https://virgool.io/feed/@m_60154361 سلام! من علیرضا نوری هستم، مهندس برق با چندین سال تجربه تخصصی در حوزه‌های: سیستم‌های اعلام حریق (Fire Alarm) سیستم‌های اطفای حریق (Fire Suppression) سیستم‌های F&G (Fire & Gas) دتکتورهای گاز صنعتی fa 2026-06-10 12:31:58 https://files.virgool.io/upload/users/4808067/avatar/QOZFP9.jpg?height=120&width=120 https://virgool.io/@m_60154361 https://virgool.io/@m_60154361/%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%AA%D8%B4-%D9%86%D8%B4%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%B6%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D8%B9%D9%85%D9%84-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B8-bk387l7u2vaf راهنمای فنی برای طراحان و مجریان – از جانمایی آشکارساز تا محاسبه باتری✍️ علیرضا نوری – مهندس برق، متخصص سیستم‌های اعلام حریق، F&G و دتکتورهای گاز صنعتیاگر در تهران پروژه‌ای را طراحی یا اجرا کرده‌اید، حتماً می‌دانید که تأیید نقشه اعلام حریق در سازمان آتش‌نشانی تهران یک فرایند کاملاً تخصصی و جزئی‌نگر است.در این نوشته، بر اساس ضوابط مالک‌عمل سیستم‌های کشف و اعلام حریق (ویرایش ۱۳۹۸) که توسط سازمان آتش‌نشانی تهران منتشر شده، ۱۰ اشتباه رایج و مستند را مرور می‌کنم که باعث برگشت نقشه می‌شوند. این اشتباهات را در پروژه‌های متعدد دیده‌ام؛ برخی ظریف و برخی بنیادی.۱. تعداد عناصر هر لوپ (حلقه) از حد مجاز بیشتر استطبق صفحه ۲۶ ضوابط:«در سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر، تعداد عناصر هر لوپ نباید از ۲۵۶ قطعه تجاوز نماید.»بسیاری از طراحان برای کاهش تعداد لوپ‌ها، تعداد قطعات را نزدیک حد مجاز می‌برند، اما فراموش می‌کنند که افت ولتاژ، جریان نشتی و محدودیت عملی منبع تغذیه معمولاً اجازه نمی‌دهد به ۲۵۶ قطعه برسید. تجربه من: حداکثر عملی ۲۲۰ تا ۲۳۰ قطعه.۲. استفاده از سیستم متعارف برای پروژه‌های بزرگهمان صفحه ۲۶:«بکارگیری سیستم اعلام حریق متعارف، برای پروژه‌هایی با بیش از دوازده منطقه اعلام حریق، مجاز نمی‌باشد.»این یک خط قرمز مشخص است. با این حال هنوز می‌بینم برای ساختمان‌های ۱۵ طبقه با هر طبقه چند زون، سیستم متعارف پیشنهاد می‌شود. نتیجه: مردودی قطعی.۳. حذف ایزولیتور در پروژه‌های بلندمرتبهصفحه ۲۶، بند ۴:«برای ساختمان‌های بیش از ۳۰ متر ارتفاع از تراز زمین و یا بیش از ۱۰۰۰۰ متر مربع زیربنا، استفاده از سیستم‌های اعلام حریق آدرس‌پذیر آنالوگ و تمامی تجهیزات دارای ایزولیتور داخلی ضروری می‌باشد.»نکته کلیدی: همه تجهیزات، نه فقط برخی از آن‌ها. در پروژه‌های پدافند غیرعامل (گروه یک و دو مبحث ۲۱) هم این الزام وجود دارد.۴. جانمایی نادرست آشکارسازها نسبت به دیوار و موانعاینجا ضوابط NFPA72 و BS5839 هر دو در سند آمده (صفحات ۳۷ تا ۴۲). دو خطای شایع:بر اساس NFPA72 (صفحه ۳۸):فاصله آشکارساز از دیوار نباید کمتر از ۱۰۰ میلی‌متر باشد.بر اساس BS5839 (صفحه ۳۸):نصب آشکارساز در فاصله ۵۰ سانتی‌متری دیوار، تیر، کانال و موانع عمیق‌تر از ۲۵ سانتی‌متر مجاز نیست.بسیاری از نقشه‌ها این فاصله‌ها را رعایت نمی‌کنند و دتکتور را «چسبیده به دیوار» یا «لای تیرها» قرار می‌دهند.۵. عدم رعایت حداکثر مساحت منطقه تشخیص حریق (زون)صفحه ۳۴:«حداکثر مساحت تحت پوشش یک منطقه تشخیص حریق، ۲۰۰۰ متر مربع می‌باشد.»در عمل، برخی نقشه‌ها یک طبقه ۲۵۰۰ متری را یک زون در نظر می‌گیرند. این اشتباه مستقیماً منجر به برگشت نقشه می‌شود.۶. محاسبه اشتباه ظرفیت باتری پشتیبانضوابط در صفحه ۳۲ تکلیف را روشن کرده:«در نظر گرفتن باتری منبع تغذیه اضطراری داخلی با ظرفیت تأمین تغذیه در حالت عادی تمامی تجهیزات برای ۲۴ ساعت به‌علاوه توانایی تغذیه کل سیستم در حالت آلارم با در نظر گرفتن فعال شدن تمامی هشدارها برای ۵ دقیقه الزامی می‌باشد.»و مهم‌تر از آن:«۲۰ درصد ضریب ایمنی پس از محاسبه کل ظرفیت باتری الزامی است.»یعنی اگر محاسبه شما ۱۰ آمپر‌ساعت نشان می‌دهد، باید باتری ۱۲ آمپر‌ساعت بگذارید. این ۲۰٪ را خیلی‌ها فراموش می‌کنند.۷. عدم پیش‌بینی پورت مانیتورینگ شهریصفحه ۳۳، بند ۵-۸:«نصب پورت ویژه شبکه نظارت بر اعلام حریق شهری (مانیتورینگ اعلام حریق) و همچنین ترمینال‌های بدون ولتاژ باز و بسته در باندهای مرکز کنترل از تاریخ ۱۳۹۹/۱/۱۵ الزامی می‌باشد.»هنوز در برخی پروژه‌های جدید این پورت دیده نمی‌شود؛ در حالی که دیگر یک پیشنهاد نیست، الزام است.۸. نصب آشکارساز در فضای خالی سقف کاذب بدون چراغ نمایشگرصفحه ۳۷:«در صورت نصب تجهیز در فضای مخفی نظیر سقف و کف کاذب، نصب چراغ نمایشگر مرتبط با تجهیز در نزدیک‌ترین مکان در معرض دید... ضروری می‌باشد.»یعنی اگر دتکتوری بالای سقف کاذب رفت، باید کسی که در فضای اصلی راه می‌رود بداند دقیقاً کدام نقطه زیر آن دتکتور است.۹. عدم تفکیک مدارهای اعلام حریق از سایر مدارهاصفحه ۳۰، بند ۲-۲:«استفاده مشترک از مسیر در نظر گرفته شده برای کابل سیستم اعلام حریق با سایر مدارها ممنوع می‌باشد.»حتی سینی کابل مشترک هم ممنوع است؛ مگر با جداسازی کامل طولی با تجهیزات جداکننده مخصوص (بند ۲-۳ همان صفحه). در نقشه‌های اجرایی خیلی از پروژه‌ها این تفکیک دیده نمی‌شود.۱۰. عدم ارائه جدول سناریوی علت و معلول (Cause & Effect)صفحه ۲۱ در بخش مستندسازی:«جدول سناریوی علت و معلول برای ساده‌ترین سیستم‌ها تا پیچیده‌ترین آنها مورد نیاز است.»بدون این جدول، تأیید نقشه تقریباً غیرممکن است. متأسفانه هنوز برخی طراحان این جدول را «اختیاری» می‌دانند، در حالی که اجباری است.جمع‌بندی حرفه‌ایسیستم اعلام حریق در تهران، تابع مجموعه‌ای از قوانین بومی و ملی است:مباحث ۳، ۱۳ و ۲۱ مقررات ملی ساختماناستانداردهای NFPA72 و BS5839 (انتخابی، اما الزامی در طول پروژه)و مهم‌تر از همه: ضوابط مالک‌عمل سازمان آتش‌نشانی تهران (ویرایش ۱۳۹۸)اگر طراح یا مجری هستید، پیش از ارائه نقشه:جدول سناریوی علت و معلول را کامل کنید.محاسبه باتری را با ضریب ۲۰٪ انجام دهید.ایزولیتورها و پورت مانیتورینگ را فراموش نکنید.جانمایی آشکارسازها را با فاصله استاندارد از دیوار و موانع بررسی کنید.این ده مورد، نه سلیقه‌ای، بلکه مستند و الزامی هستند.📌 منبع اصلی:ضوابط مالک‌عمل سیستم‌های کشف و اعلام حریق – سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهر تهران – معاونت حفاظت و پیشگیری از حریق – چاپ ۱۳۹۸📌 برای مطالعه فنی بیشتر:NFPA 72, National Fire Alarm and Signaling CodeBS 5839-1, Fire detection and fire alarm systems for buildingsمبحث سیزدهم مقررات ملی ساختمان (نظام مهندسی)❓ نظر شما چیست؟آیا تجربه مشابهی در برخورد با این اشتباهات داشته‌اید؟ یا نکته دیگری از ضوابط تهران سراغ دارید که کمتر به آن پرداخته شده؟ خوشحال می‌شوم در کامنت‌ها بخوانم. علیرضا نوری علیرضا نوری Wed, 22 Apr 2026 15:04:30 +0330