https://virgool.io/feed/@m_53115778 امیرعلی ایرانشاهی علاقه‌مند دیرینه شناسی، زیست شناسی، مسائل سیاسی و ایران باستان. متخصص دایناسورهای ایران و دیرینه شناسی مزوزئیک ایران fa 2026-06-16 08:37:57 https://files.virgool.io/upload/users/2283685/avatar/V66Wh2.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@m_53115778 https://virgool.io/@m_53115778/%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%AF%D9%BE%D8%A7-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%88%D8%AC-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%B2%D9%88%DB%8C%D9%86-czqdixe1ijji در ۱۵ کیلومتری شمال شهر آوج (۷ کیلومتری جنوب آبگرم) دقیقا کنار بزرگراه همدان_قزوین ۶ مسیر حرکت فیل شامل ردپا های نوجوانان و فیل های بالغ و همچنین رد چنگال تمساح و ماهی در سخره های عمودی دیده میشود، قدمت آنها تا ۱۵ میلیون سال هم میرسد!از دور دست لایه های قرمز و سبز کنار بزرگراه تو چشم میزنند بسیار بسیار باشکوه تر از چیزی که در تصاویر دیده میشود طول مسیر به ۷ متر می‌رسد و قطر برخی ردپا ها به بیش از ۲۰ سانت. کاندید اصلی این ردپا ها فیل های منقرض شده Choerolophodon هستندجهت بازدید فقط کافیست در کنار بزرگراه بایستید و از سمت جنوب به شمال شکوه آنها و اینکه میلیون ها سال پیش اینجا چه خبر هایی بوده فکر کنید، حتما فاصله مطمئنه را حفظ کنید لزا برخی از سنگ ها دچار فرسایش و ریزش هستند. حتی از دور آثار جریان رودخانه و گل و لای بر سخره دیده میشود.جزئیات علمی بیشتر در مقاله ردپای خرطومداران میوسن در نهشتههای سازند سرخ بالایی، شمال آوج، ایران مرکزی میباشد دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Mon, 09 Feb 2026 19:55:20 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%88%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%AF%D9%88-%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%AD%D8%AB-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-m5voiwyoxqhc رخنمون گروه بیدو متشکل از بخش های پایانی آن در کوه کله گاو، بالا دندان دایناسور یافت شده از این رسوباتزمین شناسی ایران بخش اول: گروه بیدو Bidou Groupواحدهای فرعی :سازند بیدو- سازند مارنی بیدو - سازند کمرمهدی - سازند قرمز قاره ای_کله گاوضخامت: تخمینی: ۱۲۰۰~ مترسنگ شناسی: رسوبی و تبخیری و میان لایه های آذرینپراکنشی : منطقه راور - کرمان در بلوک طبس - استان کرمانسن ژوراسیک میانی - کرتاسه پیشینتوضیحات: (گروه بیدو) یا (سری بیدو، لایه های بیدو) یک گروه زمین شناسی متشکل از سازند ها و سری های مختلف و اکثرا متشکل از سنگ های رسوبی آواری و گاها تبخیری و آذرین در منطقه کرمان _ راور (و اطراف آن) است، تفاوت های سنگ شناختی و گاها اختلاف نظر های موجود درمورد این گروه باعث شده نام یکی از بحث برانگیز ترین سری های زمین شناسی ایران را به خود بگیرد. رسوب گذاری این گروه در دوره ژوراسیک میانی (باتونین) با نام سازند بیدو شروع و در کرتاسه پیشین با نام سازند قرمز قاره ای به پایان می‌رسد.تحقیقات روی این گروه درحال انجام است برخی نتایج اولیه به شکل زیر است برای ادامه نیاز به جمع آوری اطلاعات میدانی نیز هستسری اول یعنی سازند بیدو شامل ماسه سنگ، کنگلومرا، میکروکنگلومرا، شیل، ماسه سنگ میکاسه و گراول دار و آهک است که با رنگ های قرمز و یا خاکستری شناخته میشود، سن آن باتونین_کالووین و هم ارز با سازند پروده و بر روی سنگ های سازند هجدک (پس از یک ایست رسوبی گسترده) رسوب میکند.رسوبات قرمز رنگ سازند بیدوسری بعدی سازند مارنی بیدو با تناوب سازند کمرمهدی در آن است، طبق باور Fürsich تمامی این سری سازند کمرمهدی است اما در ناحیه اطراف کرمان به صورت یک لایه آهکی دیده میشود و بقیه رسوبات از جنس های دیگری هستند که با رسوبات اصلی سازند کمرمهدی تفاوت زیادی دارد. سازند مارنی بیدو متشکل از مارن، مارن های سیلیتی، ماسه سنگ، رسوبی های مختلف گچی، شیل های رسی یک لایه گچ روشن رنگ در بالا و سنگ آهک است، مرز پایینی سازند بیدو و مرز بالایی ؟ است، سازند کمرمهدی شامل سنگ آهک پکتن دار و آهک مارنی به حالت میان لایه در ناحیه کرمان و در راور شامل سنگ آهک پکتن دار، گچ و مارن گچ دار عمده است. به نظر میرسد این همان عضو آهکی سازند بیدو باشد هوبر و اشتوکلین ۱۹۵۴لایه های سازند مارنی بیدو و سازند کمر مهدیسری بعدی سازند راور که در ناحیه راور به خوبی قابل تفکیک است و بر روی دو سازند قبلی می آید، شامل سنگ آهک، گج و مارن گچ دار، دولومیت، ماسه سنگ دانه ریز میکاسه ای، لایه هایی از سنگ آذرین دیابازیک و ساختمان های (گنبد) دیاپیر گونه است.سری آخر گروه بیدو سازند قرمز قاره ای _ با نام پیشنهادی سازند کله گاو است نخستین باز با نام اول توسط اشتوکلین ۱۹۶۱ معرفی شد. شامل لایه ستبر و قرمز شاخص از ماسه سنگ، کنگلومرا، میکروکنگلومرا، شیل، سیلتستون و مارن سیلیت دار است، این سازند نمونه درخور معادل سازند لایه های سرخ گره دو است. در ناحیه کرمان راور در برونزد کوه کله گاو شامل لایه ای به ضخامت حدود ۵۰۰ متر دارد که شامل قطعات استخوان مهره داران به خصوص دایناسورها است در اطراف راور نیز برونزد های عظیمی دارا است دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Thu, 06 Nov 2025 16:10:29 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D9%81%D8%B3%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%B1%DA%AF-%D9%BE%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%AA%D8%B5%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%A7%D8%AE%D9%87-vpryzg9l3js9 تصویر ۱ فسیل مورد بحث و طرح شماتیک آنتصویر ۲ فسیل مورد بحث و طرح شماتیک آنکشف حیرت انگیزی که سال ها منتظرش بودم؛ برگ گیاه Pterophyllum bavieri متصل یه شاخه اصلیقدمت این فسیل ۲۰۰ الی ۲۰۶ میلیون سال پیش است و از رسوبات سازند کلاریز البرز کشف کرده ام. این گونه و درکل راسته این گیاه منقرض شدند و به همین دلیل کشفیات از این قبیل دارای اهمیت بالایی است. برای درک بهتر این کشف باید مروری بر این راسته منقرض شده از گیاهان داشته باشیم؛ پتروفیلوم باویری نوعی گیاه از راسته بنتیتال و خانواده ویلیامسونیاسه هست گیاهانی منقرض شده که دانه تولید میکردند و اندام تولید مثلی مانند گل داشتند به نام ویلیامسونیا که در گوشه سمت چپ تصویر ۱ مشاهده میکنید به دلیل شباهت و خیشاوندی این گیاهان به سیکاد های حقیقی اغلب آنها را با یک تنه قطور توصیف میکردند اما کشفی در آلمان به این شبه پایان داد. ویلاندیلا یک ویلیامسونیاسه دارای شاخه های منشعب و نازک کشف شد. به صورت پیاپی جنس های مختلف بنتیتال دارای شاخه و بوته ای تشخیص داده شدند و حالا چهارمین جنس بتیتال ها توسط بنده به صورت رسمی به لیست گیاهان شاخه دار اضافه شد. طی حدود ۲۰ بار جمع آوری های میدانی و کشف حدود ۱ هزار نمونه فسیل گیاهی به این نمونه رسیدم لذا سال ها انتظار پیدا کردن آن را داشتمپایه برگ به شکل کامل متصل به شاخه است، جزئیات به اندازه زیادی اثبات میکننده این برگ متصل است تصویر ۳ بازسازی یکی از خیشاوندان نزدیک این گیاه است.تصویر ۳. دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Wed, 25 Jun 2025 21:33:54 +0330 https://virgool.io/Novira/%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D8%AF%D9%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AC%D8%A7%D8%B0%D8%A8%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%D8%B1%D9%86%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-k2r2oolwnnht ردپای تازه کشف شده یک تروپادردپای تازه کشف شده از این منطقه حدود ۱۸۰ میلیون سال قدمت داشته و مربوط به اثر پای یک دایناسور تروپاد است، اطلاعات زیادی از این نمونه نوین منتشر نشده است.رئیس میراث فرهنگی به همراه روسای دانشگاه‌های شهرستان زرند از رد پای دایناسور کشف شده در منطقه ده‌علیرضای دشتخاک بازدید کردند.به گزارش ایسنا، رئیس میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری زرند ۲۴ فروردین ۱۴۰۴ در حاشیه این بازدید اظهار کرد: به منظور بررسی اهمیت این کشف در زمینه گردشگری و حفاظت از میراث طبیعی، این بازدید انجام شد.محمد اسلامی با اشاره به قابلیت‌های بالقوه این کشف در جذب گردشگران، گفت: این رد پای دایناسور نه تنها یک اثر تاریخی و علمی با ارزش است بلکه می‌تواند به یک جاذبه گردشگری منحصر به فرد تبدیل شود.وی افزود: وجود چنین شواهدی از دایناسورها می‌تواند به ترویج گردشگری علمی و تخصصی کمک کند و فرصتی برای درک بهتر از تاریخ زمین‌شناسی و زیست‌محیطی فراهم آورد.رئیس میراث فرهنگی زرند تأکید کرد: اقدامات لازم برای حفاظت از این ردپا و ایجاد شرایط مناسب برای بهره‌برداری گردشگری از آن به زودی آغاز خواهد شد.سمن میرزایی رئیس دانشگاه آزاد واحد زرند نیز در این بازدید، بر اهمیت آموزش و پژوهش در زمینه دیرینه‌شناسی تأکید کرد و گفت: این کشف می‌تواند برای دانشجویان و محققان فرصت‌های بیشتری برای تحقیق و بررسی فراهم کند و در توسعه برنامه‌های آموزشی در این زمینه مؤثر باشد.در این بازدید، مقامات محلی و فعالان گردشگری نیز حضور داشتند و درباره امکان برنامه‌ریزی برای برگزاری تورهای آموزشی و علمی در منطقه بحث و تبادل نظر کردند. به طور خاص، بر ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای بازدید گردشگران و فعالان علمی از این منطقه تاکید شد.این کشف ارزشمند، فراتر از جنبه‌های علمی، به عنوان یک فرصتی برای توسعه پایدار گردشگری در شهرستان زرند به شمار می‌رود، که می‌تواند به اشتغال‌زایی و رشد اقتصادی این منطقه کمک کند.تصاویری از کشفیات قبلی از اطراف این روستا دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Tue, 15 Apr 2025 14:10:40 +0330 https://virgool.io/Novira/%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%B2-%D9%85%D9%88%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B1-%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%86%DB%8C-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%B3-%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%86%D9%88%D8%B3%D9%88%D8%B1%D8%B3-ifw1w1j16big دو اسپاینوسورس درحال شنااگر فیلم پارک ژوراسیک ۳ را دیده باشید حتماً با بزرگترین دایناسور شکارچی تمام تاریخ هم آشنا شده اید بله اسپاینوسورس (spinosaurus) بی چون چرا غول آسا ترین دایناسور شکارچی تمام تاریخ است طول آن به بیش از ۱۵ متر می رسد و نزدیک ۱۲ تن وزن داشت این درحالیست که تی‌رکس مخفف تیرانوساروس رکس ۱۲ متر طول و ۷ تن وزن داشت، اسپاینوسورس ۹۴_۱۰۵ میلیون سال پیش در شمال آفریقا می‌زیست و غذای اصلی آن ماهی بود البته اشتباه نگیرید بزرگترین دایناسورها گیاهخوار بودند و تا ۳۸_۴۰ متر رشد می‌کردند!در ادامه مطلب به برسی مورفولوژی و کشف این غول پیکر و دانستنی های مرتبط می‌پردازیم با ما همراه باشیداسپاینوسورس درمقابل تیرانوساروس بزرگ ترین دایناسور که بود؟برای مدتها تصور همه ما این بود که بزرگترین شکارچی خشکی زی تاریخ زمین تیرانوسورس (Tyrannosaurus) بوده که ۶۶ میلیون سال پیش در آمریکای شمالی می زیسته است اما به تدریج رقیبهای سرسختی برای این شکارچی بزرگ از میان دایناسورهایی که در مکان ها و زمانهای دیگری میزیستند، سر بر آوردند. تیرانوسورس با ۱۲/۵ متر طول و هفت تن وزن گرچه یکی از بزرگترین شکارچیان تاریخ دایناسورها بوده است اما قطعاً بزرگترین نبوده. دایناسورهای شکارچی دیگری مثل جایگونوتوسورس و کارکارودونتوسورس حدود ۹۷ میلیون سال پیش به ترتیب در آمریکای جنوبی و آفریقا می زیستند با ۱۳ متر طول و ۱۰ تن وزن از تیرانوسورس بزرگتر بودند بعضی نمونه ها نشان می دهد احتمالاً اندازه این سه شکارچی در مواردی استثنایی تا پانزده متر هم می رسید اما محدودیتی مکانیکی مانع رشد بیشتر این دایناسورها شده بود. برای مثال با دو برابر شدن طول و عرض و ارتفاع یک جانور وزن بدنش هشت برابر می شود در حالی که سطح مقطع استخوان هایش که متناسب با تحمل فشار است تنها چهار برابر میشود بنابر این جانوران هر چه بزرگ تر باشند، در برابر نیروی گرانش آسیب پذیرتر و شکننده ترند مگر این که سطح مقطع استخوان ها و ماهیچه های آنها با نرخ بیشتری افزایش یابد. این افزایش تصاعدی مقطع استخوان ها و ماهیچه ها، حیوانات غول آسا را تبدیل به جانورانی با پاهای ستبر می کند و برای حرکت سریع آنها محدودیت ایجاد می کند. فیل ها مصداق چنین غول هایی هستند که به خاطر وزن زیاد و پاهای ستبرشان بر خلاف بقیه پستانداران قادر به یورتمه رفتن و دویدن یا تاخت رفتن نیستند دایناسورهای شکارچی که تا امروز شناخته شده اند همگی دو پا هستند و آناتومی مچ دست آنها نشان میدهد آنها هرگز نمی توانستند کف دستهایشان را روی زمین بگذارند (به جز استثنایی که نام آن اسپاینوسورس غول آسا است). به علاوه دستهای دایناسورهای شکارچی غول آسا از قبیل تیرانوسورس فوق العاده تحلیل رفته و کوچک شده بود. بنابر این آنها باید تمام وزن شان را روی دو پا جابه جا می کردند. محاسبات بیومکانیک نشان میدهد شکارچی های بزرگی مثل تیرانوسورس نیز مانند فیلها قادر به دویدن نبوده اند و با سرعتی نزدیک به سرعت دویدن انسان شکارشان را با قدم زدن سریع دنبال میکرده اند، یا شاید در کل وظیفه شکار به عهده اعضای جوان تر و سبک تر گله بوده است. به هر حال اگر اندازه این حیوانات اندکی بزرگتر می بود دیگر حتی قادر به دویدن هم نمی بودند، اما به رغم تمام این نظریه های بیومکانیکی که پیش بینی میکند نباید هیچ دایناسور شکارچی بزرگتری وجود داشته باشد، طبیعت پر از شگفتی است و یکی از این شگفتی ها، دایناسوری شکارچی به طول ۱۵ متر و وزنی نزدیک به ۱۰ تن است. این شکارچی فوق سنگین همان ستاره این روزهای اخبار علمی است که اسپاینوسورس (Spinosaurus) نام دارد و وجودش کافی است تا همه نظریه های بیومکانیک در رابطه با محدودیت اندازه دایناسورهای شکارچی زیر سؤال برود مگر این که متوجه شویم سبک زندگی شکار و راه رفتن این دایناسور به نحوی کاملاً متفاوت با بقیه دایناسورهای شکارچی فرگشت یافته است.اسکلت اسپاینوسورس که توسط ارنست استرومبر کشف شده بود و در جنگ تخریب شد دایناسوری که زیر بمباران گم شد با وجود تازه بودن خبرهایی که درباره اسپاینوسورس می شنویم این دایناسور چندان تازه وارد نیست و مدت هاست که نامش در کتابهای دایناسورشناسی دیده میشود نخستین بار بیش از یکصد سال پیش یعنی در سال ۱۹۱۲ بقایای این دایناسور در واحه بحریه در غرب مصر کشف شد. سه سال بعد دیرینه شناس آلمانی ارنست استرومر این بقایا را توصیف و با عنوان سرده و گونه Spinosaurus aegypticus نامگذاری کرد. سنگواره اسپاینوسورس در صخره هایی به قدمت ۹۷ میلیون سال کشف شد. این قطعات کشف شده آن قدر ناقص بودند که تا مدت ها امکان نداشت تصویری نزدیک به واقعیت از این دایناسور داشته باشیم. این قطعات شامل تکه هایی از آرواره دندان ها، دو مهره ،گردنی هفت مهره پشتی سه مهره لگنی یک مهره دمی و چهار عدد دنده بود. با وجود این که در این بقایا اثری از دستها، پاها و بیشتر قسمتهای جمجمه نبود و در عمل نمی شد تصویری از ظاهر این جانور به دست آورد اما یک نکته عجیب درباره مهره ها وجود داشت که باعث می شد اسپاینوسورس مورد توجه قرار بگیرد؛ تیره های پشت برخی از مهرههای این دایناسور کشیده و بلند بودند. بلندترین آنها به اندازه قد یک انسان ارتفاع داشت و این کشیدگی نشان میداد پشت این دایناسور با بادبان یا کوهانی از استخوانهای برآمده تیره پشتی و پوست و شاید بافت چربی تزئین شده بود نام اسپاینوسورس به معنی سوسمار تیغه ای است و به تیره های بلند (Spine) پشت مهره هایش اشاره دارد.شب ۲۴ آوریل سال ۱۹۴۴ که هواپیماهای انگلیسی شهر مونیخ را بمباران کردند ساختمان موزه تاریخ طبیعی مونیخ به شدت آسیب دید و نمونه های ارزشمندی که آن جا نگه داری میشد از بین رفتند. نمونه های کشف شده اسپاینوسورس نیز در همین موزه قرار داشتند و برای همیشه از صحنه دانش دیرینه شناسی پاک شدند. خوشبختانه استرومر به عنوان یک آلمانی اصیل با دقت و وسواس زیاد تصاویر و طرحهای دقیقی از اغلب استخوانها آماده کرده بود که بعد از بمباران تنها منبع دانشمندان بعدی برای شناسایی و بررسی اسپاینوسورس شدند. پسر استرومر نیز در سال ۱۹۹۵ عکسهای آرشیو پدرش را به موزه تاریخ طبیعی مونیخ بخشید و این عکس ها نیز در سال ۲۰۰۰ مورد بررسی و مقایسه با طراحی های خود استرومر قرار گرفت. نمونه های معدود و ناقص دیگری نیز از اسپاینوسورس در اواخر سده بیستم کشف شدند که تا حدی تصویری دقیق تر از این جانور به پژوهشگران ارائه دادند، هر چند تا مدتها تصور پژوهشگران از این جانور چیزی شبیه بقیه دایناسورهای شکارچی متعارف بود که تنها با بادبانی از جنس تیرههای پشتی آراسته شده باشد.گونه هایی از خانواده اسپاینوسورید ها ، چپ بالا اسپاینوسورس خانواده ای با سر تمساح ماننددر سال ۱۹۸۶ دایناسور گوشت خواری با سری شبیه تمساح، به طول ۵/۹ متر و وزن ۱۷۰۰ تا ۲۷۰۰ کیلوگرم در انگلیس کشف شد این دایناسور به خاطر داشتن چنگال بسیار بزرگی روی انگشت اول دستش برایونیکس (Baryonyx) به معنی ناخن سنگین» نام گرفت تا مدت ها کسی تصور نمی کرد ارتباطی نزدیک میان برایونیکس سر تمساحی با اسپاینو سورس بادبان دار وجود داشته باشد تا این که در سال ۱۹۹۸ ، سنگواره دیگری با سر تمساح مانند و تیره هایی پشتی که اندکی بر آمده بودند در نیجریه کشف شد. این دایناسور ۱۰ متر طول و ۵/۲ تن وزن داشت و به خاطر سر تمساح مانندش، سوکومایموس(Suchomimus) به معنی «کروکودیل مانند نام گرفت. بررسی های دقیق آناتومی سوکومایموس و باریونیکس اندک اندک پژوهشگران را متوجه شباهتهای آناتومیک آنها با اسپاینو سورس کرد. بنابر این بعد از مدتها به نظر می رسید پازل اسپاینو سورس با کشف دو جانور خویشاوندش کامل شده و تصویر جدیدی از این دایناسور در ذهنها نقش بست: دایناسوری با سر تمساح مانند و بادبانی از تیره های پشتی این همان تصویری است که در فیلم پارک ژوراسیک ۳ دیده ایم. اسپاینوسورس سوکومایموس، برایونیکس در کنار چند نمونه دیگر از آمریکای جنوبی و جنوب شرق آسیا در خانواده اسپاینو سوریدها رده بندی میشوند.دایناسورهایی فرصت طلبنخستین حدسی که درباره ناخن های بزرگ و سر تمساح مانند اسپاینوسوریدها به ذهن می رسد، ماهی خوار بودن یا کمین کردن به سبک تمساح ها زیر آب است. وقتی سنگواره برایونیکس کشف شد، درون قفسه سینه اش در جایی که احتمالاً زمانی محل معده اش بود، پولکهای ماهی هایی کشف شد که مشخصاً در اسید معده جانور تا حدودی مراحل هضم را طی کرده اند اما به ا به جز این پولک ها، استخوانهای بچه دایناسورها نیز درون شکم این دایناسور دیده میشد که نشان می دهد برایونیکس از شکار دایناسورهای جوان و بی احتیاط بدش نمی آمده است و یک شکارچی فرصت طلب بوده است. پیدا شدن یک اسپاینو سورید دیگر در آمریکای جنوبی که درون معده اش استخوانهای بال یک تروسور وجود داشت خزندگان پرنده ای که پسر عموی نزدیک دایناسورها بودند، ولی ربطی به پرندگان نداشتند این حدس را تقویت کرد که این جانور تروسور را شکار نکرده، بلکه لاشه آن را خورده است.ماهی‌گیر های حرفه ای اسپاینوسورس ها و تمساح ها تنها مهره داران آبزی و ماهیخواری نیستند که جمجمه هایی چنین کشیده پیدا کرده اند. جمجمه پرنده های ماهیخوار و برخی از دایناسورهای بسیار نزدیک به پرندگان که از ماهی ها تغذیه می کرده اند مانند اسپاینوسورها کشیده شده است. اما مهر تأیید نهایی بر آبزی بودن و ماهیخواری این جانوران توسط بررسیهای دقیق آناتومیک و شیمیایی زده شد. بررسی CT اسکن نوک پوزه اسپاینو سورس در سال ۲۰۰۹ نشان داد حفره های کوچکی به سمت سطح خارجی پوزه این دایناسور وجود دارند که از طریق مجاری کوچکی به فضای داخل استخوان پوزه راه دارند. این حفره ها نشان میدهد گیرندههای فشار روی نوک پوزه این حال و وجود داشته که کیک از ما حرکات ماهی ها را درون آب حسین می کرده و بدون نیاز به دیدن و حتی ترانه کل الیه ماهی می گرفته است. یک پژوهشی دیگر در سال ۲۰۱۰ روی میزان ایزوتور های اکسیان در مدل های جاسم اینو مورد از جمله اساینپوری شان باد این چطوران بیشتر یافت خود را در آب می گذر انتخت نسبت ایزوتوپ های اکسون می تواند نشان دهنده میزان متابولیسم و بردهای آن نقطه از بی خانی در زمان زند و من باشد بنابراین در این پژوهش است ایزوتوپ های اکسیون در دندان های اسپلینی و حمله با چند دانشور شکارچی از همان مناطق و نیز چند نمونه لاکپشت و کروکودیل مقایسه شد و نتیجه شان داشت. ایزوتوپ های اکوان فرستان اسپاینو سوریدهایی همین ستا هر انسان ها و لالین نظمت بر این احتمالا ان ما نیز آبزی بودند.اژدهای کوسه خوار، اسپاینوسورس با پاهای پرده دار در آب ها شنا می‌کرد غذای مورد علاقه او آره ماهی های غول آسا بود عملیات غیر ممکن در مراکشدرک ما از زندگی و ظاهر اسپاینوسوریدها تا حد زیادی مدیون گروهی از دیرینه شناسان است که به سبک ایندیانا جونز در بیابانهای آفریقا به دنبال سنگواره دایناسورها می گردند پال سرینو (Paul Sereno) از دانشگاه شیکاگو جلودار این گروه است کشف سوکومایموس و بسیاری از دایناسورهای دیگر در آفریقا و آمریکای جنوبی مدیون تلاشهای هیجان انگیز این گروه است. نزار ابراهیم هم یکی از اعضای گروه سرینو است که با کشف آخرین نمونه اسپاینوسورس تصور ما را از ظاهر اسپاینو سورس به هم ریخت بهار سال ۲۰۰۸ که نزار از پی جویی دایناسورها در صحرای بزرگ آفریقا باز می گشت در قصبه «أرفود»، در واحه ای که دروازه صحرای بزرگ محسوب می شود با یکی از بربرهای صحرانشین مراکشی برخورد کرد که با خود جعبه ای حاوی چند استخوان سنگواره شده آورده بود تا به مرد دیرینه شناس هدیه دهد. محتویات جعبه از تمام یافته های نزار ارزشمندتر بود. درون جعبه تیغه بلند استخوانی در میان رسوبات با خطی سرخ در سطح مقطعش دیده میشد. نزار این جعبه و سنگواره درونش را به دانشگاه کازابلانکا برد تابعد ا مورد مطالعه قرار گیرد. سال بعد در ایتالیا در موزه تاریخ طبیعی میلان یکی از دوستانش استخوان هایی به او نشان داد که به نظر میرسید متعلق به اسپاینو سورس باشند و وقتی به تیغه های تیره پشت اسپاینوسورس نگاه کرد همان خط سرخ رنگ آشنایی را دید که استخوان کشف شده به دست مرد بربر هم دیده بود بنابراین متوجه شد نمونه ای که سال گذشته در مراکش دیده بود و نمونه ای که اکنون در میلان قرار دارد متعلق به یک اسکلت بوده اند. این کشف اتفاقی انگیزه کافی برای نزار جوان فراهم کرد تا دوباره به مراکش برود و به دنبال مرد بربر بگردد، اما تنها چیزی که نزار از آن بربر به خاطر داشت سبیل هایش بود؛ با این وجود نزار دوباره به قصبه أرفود، به همان قهوه خانه ای رفت که نخستین بار با مرد بربر روبه رو شده بود و از هر کسی که سر راهش قرار میگرفت سراغ مرد صحرانشین سبیل داری را می گرفت که کلید کشفی بزرگ را در دست داشت. سرانجام پس از چند روز جست و جوی بی نتیجه نزار و سایلش را جمع کرد تا به کازابلانکا باز گردد و آفریقا را ترک کند و برای آخرین بار به قهوه خانه رفت تا پیش از بازگشت آخرین چایی صحرایی را صرف کند و درست زمانی که استکان چای نعنایی را به دهان میبرد و به رؤیاهای کمرنگ شده اش فکر میکرد مرد بربر را دید که پیش رویش ایستاده و می گوید: شنیدم که به دنبالم میگشتی با کمک مرد بربر نزار و گروهش این بار استخوانهای بیشتری از اسپاینوسورس کشف کردند و متوجه نکته ای عجیب درباره استخوانها شدند این استخوان ها بر خلاف استخوانهای دست و پای بقیه دایناسورها تو خالی و سبک نبودند بلکه توپر و سنگین بودند. استخوانهای توپر و سنگین در موجودات آبزی مثل نهنگ ها گاوهای دریایی و خزندگان آبزی وجود دارد. آیا زندگی آبزی اسپاینوسورس بیش از بقیه خویشاوندانش به آب وابسته بود؟ آیا اسپاینوسورس مثل یک نهنگ اولیه شنا کردن را به راه رفتن روی خشکی ترجیح می داد؟اسکلت بازسازی شده بر اساس همه فسیل ها ( درحالت شنا)کامل ترین اسکلت تا امروزوقتی تمام استخوانها کنار هم قرار گرفتند، آنها کامل ترین اسکلت از اسپاینو سورس را داشتند و با اضافه کردن اطلاعات به دست آمده از نمونه های گمشده استرومر، اطلاعات شان باز هم کامل تر شد بنابراین برای این که بتوانند تصویری کامل از اسکلت اسپاینوسورس به دست بیاورند تمام نمونه ها را اسکن سه بعدی کردند بعد اطلاعات نمونه های استرومر را نیز به صورت سه بعدی در آوردند، نمونه های جداگانه دیگر را نیز که عمدتا استخوانهایی منفرد بودند به آنها افزودند و قطعاتی را نیز که هنوز ناقص بودند از روی اسکلت بقیه اسپاینوسوریدها بازسازی کردند با ترکیب تمام این اطلاعات در یک مدل سه بعدی تیم دانشگاه شیکاگو توانست کامل ترین تصویر از اسکلت اسپاینوسورس را به دست بیاورد؛ تصویری که بیش از پیش تعجب پژوهشگران را برانگیخت.کشف اخیر ، دم اسپاینوسورس پهن بود تکامل موازی با نهنگ های اولیه؟دندانهایی که مثل دندان تمساح با بسته شدن آرواره میان هم جای میگیرند سوراخهای بینی که مثل حیوانات آبزی بالای سر در میانه پوزه قرار دارند دمی بلند و شناگر و از همه مهمتر پاهایی به نسبت کوتاه تر از تمام دایناسورهای گوشت خوار دیگر که به نظر می رسد میان انگشتانش پرده دار بوده است پاهای کوتاه ویژگی مشترک تمام حیواناتی است که از خشکی به دریا مهاجرت کرده اند و به شناگرهای حرفه ای تبدیل شده اند؛ نهنگهای اولیه هم به تدریج پاهایی کوتاه تر از اجداد خشکی زی خود پیدا کردند تا این که طی ۴۰ میلیون سال به کلی پاهای عقب خود را از دست دادند به پرونده فرگشت نهنگ ها در شماره ۶۹ دانستنیها مراجعه کنید فک ها و سیل ها پاهایی کاملاً کوتاه و باله مانند دارند و حتی سمورهای رودخانه ای که هنوز میان خشکی و آب جابه جا میشوند نیز پاهایی کوتاه دارند. و برای شنا به دمهای قوی و بلندشان وابسته هستند. پاهای کوتاه اسپاینو سورس و استخوانهای توپر و سنگین اش برای دیرینه شناسان یادآور مراحل نخستین فرگشت نهنگ ها از زوج سمان خشکی زی بود.در خدمت و خیانت زندگی آبزیاسپاینوسورس یک شکارچی واقعاً غول آسا بود که اگر می خواست روی خشکی زندگی کند به دلیل اندازه بزرگش حتی از شکارچی های بزرگ دیگر مثل کار کارودونتوسورس هم کندتر و آسیب پذیرتر می شد. از قضا این دو شکارچی بزرگ در مناطق گسترده ای از محل زندگی خود با یکدیگر هم پوشانی داشتند و میباید به عنوان دو شکارچی رقیب درگیریهای خونینی میان آن ها رخ داده باشد. اگر همین امروز به طبیعت نگاه کنید، میبینید که در هیچ جای طبیعت دو شکارچی بزرگ قلمرو همپوشان با یکدیگر ندارند. حتی در سرزمینهایی مانند ایران که تا کم تر از یک سده پیش میزبان تمام انواع گربه سانان بزرگ جثه از قبیل شیر و ببر و پلنگ بوده است محل زندگی و کنام این شکارچیان هرگز با یکدیگر هم پوشانی نداشته اند. بنابراین طبیعی است که فکر کنیم اسپاینوسورس و کارودونتوسورس نیز رقیب جدی یکدیگر نبوده اند چون یکی از آنها دایناسورهای خشکی زی را شکارمی کرده و دیگری شکارچی کوسه ها و اره ماهی هایبزرگ رودخانه ها و مصبهای ساحلی آفریقا بودهاست. با این وجود چه اسپاینوسورس و چه خویشاوندنزدیکش رقیبی جدی در محیطهای آبی داشتند که ازنظر قد و قواره دست کمی از این دایناسورهای غول آسا نداشته است. این رقیب سرسخت کروکودیلهایغول آسای ۱۵ متری هستند که آن زمان در رودخانه ها می زیستند و از ماهیها و جانوران سربه هوایی که لب رودخانه می آمدند تغذیه میکردند. اسپاینوسورس شاید بیش از هر چیز به دلیل فشار رقابتی با دایناسورهای شکارچی خشکی زی و کروکودیلهای شکارچی آبزی دچار تغییرات عمیق ریخت شناسی شد تا بتواند بهتر و بهینه تر از پیش در آبها پرسه بزند و کروکودیلها را از این سفره مشترک بیرون براند اما اسپاینوسورس یک دایناسور بود و احتمالاً مانند بقیه دایناسورها متابولیسم بالاتری نسبت به کروکودیلها داشت و این یعنی برخلاف کروکودیلها که چند هفته یک بار تغذیه میکنند اسپاینوسورس یک شکارچی فعال و همیشگی بوده و به غذای بسیار بیشتری احتیاج داشته است.وضعیت آخرین اسپاینوسورس ها انقراض اسپاینوسوریدهابه نظر میرسید که اسپاینوسورس در رقابت با کروکودیلها بر سر منابع غذایی رودخانه ها و احتمالاً سواحل دریاهای آفریقا پس از چند میلیون سال تنازع بقا و فرگشت به سمت آبزی شدن شکست خورده باشد زیرا پس از انقراض اسپاینوسورس در ۹۷ میلیون سال پیش هیچ اسپاینوسورید دیگری تا پایان عصر دایناسورها در ۶۶ میلیون سال پیش به جا نماند، در حالی که کروکودیلها به کمک متابولیسم آهسته تر و نیاز غذایی کمتر خود تا امروز توانسته اند به خوبی دوام بیاورند و سلطان رودخانه های آفریقا باشند. اسپاینوسوریدها بسیار پیش تر از انقراض بزرگ دایناسورها منقرض شدند و به این ترتیب یکی از تخصص یافته ترین گروههای دایناسورهای آبزی برای همیشه از کره زمین محو شد هر چند عموزاده های نزدیک آنها یعنی پرندگان بارها و بارها به آب زدند. در میان پرندگان برخی از گروهها بیش از بقیه برای زندگی در دریا تخصص یافته اند اما شاید تنها پنگوئن ها باشند که با پاهای کوتاه شان با اسپاینوسوریدهای دوره کرتاسه قابل مقایسه باشند.اسپاینوسورس درمقابل انسانتنها دایناسور شکارچی چهارپااین فکر که بادبان پشت اسپاینوسورس باعث میشده تا به راحتی نتواند مانند بقیه دایناسورهای شکار چی روی دوپای عقبش راه برود، از سالها پیش وجود داشته است. اسپاینوسورس نه تنها پاهایی کوتاه و لگنی تحلیل رفته نسبت به دایناسورهای خویشاوندش دارد، بلکه مرکز ثقل بدن اش نیز بر خلاف بقیه دایناسورهای گوشت خوار زیر لگن قرار ندارد و در میانه شکم کشیده حیوان قرار دارد. به این ترتیب اسپاینوسورس نمی توانسته به راحتی مثل بقیه خویشاوندانش روی دو پا گام بردارد و اگر پا به خشکی می گذاشته می باید از دستهایش هم برای راه رفتن کمک می گرفته مسأله بزرگ این جاست که دستهای دایناسورهای گوشت خوار به دلیل شکل مفصل مچ که برای گرفتن شکار فرگشت یافته بود طوری تغییر شکل داده که در حالت طبیعی کف دستها رو به سمت همدیگر هستند نه به سمت زمین بنابر این دایناسورهای گوشت خوار هرگز نمی توانستند کف دستشان را روی زمین بگذارند. پیشنهاد بعدی برای راه رفتن روی دستهایی چنین تخصص یافته، شیوه ای شبیه راه رفتن میمونهای بیدم بزرگ مثل گوریل را مطرح می کند یعنی انداختن وزن روی پشت انگشت به جای کف دست ناخنهای بزرگ اسپاینوسورس که در آب به کار شکار ماهی می آمده به این ترتیب در خشکی نیز از ساییده شدن به زمین محفوظ می ماندند.با این وجود بحثهایی فراوانی در اینترنت میان نقاش ها و دیرینه شناسهای متخصص در آناتومی دایناسورها در گرفت زیرا برای بسیاری از آنها بسیار سخت است که از امروز دایناسوری دو پا را روی چهار دست و پا تصور کنند. با این وجود مقایسه اندازه لگن و طول پا با اندازه مهره ها و بقیه اعضای بدن میان اسپاینوسورس و بقیه خویشاوندانش نشان میدهد اسپاینو سورس واقعاً پاهایی کوتاه و لگنی تحلیل رفته داشته است. پاهای کوتاه و لگن ضعیف پاهای اسپاینوسورس ۱۵ متری در مقایسه با لگن یکی از خویشاوندان نزدیکش به نام ایکتیووینه تور (Ichthyovenator) در اسپاینوسورس طول استخوان نشیمن گاهی (خط قرمز نسبت به طول مهره پشتی خط سبز) و طول استخوان تهی گاهی (خط (آبی) کم شده است. این کاهش طول نشان میدهد لگن اسپاینو سورس به رغم وزن ۲۰ تنی جانور فشار زیادی را تحمل نمی کرده است..امیرعلی ایرانشاهی ۱۴۰۴/۱/۴منابع: کتاب دایناسورهای شگفت انگیز اثر عرفان خسروی ویکی پدیا و سایت های علمی دیگر دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Mon, 24 Mar 2025 19:48:01 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/%D8%B9%D9%84%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%B1-%D8%AE%D9%88%D9%86%DA%AF%D8%B1%D9%85-%DB%8C%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%AF-rlme9rgz6zm7 معلم های زیست شناسی همیشه در توضیح این مفهوم برای بچه ها مشکل دارند. چون طبیعت پر است از چیزهایی به نام استثنا. البته خواهیم دید که این فرض که همه جای طبیعت یکدست است و چند جا هم استثنا» داریم، اصولاً فرض غلطی است. در طبیعت هیچ چیز اصل نیست. مثلاً اینکه به ما یاد داده اند پستانداران و پرندگان خونگرم هستند» یا «خزندگان خونسرد هستند» کلا مطلب غلطی است. آن هم به دو دلیل نخست همان استثناهایی که قرار است در موردشان صحبت کنیم و بگوییم که در طبیعت خیلی هم استثنایی نیستند و دلیل دوم اینکه پرندگان گروهی جدا از خرندگان نیستند. (در علم‌خوانیهای بعدی در این مورد حرف می‌زنیم) از لاکپشت به مارمولک به تمساح به پرندگان سیری دائمی به سمت «خونگرم شدن» دیده میشود و مرز مشخصی در این میان وجود ندارد.دما نگاری دو شتر مرغ خونگرم بودن یعنی چه؟در حقیقت واژه خونگرم (Warmblooded) هیچ معنای روشنی به ذهن متبادر نمی کند و جز در ادبیات عامیانه علمی کاربرد دیگری ندارد. در عوض دانشمندان برای صحبت کردن از موجوداتی که سوخت و ساز بیشتری دارند (مثلاً پرندگان) از دو مفهوم مجزا کمک میگیرند مفهوم اول در مورد ثابت یا متغیر بودن دمای بدن است و مفهوم دوم درباره شیوه گرم کردن بدن مثلاً اگر دمای بدن جانوری ثابت باشد به او «هومیوترم» (Homeotherm) می گویند و برعکس اگر موجودی نتواند دمای بدنش را کنترل کند و با تغییر دمای هوا دمای بدن او هم تغییر کند به او پویکیلوترم (Poikilotherm) گفته می شود. به علاوه اگر جانوری بتواند با صرف انرژی بدن خود را به اندازه کافی گرم کند میگوییم اندوترم (Endotherm) است و جانوری که مجبور باشد حمام آفتاب یا آب گرم یا هر چیز گرم دیگری بگیرد تا گرم شود اکتوترم (Ectotherm) نامیده میشود. بنابراین با اجازه فرهنگستان زبان و فرهنگستان علوم تا آخر همین مقاله کلمه خونگرم را غیر علمی اعلام می کنیم و به جای چهار واژه بیگانه ای که از آنها نام بردیم از این واژهای من در آوردی در عوض فارسی) استفاده می کنیم هومیوترم پایادما / پویکیلوترم: پویادما اندوترم درون گرم/اکتوترم برون گرم.پاورقی: پیشنهاد واژه علمیچهار واژه فنی این مطلب، واژه های هومیوترم پویکیلوترم اندو ترم و اکتوترم هستند که به ترتیب به جای آنها واژه های پایادما موجودی که دمای بدنش ثابت است پویاد ما موجودی که دمای بدیش متغیر است، درون گرم موجودی که از درون بدنش را گرم میکند) و برون گرم (موجودی که از بیرون گرما می گیرد پیشنهاد میشوند. «هومئو» (Homeo) در زبان لاتین پیش وندی به معنی «همه» است و البته خودش از هومویو» (Opolo) یونانی گرفته شده که با «هم» فارسی ریشه باستانی مشترکی دارد. «پویکیلوس» (moikidos) هم در یونانی یعنی «گل منگلی» و «خالدار » اندو (Endo) لاتین از انتوس (EVTOS) یونانی به معنی «درون» گرد نده و با «اندر» فارسی هم ریشه است؛ اکتو (Ecto) (EKT) به معنی «بیرون» گرفته انجام «نرم» هم به معنی گرما از «ترمه» (purn) یونانی گرفته است. هیچ کدام از این واژه ها نه انگلیسی هستند و نه حتى لاتین» مثلا کلمه لاتین بر با «کالور» (Calor) است. منتها ما هم نه انگلیسی هستیم و نه لاتینی اغلب واژگان علمی انگلیسی نیستند، بلکه بر اساس قواعد زبان لاتین زبان روم باستان) و با استفاده از واژه های این زبان و گاهی هم وام واژه های یونانی ساخته شده اند؛ همان طور که خیلی از واژه های فارسی نیز از عربی و ترکی گرفته شده اند و این طبیعت زبان است. در مورد پدیده های طبیعی مثل زبان نمی توان با ایراد حکم و قانون نظر داد اما می توانیم از همان فرایند طبیعی که وام واژه ها برای پخش شدن در زبان استفاده میکنند استفاده کنیم و کاربرد واژه های فارسی را جا بیندازیم برای ارسی سازی این واژه های فنی باید علاوه بر سرشت و ریشه واژه ها به معنای آنها هم دقت کرد. دما» و «گرما» دو مفهوم مستقل اما نزدیک به هم هستند و نمی توان از آنها جای هم استفاده کرد. وقتی صحبت از ثابت ماندن یا تغییر کردن حرارت است چیزی که تغییر کرده محتوای انرژی گرمایی است. که با «دما» مشخص میشود اما زمانی که صحبت از ایجاد حرارت باشد باید از کلمه «گرما» استفاده کرد، زیرا نشان دهنده تغییر صورتی دیگر از انرژی به انرژی گرمایی است. بنابراین برگرداندن ریشه شناسی واژه های بیگانه لزوما گام مناسبی برای فارسی سازی واژه های تخصصی نیست از میان خزندگان نه تنها دایناسورها (۱) خونگرم بوده اند بلکه تروسورها(۲) خزندگان پرنده و بسیاری از خزندگان آبزی نیز خونگرم بوده اند به ویژه دو گروه از خزندگان آبزی موسوم به ایکتیوسورها (۳) خزندگان آبزی ماهی مانند و پلسیوسورها (۴) خزندگان آبزی گردن دراز قطعا خونگرم بودند زیرا بررسی ایزوتوپهای اکسیژن در سنگواره های آنها نشان میدهد دمای نقاط مختلف بدن آنها یکسان بوده است. همین بررسی روی استخوان دایناسورها نشان می دهد دمای نقاط مختلف بدن دایناسورها نیز یکسان بوده است. کروکودیل های ابتدایی و لاکپشتها دو گروه دیگری هستند که احتمال دارد برخی از خانواده های منقرض شده آنها خونگرم بوده باشند.مثال های استثناییاغلب جانورانی که به عنوان «خونگرم» می شناسیم. پایادما و درون گرما هستند، یعنی دمای بدن آنها تغییر نمی کند و گرمای بدن خود را خودشان تأمین می کنند در مقابل آنهایی که عنوان خونسرد دارند پویادما و برون گرما هستند. اما این میان استثنا زیاد است و این استثناها آن قدر زیاد و جدی هستند که نمی توان از آنها صرف نظر کرد. گاهی اوقات این موجودات استثنایی را هم با عنوان «خونگرم» یا «خونگرم موقتی» می نامند اما همان طور که گفتیم بهتر است از این واژه ها کمتر استفاده کنیم.موش کور حیوانی پویادما خونگرم هایی که خونسرد هستنددر کنار این موجودات که به طور کلاسیک به عنوان خونسرد میشناختیم موجوداتی هم هستند که فکر می کنیم خونگرم هستند اما در حقیقت آن قدرها هم خونگرم نیستند. مثلاً از میان پستانداران نمونه هایی هستند که قادر به کنترل دمای بدن خود نیستند. بهترین نمونه برخی از حشره خواران مثل موشهای کور هستند که مشخصاً حیواناتی پویاد ما هستند. به جز این نمونه های ناتوان از کنترل دمای بدن پستاندارانی هم هستند که بنا به شرایط میتوانند دمای بدن و سوخت و ساز خود را موقتاً یا برای مدت طولانی کاهش دهند. تقریباً همه پستاندارانی که خواب زمستانی دارند در زمان خواب دارای سوخت و سازی بسیار پایین هستند. اما جالب ترین نمونه ها پستانداران غواصی مثل فک ها و سیل ها هستند. این گوشت خواران آبزی برای صرفه جویی در مصرف اکسیژن خونشان هنگام غوص، سوخت و ساز ضربان قلب و دمای بدنشان را پایین می آورند اگر گفتید چرا این پستانداران با ششهای خالی شیرجه می زنند؟یک خزنده خونسرد موجودات پایادما و درون گرما انرژی بیشتری مصرف می کنند غذای بیشتری می خورند و در عوض از مزایای این جریان انرژی سود میبرند. موجودات پویادما و برون گرم نیز گرچه مشکلاتی برای زندگی در مناطق سرد دارند و کلا کندتر هستند اما در عوض با انرژی و اکسیژن کمتری می توانند زنده بمانند. هر موجودی بنابه نیازهایش معایب و مزایای یکی از این دو راهبرد را انتخاب می کندآیا کروکودیلها به تازگی خونسرد شده اند؟خب اجداد کروکودیلهای امروزی خیلی اهل آب نبودند. آنها زمانی رقبای اصلی دایناسورها بودند روی دو پای عقب خود میدویدند، همه جور شکل و ظاهری داشتند حتی انواع منقار دار گیاه خوار و دوپای گردن دراز احتمالاً بخت و شانس تنها دلیل برتری دایناسورها به آنها بوده و سرانجام با غلبه دایناسورها همه انواع کروکودیل ها منقرض شدند جز یک گروه که به زیر آب پناه برده بودند با توجه به چهار حفره ای بودن قلب کروکودیلها و ظاهر تند و فرز و سریع انواع ابتدایی و خشکی زی ،آنها خیلی از فیزیولوژیستها اعتقاد دارند کروکودیلها مثل دایناسورها و پرندگان خونگرم بوده اند اما این گروه استثنایی آبزی تنها کروکودیل های باقیمانده تا امروز به خاطر اینکه زیر آب میمانده درست مثل فک ها و سیل ها مجبور شده اند متابولیسم بدن خود را پایین بیاورند تا در مصرف اکسیژن صرفه جویی کنند به همین دلیل طی فرگشت دوباره خونسرد پویادما) و تا حدی برون گرما شده اند.آیا خونگرم بودن یعنی خوب و باحال و خونسرد بودن یعنی بد و تنبل؟خیر اصلاً این دو مقوله دو راهبرد فیزیولوژیک برای بقاست موجودات پایادما و درون گرما انرژی بیشتری مصرف میکنند غذای بیشتری میخورند و در عوض از مزایای این جریان انرژی سود میبرند. موجودات پویادما و برون گرم نیز گرچه مشکلاتی برای زندگی در مناطق سرد دارند و کلا کندتر هستند اما در عوض با انرژی و اکسیژن کمتری میتوانند زنده بمانند هر موجودی بنا به نیازهایش معایب و مزایای یکی از این دو راهبرد را انتخاب میکند. یکی از مطالب غلطی که به ما یادداده اند این است که «سیری» در جهت کامل شدن در حیوانات وجود دارد، حیوانات خونسرد اولیه باید فرگشت پیدا کنند تا خونگرم شوند و از این قبیل اما در حقیقت چنین سیری وجود ندارد گذشته از نادرست بودن عبارات خونگرم و خونسرد اصولاً چنین سیری و چنین مفهومی از «کامل بودن حیوانات خونگرم کاملاً بی معنی و نادرست است. زیست شناسی مقایسه ای هرگز موجودات را به «ابتدایی» و «پیش رفته تقسیم نمی کند بلکه تنها می تواند بگوید فلان قسمت از فیزیولوژی یک موجود بر موجود مشابه دیگر برتری دارد و احتمالاً در کنار مزایا، معایبی نیز دارد.امیرعلی ایرانشاهی ۱۴۰۳/۱۲/۲۸برگرفته از کتاب دایناسورهای شگفت انگیز اثر عرفان خسروی و ویکی پدیا بخشی هم کتاب های درسی دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Tue, 18 Mar 2025 08:33:00 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/mehestan-natural-history-collection-bd8u70owb8i3 The Mahestan Natural History Collection is a private collection in Mahestan, this collection includes fossils, minerals, mollusk shells, taxidermied insects, taxidermied animals, plants, 2000-year-old artifacts, etc. All specimens were collected for scientific studies from all over the world (mostly Iran and Southeast Asia). This museum, curated by Amir Ali Iranshahi and funded by Peyman Yazdankhah, has more than 1,835 specimens and is located in Mahestan.The name of the collection is written on the images of the samples of this collection. دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Tue, 11 Mar 2025 16:13:15 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%DA%A9%D9%84%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B1-%D8%B4%D9%88%DB%8C%D9%85-%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%87%D9%85-%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87-%D8%A7%DB%8C-utcqlsdzsyyn یک کلکسیونر حرفه‌ای لیستی از نمونه هایش را تهیه میکند که شامل: نام، محل جمع آوریم، قدمت، اندازه و..‌. میباشد برای هر نمونه یک کد تایین نموده و کنار نمونه قرار دهید، همیشه بعد از اضافه کردن نمونه جدید به مجموعه خود این فرایند را انجام دهید تا هم از تعداد و هم از اطلاعات همیشه آگاه باشید نمونه های کلکسیون را چگونه نگه داری کنیم؟ یکی از اولین کارهایی که باید انجام داد تهیه یک مکان نگهداری خوب است میتوان از یک میز با کشو های زیاد استفاده کرد لذا بعد از مدتی ممکن است کلکسیون به حدی بزرگ شود که نتوان در سطح میز ها نمونه ها را نمایش داد درصورت امکان می‌توان بعضی نمونه ها را به دیوار آویزان یا در قاب نمود پیشنهاد میشود ابتدا از نمونه های ارزان تر شروع کنید سپس خود به خود به نمونه های ارزشمندتر میرسید، البته توجه داشته باشید همیشه باکیفیت و بهترین ها را جمع آوری کنید قبل از خرید و معامله اشیا کلکسیونی قیمت بازار را چک کنید و مواظب کلاهبرداران باشید روی کلکسیون خود را بپوشانید تا گرد و خاک روی آنها ننشیند در مرحله اول میتوانید از طلق های شفاف استفاده کنیدکسب درآمد از مجموعه داری: یکی از راه های خوب این است که بعضی از نمونه ها را به تعداد بیشتر بخرید و با کشیدن سود روی آن بفروشید گاهی با گذر زمان قیمت آنها افزایش چشمگیری می‌کند، البته باید درمورد بازار فروش و... پرس و جو کنید. درصورت وجود بودجه و حجم مناسب نمونه ها می‌توان موزه شخصی تاسیس کرد. که البته ترجیحا درآمد صرف خود کلکسیون شود قانون خاصی برای اقلام کلکسیونی وجود ندارد و هر چیزی مورد علاقه‌ای را می‌توان جمع‌آوری کرد و از آن یک مجموعه کلکسیون ساختبرای خرید اشیا کلکسیونی تاریخ طبیعی مانند فسیل، کانی، صدف و حلزون های مختلف و... به فروشگاه من در ایسام مراجعه کنید، برای خرید دیگر اشیا کلکسیونی مانند تمبر، سکه و... پیام بدهید همکاران با قیمت های مناسب ارائه میدهد. دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Fri, 14 Feb 2025 19:57:48 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D8%B3%D9%86%DA%AF-%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D8%AF%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%B1-cspszpzbfrh9 یکی از سنگ نگاره های محمودآباد و هولوتایپ نقاشی ها؛ تهیه و هولوتایپ از امیرعلی ایرانشاهی اخیرا در تپه های اطراف روستای محمودآباد اطراف شهرستان ملایر در استان همدان روی بیش از ۱۰ تخته سنگ آثار سنگ نگاره کشف شده است که شامل انسان و حیواناتی مانند اسب ، قوچ و بز و احتمالا سگ‌سانان است، احتمالا این آثار توسط کوچ نشینان خلق شده است و قدمت آن از ۲۲۰۰ تا چندصد سال پیش تخمین زده می‌شود‌. البته تحقیقات و برسی ها به اتمام نرسیده است.تنوع نقوش نقوش حیوانات: نگارههـای حیوانـی محمودآباد شـامل نقـش حیواناتـی ماننـد: بـز، اسـب، قوچ و احتمالا سگسـانان را دربـر می‌گیرد نقوش انسانی: نگاره های انسانی محمودآباد شامل چوپانان و شکارچیان هستندآثار هندسی: در کنار آثار حیوانی و انسانی گاهی نقوش نامشخص هم مشاهده میشوند که ممکن است نمادین باشند تاریخ گزاری گاهنــگاری به عنــوان یکی از مهمتريــن مســایل نقــوش صخرهايــي نــه تنهــا در مــورد نقـوش نويافتـه، بلكـه در ديگـر نقـاط كشـور نيـز همچنـان مبهـم و بی پاسـخ باقيمانـده اســت و تاریخ گزاری سنگ نگاره ها امری ساده نیست، با این حال وجود اسب اهلی کردن بعضی حیوانات مدارکی بدی نیستند لزا با توجه به مدارک و قدمت آثار اطراف می‌توان قدمت این سنگ نگاره ها را حدود دوره اشکانیان و بعد از آنها یعنی حداقل ۲۲۰۰~ سال تخمین زد. دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Fri, 31 Jan 2025 10:48:03 +0330 https://virgool.io/Novira/%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%84%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B1-%D8%B5%D8%AF%D9%81-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%DB%B7-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B7%D9%88%D9%84-%DA%A9%D8%B4%DB%8C%D8%AF-%DA%A9%D9%84%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B4-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D9%86%D9%82%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D9%87%D8%AF-gfgy8y4tjhas هری لی یک کلکسیونر صدف و پزشک آمریکایی بود. لی در طول زندگی خود ۵۳ گونه جدید از نرم تنان را کشف کرد. او برترین متخصص آماتور در زمینه نرم تنان به حساب می آمد. مجموعه او یکی از بزرگترین مجموعه های جهان است طی بیش از ۴۰ سال سفر به نقاط مختلف جهان حدود ۱ میلیون نمونه جمع آوری کرد این کلکسیون آنقدر بزرگ بود که در ۷ سال کار این ۱ میلیون نمونه به موره تاریخ طبیعی فلوریدا انتقال داده شد دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Sun, 19 Jan 2025 20:41:33 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%81%D8%B3%DB%8C%D9%84-%D8%AD%D8%B4%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B2%D9%88%D8%B2%D9%88%D8%A6%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-a2spnphcnspy CupedidaeRoachoidنخستین آثار فسیلی حشرات مزوزوئیک (تریاس،ژوراسیک،کرتاسه) ایران این دو نمونه می‌باشند که بعد از ۵ سال تلاش های بنده کشف می‌شوند، همچنین نخستین آثار تخم حشرات تریاس نیز توسط بنده کشف شدند نمونه Cupedidae:این نمونه شامل دو الایترون یا قاب بال است که تمام جزئیات را به نمایش میگزارد، این نوع سوسک ها تا امروز زندگی می‌کنند اما زاویه بالای بال ها مشکوک است و امکان دارد در تحقیقات بعدی گونه جدیدی باشد.CupedidaeCupedidaeنمونه Roachoid: این نمونه بخشی از دومین بال یا بال زیرین است که کار را برآب تشخیص گونه سخت می‌کند. Roachoid اجداد مانتیس ها به شمار می‌روند RoachoidRoachoidتخم حشرات:چندین نمونه مختلف تخم حشره از این مکان نمونه برداری شدند و درحال تحقیقات روی آنها هستم فسیل ۲۸ تخم حشرهفسیل تخم حشره فسیل تخم حشره در سمت راست بالا دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Tue, 14 Jan 2025 09:07:50 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%85%DB%8C%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AA%D8%AE%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%88%D8%AF-nr6aor9bidlv زیرساخت‌های ناکافی: مکران هنوز از زیرساخت‌های کافی برای تبدیل شدن به یک پایتخت برخوردار نیست. سیستم حمل و نقل، خدمات شهری، امکانات بهداشتی، و آموزشی باید به‌طور گسترده توسعه یابند.آب‌وهوای گرم و خشک: گرمای شدید و رطوبت بالا در مکران می‌تواند زندگی روزمره را دشوار کند. فراهم کردن زیرساخت‌های لازم برای مقابله با این چالش‌ها هزینه‌ خیلی زیادی خواهد برد.چالش‌های زیست‌محیطی: توسعه سریع در مکران ممکن است تهدیدی برای اکوسیستم‌های طبیعی این منطقه، از جمله سواحل و منابع دریایی، باشد. باید به حفظ محیط زیست توجه ویژه‌ای شود.فاصله از مرکز جغرافیایی کشور: مکران در جنوب شرقی ایران قرار دارد و از بسیاری از شهرهای مرکزی و شمالی ایران فاصله زیادی دارد. این مسئله می‌تواند برای ارتباطات و دسترسی سایر نقاط کشور به پایتخت چالش‌برانگیز باشد.چالش‌های اجتماعی و فرهنگی: مردم مکران (که عمدتاً از قوم بلوچ هستند) فرهنگ و سبک زندگی خاص خود را دارند. انتقال جمعیت زیاد از مناطق دیگر به این منطقه ممکن است تنش‌های اجتماعی و فرهنگی ایجاد کند، مگر اینکه مدیریت حساس و مشارکتی صورت گیرد.مشکلات امنیتی: در کشورهای خاورمیانه دیده نشده است که پایتخت نزدیک مرز باشد. احتمال وقوع مسائل امنیتی در پایتخت بخاطر نزدیکی مرز می‌تواند بحران‌زا باشد. همچنین نفوذ از دریا می‌تواند امنیت پایتخت را بیشتر به خطر بیاندازد.درکل برای مناسب نمودن مکران به عنوان پایتخت ایران حدود ۲۰ سال کار هوشمندانه نیاز است و هزینه های خیلی زیادی می‌برد که اگر خرج تهران شود بهتر است در ضمن انتقال پایتخت به مکران به این معنا نیست که تهران کم جمعیت تر ، خلوت تر و کم هزینه تر خواهد بود. پیشنهاد من این است که مرکزیت شهر را به پایین تر انتقال بدهیم تا از گسل های شمال تهران دور باشند، و بر روی انرژی های پاک سرمایه گزاری انجام شود همچنین جهان رو به گسترش انرژی پاک است و تا چند دهه بعد دیگر آلودگی هوا وجود ندارد. برای شلوغی هم می‌توان جلوی مهاجرت های بی دلیل خانوارها به تهران را گرفت و روی دیگر شهرها و روستا ها بیشتر کارشود. نظر من این است که نباید پایتخت را انتقال داد و یا اگر تصمیم گیری هایی شد حتما نظرسنجی بین مردم صورت گیرد دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Fri, 10 Jan 2025 09:21:00 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D9%87%D8%B1%DA%AF%D8%B2-%D9%86%D8%B2%D8%AF%DB%8C%DA%A9-%D9%86%D8%B4%D9%88%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D9%86%DA%AF-%D8%A2%D8%B2%D8%A8%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D8%B1%DA%AF%D8%A8%D8%A7%D8%B1-wm7hdnlxbrcv سنگ معدن آزبست آزبست یا الیاف پنبه نسوز معدنی نوعی سیلیکات است که به دلیل مقاومت بالای فیبر آن دربرابر حرارت ، از آن در مصالح ساختمانی، سقف کاذب، کاشی، برخی صنایع کاغذی و همچنین به دلیل قدرت اصطکاک بالا از آن در ساخت لنت ترمز ، کلاچ و برخی دیگر از قطعات خودرو استفاده می شود.چرا آزبست خطرناک است؟همینطور که در تصویر می‌بینید آزبست از ذرات ریز و بسیار سوزنی و تیز درست شده است که در صورت شکستن یا خراش سنگ یا مشتقات آن این ذرات در فضا معلق می‌شوند، با تنفس از این هوای آلوده ذرات آزبست به بافت ریه انسان میچسبد و باعث بیماری های ریوی و در مواقع حاد باعث سرطان ریه میشودتا چند سال پیش آزبست به طور گسترده در صنایع استفاده می‌شد اما امروزه استفاده از این ماده تقریبا ممنوع است بنده درحال حفاری در برونزد های حاوی سنگ های قیمتی (آمیتیست و طلا) بودم که ناگهان به لایه آزبست برخوردم ، تا حدود یک ماه مشکل ریه داشتم و صرفه میکردم البته حاد نبود و برطرف شد. در زندگی روزمره در شهر هم به آزبست برخورد میکنید به همین دلیل خواستم به شما اختار دهم و جدی بگیرید دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Thu, 05 Dec 2024 19:41:56 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/%D8%B3%DB%8C%D9%84%D9%86%D8%AF-%DA%A9%D9%88%DA%86%DA%A9-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7-nswlimoe6qzo کل کشور سیلند سیلند کشوری در دریای شمال ، میان بریتانیا و هلند با مساحت ۱۰ کیلومتری (حدود ۱ هکتار مساحت خشکی) با جمعیت ۲۷ نفریاین ریز کشور در واقع قلعه‌ای است که در زمان جنگ جهانی دوم در دریای شمال برای مقابله با حملات هوایی آلمان از سوی انگلیس بنا شد بود اما پاتریک روی بیتس در سال 1967 ادعای استقلال کرد و کشور سیلند را پایه گذاری کرد ، سیلند تمام ملاک های کشور بودن را دارد جز به رسمیت شناخته شدن توسط دیگر کشورها البته دولت سیلند مدعی است که به دلیل حکم دادگاه بریتانیا و اعزام دیپلمات آلمان به سیلند، عملاً توسط بریتانیا و آلمان به رسمیت شناخته شده است. پرچم تیم فوتبال سیلند دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Thu, 28 Nov 2024 16:02:26 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF-uoq7q7gex8jc دایناسورهای گیلان در حدود این شکل و شمایل هستند ردپای دایناسورهای منجیل استان گیلان صاحب ردپا: تروپاد هاقدمت: ۱۷۴ الی ۲۰۰ میلیون سال محل کشف: روستای هرزویل_اطراف منجیلسازند: شمشک طول بزرگ ترین اثر: ۹ سانتتعداد آثار: ۳ عددسه ردپای دایناسوری که توسط دکتر رسول اخروی یافت شده بود به عنوان سومین رکورد ایران و تنها مورد البرز باختری شناخته می‌شود، در این تخته سنگ دارای ریپل مارک ؛ ردپای اول و سوم با طول تقریبی ۹ و عرض ۷ تا ۸ سانتی متر شباهت زیادی بهم دارند احتمالا اولی رد پای راست و سومی رد پای چپ (تصویرD) که ناقص حفظ شدند اما میتوانند کامل کننده هم باشند. ردپای دوم (تصویرC) با طول ۶ و عرض ۷ سانتی متر کامل تر و کوچک تر از رد پاهای قبل و بعد است. نامگذاری این ردپای ها در حد اثرجنس انجام نشده اما شباهت‌هایی به (Grallator) و (Trisauropodiscus آفریقای جنوبی) دارد ، بر اساس شکل و اندازه انگشتان جانور اثر ساز از تبار تروپاد ها بوده و طول خود این جانور بر اساس تحقیقات حدود ۱ متر یا بیشتر تخمین زده می‌شود که نسبتا جثه‌ای‌ کوچک در تروپاد ها محسوب می‌شود.یکی از جذابیت های این تخته سنگ وجود رد دو دایناسور در یک مسیر است که احتمالا در یک زمان انجام شده و زندگی دسته جمعی این گونه را نشان می‌دهد، از نمونه های بارز زندگی دست جمعی دایناسورها می‌توان به ردپای دایناسورهای سروپود مازندران اشاره کرد ، البته این عمر در سروپودها معمول است اما در تروپاد ها نادر تر و این تخته سنگ را ارزشمند تر می‌کند ردپای دایناسورهای گیلان دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Fri, 16 Aug 2024 20:22:02 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B3%DB%8C%D9%84-%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DB%B2%DB%B0%DB%B0-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-rtrwp1dk4mlh فسیل های گیاهی اخیرا کشف شده از روستاهای اطراف هشتگرد در استان البرز ، قدمتی بین ۲۰۰ تا ۲۰۶ میلیون سال پیش دارند که به زمان دایناسورها برمی‌گردد، زمانی که ایران مجموعه الجزایری بزرگ و جنگلی بود. در این مقاله به معرفی این گونه ها با تصویر بهترین نمونه کشف شده و تعداد نمونه ها پرداخته می‌شود که کمک بسزایی در دیرینه شناسی بخصوص بازسازی دیرینه و.... می‌کند ، در بخش گیاهان ۲۱ گونه که اکثرا سیکادوفیت هستند و ۴ گونه صدف و ۱ گونه کرینوئیدو دو نوع تخم گزاری مرتبط به ۲ گونه حشره شناسایی شده استتبار بنتیتایی ها >Pterophyllum tietzeiتعداد نمونها: بیش از ۴۰ (گونه قالب اکوسیستم)Zamites persicaتعداد نمونها: بیش از ۳۰ (گونه قالب اکوسیستم)Pterophyllum bavieriتعداد نمونه ها: بیش از ۵ سیکاد ها > Anomozamites polymorpha تعداد نمونه ها: بیش از ۴Nilssonia tenuicaulisتعداد نمونه ها: بیش از ۱Scytophyllum spتعداد نمونه ها: بیش از ۳Ctenis spتعداد نمونه ها: بیش از ۲سرخس ها > Phlebopteris muensteriتعداد نمونه ها: بیش از ۱۵ (گونه قالب اکوسیستم)در دست ویرایش . . . . . . . . . ..Taeniopteris spتعداد نمونه ها: ۴ Anthrophyopsis spتعداد نمونه ها: بیش از ۳Otozamites spتعداد نمونه ها: ۱Otozamites spتعداد نمونه ها: ۱تبار سرخس ها > Cladophlebis spتعداد نمونه ها: ۴ Cladophlebis spتعداد نمونه ها: ۳ تبار مخروطیان (کاج ها) >میوه Elatides spتعداد نمونه ها: ۴Podozamites spتعداد نمونه ها: ۲Podozamites schenkiتعداد نمونه ها: ۱میوه گیاه مخروطی تنها یک نمونه تبار گینگوفیت ها >Baiera muenstrianaتعداد نمونه ها: بیش از ۵ Ginkgoites spتعداد نمونه ها: ۱تبار دم اسبیان> Equisetites spتعداد نمونه ها: ۱ با اطمینان، احتمالا بیش از ۱۰ لیست گونه های جانور دریایی کشف شده در کنار فسیل های گیاهی Isocrinus spتعداد نمونه ها: بیش از ۳۰ (گونه قالب اکوسیستم)Pseudopecten spتعداد نمونه ها: بیش از ۴Nicaniella sp تعداد نمونه ها: بیش از ۱۵ (گونه قالب)Chlamys sp تعداد نمونه ها: ۱ Laevidentalium sp ?تعداد نمونه ها: بیش از ۵فسیل تخم حشرات روی برگ بسیار نادرفسیل تخم های تکی: ۳ عدد فسیل تخم با چیدمان دایره: یک عدد ... کشف و شناسایی این فسیل ها حدود ۵ ماه زمان برده ، همچنان در دست گسترش است دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Thu, 11 Jul 2024 11:50:43 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D8%AF%D9%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86-kwbflsk0xzbv تعدادی از آثار ردپا حدود ۱۵ ردپا مربوط به دو گروه دایناسورها (سروپادها و تروپادها) برای اولین بار از بلوک ایران مرکزی و به عنوان رکورد جوان ترین آثار دایناسورها در ایران و خاورمیانه از فرخی در استان اصفهان کشف شد تنها یکی از این ردپاها دارای سه برجستگی است با طول حدود ۵۰ و عرض حدود ۸۰ سانتی متر میتواند رکورد بزرگ ترین رد پای دایناسور های ایران را بشکند عکس d ؛ این تک اثر مربوط به تروپادها است. بقیه آثار مربوط به سروپودها میباشند میانگین طول این آثار حدود ۳۰ سانتی متر و احتملاً مربوط به یک گروه هستند لذا تعداد زیادی از آنها بسیار نزدیک و روی هم گزاشته شده اند از آنجایی که برجستگیها به صورت ترک دار دیده میشود به سختی میتوان مورفلوژی این جانوران را تشخیص داد. بر اساس نظریه اثر جزیره نشینی و با توجه به کوچک شدن جزیره های ایران در کرتاسه ناهماهنگی قابل توجهی در اندازه این آثار به چشم میخورد، بنابرین جزایر ایران بزرگ تر از چیزی که فکر میکردیم بوده است و ما هنوز نمی توانیم خشکیهای مزوزوئیک ایران ترسیم کنیم. قدمت این آثار ۷۰ الی ۶۶ میلیون سال پیش سازند فرخی یعنی آخرین عصر دایناسورها بود سازند فرخی در واقع یک سازند است که در آبهای شور و کم عمق کرتاسه ایران رسوب گزاری کرده ، در زمان جزر، این دایناسورها از روی گل و شن و ماسه عبور کرده اند و این آثار را به جا گزاشتند.ردپای دایناسور تروپاد تعدادی ردپای دایناسورهای سروپود دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Sun, 30 Jun 2024 09:45:03 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/%D8%B1%D8%AF%D9%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D9%86%DB%8C%D8%AA%D9%88%D9%BE%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%A7-zs97kxder9ri اورنیتپودها دایناسورهایی گیاهخوار و در ابتدای تکامل خود دایناسورهای دوپا و کوچک بودند اما با گذشت زمان بزرگ تر شدند و در کرتاسه به یکی از موفق ترین دایناسورهای جهان تبدیل شدند تنها آثار اورنیتوپودها در ژوراسیک ایران در بلده کشف شده است طول این تک ردپا حدود ۶ سانت است خود این جانور حدود ۱ متر و ارتفاعش حدود ۳۰ سانتی متر تخمین زده میشود و به مراتب جانوی کوچک بود. تک ردپای این دایناسور از سازند دانسیریت با قدمت حدود ١٨٠ إلى ١٧٠ میلیون سال کشف شده است.در سال ۱۳۵۰ دولاپاران ردپای دایناسور دره نیزار کرمان را متعلق به اورنیتوپودها دانست در حالی که امروزه مشخص شد ردپای تروپاد بوده است ☆ ردپای دیگر از اورنیتوپودها در ایران متعلق به دایناسورهای چهارپا از دوره کرتاسه خوراسان شمالی است و البته تخته سنگی که در حیاط یک کرمانی پیدا شده بود هم میتواند ردپای اورنیتوپودها بوده باشد. در هر صورت ردپای این جانور در بلده تفاوت زیادی با دیگر آثار دارد زیرا اثر دست در آن کشف نشده و این تا حدودی نشانگر نوع و ابتدایی بودن این اورنیتوپود باشد بر این اساس احتمالا از دسته ایگوانودنتید ها بوده است.بازسازی احتمالی دایناسورهای اورنیتوپود برای دستیابی به اطلاعات بیشتر درباره دایناسورهای ایران به《# ، دایناسورهای تروپاد بلده به 《# و دایناسورهای سروپود بلده به 《# مراجعه کنید دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Thu, 02 May 2024 18:37:44 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%D8%B3%D9%86%DA%AF-%D8%AA%D9%BE%D9%87-%DB%8C%D8%A7-%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%AA%D8%B4%D8%AE%D9%8A%D8%B5-%D8%A8%D8%AF%D9%87%DB%8C%D9%85-d2julxgw5gxq تا به حال شده فسیل یا سنگی پیدا کنید و بخواهید بدانید از در چه زمانی رسوب گزاری یا از مواد مذاب سرد شده است؟ اکنون اینکار راحت است ، راهنما را در این پست مطالعه کنید و بعد سایت https://macrostrat.org/map/#x=52.159&y=31.9&z=4.7&show=satellite,bedrock را در گوگل باز کنید راهنما مکان مورد نظر خود را در نقشه پیدا کنید ابتدا روی نقشه گوگل مپ مکان مورد نظر را پیدا کنید سپس در این نقشه آن را با توجه اعلائمی مانند کوه ها روستا ها و شهر ها روی نقشه مشخص و روی آن ضربه بزنید تا صفحه ای شامل اطلاعات باز شود این شامل نقشه کل جهان میشودقدمت مکان مورد نظر را چگونه بفهمم؟ بعد از باز شدن صفحه در بخش چپ سن به همراه دوره زمین شناسی نوشته شده است داخل نقشه هر محل با رنگ مختص قدمت آن منطقه نگاشته شده است در توضیحات چه چیزی نوشته شده؟ توضیحات اغلب نام سازند زمین شناسی ، نوع سنگ های آن منطقه و فسیل هایی که در آن یافت می‌شود نوشته می‌شود نکته مهم این نقشه مختص برونزد هایی مانند کوه یا تپه است و قدمت دقیق سنگ های کنار رودخانه، شهر ، خاک و اغلب دشت را نمی‌دهد ستون دوره های زمین شناسی این نقشه توسط دکتر سهندی و همکاران از کنار هم گزاشتن و تحلیل چندین نقشه دیگر در مقیاس های کوچک بود [سهندی، محمدرضا، و م. سهیلی (تدوین کنندگان) ، 1393، مقیاس 1:1000000 سنگ بستر و زمین شناسی ساختاری ایران : پایگاه ملی علوم زمین ایران . 191 / 3326421] دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Mon, 01 Apr 2024 11:38:21 +0330 https://virgool.io/@m_53115778/%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D9%BE%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85-%DA%A9%D8%B4%D9%81-%D9%85%DB%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%AF%D9%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%84%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D9%88%D9%BE%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%A7-glqhwtfzlzw1 سخره های دارای سه مسیر حرکت سروپودهادر بلده سروپودها دایناسورهای چهارپا و گیاهخواری بودند که از همان اول و تکامل خود شروع به پیشرفت و پراکنش در دوره تریاس کردند و احتمالا در ژوراسیک پیشین یا تریاس به ایران مهاجرت کردند. اولین و تنها ردپای این دایناسور ها از ژوراسیک ایران مربوطه به سه مسیر ردپا در اطراف بلده مازندران با حفظ شدگی خوب است.در رد پاها پنج اثر انگشت و در رد دست ها چهار اثر انگشت دیده می‌شود رد پاهای این گروه از دایناسورها همان طور که در تصویر میبینید پا ها دایره ای و دست ها بالایش به شکل حلالی دیده میشوداندازه رد پاها ۴۰×۵۰ سانتی متر ، اندازه دست ها ۴۰×۲۰ سانتی متر و طول مسیر حرکت آنها به ۱۲ متر می رسد، با استفاده از ردپاها طول خود این دایناسور حدود 9 متر تخمین زده میشود که عنوان بزرگ ترین دایناسور ایران را به خود اختصاص خواهد داد همچنین احتمالا بیش ۳ متر ارتفاع داشت و ظاهرا دسته جمعی زندگی میکردند.صاحب این ردپاها احتملاً گونه ای ایرانی از اروپاسورس یا سرده ای خواهر با این نوع دایناسور بوده است، دلیل اول اندازه حدوداً نزدیک به هم، دوم شباهت ردپاها ، سوم از تنها انواع دایناسور سروپود نزدیک خاورمیانه با طول و شکل ردپا نزدیک به ردپای بلده چهارم شباهت محیط زیست ایران با اروپا در آن زمان. وجود اینچنین دایناسور بزرگی در شمال ایران و شباهت بین ایران با چین و اروپای آن زمان این نظریه را میدهد که ایران به خشکی اصلی راه داشت یا حداقل پول های جزیره ای بین ایران و خشکی اصلی زیاد بود برای کسب اطلاعات بیشتر درباره دایناسورهای ایران به این پست مراجعه کنیدمسیر حرکت دایناسوری سروپود خط مقیاس مساوی با نیم متر دیرینه شناسی ایران دیرینه شناسی ایران Thu, 21 Mar 2024 08:44:32 +0330