و رفتار ِ خارج از عرف زمانه‌اش یکی از دلایل دلبستگی ناصرالدین‌شاه به او بود و البته به این‌ها باید زیبایی‌اش را نیز اضافه کرد که در همان لحظه نخست دلِ شاه شهید را برد و به خاطر درشتی و زیبایی چشمانش، شاه به او لقب جیران داد. درباره نحوه آشنایی ناصرالدین‌شاه با جیران و اولین دیدار عاشقانه آن‌ها چند نقل‌قول تاریخی وجود دارد که نگاهی به آن‌ها می‌اندازیم.اولین دیدار ناصرالدین‌شاه و جیراندر کتاب اعلم‌السطلنه (تقی‌ دانشور) نحوه ملاقات ناصرالدین‌شاه با جیران به این صورت ذکر شده است:«شاه روزی در اطراف شمیران و تجریش سواره به شکار بلدرچین رفته بود. غفلتاً چند بلدرچین روی درخت توتی پریدند و شاه برای زدن آنها زیر درخت توت رفت. دختری دهاتی بالای درخت رفته و مشغول خوردن توت بود. دخترک اعتنایی به شاه نکرد.ولی شاه فریفته جمال دختر دهاتی شد و بر سبیل مزاح خطاب به وی گفت: دختر! زن من می‌شی؟ دخترک شانه‌هایش را بالا انداخت و بدون آنکه بداند طرف صحبتش شاه مملکت است، گفت: تو که داخل آدم نیستی. من زن شاه می‌شم! و بعد با لفظ برو گم شو! مکالمه را تمام شده حساب کرده بود. اما وقتی ملازمان شاه ترسان و لرزان او را شیرفهم کردند که این مرد با این لباس و این خدم و حشم شاه مملکت است، جیران از درخت پایین پرید و با رفتاری مؤدب و شرمسار، عذرخواهی کرده بود. شاه جوان که از همان ابتدا شیفته سکنات و وجنات او شده بود، او را به ارگ سلطنتی دعوت کرد و از او خواست تا با شاه ازدواج کند.»چرا ناصرالدین‌شاه آیکن زمان قاجاره؟!  همچنین روایت دیگری توسط عباس امانت درباره این دیدار ذکر شده که به این شرح است:جیران ابتدا به جهت فراگرفتن رقص و آواز به حرم‌سرای شاهی آورده شد و نخستین‌بار ناصرالدین‌شاه او را اندکی پس از قتل امیرکبیر در جمع ملازمان مهدعلیا دید و همان‌جا به او دل بست.در روایت دیگری هم مونس الدوله که ندیمه و کنیز انیس الدوله (همسر و سوگلی ناصرالدین‌شاه بعد از جیران) اولین دیدار ناصرالدین‌شاه و جیران را این‌گونه شرح می‌دهد:شاه که در حین تفرج، زیر درخت توتی به جمعی از دختران که جیران نیز میان آن‌ها بود برخورده بود، فریفته چشمان درشت و سیاه او شد و ملازمان خود را فرستاد تا از نام و نشانش سؤال کنند و پدرش را بیابند. ناصرالدین‌شاه آن‌قدر آنجا منتظر ایستاد تا خواجه‌ها و پیشخدمت‌ها آمدند و خبر آوردند که اسم او خدیجه است و اسم پدرش هم «میرزا محمدعلی». دیگر کار تمام بود و به حکم قبله عالم، جیران را از درخت پائین آوردند و پیش خانم‌های اندرون بردند. رختش را عوض کردند، حمامش بردند و ملاباشی او را نودونه سال برای ناصرالدین‌شاه صیغه کرد.اما حسین لعل در کتاب «قبله عالم» این دیدار را کاملاً متفاوت از دیگران نقل می‌کند، او نوشته است که ناصرالدین‌شاه در دوران پیری‌اش با جیران دیدار کرده و سوار بر کالسکه‌ای به‌طرف صاحبقرانیه در حرکت بوده که ناگهان صدای آواز دلنشینی می‌شنود؛ از کالسکه پیاده شده و به دنبال صدا می‌گردد تا این‌که به دیوار باغی می‌رسد و نهایتاً صاحب صدا (جیران) را می‌یابد و همان‌جا یک دل نه، صد دل عاشق جیران می‌شود؛ جیران هم مدهوش زرق‌وبرق و لباس پرطمطراق شاه شده به‌سرعت همسری او را می‌پذیرد.هر کدام از این روایت‌ها که آغاز آشنایی جیران و ناصرالدین‌شاه باشد آغازی برای یک زندگی پر و پیچ خم برای یک زن و تأثیرگذاری او بر دربار قاجار و تاریخ است.جیران پس از ورود به دربار قاجارهمان‌طور که گفتم، خدیجه تجریشی احتمالاً در سال ۱۲۳۰ وارد دربار ناصرالدین‌شاه شد و با توجه به این‌که شاه‌ پیش از او ۴ زن عقدی داشت، امکان عقد دائم وجود نداشت و او به‌عنوان یکی از زنان صیغه‌ای وارد حرمسرا شد، از همان بدو ورود و به خاطر توجه بسیار ناصرالدین‌شاه به او مورد غضب و بی‌مهری برخی از زنان ناصرالدین میرزا واقع شد و از سوی دیگر مهدعلیا – مادر ناصرالدین‌شاه – نیز او را دوست نداشت و معتقد بود او پسرش را جادو و جمبل کرده است!اما علاقه و عشق شاه به جیران سبب شد او به عقد نکاح دائمی شاه دربیاید!‌ همان‌طور که گفتیم پیش از جیران، شاه ۴ زن عقدی داشت که همگی از تبار قاجار بودند و به همین دلیل فرزندانشان امکان ولیعهدی داشتند، اما ناصرالدین‌شاه تصمیم گرفت از عقد دائم خود با ستاره خانم – زن چهارم عقدی‌اش – صرف‌نظر کند و عقد دائم او را تبدیل به متعه کرد که بتواند جیران را به جای او به عقد نکاح دائمی دربیارود.باید در نظر داشت زنِ عقدی شاه بودن آن هم در حرمسرایی که به قولی ۱۱۲ زن برای شاه در آن بود، امر بسیار مهمی محسوب می‌شد و همین حرکت شاه باعث شد جیران جایگاه بالاتری در حرمسرا پیدا کند.از نظر درباریان و به‌خصوص زنانِ حرمسرا که بیش‌تر آن‌ها رگ و ریشه‌های پادشاهی و مناسب دولتی داشتند، حضور یک دختر «دهاتی» – به قول آن‌ها- به‌عنوان سوگلی شاه پذیرفتنی نبود. از سوی دیگر نحوه رفتار و اقدامات جیران در سال‌های بعد از ورود به حرمسرا باعث شد کینه‌های بیش‌تری علیه او شکل بگیرد.از جیران به‌عنوان پرنفوذ‌ترین زنِ عهد ناصری نیز نام می‌برند،‌ او زنی کنجکاو، جسور و پرجنب‌وجوش و جوش بود و به‌واسطه تفاوت طبقاتی‌اش با زنان قدرتمند حرمسرا معمولاً خود را در موقعیت‌های سخت دخالت می‌داد و سعی می‌کرد توانایی‌هایش را بیش‌ازپیش به رخ شاه بکشد تا بتواند نفوذ بیش‌تری در دربار داشته باشد. او با این‌که چهار فرزند به دنیا آورد اما نتوانست هیچ‌کدام را به‌عنوان جانشین شاه و در کسوت ولیعهدی او بگذارد، چون از بخت بدش هر چهار فرزندش خیلی زود فوت کردند و عمر هیچ‌کدام کفاف نداد تا جانشین پدر باشد.بااینکه هیچ‌کدام از فرزندان جیران عمر طولانی برای ولیعهدی نداشتند اما او هیچ‌گاه برای به قدرت رسیدن فرزندانش از پای ننشست و فرزندش امیرنظام را با نقشه‌ای مفصل به ولیعهدی هرچند کوتاه‌مدت‌ رساند.ماجرای ولیعهدی امیرنظام چه بود؟محمدقاسم که فرزند دوم جیران بود در پنج‌سالگی از سوی پادشاه به لقب امیرنظام و فرماندهی کل قشون ایران منصوب شد! در آن زمان ناصرالدین‌شاه ولیعهدی به نام سلطان معین‌الدین داشت که فرزند خجسته خانم تاج الدوله دختر شاهزاده سیف‌الله میرزا بود. فوت این پسر در مهرماه ۱۲۳۵ عرصه را برای ولیعهدی زودتر امیرنظام آماده کرد. اما با توجه به اینکه جیران نسبی غیر قاجاری داشت و در آن زمان هنوز به عقد دائم شاه در نیامده بود، امکان اعلام ولیعهدی امیرنظام وجود نداشت، به همین دلیل جیران با تحت‌فشار قراردادن میرزا آقاخان نوری (صدراعظم ناصرالدین‌شاه) و همدستی با مستوفی الممالک و عزیز خان مکری، فهرستی از جرائم میرزا آقاخان تنظیم کرده و شخصاً آن را به شاه تحویل داد. البته در اینجا جیران از هوش خود استفاده کرده و تنها بخشی از جرائم را به نزد شاه برد تا میرزا آقا خان مجاب شود موافقت شاه را برای ولیعهدی امیرنظام بگیرد.میرزا آقا خان هم برای افشا نشدن هر چه بیش‌تر فساد و جرائمش نزد شاه تمام توان خود را به کار گرفت و با دولت‌های روسیه و بریتانیا سر این موضوع مذاکراتی کرد، همچنین پزشک دربار یاکوب پولاک را راضی کرد تائید کند که مظفرالدین میرزا به دلیل ضعف عقلی‌ و جسمی شایستگی به سلطنت رسیدن پس از ناصرالدین‌شاه را ندارد (مظفرالدین میرزا به خاصر نسب قاجاری و عقدی بودن مادرش گزینه بعدی ولیعهدی بود).قدم بعدی جیران برای ولیعهدی پسرش تهیه تباری جعلی بود که او را به ایلخانان مغول و شاهان ساسانی نسبت می‌داد. همه این موارد به‌علاوه عقد دائم جیران توسط شاه زمینه کامل ولیعهدی برای امیرنظام را فراهم ساخت.باید متذکر شوم این رویدادها در حالی اتفاق می‌افتاد که مهدعلیا به‌هیچ‌وجه از هیچ‌کدام آن‌ها راضی نبود و تنفر عمیق از جیران در دل او ریشه دواند. سرانجام در شهریور ۱۲۲۶امیرنظام به‌صورت رسمی به‌عنوان ولیعهد ناصرالدین‌شاه،‌ سلطان صاحبقران، اعلام شد.چیزی نگذشت که امیرنظام بیمار شد و برخی از اقوال بر این است که نوری ولیعهد را مسموم کرده بود. عمر ولیعهدی امیرنظام فقط یک هفته دوام داشت و مرگ او صدمه بسیاری به روح و روان جیران و البته شاه زد. شایعات بسیاری در خصوص مرگ امیرنظام و دخالت میرزا آقاخان نوری بر سر زبان‌ها بود که همین شایعات باعث شد مخالفت جیران با نوری بار دیگر آغاز شود و زمانی که او در سال ۱۲۳۷ از صدارتش عزل شد به درخواست جیران تمام بستگانش اعم از بچه‌ها،‌عموها و بردار و برادرزاده‌هایش نیز از دربار رانده شدند.مرگ جیرانجیران پس از فوت امیرنظام دچار افسردگی بسیاری شد او که هر چهار فرزندش یعنی سلطان محمد میرزا، محمدقاسم میرزا، رکن‌الدین میرزا و خورشید کلاه خانم را از دست داده بود دیگر امیدی به آوردن فرزند دیگر نداشت و از سوی دیگر مدام تحت‌فشار و کینه مهدعلیا بود. او خیلی زود و در سال ۱۲۳۸ و تنها یک سال پس از مرگ امیرنظام جان باخت.در خصوص بیماری جیران گمانه‌زنی‌هایی نیز وجود دارد ازجمله اینکه او دچار بیماری سل بود و تا لحظه آخر پادشاه از کنار تخت بیماری‌اش تکان نخورد.بی‌اغراق می‌توان ادعا کرد مرگ جیران تراژیک‌ترین اتفاق زندگی ناصرالدین‌شاه بود. او با مرگ جیران به‌طورکلی تغییر کرد و هیچ‌گاه نتوانست داغ جیران را فراموش کند. او به هیچ‌کس دیگر اجازه اقامت در عمارت جیران را نداد و برای جیرانش مقبره‌ای در حرم شاه عبدالعظیم ساخت که خودش نیز بعدها و پس از ترورش به دست میرزا رضای کرمانی در همان مقبره به خاک سپرده شد. پس از جیران شاه به وصیت او با انیس الدوله که دست‌پرورده جیران بود ازدواج کرد و از انیس‌الدوله روایت‌هایی درباره جیران وجود دارد ازجمله اینکه ناصرالدین‌شاه پرتره‌ای از جیران با سیاه‌قلم کشیده بود که دائم به آن نگاه می‌کرده است.سریال جیران و حواشی قبل از پخش آنچندی پیش بود که خبر ساخت سریال جدید حسن فتحی – کارگردان مطرح سینما و تلویزیون – در رسانه‌ها درج پیدا کرد. آن‌طور که از خبرها به نظر می‌رسید فتحی بار دیگر سراغ سریال تاریخی رفته بود (ژانری که پیش از این توانمندی خود را در آن ثابت کرده است). با انتشار گاه و بیگاه اخبار سریال جدید فتحی به نام «جیران» توجه مخاطبان به اتفاقات این سریال بیش‌تر جلب می‌شد. اما درست در میان همین خبرها بود که خبر شکایت سریال «آهوی من مارال» – ساخته مهرداد غفارزاده موج جدیدی از واکنش‌ها را برانگیخت و تبدیل به خبر داغ روز شد!ماجرای شکایت سریال «آهوی من مارال»‌ از سریال «جیران»‌ چه بود؟اولین اختلاف این دو سریال از سال ۹۹ شروع شد و این زمانی بود که دو سریال دیگر نیز به‌طور همزمان با موضوع دوران قاجار در حال ساخت و آماده پخش بود. سریال «قبله عالم» به کارگردانی حامد محمدی که با رویکردی طنز سراغ داستان زندگی ناصرالدین‌شاه رفته بود که البته این سریال عمر کوتاهی داشت و به شکل عجیبی به خاطر ممیزی و سانسورهای متعدد، نمایشش متوقف شد.از سوی دیگر از ساخت سریال «آهوی من مارال» در روزهای پایانی اسفند ۹۹ با انتشار عکسی از گریم حسن معجونی در نقش ناصرالدین‌شاه،‌ رونمایی شد اما این سریال نیز در بدو ساخت شبهاتی را از نظر شباهت فیلمنامه بین این سریال و سریال حسن فتحی عنوان کرد.مهرداد غفارزاده نویسنده طرح «آهوی من مارال»‌ شکایتی را با موضوع نقض حقوق مالکانه توسط گروه سریال جیران به ساترا ارائه کرد که بعد از برگزاری چند جلسه متعدد طرح هر دو سریال مورد ارزیابی و بررسی قرار گرفت.پس از کش‌وقوس‌های زیاد روابط عمومی سریال جیران بیانیه‌ای را به این شرح منتشر کرد:«اول، موضوع شباهت فیلمنامه سریال تاریخی جیران با سریالی دیگر، موضوعی ناصحیح است. اگرچه این دو سریال هر دو به برهه‌ای از زندگی و زمانه ناصرالدین‌شاه می‌پردازند، اما سریال جیران مربوط به شاه جوان است و سریال دیگر مربوط به دوران کهنسالی او. ضمن آن‌که نویسندگان سریال جیران تأکید داشته‌اند که هیچ‌گونه دخل و تصرفی در وقایع و حوادث مربوط به شخصیت‌های واقعی صورت نگیرد تا سریال از حیث شواهد و استنادات تاریخی قابل دفاع باشد.دوم، موضوع بررسی شباهت‌های دو فیلمنامه در یک نهاد صنفی، صرفاً از باب حل‌وفصل مسالمت‌آمیز اختلافات در محیطی غیر قضایی بوده است. چنان‌که کارشناس محترم پرونده نیز پس از مطالعه فیلمنامه دو سریال، به‌صورت کتبی و صریح عنوان داشته‌اند که هیچ‌گونه شباهتی در آنها وجود ندارد. معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز پس از بررسی دو فیلمنامه و مطالعه نظریه کارشناسی دال برعدم شباهت، اقدام به صدور پروانه ساخت سریال جیران نموده است.سوم، گروه تولید جیران به جهت صیانت از اعتبار حرفه‌ای دست‌اندرکاران این سریال، ازاین‌پس انتشار اطلاعات و ادعاهای دروغین را از طریق مراجع قضایی پیگیری می‌کند.»و این سریال نهایتاً توانست با اعلام نظر شورای آیفیک مبنی بر عدم شباهت این دو سریال پخش خود را از شبکه نمایش خانگی آغاز کند.پخش قسمت اول سریال جیران و حواشی آندرحالی‌که بینندگان و علاقه‌مندان مشتاقانه منتظر پخش اولین قسمت سریال در تاریخ ۲۴ دی‌ماه بودند به ناگهان، فیلیمو – پخش کننده انحصاری سریال جیران – از تأخیر یک‌هفته‌ای در پخش آن خبر داد و طی بیانیه‌ای علت این تأخیر را شرح داد:«قسمت اول سریال عاشقانه «جیران» به کارگردانی حسن فتحی و تهیه‌کنندگی اسماعیل عفیفه که قرار بود جمعه ۲۴ دی‌ماه ساعت ۸ صبح منتشر شود، در بازبینی نهایی ساترا ملاحظه‌ای بیان شد که در حال رفع و تهیه نسخه نهایی هستیم. گفتی است به‌محض انجام کارهای خروجی، این سریال بر بستر فیلیمو منتشر خواهد شد. گروه تولید سریال جیران، قدردان همراهی و صبوری شماست.»و این موضوع تا ۲۴ بهمن‌ماه ادامه پیدا کرد و بالاخره پس از اعلام نظر نهایی ساترا باردیگر فیلیمو بیانه‌ای در توضیح وقفه ایجاد شده در پخش سریال بدین شرح منتشر کرد:با تفاهم صورت گرفته بین ساترا، فیلیمو و گروه تولید سریال جیران پخش قسمت اول سریال «جیران» به روز یکشنبه ۲۴ بهمن‌ماه موکول شد. بر اساس مصوبه شورای پروانه نمایش محتوای حرفه‌ای در فضای مجازی، پخش قسمت اول سریال «جیران» با تعویق سه‌هفته‌ای ۲۴ بهمن پخش خواهد شد. ساترا با ارسال نامه‌ای از فیلیمو و گروه تولید سریال «جیران» خواست که باوجود موافقت کلی صادر شده برای این سریال متأثر از مجوز تولید صادر شده از سوی معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال ۹۹، پخش این سریال را برای اعمال برخی ملاحظات محتوایی جیران، تا روز ۲۴ بهمن‌ماه به تعویق بیندازد. فیلیمو و گروه تولید سریال جیران همچنین با عذرخواهی بابت تأخیر مجدد در پخش این سریال، اعلام می‌دارد که این سریال از ۲ هفته قبل آماده و برای ارزیابی در اختیار ساترا قرارگرفته بود.اولین قسمت سریال جیران پس از بیرون آمدن از طوفانی از حوادث بالاخره در ۲۴ بهمن‌ماه پخش شد و موردتوجه بسیار زیاد مخاطبان قرار گرفت.عوامل سریال جیرانهمان‌طور که گفتیم کارگردانی این سریال را حسن فتحی بر عهده دارد، او پیش از این با کارنامه پروپیمانی از زنجیره‌های تاریخی توانسته بخش بسیاری از مخاطبان را همراه خود کند. ازجمله موفق‌ترین آثار حسن فتحی می‌توان به سریال‌های «شب دهم»، «مدار صفر درجه»، «میوه ممنوعه»، «پهلوانان نمی‌میرند» و سریال پربیننده «شهرزاد» اشاره کرد.مروری بر نام همین آثار نیز نشان می‌دهد حسن فتحی در طی این سال‌ها توانسته به ارائه آثاری درخور و باکیفیت قلب بسیاری از ایرانیان را همراه خود کند.بهرام رادان در نقش ناصرالدین شاه و پریناز ایزدیار در نقش جیراندیگر عوامل سریال جیرانتهیه‌کننده:اسماعیل عفیفهنویسندگان:احسان جوانمرد، حسن فتحیبازیگران: بهرام رادان، پریناز ایزدیار، امیرحسین فتحی، امیر جعفری، رؤیا تیموریان، مهدی پاکدل، رعنا آزادی‌ور، کتانه افشاری نژاد، ستاره پسیانی، غزل شاکری، مرتضی اسماعیل‌کاشی، هومن برق‌نورد، مهدی کوشکی، سمیرا حسن‌پور، فاطمه مسعودی‌فر، بهناز نازی، غلامرضا نیکخواه، سیاوش چراغی‌پور، محمد شیری، حمیدرضا نعیمی، رضا جهانی، الهام نامی، نهال دشتی، سینا رازانی، بهنام شرفی، پاشا جمالی، حسن موذنی، نسرین نکیسا، محمد مژدهی، عباس توفیقی، فرشید صمدی‌پور، عباس ظفری، راستین عزیزپور، علی اشمند، پرویز بزرگی، رضا داودوندی و مریلا زارعی (در نقش مهدعلیا).مریلا زارعی در نقش مهدعلیاشایان توجه است کنار حضور چنین ستارگانی، نام همایون شجریان به‌عنوان خواننده تیتراژ این سریال، بر شهرت آن بیش‌ازپیش افزوده است.خلاصه داستان سریال جیرانناصرالدین‌شاه جوان، به‌تازگی فرمان قتل صدراعظم محبوبش امیرکبیر را صادر کرده و دربار و حرم و دولت و مملکت دستخوش تحولات مهمی شده‌اند. در همین زمان و در روستای کوهسار تجریش، خدیجه دختر محمدعلی نجار، عشق شورانگیز جوانی به نام سیاوش را در سینه پنهان کرده است. در این بین دیدار ناصرالدین‌شاه با خدیجه سرگذشت او و دربار قاجار را تغییر می‌دهد.انتقادها و حواشی قسمت اول سریال جیرانبااین‌همه حوادثی که پیش از سریال جیران اتفاق افتاد، پخش اول سریال با استقبالی کم‌نظیر از سوی مخاطبان روبه‌رو شد. همان‌طور که انتظار می‌رفت کارگردانی و وجود ستاره‌های سینمایی در این اثر بسیار موردتوجه بینندگان قرار گرفت.بهرام رادان در نقش ناصرالدین‌شاه – که در قیاس با ناصرالدین‌شاه‌های قبلی سینمای ایران – انتخابی جسورانه و عجیب به نظر می‌رسد، توجه بیش‌تری را به خود جلب کرد. قضاوت درباره اینکه آیا او از پس بازی در نقش یکی از مهم‌ترین شاهان معاصر ایران برمی‌آید یا نه،‌ نیازمند زمان بیش‌تری است.در کنار نظرات مثبت بخش قابل‌توجهی از بینندگان این سریال برخی از انتقادها به قسمت اول سریال به‌طور صریح در فضای مجازی مطرح شد که ازجمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به این موارد اشاره کرد:– طراحی گریم و به‌خصوص نوع آرایش بازیگرانی چون پریناز ایزدیار در نقش جیران که نوع گریمش اصلاً مناسب دوران قاجار و به‌خصوص یک دختر رعیت‌زاده در آن زمان نیست.– انتخاب نادرست بهرام رادان در نقش ناصرالدین‌شاه، به خاطر نوع بازی، نحوه ادای دیالوگ و چهره به روز و کاملاً مدرن این بازیگر که در گریم هم تغییری در آن داده نشده.– به تصویر کشیدن نمایی کلی از تهران عهد قاجار که در آن استخر بزرگی از آب وجود دارد درصورتی‌که در آن دوران چنین چیزی وجود نداشته است.همان‌طور که از انتقادات بالا برمی‌آید بیش‌تر انتقادات به نحوه بازنمایی دوران قاجار، اشتباهات تاریخی، گریم و لباس بازیگران و طراحی صحنه است که برای کارگردانی چون حسن فتحی انتقادات قابل‌توجهی است.اما در کنار این انتقادات به خاطر داستانِ جذاب جیران و روایت عاشقانه در بستر تاریخ این سریال نیز می‌تواند انبوه بسیاری از مخاطبان را همراه خود کند.حضور عباس‌ میرزا مُلک آرا در قسمت نهم سریال جیراندر آخرین قسمت پخش شده از سریال جیران (قسمت نهم) اشخاص جدیدی به مخاطبان معرفی می‌شوند که از جمله آن‌ها می‌توان به خدیجه خاتون – همسر صیغه‌ای و معشوقه محمدشاه قاجار – و پسرش عباس‌ میرزا – برادر ناتنی ناصرالدین‌شاه- اشاره کرد.همانطور که در این قسمت اشاره می‌شود، خدیجه خاتون با دسیسه مهدعلیا و به واسطه نفرتی که ناصرالدین‌ شاه از او داشته از دربار رانده شده و در حال حاضر در شهر قم به همراه پسرش زندگی می‌کند. از آنجایی که محمدشاه عشق و علاقه زیادی به خدیجه و پسر او داشت و بیم ولایت عهدی و پادشاهی عباس‌ میرزا می‌رفت، مهدعلیا به همراه برخی از افراد بانفوذ درگاه ناصرالدین‌شاه موفق می‌شود از این امر جلوگیری کرده و پسر خود را به تخت سلطنت بنشاند. البته که او بهانه کُرد و سنی بودن مادر عباس میرزا را نیز داشت.در قسمت نهم سریال شاهد برنامه‌ریزی و توافقات پشت پرده خدیجه خاتون برای بازپس‌گیری سلطنت پسرش هستیم. بهرام پیشگیر بهرام پیشگیر Sun, 15 May 2022 08:45:46 +0430 https://virgool.io/@m_18090081/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-jrj4wjywokx4 دانلود رایگان کتابهای موفقیت و ثروتجیران اهل تجریش بود؛ روستایی در شمال تهران که در دوره قاجار ییلاق محبوب دارالخلافه بود و وصف باغ‌های زیبا و هوای خنکش، حتی جهانگردان را هم به این روستا می‌کشاند. نخستین بار ناصرالدین شاه برق چشمان نافذ جیران را در یکی از باغ‌های روستا تجریش دید. فی الفور احوالش را جویا شد و وقتی به تهران برگشت افرادی را پی او فرستاد. نام اصلی‌اش «خدیجه تجریشی» بود. پایش که به ارگ ناصرالدین شاه باز شد، فروغ‌السلطنه لقب گرفت و البته شاه به خاطر چشمان زیبایش او را «جیران» صدا کرد؛ طوری که سال‌ها بعد اغلب زنان دربار یادشان رفت این سوگلی ناصرالدین شاه نام اصلی‌اش چه بود.شاه جیران را در یکی از سفرهایش به شمیران دیده بود. پدرش باغبان بود و ساکن روستای تجریش. البته در باب این آشنایی روایت‌های متعددی نوشته شده. «تقی دانشور» ملقب به اعلم‌السلطنه در کتاب خاطرات خود از نخستین ملاقات‌های ناصرالدین شاه و خدیجه تجریشی می‌نویسد: «شاه روزی در اطراف شمیران و تجریش سواره به شکار بلدرچین رفته بود. غفلتاً چند بلدرچین روی درخت توتی پریدند و شاه برای زدن آن‌ها زیر درخت توت رفت. دختری دهاتی بالای درخت رفته و مشغول خوردن توت بود. دخترک اعتنایی به شاه نکرد.بخوانید...ولی شاه فریفته جمال دختر دهاتی شد و بر سبیل مزاح خطاب به وی گفت: دختر! زن من می‌شی؟ دخترک شانه‌هایش را بالا انداخت و بدون آنکه بداند طرف صحبتش شاه مملکت است، گفت: تو که داخل آدم نیستی. من زن شاه می‌شم! و بعد با لفظ برو گم شو! مکالمه را تمام شده حساب کرده بود. اما وقتی ملازمان شاه ترسان و لرزان او را شیرفهم کردند که اینمرد با این لباس و این خدم و حشم شاه مملکت است، جیران از درخت پایین پرید و با رفتاری مؤدب و شرمسار، عذرخواهی کرده بود. شاه جوان که از همان ابتدا شیفته سکنات و وجنات او شده بود، او را به ارگ سلطنتی دعوت کرد و از او خواست تا با شاه ازدواج کند.»جیران نه زیبا بود و نه خاصماجرای راه یافتن دختری روستایی از تجریش به کاخ سلطنتی شباهت زیادی به داستان‌هایی دارد که در ادبیات کهن اغلب سرزمین‌ها خوانده و شنیده‌ایم؛ ناصرالدین شاه لقب فروغ‌السلطنه را به خدیجه خانم تجریشی داد. او آنقدر در نظر شاه زیبا بود که شاه اسم او را جیران گذاشت. آنقدر به این زن علاقه‌مند شد که تصمیم گرفت جیران را به عقد دائم خود در آورد. اما برای رسیدن به این هدف با چالشی همراه بود؛ زمان خواستگاری از جیران، ناصرالدین شاه ۴ زن عقدی دائم داشت. به همین دلیل تصمیم گرفت یکی از زنان عقدی خود را طلاق دهد.ماجرای باز شدن پای جیران از روستای تجریش به حرمسرای ناصرالدین شاه، اسم و لقبی که از شاه گرفته بود و حالا گرفتن جای یکی از زن‌های عقدی دائم شاه هرکدام به تنهایی کافی بود تا جیران در میان زنان حرمسرا دشمن و بدخواه بسیار داشته باشد. «پولاک» پزشک مخصوص ناصرالدین شاه در کتاب خاطراتش درباره ویژگی‌های ظاهری جیران می‌نویسد: «او نه زیبایی خاصی داشت و نه لطف و ملاحتی، و برگونه چپ هم سالکی بزرگ داشت. با وجود همه این‌ها بر شاه نفوذ بسیاری پیدا کرد و مردم این نفوذ را در اثر سحر و جادو می‌دانستند.»زنان عقدی دائم ناصرالدین شاه تا قبل از ازدواج او با جیران، همگی از خانواده‌های ثروتمند قاجاری بودند و بابت برابر کردنشان یک روستایی با خودشان حسابی از شاه دلخور. اما همین‌که از علاقه ناصرالدین شاه به جیران باخبر شدند پا پس کشیدند تا آتش خشم و غضب شاه دامنشان را نگیرد و به زندگی در سایه جیران رضایت دادند. هرچند که در خفا از هیچ آزار و طعنه‌ای دریغ نمی‌کردند.جیران زن پر نفوذ قاجاریجیران زن جسور و پر جنب‌وجوشی بود. فارغ از این‌ها برای اینکه بتواند موقعیت خود را در رقابت با دیگر زنان حرمسرا حفظ کند ناچار بود همواره خود را در موقعیت‌های سخت دخالت دهد و توانایی‌هایش را به رخ بکشد. همین کار‌ها هم بود که ناصرالدین شاه را شیفته و البته وابسته به جیران کرد. خدیجه خانم تجریشی تا قبل از مرگش در دربار ناصرالدین شاه پرنفوذترین زن قاجار به شمار می‌رفت. با این حال بخت بیش از این با او یار نبود؛ جیران ۴ فرزند به دنیا آورد که هیچ‌کدام از آن‌ها به ۸ سال نرسیدند و در همان کودکی از دنیا رفتند؛ بچه‌هایی که گرچه از مادری قاجاری نبودند، اما همه می‌دانستند با نفوذی که جیران در دستگاه قاجار دارد، اگر عمرشان یاری می‌کرد شاه بعدی می‌شدند. همان‌طور جیران موفق شد پسرش «امیرنظام» را برخلاف تمام موانعی که در پیش رویش بود به ولیعهدی بنشاند. اما این موفقیت دوام چندانی نداشت و امیرنظام خیلی زود از دنیا رفت. مرگ امیرنظام آنقدر جیران را تحت تأثیر قرار داده بود که روز‌ها بعد از این اتفاق همچنان گریه می‌کرد و سر به دیوار می‌کوفت.افسردگی جیرانبعد از مرگ امیرنظام ناصرالدین شاه با وجود داشتن ۳ پسر دیگر حاضر نبود یکی از آن‌ها را به ولیعهدی انتخاب کند. او هم مثل جیران دلش می‌خواست مادر ولیعهد کسی جز جیران نباشد. «بارون دوپیشون» در این‌باره می‌نویسد: «شاه به قسمی در این امر مصمم بود که می‌خواست در روزنامه دولتی اعلان کند دیگر ولیعهدی انتخاب نخواهد کرد تا از مادر ولیعهد مرحوم پسری به دنیا آید...، ولی صدر اعظم او را از این خیال منصرف کرده است.»گمانه‌زنی‌هایی در تاریخ به چشم می‌خورد که مرگ ۴ فرزند جیران را توطئه زنان دربار می‌داند؛ همسران عقدی و صیغه‌ای ناصرالدین شاه و البته مادر شاه یعنی مهدعلیا که چندان دل خوشی از این سوگلی نداشت. جیران بعد از مرگ چهارمین فرزندش دیگر بچه‌دار نمی‌شود و کم‌کم افسردگی به سراغش می‌آید. تا اینکه اندوه از دست دادن فرزندانش او را جوانمرگ کرد؛ اتفاقی تکان‌دهنده برای ناصرالدین شاه که تا پایان عمر آن را از یاد نبرد. جیران را در جوار مرقد عبدالعظیم (ع) در ری به خاک سپردند و باغی که او در آن دفن شده بود به باغ جیران معروف شد. ماجرای دلدادگی شاه به جیران با مرگ این زن به پایان نرسید. روزی که ناصرالدین شاه ترور شد با بدنی زخمی خود را به باغ جیران و مزار او رساند. آخرین نفس‌ها را روی مزار جیران کشید و همانجا وصیت کرد که او را در این باغ و کنار جیران دفن کنند. بهرام پیشگیر بهرام پیشگیر Sat, 14 May 2022 11:52:36 +0430 https://virgool.io/@m_18090081/%D8%AC%DB%8C%D9%80%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D9%86%D9%81%D9%88%D8%B0%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B2%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%AF-awymrwacnjvs دانلود رایگان کتابهای موفقیت و ثروت«فروغ‌السلطنه» اهل تجریش بود؛ روستایی در شمال تهران که در دوره قاجار ییلاق محبوب دارالخلافه‌ بود و وصف باغ‌های زیبا و هوای خنکش، حتی جهانگردان را هم به این روستا می‌کشاند. https://virgool.io/d/awymrwacnjvs/%F0%9F%93%B7 نخستین بار ناصرالدین شاه برق چشمان نافذ فروغ‌السلطنه را در یکی از باغ‌های همین روستا دید. فی الفور احوالش را جویا شد و وقتی به تهران برگشت افرادی را پی او فرستاد. نام اصلی‌اش «خدیجه تجریشی» بود. پایش که به ارگ ناصرالدین شاه باز شد، فروغ‌السلطنه لقب گرفت و البته شاه به خاطر چشمان زیبایش او را «جیران» صدا کرد؛ طوری که سال‌ها بعد اغلب زنان دربار یادشان رفت این سوگلی ناصرالدین شاه نام اصلی‌اش چه بود.شاه جیران را در یکی از سفرهایش به شمیران دیده بود. پدرش باغبان بود و ساکن روستای تجریش. البته در باب این آشنایی روایت‌های متعددی نوشته شده. «تقی دانشور» ملقب به اعلم‌السلطنه در کتاب خاطرات خود از نخستین ملاقات‌های ناصرالدین شاه و خدیجه تجریشی می‌نویسد: «شاه روزی در اطراف شمیران و تجریش سواره به شکار بلدرچین رفته بود. غفلتاً چند بلدرچین روی درخت توتی پریدند و شاه برای زدن آنها زیر درخت توت رفت.دختری دهاتی بالای درخت رفته و مشغول خوردن توت بود. دخترک اعتنایی به شاه نکرد. ولی شاه فریفته جمال دختر دهاتی شد و بر سبیل مزاح خطاب به وی گفت: دختر! زن من می‌شی؟ دخترک شانه‌هایش را بالا انداخت و بدون آنکه بداند طرف صحبتش شاه مملکت است، گفت: تو که داخل آدم نیستی. من زن شاه می‌شم! و بعد با لفظ برو گم شو! مکالمه را تمام شده حساب کرده بود. اما وقتی ملازمان شاه ترسان و لرزان او را شیرفهم کردند که اینمرد با این لباس و این خدم و حشم شاه مملکت است، جیران از درخت پایین پرید و با رفتاری مؤدب و شرمسار، عذرخواهی کرده بود. شاه جوان که از همان ابتدا شیفته سکنات و وجنات او شده بود، او را به ارگ سلطنتی دعوت کرد و از او خواست تا با شاه ازدواج کند.»جیران نه زیبا بود و نه خاصماجرای راه یافتن دختری روستایی از تجریش به کاخ سلطنتی شباهت زیادی به داستان‌هایی دارد که در ادبیات کهن اغلب سرزمین‌ها خوانده و شنیده‌ایم؛ ناصرالدین شاه لقب فروغ‌السلطنه را به خدیجه خانم تجریشی داد. او آنقدر در نظر شاه زیبا بود که شاه اسم او را جیران گذاشت. آنقدر به این زن علاقه‌مند شد که تصمیم گرفت جیران را به عقد دائم خود در آورد. اما برای رسیدن به این هدف با چالشی همراه بود؛ زمان خواستگاری از جیران، ناصرالدین شاه ۴ زن عقدی دائم داشت.به همین دلیل تصمیم گرفت یکی از زنان عقدی خود را طلاق دهد. ماجرای باز شدن پای جیران از روستای تجریش به حرمسرای ناصرالدین شاه، اسم و لقبی که از شاه گرفته بود و حالا گرفتن جای یکی از زن‌های عقدی دائم شاه هرکدام به تنهایی کافی بود تا جیران در میان زنان حرمسرا دشمن و بدخواه بسیار داشته باشد. «پولاک» پزشک مخصوص ناصرالدین شاه در کتاب خاطراتش درباره ویژگی‌های ظاهری جیران می‌نویسد: «او نه زیبایی خاصی داشت و نه لطف و ملاحتی، و برگونه چپ هم سالکی بزرگ داشت. با وجود همه اینها بر شاه نفوذ بسیاری پیدا کرد و مردم این نفوذ را در اثر سحر و جادو می‌دانستند.» زنان عقدی دائم ناصرالدین شاه تا قبل از ازدواج او با جیران، همگی از خانواده‌های ثروتمند قاجاری بودند و بابت برابر کردنشان یک روستایی با خودشان حسابی از شاه دلخور. اما همین‌که از علاقه ناصرالدین شاه به جیران باخبر شدند پا پس کشیدند تا آتش خشم و غضب شاه دامنشان را نگیرد و به زندگی در سایه جیران رضایت دادند. هرچند که در خفا از هیچ آزار و طعنه‌ای دریغ نمی‌کردند..زن پر نفوذ قاجاریجیران زن جسور و پر جنب‌وجوشی بود. فارغ از اینها برای اینکه بتواند موقعیت خود را در رقابت با دیگر زنان حرمسرا حفظ کند ناچار بود همواره خود را در موقعیت‌های سخت دخالت دهد و توانایی‌هایش را به رخ بکشد. همین کارها هم بود که ناصرالدین شاه را شیفته و البته وابسته به جیران کرد. خدیجه خانم تجریشی تا قبل از مرگش در دربار ناصرالدین شاه پرنفوذترین زن قاجار به شمار می‌رفت. با این حال بخت بیش از این با او یار نبود؛ جیران ۴ فرزند به دنیا آورد که هیچ‌کدام از آنها به ۸ سال نرسیدند و در همان کودکی از دنیا رفتند؛ بچه‌هایی که گرچه از مادری قاجاری نبودند اما همه می‌دانستند با نفوذی که جیران در دستگاه قاجار دارد، اگر عمرشان یاری می‌کرد شاه بعدی می‌شدند. همان‌طور جیران موفق شد پسرش «امیرنظام» را برخلاف تمام موانعی که در پیش رویش بود به ولیعهدی بنشاند. اما این موفقیت دوام چندانی نداشت و امیرنظام خیلی زود از دنیا رفت. مرگ امیرنظام آنقدر جیران را تحت تأثیر قرار داده بود که روزها بعد از این اتفاق همچنان گریه می‌کرد و سر به دیوار می‌کوفت.افسردگی سوگلیبعد از مرگ امیرنظام ناصرالدین شاه با وجود داشتن ۳ پسر دیگر حاضر نبود یکی از آنها را به ولیعهدی انتخاب کند. او هم مثل جیران دلش می‌خواست مادر ولیعهد کسی جز جیران نباشد. «بارون دوپیشون» در این‌باره می‌نویسد: «شاه به قسمی‌ در این امر مصمم بود که می‌خواست در روزنامه دولتی اعلان کند دیگر ولیعهدی انتخاب نخواهد کرد تا از مادر ولیعهد مرحوم پسری به دنیا آید... ولی صدر اعظم او را از این خیال منصرف کرده است.» گمانه‌زنی‌هایی در تاریخ به چشم می‌خورد که مرگ ۴ فرزند جیران را توطئه زنان دربار می‌داند؛ همسران عقدی و صیغه‌ای ناصرالدین شاه و البته مادر شاه یعنی مهدعلیا که چندان دل خوشی از این سوگلی نداشت. جیران بعد از مرگ چهارمین فرزندش دیگر بچه‌دار نمی‌شود و کم‌کم افسردگی به سراغش می‌آید. تا اینکه اندوه از دست دادن فرزندانش او را جوانمرگ کرد؛ اتفاقی تکان‌دهنده برای ناصرالدین شاه که تا پایان عمر آن را از یاد نبرد. جیران را در جوار مرقد عبدالعظیم(ع) در ری به خاک سپردند و باغی که او در آن دفن شده بود به باغ جیران معروف شد. ماجرای دلدادگی شاه به جیران با مرگ این زن به پایان نرسید. روزی که ناصرالدین شاه‌ ترور شد با بدنی زخمی خود را به باغ جیران و مزار او رساند. آخرین نفس‌ها را روی مزار جیران کشید و همانجا وصیت کرد که او را در این باغ و کنار جیران دفن کنند. بهرام پیشگیر بهرام پیشگیر Sat, 14 May 2022 10:41:35 +0430