https://virgool.io/feed/@m_48908044 fa 2026-04-14 09:49:04 https://files.virgool.io/upload/users/4754410/avatar/orIW83.png?height=120&width=120 https://virgool.io/@m_48908044 https://virgool.io/@m_48908044/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D9%87-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-ybumys4ygtit بله، راست می‌گویند. اگر وجدانت را بفروشی، خیلی چیزها می‌توانی داشته باشی. پول، ماشین مدل بالا، خانه توی محله خوب، رضایت رئیس و گاهی حتی راحتی خیال.انگار که یک مغازه‌ای درونمان هست و وجدان آن کالای گران‌قیمتی است که مشتری‌های زیادی برایش صف کشیده‌اند. فقط کافی است بگویی «قبول»، و در ازایش هرچه بخواهی به تو می‌دهند. دنیا هم طوری ساخته شده که هر روز به ما ثابت می‌کند آدم‌های بی‌وجدان راحت‌تر زندگی می‌کنند، زودتر به مقصد می‌رسند و کمتر دلشان می‌شکند.اما مشکل اینجاست: وقتی وجدانت را می‌فروشی، معامله‌ات با کیفی خالی است. چون وجدان آن چیزی نیست که «داشته باشی» تا بعد «بفروشی». وجدان تو خودت است. مثل نبض است، مثل نفس کشیدن. آدمی که وجدانش را می‌فروشد، دیگر خودش نیست. یک پوکه‌ای شده به شکل آدم، که همه چیز را دارد جز خودِ واقعی‌اش. او حالا پول دارد اما نمی‌داند با آن چه کند، جز اینکه پول بیشتر جمع کند. قدرت دارد اما آن قدرت مدام به او یادآوری می‌کند که از کجا آمده. راحتی دارد اما راحتی‌اش شبیه خواب سنگین بعد از یک کار بد است؛ عمیق اما بی‌لذت و پرکابوس.ما در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که مدام به ما تلقین می‌کند داشته‌ها مهم هستند، نه بودن‌ها.می‌گویند نتیجه مهم است، راهش را بعداً درست می‌کنیم؛ می‌گویند همه این کار را می‌کنند، تو چرا گیر می‌دهی؟ و خیلی‌ها هم می‌خرند.خیلی‌ها وجدانشان را می‌فروشند و سوار ماشین‌های آنچنانی می‌شوند و توی خیابان بوق می‌زنند تا بقیه ببینند چه «چیزهایی» دارند. اما اگر از پشت پنجره به چشم‌هایشان نگاه کنی، تهی است. تهی از آن آرامشی که با هیچ پولی نمی‌شود خرید.آدم بیدار کسی نیست که از داشته‌های دنیا چشم بپوشد؛ آدم بیدار کسی است که می‌داند بعضی چیزها قیمت ندارند.وجدان، شرافت، صداقت... اینها کالا نیستند که بتوانی توی ویترین بگذاری و به اولین مشتری بفروشی. اینها هویت تو هستند. و کسی که هویت خودش را بفروشد، نه این دنیا را دارد و نه آن دنیا را. یک چیزهای هست که اگر ببازی، همه چیز را باخته‌ای؛ حتی اگر ظاهراً همه چیز را به دست آورده باشی.و جالب اینجاست که این معامله هیچ‌وقت یک‌باره انجام نمی‌شود. آدم یک روز صبح از خواب بیدار نمی‌شود که بگوید «امروز وجدانم را می‌فروشم». شیطان همیشه واردِ آرام وارد می‌شود. اول با یک دروغ کوچک شروع می‌کنی، یک حرف حق را نمی‌زنی، یک جا سکوت می‌کنی تا به کسی برنخورد. بعد یک حقیقت را کمی وِراستاری می‌کنی تا به نفع خودت باشد. بعد پشت کسی حرف می‌زنی تا خودت بالا بیایی. بعد پایمال کردن حق کسی برایت عادی می‌شود. هر بار وجدان یک تلنگر می‌زند، اما تو می‌گویی «این یکی را هم به خاطر مصلحت انجام دادم». تا اینکه یک روز می‌بینی دیگر صدای تلنگری در کار نیست. وجدان دیگر مرده است. آن وقت است که می‌فهمی چه بلایی سر خودت آورده‌ای.آنهایی که این راه را رفته‌اند، فکر می‌کنند به آرامش رسیده‌اند. اشتباه نکنید، فرق است بین آرامش و کرختی. آدم بی‌وجدان کرخت می‌شود، نه آرام. دیگر برایش فرق نمی‌کند حق با کیست، راست و دروغ معنی ندارد، غم مردم برایش مثل خنده در فیلم‌های خارجی می‌ماند: می‌بیند اما نمی‌فهمد. در ظاهر همه چیز را دارد، اما شب‌ها که سرش را می‌گذارد روی بالش، یک خلأ عجیب توی سینه‌اش سنگینی می‌کند. به همه چیز رسیده جز به خودِ واقعی‌اش. و بدتر از همه، دیگر نمی‌تواند به کسی اعتماد کند، چون فکر می‌کند همه مثل خودش هستند و اگر فرصت پیدا کنند، او را می‌فروشند.بله، اگر وجدانت را بفروشی، می‌توانی توی این دنیا خیلی چیزها به جیب بزنی. می‌توانی از نردبان ترقی چند پله را یک‌باره بالا بروی. می‌توانی پولدار شوی، به مقام برسی، برای خودت کسی بشوی. اما ته تهش، وقتی همه اینها را به دست آوردی، می‌بینی چیزی کم داری. همان چیزی که نمی‌شود خرید، نمی‌شود فروخت، نمی‌شود جعل کرد: احترام به خود. آن لحظه که توی آینه نگاه می‌کنی و از خودت خجالت می‌کشی، تازه می‌فهمی که چه گنجی را به چه قیمت ناچیزی فروخته‌ای.و اما راستش را بخواهید، کسی که وجدانش را می‌فروشد، آخرش نه این دنیا را دارد و نه آن دنیا را. اینجا که هست، دلش پیش خودِ واقعی‌اش است. آنجا که می‌رود، دستش از این مال و منال کوتاه است. تنها چیزی که برایش می‌ماند، حسرت است. حسرتِ روزی که می‌توانست یک «آدم» بماند، اما ترجیح داد یک «چیز» بشود. برای همین است که می‌گویند بعضی چیزها را اگر ببازی، همه چیز را باخته‌ای؛ وجدان یکی از همان‌هاست. پس بیایید حواسمان باشد این کالای نفیس را به حراج نگذاریم. قیمتش از همه چیزهایی که می‌توانی بخری، بیشتر است..#مصطفی ارشد مصطفی ارشد مصطفی ارشد Mon, 16 Feb 2026 15:01:45 +0330 https://virgool.io/@m_48908044/%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%DB%8C%D8%A8-%D8%AE%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%84%D9%88%D8%BA-ohufeawmrzzj «« عامل اعتراض؛ اختلاس است »»خیلی وقتها پیش میآید که در خیابانهای شهر، درگیری و ناامنی پیش می‌آید. عده‌ای شیشه می شکنند، عدهای سنگ پرتاب می کنند و به اموال عمومی آسیب میزنند. معمولاً در این مواقع، به سرعت قضاوت میکنند و می گویند: «اینها آشوبگرند، اینها به خاطر فلان حرف یا فلان تصمیم اغتشاش کرده‌اند.» اما اگر کمی عمیقتر نگاه کنیم، میبینیم که این اعتراض خیابانی، فقط معلول است، نه علت.علت اصلی این التهاب اجتماعی را باید در جای دیگری جست: در جیبهای خالی مردم، در سفره های رنگ پریده، و در نابرابری فاحشی که از یک جیب پر از پول های بادآورده سرچشمه میگیرد.عامل اصلی اعتراض، یک شعار نیست؛ عامل اصلی اعتراضات، «اختلاس» است. وقتی یک نفر با یک امضا یا با یک پارتی بازی بتواند سرمایه یک عمر کار و تلاش یک شهر را به یغما ببرد، وقتی رانت خواران و ویژه خواران بدون ترس از قانون، ثروت ملی را به حساب های شخصی شان واریز می کنند، این یعنی دارند زیر پای همه جامعه را خالی می کنند. اختلاس یعنی دزدیدن فرداهای مردم. پولی که از جیب ملت برداشته میشود، همان پولی است که باید تبدیل به بیمارستان، جاده، مدرسه یا شغل می شد. وقتی این پول برود، جوان بیکار می ماند، معلم حقوقش را سر وقت نمی گیرد و سفره مردم کوچکتر می شود.حالا این «گرانی» یا «بی پولی» که سر کوچه و خیابان می آید، تبدیل به خشم می شود. این خشم است که کبریت می گیرد و فریاد می شود و گاهی به جان خیابان می افتد. مردم عادی که تا دیروز پای صف نان ایستاده بودند و حوصله سنگ انداختن ندارند، وقتی می بینند اختلاس گر در امنیت کامل دارد از میوه های زندگی شان می خورد، یأس سراغشان می آید. این یأس همان باروت خشکی است که یک جرقه کوچک می تواند آن را منفجر کند.پس اگر واقعاً دنبال آرامش و امنیتیم، نباید فقط دنبال مأمور و باتوم و گلوله بگردیم. باید برویم سراغ ریشه.باید برویم سراغ جایی که پول مردم را یک شبه به خانه کسی می برد. تا وقتی که اختلاس گر پشت میزش نشسته و به آینده مردم بی اعتناست، تا وقتی که قانون برای دزدان درجه یک میلیاردی خواب زمستانی دارد، خیابانهای ما هیچ وقت آرام نخواهد شد. آرامش واقعی زمانی به خانه ها برمی گردد که مردم ببینند آن بالا، خبری از اختلاس نیست. مصطفی ارشد مصطفی ارشد Mon, 16 Feb 2026 02:38:04 +0330 https://virgool.io/@m_48908044/%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%88-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-acoexptr60cb امسال عید دارد می‌آید، اما بوی بهار نمی‌دهد.بوی سنبل و سبزه در کوچه پس‌کوچه‌ها پیچیده، ولی انگار یک جای کار می‌لنگد. انگار زیر این همه رنگ و نور، یک لایه ضخیم غم نشسته که پاک شدنی نیست. امسال قرار نیست عید، عید باشد.از هر طرف که نگاه می‌کنی، خبر خوشی نیست. جوان‌های این سرزمین، که باید مثل جوانه‌های بهار سرحال و پرانرژی باشند، یا غرق در غم از دست دادن رفقایشان هستند، یا غرق در فکر فردایی که هیچ روزنه‌ای در آن پیدا نمی‌کنند.آدم دلش می‌خواهد سفره هفت‌سین را که پهن می‌کند، جای سبزه و سمنو، یک مشت خاطره تلخ و نامهربانی بچیند.بگذریم از سفره که پهن کردنش هم برای خیلی‌ها آرزو شده است. این روزها بازار که می‌روی، جای لبخند و شادی، فقط نگرانی توی چشم‌ها موج می‌زند.هر کس یک کیسه نایلون به دست گرفته و با خودش حساب کتاب می‌کند که از کدام جنس دل بکند تا بتواند شب عید را سر کند. قیمت‌ها که نه، خود آسمان دارد بالا می‌رود. سفره هفت‌سین برای خیلی‌ها شده هفت‌سین قرض و نسیه و حسرت.نوروز که قرار بود نماد تازگی و زندگی باشد، این روزها برای ما شده نماد تحمل، تحمل گرانی، تحمل داغ‌های تازه، تحمل آینده‌ای که مثل غبار روی آینه، تار و مبهم مانده. صدای خنده بچه‌ها در کوچه، آن صدای همیشگی عید را ندارد. انگار حتی بچه‌ها هم فهمیده‌اند که امسال قرار نیست عیدی در کار باشد، قرار نیست لباس نو، قرار نیست سفر، قرار نیست هیچ‌کدام آن خوشی‌های ساده و قدیمی.به خدا ما از عید زیاد نمی‌خواهیم. همان سفره اندک، همان دید و بازدید ساده، همان لبخند بی‌دغدغه. اما امسال حتی همین اندک هم برای بسیاری از مردم آرزو شده است. وقتی آمار خودکشی را می‌بینی، وقتی می‌بینی جوان‌ها بی‌صدایی از پا درمی‌آیند، وقتی مادرها نگران قوت لایموت شب عید هستند، آن وقت باید از خودت بپرسی: این چه بهاری است که با خودش پاییز آورده؟امیدوارم در این بخش از جستار توانسته باشم حرف دل خیلی‌ها را زده باشم.به قلم که بنشینی، می‌بینی گاهی باید تلخ نوشت تا شاید شیرینی به زندگی برگردد. مصطفی ارشد مصطفی ارشد Sun, 15 Feb 2026 15:48:41 +0330 https://virgool.io/@m_48908044/%D9%87%D9%88%D8%B3-%DB%8C%D8%A7-%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%84%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-eshpqiiwocrv بگذارید صادقانه حرف بزنیم. این روزها در خیابان که راه می‌روی، در فضای مجازی که چرخ می‌زنی، یا حتی بین دوستان و آشنایان که می‌چرخی، یک سوال ذهن خیلی‌ها را درگیر کرده: این رابطه‌هایی که بین دختر و پسر جوان می‌بینیم، واقعاً از ته دل است یا یک بازی زودگذر؟ پاسخ دادن به این سوال مثل جواب دادن به این می‌ماند که بپرسیم "آب خنک است یا گرم؟" بستگی دارد به لیوانی که در آن است.بیایید روراست باشیم. در خیلی از این رابطه‌ها، هوس جنسی نقش پررنگی دارد. فیلم‌ها، سریال‌ها، اینستاگرام و تیک تاک، مدام دارند توی گوشمان می‌خوانند که عشق یعنی همان نگاه‌های اول، یعنی همان دلبری‌های زودگذر، یعنی خوشگذراندن بدون دردسر. خیلی از جوان‌ها هم بی‌آنکه خودشان متوجه باشند، دارند همان مدلی می‌شوند که ازشان انتظار می‌رود. رابطه برایشان شده یک بازی کامپیوتری که باید هر چه زودتر به مراحل بالاتر برسند. می‌بینیم دو نفر را که یک هفته است همدیگر را می‌شناسند، طوری در خیابان راه می‌روند که انگار سال‌هاست زن و شوهر هستند. اینجا دیگر عشق معنا ندارد، این یک مد شده، یک تقلید ناشیانه.اما از آن طرف، نمی‌شود منکر این شد که آدمیزاد دلش می‌خواهد کسی باشد برای حرف زدن، برای خندیدن، برای درد دل کردن. توی این دنیای شلوغ و پرمدعا، خیلی‌ها تنها هستند. سرشان توی گوشی است، اما دلشان خالی است. پدر و مادرها آنقدر درگیر زندگی‌شان شده‌اند که شاید کمتر به حرف دل بچه‌ها گوش می‌دهند. دوست‌ها هم گاهی آنقدر مجازی شده‌اند که آدم حس می‌کند با یک مشت عکس و استیکر طرف است. توی چنین خلائی، یک نفر که به حرف‌هایت گوش دهد، که بگوید "چطوری؟"، که یک پیام ساده صبح‌گاهی بفرستد، می‌شود یک تکیه‌گاه. این را دیگر نمی‌شود هوس نامید. این یک نیاز عاطفی است، یک گریه برای دیده شدن.نکته تلخ ماجرا اینجاست که این دو تا قضیه آنقدر در هم تنیده شده‌اند که خود بچه‌ها هم گیج می‌شوند. خیلی از پسرها به بهانه نیاز عاطفی جلو می‌آیند، ولی ته ذهنشان هوس است. خیلی از دخترها هم دلشان یک رابطه عاطفی عمیق می‌خواهد، اما آنقدر از پسرها بازی خورده‌اند که دیگر به هیچکس اعتماد نمی‌کنند، یا برعکس، آنقدر ساده‌اند که هر هوس بازی را به پای عشق می‌گذارند.تهش چی؟ تهش یک سردرگمی. ما نه آنقدر مذهبی و سنتی هستیم که روابطمان برای ازدواج و تشکیل زندگی باشد، نه آنقدر مدرن و آگاهیم که بتوانیم یک رابطه سالم و بدون آسیب را تجربه کنیم. مانده‌ایم یک جای باریک بین زمین و آسمان. هم به خودمان دروغ می‌گوییم که این رابطه عاطفی عمیق است، هم به دیگران برچسب می‌زنیم که منحرفند.به نظر من، تا وقتی که پدر و مادرها جای خالی محبت را در خانه پر نکنند، تا وقتی که توی مدرسه و دانشگاه به جای نصیحت کردن، به جوان‌ها یاد ندهیم که چطور یک رابطه سالم را تشخیص بدهند، و تا وقتی که خودمان یاد نگیریم بین نیاز به عشق ورزیدن و هوس‌رانی مرز بکشیم، همینجوری سردرگم می‌مانیم. رابطه‌هایمان هم می‌ماند نیمه‌کاره، هم هوس است و هم نیاز، ولی در نهایت هیچکدام را به درستی تامین نمی‌کند.#مصطفی ارشد مصطفی ارشد مصطفی ارشد Fri, 13 Feb 2026 23:03:36 +0330 https://virgool.io/@m_48908044/%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%85%D9%87-%D8%AC%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%D8%B4-%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA-hxdnkdr89zon ببینید، سالهاست در این مملکت یک شعار قشنگ و پرزرق و برق مُد شده: «جسارت داشته باش، شکست بخور، دوباره بلند شو».از پوسترهای استارتاپی گرفته تا سمینارهای موفقیت، همه میگویند آدم بی‌جسارت مثل پرنده بی‌پره، اما واقعیت تلخ این است که این حرف‌ها در کشوری که شکست خورده‌ها را له میکند، بیشتر شبیه یک دروغ شیرین است.اینجا اگر جسارت کنی و زمین بخوری، نه کسی دستت را می‌گیرد، نه تشویقت می‌کند. بدتر، با انگشت نشانت میدهند: «این همان احمقی است که رفت و شکست خورد».پسربچه‌ای که جرأت میکند هنر بخواند، تا آخر عمر باید جواب فامیل را بدهد که «با این مدرک کاسبی هم نمیشود کرد».دختری که جسارت میکند عاشقانه ازدواج کند، اولین مشکلی که پیش بیاید، با آن ضرب المثل لعنتی مواجه میشود: «به چشم خودت دیدی، به سر خودت آوردی».کارمندی که جسارت میکند حرف حساب بزند، پرونده‌اش میشود «عنتر و بی‌نظم» و تا بازنشستگی توی بایگانی خاک میخورد.جالب اینجاست که همان آدم‌هایی که از جسارت حرف میزنند؛ وقتی پای جسارت واقعی وسط می‌آید، اول فرار میکنند. جسارت را ما با «خودسری» و «پرخاشگری» و «بی‌ادبی» اشتباه گرفته‌ایم.نتیجه این شده که جسور واقعی در این مملکت یا مجبور است مهاجرت کند، یا سکوت، یا دیوانه شود. آنهایی باقی می‌مانند که «جسارت به خرج میدهند» پشت فرمان ماشین شاسی‌بلند، توی خیابان یکطرفه را خلاف میروند؛ یا جسارت میکنند که جای پارک مردم را با گالن بنزین تصاحب کنند.خسارت جسارت از همینجا شروع میشود، وقتی جسارت تبدیل میشود به بی‌پروایی، حرف حق تبدیل به فحش، و اعتراض تبدیل به تخریب. وقتی «نه» گفتن جسارت میخواهد، اما «بله قربان» گفتن پاداش. تازه آن وقت است که جسارت نه فقط برای خود آدم، که برای همه اطرافیانش خسارت به بار می‌آورد. آدم جسور در این سرزمین مثل سربازی است که مهمات کافی ندارد اما فرمانده‌اش مدام میگوید «برو جلو نترس»! خب معلوم است که یا کشته میشود، یا زخمی، یا بدتر از همه، خودش تبدیل به همان فرمانده احمقی میشود که روزی ازش متنفر بود.#مصطفی ارشد مصطفی ارشد مصطفی ارشد Fri, 13 Feb 2026 00:58:50 +0330