https://virgool.io/feed/@m_83663217 fa 2026-06-17 09:35:28 https://static.virgool.io/images/default-avatar.jpg https://virgool.io/@m_83663217 https://virgool.io/@m_83663217/%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D9%86-osg8wt2vqeko شرکت تعاونی تولیدکنندگان رنگ و محصولات وابسته، در ابتــدای دهه ۶۰ تاسیس و از همـــان زمــــــــــان (دوران جنگ و بازسازی ) تاکنون نقش پررنگ و بی بدیلی در تامین نیــــــــــازهای اولیه تولیدکنندگان رنگ و رزین در کشور داشته است .شرکت تعاونی رنگ و رزین با حــــــدود ۳۰۰ عضو در زمینه تولید رنگهای صنعتی ،تولیـــد رنگ های ساختمانی،تولید رزین ،واحدهای بازرگانی و صادراتی در سراسر کشور مشغول به فعالیت می باشد .تعاونی رنگ و رزین سالهاست که از بی مهــری در سیاست گذاری دولت رنج می برد، عدم حمایت های کاربردی و کافی ارگان های دولتی اعم از اداره تعاون،وزارت بازرگانی و وزارت سمت، نقش حمایتگر تعاونی را از تولیدکنندگان کاهش و تلاش های مستمر اعضای هیئت مدیره در دوره های مختلف گذشته و همچنین مدیرعامـــــــل تعاونی(خانم شهلا چپ نویس) را کم تاثیر نموده است.انتخابات اعضا هیئت مدیره تعاونی در مردادماه ۱۴۰۴ انجام گردید و تیم جدید اعضـــا هیئت مدیره با ترکیب ذیل سکان مدیریت این مجموعه را برای ۲سال یرعهده گرفته اند.امیداست با ترکیب جوانی و تجربه اعضا جدید که غالبا از مدیران شناخته شده صنعت رنگ می باشند راهکارهای موثر در جهت برون رفت از مشکلات پیشین و همچنین بازیابی نقش پررنگ تعـــاونی در دهه های گذشته در صنعت رنگ و رزین ایــــران حاصل گردد.ترکیب اعضا هیئت مدیره جاری تعاونی رنگ و رزین ایران:منشور اخلاقی اعضای تعاونی تولید کنندگان رنگ و محصولات وابسته به آنما اعضای تعاونی تولیدکنندگان رنگ و محصولات وابسته بـه آن به عنوان یک خانواده بزرگ تولیدی خداوند را در همه حالات ناظر بر اعمــال و رفتار خویش می دانیم و در پیشگاه قرآن کریم به خــــــداوند سوگند می خوریم که همواره این منشور اخلاقی را سرلــوحه فعالیت اقتصادی و صنفی خویش قرار دهیم:هدف ما تامین مصالح پایدار نظام جمهوری اسلامی ایران بوده و در صورتیکه بین منافع فردی،حزبی،سازمانی،قومی،مذهبی،صنفی،حرفه ای با مضالح ملی تضادی باشد از منافع خویش می گذریم و مصالح ملی را مبنای تصمیم گیری قرار می دهیم.عضویت در تعاونی به معنای پذیرش اصول و مفاد اساسنامه تعاونی تلقی شده و به رعایت آن پایبندیم.در کلیه مراحل تولید،توزیع و ارائه کــالا و خدمات دقت لازم را در عرضه کالای باکیفیت اعمال داشته و محصول نهایی را با بهترین شرایط ممکن و با رعایت سود منصفانه به مشتری عرضه می نماییم.از تخریب نام و محصولات دیگـــــران در جهت منافع فردی پرهیز می کنیم و در راستای صیانت از حقوق مادی و معنوی اعضا به اصل عدم سو استفاده از نامها و برندهای تجاری اعضا پایبندیم.در راستای تعلیمات اخلاقی و اصول حرفه ای از استخدام و جابه جایی غیر حـــرفه ای نیروی انسانی اعضا،بدون اخذ رضایتنامه کتبی امتناع می ورزیم.در جهت عارضه یابی ها و اسیب شناسی ها و نیز شناخت از نیـــازها دانش،تجربه و توانمندیهای خود را با سعه صدر در اختیار همکاران قرار میدهیمو با تقویت روحیه کار جمعی منافع خود را در منافع عام جستجو می کنیم.از هرگونه تزویر و نیرنگ در معاملات شامل قاچاق کالا،کم فروشی،گران فروشی،احتکار به شدت پرهیز کرده و رعایت عدل و انصاف را سرلوحه خویش قرار می دهیم.سرمایه هستی چون انرژی ،محیط زیست و نیروی انسانی را سرمایه هــــــــــای تمام بشر دانسته و در حفظ،کاربرد درست و بهسازی آنها کوشش می کنیم و حفظ و ارتقا سلامت جامعه را برهرگونه منافع فردی و جمعی ارجع می دانیم .مصوبات و تصمیمات هیئت مدیره که نمایندگان قـانونی کل اعضا می باشند را لازم الاجرا می دانیم و نسبت به رفع مشکلات صنفی اعضا مسئولیت داشته و در حـــل آنها همت می گماریمو به منظور پیشبرد اهداف صنفی و نیل به تعالی صنعت رنگ،پوشش و محصولات وابسته به آن در سطح داخلی و بین المللی از تکروی پرهیز و در راستای همنوایی تلاش کرده و از ایجاد هرگونه تضاد در منافع گروهی خودداری می نماییم . فناوری اطلاعات (IT) فناوری اطلاعات (IT) Wed, 20 Aug 2025 16:12:54 +0330 https://virgool.io/@m_83663217/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%86%DA%AF-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-nhsgiep8mge2 تلاطم‌های بازار رنگ صنعتی ایران: از تحریم تا نیازهای استراتژیک بازار رنگ صنعتی در هر کشوری، آینه‌ای تمام‌نما از وضعیت کلی اقتصاد و سلامت صنایع زیربنایی آن است. در ایران، این بازار به دلیل ساختار خاص اقتصادی، وابستگی‌های بین‌المللی و شرایط ژئوپلیتیکی، همواره با تلاطم‌های منحصربه‌فردی دست و پنجه نرم کرده است. در این مقاله به بررسی عمیق عوامل مؤثر بر این بازار، از نوسانات رنگ صنعتی تا وابستگی‌های آن به سایر صنایع، شرایط اقتصادی و تحریم‌ها، و در نهایت، نیاز مبرم به سیستم‌های حفاظت خوردگی در صنایع نفت می‌پردازیم. تلاطم‌های بارز در بازار رنگ صنعتی: ریشه‌ها و پیامدها بازار رنگ صنعتی در ایران با نوسانات شدیدی همراه است که عمدتاً ریشه در عوامل کلان اقتصادی و سیاسی دارد. نرخ ارز، تورم، و سیاست‌های تجاری داخلی و خارجی، همگی بر قیمت‌گذاری مواد اولیه، تولید و در نهایت، قیمت نهایی محصولات رنگ صنعتی تأثیر مستقیم می‌گذارند. این نوسانات، برنامه‌ریزی بلندمدت را برای تولیدکنندگان دشوار کرده و ریسک سرمایه‌گذاری را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، تغییرات ناگهانی در تعرفه‌های واردات یا ممنوعیت‌های مقطعی برای برخی مواد اولیه، می‌تواند زنجیره تأمین را مختل کرده و به کمبود یا افزایش بی‌رویه قیمت‌ها منجر شود. وابستگی‌ها و همزیستی با سایر صنایع صنعت رنگ یک صنعت مستقل نیست؛ بلکه به شدت به سلامت و رونق صنایع دیگر وابسته است. صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، خودروسازی، ساخت‌وساز، لوازم خانگی و حتی صنایع دریایی، همگی مصرف‌کنندگان عمده رنگ‌های صنعتی هستند. هرگونه رکود یا رونق در این صنایع، مستقیماً بر تقاضا برای رنگ صنعتی اثر می‌گذارد. به عنوان مثال، پروژه‌های بزرگ توسعه‌ای در صنعت نفت و گاز، محرک قوی برای بازار رنگ‌های ضد خوردگی و پوشش‌های محافظ هستند. این همزیستی، باعث می‌شود بازار رنگ صنعتی از پویایی صنایع مادر تأثیر پذیرد و هرگونه چالش در آن‌ها، به این بازار نیز سرایت کند. شرایط اقتصادی کشور و تأثیر آن بر بازار رنگ اقتصاد ایران در سالیان اخیر با چالش‌های متعددی از جمله تورم مزمن، کاهش قدرت خرید، و محدودیت‌های بودجه‌ای مواجه بوده است. این شرایط، به طور مستقیم و غیرمستقیم بر بازار رنگ صنعتی اثر می‌گذارد. کاهش سرمایه‌گذاری‌ها در پروژه‌های عمرانی و صنعتی، تقاضا برای محصولات رنگ را کاهش می‌دهد. از سوی دیگر، افزایش هزینه‌های تولید ناشی از تورم و گرانی مواد اولیه، فشار زیادی بر تولیدکنندگان وارد می‌کند و می‌تواند به کاهش حاشیه سود یا حتی تعطیلی برخی واحدها منجر شود. در چنین فضایی، رقابت نیز شدیدتر شده و تولیدکنندگان برای بقا باید استراتژی‌های جدیدی را در پیش گیرند. تحریم‌ها و دسترسی به منابع خارجی: چالشی دوگانه تحریم‌های بین‌المللی، شاید برجسته‌ترین چالش پیش روی صنعت رنگ صنعتی ایران باشند. بسیاری از مواد اولیه حیاتی برای تولید رنگ‌های با کیفیت بالا، از جمله پیگمنت‌ها، رزین‌ها و افزودنی‌های خاص، از طریق واردات تأمین می‌شوند. تحریم‌ها، دسترسی به این مواد را دشوار و پرهزینه کرده است. علاوه بر این، انتقال پول و همکاری با شرکت‌های بین‌المللی با موانع جدی روبه‌رو شده است. این وضعیت، نه تنها منجر به افزایش قیمت تمام شده می‌شود، بلکه کیفیت و تنوع محصولات را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. تولیدکنندگان ناچارند به دنبال جایگزین‌های داخلی یا مسیرهای پیچیده‌تر برای تأمین مواد اولیه باشند که همگی بر کارایی و رقابت‌پذیری تأثیر می‌گذارد. شرایط صنایع نفت و نیاز به سیستم‌های حفاظت خوردگی صنایع نفت، گاز و پتروشیمی، به عنوان شریان‌های حیاتی اقتصاد ایران، به شدت به سیستم‌های حفاظت خوردگی با کیفیت بالا نیاز دارند. تجهیزات، خطوط لوله و سازه‌های فلزی در محیط‌های خورنده، نیازمند پوشش‌های مقاوم در برابر عوامل شیمیایی، رطوبت و حرارت هستند. عدم استفاده از رنگ‌ها و پوشش‌های حفاظتی مناسب، می‌تواند به تخریب سریع تجهیزات، نشت مواد نفتی، آلودگی محیط زیست و از همه مهم‌تر، خسارات مالی و جانی جبران‌ناپذیری منجر شود. با وجود چالش‌های تأمین مواد اولیه به دلیل تحریم‌ها، نیاز به این سیستم‌های حفاظتی در صنایع نفت نه تنها کاهش نیافته، بلکه با توجه به فرسودگی برخی زیرساخت‌ها، حتی افزایش یافته است. تولیدکنندگان داخلی رنگ صنعتی، در تلاشند تا با اتکا به دانش بومی و استفاده از ظرفیت‌های موجود، بخشی از این نیاز حیاتی را تأمین کنند. این امر، فرصتی برای توسعه فناوری‌های بومی و کاهش وابستگی به خارج است، اما نیازمند حمایت‌های دولتی و سرمایه‌گذاری‌های بیشتر در بخش تحقیق و توسعه است. بازار رنگ صنعتی در ایران، میدانــــی پیچیده از چالش‌هــــــا و فرصت‌هــــــــا است. تلاطم‌هـــــــــــای اقتصادی، وابستگی‌های صنعتی، و به ویژه تحریم‌ها، این بازار را با دشواری‌های زیادی روبه‌رو کرده است. با این حــال، نیاز مبرم صنایع استراتژیکی مانند نفت به سیستم‌های حفاظت خوردگی، پتانسیل بالایی برای رشد و توسعه در این بخش ایجاد کرده است. برای عبور از این چالش‌ها، نیاز به یک رویکرد جامع شامـــــــــــــل حمایت از تولید داخلی، تسهیل دسترسی به مواد اولیه، سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه و ایجاد یک محیط کسب و کار پایدارتر است. تنها با چنین رویکردی می‌توان از ظرفیت‌هــــــــای موجود در صنعت رنگ صنعتی ایران به بهترین نحو بهره‌برداری کرد و آن را به سوی پایداری و رشد رهنمون ساخت. در این بخش سوالات متداول به همراه پاسخ های مربوط فراهم نموده ایم باشد که مفید واقع شود: ۱. منظور از "تلاطم‌های بارز رنگ صنعتی" چیست؟ تلاطم‌های بارز در صنعت رنگ صنعتی به نوسانات شدید و غیرقابل پیش‌بینی در عواملی مانند قیمت مواد اولیه، تغییرات ناگهانی در تقاضا، مسائل مربوط به عرضه و همچنین تغییرات سریع در فناوری و مقررات اشاره دارد. این تلاطم‌ها می‌توانند بر سودآوری و پایداری کسب‌وکارها در این صنعت تأثیر قابل توجهی بگذارند. ۲. وابستگی صنعت رنگ صنعتی به سایر صنایع چگونه است؟ صنعت رنگ صنعتی ارتباط تنگاتنگی با صنایع متعددی دارد. به عنوان مثال، صنعت خودروسازی، ساختمان‌سازی، بسته‌بندی، هوافضا و همچنین صنایع فلزی و چوبی، همگی به طور مستقیم از محصولات رنگ صنعتی برای حفاظت، زیبایی و افزایش طول عمر محصولات خود استفاده می‌کنند. بنابراین، رکود یا رونق در این صنایع، مستقیماً بر صنعت رنگ تأثیر می‌گذارد. ۳. شرایط اقتصادی کشور چه تأثیری بر صنعت رنگ صنعتی دارد؟ وضعیت کلی اقتصاد کشور، از جمله نرخ تورم، قدرت خرید مردم و شرکت‌ها، نرخ بهره و سیاست‌های پولی و مالی، به طور مستقیم بر صنعت رنگ تأثیر می‌گذارد. در شرایط رکود اقتصادی، کاهش سرمایه‌گذاری در بخش‌هایی مانند ساخت و ساز و خودروسازی، منجر به کاهش تقاضا برای رنگ صنعتی می‌شود. برعکس، رشد اقتصادی معمولاً با افزایش تقاضا همراه است. ۴. شرایط تحریمی و دسترسی به منابع خارجی چه تأثیری بر صنعت رنگ صنعتی دارد؟ تحریم‌های اقتصادی می‌توانند دسترسی به مواد اولیه کلیدی، تجهیزات تخصصی و فناوری‌های روز دنیا را برای صنعت رنگ صنعتی محدود کنند. این محدودیت‌ها ممکن است منجر به افزایش هزینه‌های تولید، کاهش کیفیت محصولات و کند شدن روند نوآوری شود. وابستگی به واردات برخی مواد اولیه، صنعت رنگ را در برابر اثرات تحریم‌ها آسیب‌پذیر می‌سازد. ۵. چرا صنایع نفت به سیستم‌های حفاظت خوردگی (ضد خوردگی) نیاز دارند و صنعت رنگ چگونه در این زمینه نقش دارد؟ صنایع نفت و گاز به دلیل ماهیت خورنده محیط عملیاتی خود (مانند حضور مواد شیمیایی، رطوبت و دماهای مختلف) و همچنین ارزش بالای تجهیزات (مانند خطوط لوله، مخازن و سکوهای دریایی)، به شدت نیازمند سیستم‌های حفاظت خوردگی هستند. رنگ‌های صنعتی تخصصی، به عنوان یک لایه محافظتی، از تماس فلزات با عوامل خورنده جلوگیری کرده و عمر مفید تجهیزات را به طور چشمگیری افزایش می‌دهند. این رنگ‌ها با فرمولاسیون‌های خاص خود، مقاومت بالایی در برابر مواد شیمیایی، سایش و شرایط محیطی سخت از خود نشان می‌دهند.گردآورنده: مهندس جواد بخش آذر فناوری اطلاعات (IT) فناوری اطلاعات (IT) Sat, 16 Aug 2025 15:04:35 +0330 https://virgool.io/@m_83663217/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A2%D9%88%D8%B1%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A2%D8%B0%D8%B1-japezs5qq3dz مقدمهکارآفرینی به عنوان موتور محرک توسعه اقتصادی و اجتماعی، نقش مهمی در پیشرفت کشورها ایفا می‌کند. در ایران نیز طی دهه‌های اخیر، توجه ویژه‌ای به ترویج فرهنگ کارآفرینی و حمایت از کارآفرینان شده است. این مقاله به بررسی وضعیت کارآفرینی در ایران، فرصت‌ها و چالش‌ها، و چارچوب‌های حمایت و توسعه آن می‌پردازد.تعریف کارآفرینیکارآفرینی به معنای شناسایی فرصت‌ها و خلق ارزش از طریق نوآوری و ایجاد کسب‌وکار جدید است. یک کارآفرین فردی است که توانایی ریسک‌پذیری، نوآوری و بهره‌برداری از فرصت‌های بازار را داراست. وضعیت کنونی کارآفرینی در ایرانبا وجود مشکلات ساختاری اقتصادی، وجود نیروی انسانی جوان و تحصیل‌کرده، ایران را به یکی از کشورهای دارای ظرفیت بالا در زمینه کارآفرینی تبدیل کرده است. رشد استارتاپ‌ها، مراکز شتاب‌دهنده، فضای کاری اشتراکی و نهادهای حمایتگر در سال‌های اخیر بسیار چشمگیر بوده است.برخی از حوزه‌های پُر پتانسیل برای کارآفرینی در ایران عبارت‌اند از:فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT)کشاورزی و صنایع غذاییگردشگری و صنایع فرهنگیانرژی‌های نو و محیط زیست چالش‌های کارآفرینی در ایرانبا وجود ظرفیت‌های بالا، کارآفرینی در ایران با چالش‌هایی جدی نیز مواجه است:پیچیدگی‌های قانونی و بروکراسی اداریمحدودیت دسترسی به منابع مالی و سرمایه‌گذاریمشکل در توسعه بازار و صادراتنبود فرهنگ شکست‌پذیری و حمایت ناکافی اجتماعی چارچوب‌های حمایت از کارآفرینی در ایرانبرای حمایت و توسعه کارآفرینی در ایران، چارچوب‌ها و سیاست‌هایی تدوین شده است که مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از:۱. سیاست‌های کلانسند توسعه کارآفرینی: معطوف بر آموزش و ترویج کارآفرینی از مدارس تا دانشگاه و حمایت از ایجاد شرکت‌های دانش‌بنیان.برنامه‌های حمایت مالی: راه‌اندازی صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC)، اعطای تسهیلات بانکی و تورهای سرمایه‌گذاری. ۲. ساختارهای حمایتیمراکز رشد و شتاب‌دهنده‌ها: پشتیبانی فناورانه و مشاوره‌ای برای ایده‌های نوآورانه.پارک‌های علم و فناوری: ارائه زیرساخت، امکانات آزمایشگاهی و دسترسی به شبکه همکاران.نهادهای تسهیل‌گر: مانند انجمن‌ها و اتاق‌های بازرگانی جهت شبکه‌سازی و آموزش مستمر. ۳. چارچوب‌های قانونی و حقوقیبهبود فضای کسب‌وکار: تسهیل ثبت شرکت‌ها، کاهش پیچیدگی‌های مالیاتی و ایجاد قوانین حمایتی از نوآوران.حمایت از مالکیت فکری: ثبت اختراعات و علامت‌های تجاری، حمایت از ایده‌های نو. آینده کارآفرینی در ایرانآینده کارآفرینی در ایران روشن است، به شرطی که چالش‌های فعلی با اصلاحات ساختاری، ایجاد مشوق‌ها و فرهنگ‌سازی مناسب رفع شود. توسعه فناوری، گسترش بازار منطقه‌ای و بین‌المللی، و هم‌افزایی بین دولت و بخش خصوصی می‌تواند منجر به شکوفایی بیشتر کارآفرینان ایرانی در عرصه‌های مختلف شود. مشکلات کارآفرینی در ایرانکارآفرینی در ایران با وجود رشد قابل توجه در سال‌های اخیر، همچنان با موانع و مشکلات متعددی روبه‌روست. این مشکلات در سطوح مختلف اقتصادی، اجتماعی، قانونی و فرهنگی قابل دسته‌بندی هستند. در ادامه، مهم‌ترین چالش‌های کارآفرینان ایرانی آورده شده است:۱. قوانین و بروکراسی اداریپیچیدگی در ثبت شرکت و اخذ مجوز: فرآیندهای اداری طولانی و پیچیده، بسیاری از کارآفرینان را در آغاز راه خسته و بی‌انگیزه می‌کند.شفاف نبودن آیین‌نامه‌ها: ابهام در مقررات و تغییر مکرر قوانین، ریسک سرمایه‌گذاری و شروع کسب‌وکار جدید را افزایش می‌دهد. ۲. مشکلات مالی و دسترسی به سرمایهدشواری در دریافت وام و سرمایه‌گذاری: بانک‌ها معمولا ریسک ابتدای کارآفرینی را نمی‌پذیرند و وثایق سنگین طلب می‌کنند.کمبود سرمایه‌گذاران خطرپذیر (VC): تعداد سرمایه‌گذاران ماجراجو و صندوق‌های جسور در ایران نسبت به نیاز کارآفرینان پایین است.گرانی تجهیزات و مواد اولیه: نوسانات ارزی و بالا بودن قیمت مواد مورد نیاز برای تولید، هزینه‌های آغاز کسب‌وکار را بالا می‌برد.۳. محیط کسب‌وکار و اقتصادینوسانات اقتصادی: تورم و بی‌ثباتی نرخ ارز، پیش‌بینی جریان نقدی و آینده‌نگری را دشوار می‌کند.تحریم‌ها: موجب محدودیت دسترسی به بازارهای بین‌المللی و فناوری‌های روز دنیا می‌شود و روند صادرات را مختل می‌کند. ۴. چالش‌های فرهنگی و اجتماعینگرش منفی به شکست: بسیاری هنوز شکست را به عنوان نقطه پایان می‌دانند و ریسک‌پذیری پایین است.نداشتن مهارت‌های نرم: ارتباط موثر، مذاکره، کار گروهی و مدیریت بحران جزو مهارت‌هایی است که در نظام آموزشی کمتر به آنها توجه شده است.حمایت ناکافی خانواده و جامعه: هنوز در بسیاری از موارد، کارآفرینی در مقایسه با مشاغل دولتی کم‌اهمیت تلقی می‌شود. ۵. مشکلات زیرساختیدسترسی محدود به فناوری: در برخی مناطق، دسترسی به اینترنت پرسرعت یا ابزارهای دیجیتال با کیفیت محدود است.مشکلات لجستیک و حمل‌ونقل: ضعف در سامانه‌های پستی و حمل‌ونقل باعث افزایش هزینه‌ها و زمان رسیدن کالا به مشتریان می‌شود. ۶. مشکلات بازار و رقابتکوچکی بازار داخلی: برخی محصولات و ایده‌ها به دلیل بازار داخلی کم‌ظرفیت رشد کافی ندارند.کپی‌برداری سریع: نبود حمایت قانونی جدی باعث می‌شود ایده‌های نو به‌سرعت توسط رقبا یا افراد دیگر کپی شوند و منحصر به فرد بودن کسب‌وکار از دست برود.تاثیر تغییرات مداوم سیاست‌های دولت‌ها بر کارآفرینیتأثیر تغییرات مداوم سیاست‌های دولت‌ها بر کارآفرینی یکی از موضوعات مهم و چالش‌برانگیز است که اثرات زیادی بر فضای اقتصادی و رشد و بقای استارتاپ‌ها و کسب‌وکارهای نوپا دارد. در ادامه به این موضوع می پردازیم: ۱. افزایش عدم اطمینان و ریسک‌پذیریوقتی سیاست‌های دولت‌ها، چه در حوزه اقتصادی و چه در بخش‌های قانونی و مقرراتی، به صورت مکرر تغییر می‌کند، فضای عدم اطمینان افزایش می‌یابد. کارآفرینان برای شروع یک کسب‌وکار نیاز به برنامه‌ریزی میان‌مدت و بلندمدت دارند؛ اما تغییر سیاست‌ها می‌تواند این برنامه‌ریزی‌ها را بی‌اثر کند و ریسک شکست را بالا ببرد. ۲. دشواری در جذب سرمایهسرمایه‌گذاران داخلی و خارجی به طور ویژه نسبت به ثبات قوانین و سیاست‌ها حساس هستند. با تغییرات پی‌درپی قوانین مالیاتی، گمرکی، بیمه و حتی حمایت‌های دولتی، اعتماد سرمایه‌گذار به شدت کاهش می‌یابد، چرا که آینده سودآوری و امنیت سرمایه‌گذاری قابل پیش‌بینی نیست. ۳. تضعیف نوآوری و رشد پایدارثبات نسبی در سیاست‌گذاری دولت‌ها، کارآفرینان را ترغیب می‌کند تا در حوزه‌های نوآورانه و جدید سرمایه‌گذاری کنند. اما تغییر مداوم سیاست‌ها باعث می‌شود کارآفرینان به دنبال راهکارهای کوتاه‌مدت، ریسک پایین و حتی فعالیت‌های غیرمولد بروند. این موضوع، پتانسیل نوآوری و رشد بلندمدت اقتصاد را تضعیف می‌کند. ۴. سردرگمی و اتلاف منابعهنگامی که مقررات مربوط به مالیات، بیمه، واردات، صادرات یا حمایت‌های مالیاتی به سرعت و بدون شفافیت عوض می‌شوند، کارآفرینان باید زمان و منابع زیادی را صرف سازگاری با شرایط جدید کنند. این اتلاف وقت و انرژی، می‌تواند منجر به کاهش بهره‌وری و حتی توقف فعالیت‌های تولیدی شود.۵. کاهش انگیزه و مهاجرت کارآفرینانتغییرات نابهنگام در سیاست‌ها، به ویژه اگر غیرشفاف و غیرقابل پیش‌بینی باشند، بسیاری از کارآفرینان مستعد را ناامید و حتی به مهاجرت به کشورهایی با ثبات‌تر سوق می‌دهد. این امر در بلندمدت به خروج استعدادها و کاهش سرمایه انسانی منجر خواهد شد.نمونه‌های عینی از تاثیرات تغییرات سیاستی در ایرانافزایش ناگهانی مالیات یا قوانین جدید مالیاتی: موجب تعطیلی یا کاهش فعالیت برخی استارتاپ‌ها و کسب‌وکارهای کوچک شد.تغییر سیاست‌های ارزی و تعرفه‌ای: برای مدت‌ها باعث سردرگمی تولیدکنندگان و صادرکنندگان شده و توان رقابتی آن‌ها را کاهش داده است.لغو یا تغییر طرح‌های تشویقی (مانند معافیت بیمه‌ای شتاب‌دهنده‌ها): باعث دلسردی بسیاری از اکوسیستم‌های نوآوری شد. چرا کارآفرین نمی‌تواند همیشه خود را با یک قوانین ثابت و پایدار وفق دهد؟در نگاه اول شاید به نظر برسد که اگر قوانین ثابت و پایداری وجود داشته باشد، کارآفرینان باید بتوانند به راحتی خود را با آن‌ها تطبیق دهند. اما واقعیت این است که حتی در شرایط وجود قوانین پایدار، چالش‌هایی برای کارآفرینان وجود دارد که باعث می‌شود تطبیق کامل با مقررات همیشه آسان نباشد. در ادامه به دلایل این موضوع می پردازیم: ۱. سرعت بالای تغییرات بازار و فناوریکسب‌وکارهای نوپا و استارتاپ‌ها معمولا در محیطی پُر از عدم قطعیت و تحول‌های سریع کار می‌کنند. حتی اگر قوانین ثابت باشد، فضای رقابتی، تکنولوژی، نیاز مشتریان و روش‌های کسب‌وکار همواره در حال تغییر است.قوانین ثابت می‌توانند باعث شوند چارچوب انعطاف‌پذیری کاهش یابد و کارآفرین برای پیاده‌سازی ایده جدید یا مدل کسب‌وکار تازه با محدودیت مواجه شود.۲. عدم همسویی قوانین با نیازهای نوآورانهبسیاری از قوانین که زمانی وضع شده‌اند، برای کسب‌وکارهای سنتی و شرایط قدیمی تدوین شده‌اند و گاهی تناسبی با فضای نوآورانه کارآفرینی ندارند.در چنین شرایطی حتی قوانین پایدار هم ممکن است دست‌انداز پیش روی کارآفرین باشد. برای مثال، قوانین سختگیرانه مالیاتی یا بیمه‌ای که فضای رشد و آزمون‌وخطا را برای استارتاپ‌ها محدود می‌کند.۳. پیچیدگی و ابهام در اجرای قوانینگاهی قوانین گرچه ثابت‌اند اما تفسیر و اجرای آن‌ها توسط نهادهای اجرایی متفاوت و دچار تفسیرهای سلیقه‌ای می‌شود. این موضوع منجر به عدم اطمینان برای کارآفرین می‌شود.بنابراین، صرف پایدار بودن قانون، تضمینی برای وضوح و پیش‌بینی‌پذیری آن نیست. ۴. هزینه‌های انطباق با قوانینفرایند هماهنگ شدن با مقررات (Complianc‌e) برای کسب‌وکارهای کوچک، هزینه‌بر و زمان‌بر است.این هزینه‌ها در قیاس با شرکت‌های بزرگ برای کارآفرینان قابل توجه است و ممکن است منابع محدودی را که برای توسعه کسب‌وکار لازم دارند، به خود اختصاص دهد. ۵. لزوم نوآوری و خروج از چارچوبذات کارآفرینی یعنی حرکت در مرزها و گاهی حتی عبور از مرزهای موجود برای خلق ارزش جدید. قوانین پایدار اگر بیش از حد سخت‌گیرانه یا بسته باشند، جلوی نوآوری را می‌گیرند و کارآفرین برای ادامه مسیر باید روزنه‌هایی برای انعطاف و آزمایش راهکارهای نو پیدا کند. محدودیت‌هایی که کارآفرین زیر سایه شرایط سیاسی برای صادرات تجربه می‌کند۱. نوسانات نرخ ارزشرایط سیاسی کشور به شدت بر بازار ارز تاثیرگذار است. با هر تنش سیاسی، نرخ ارز ممکن است ناگهان جهش کند یا کاهش یابد. این نوسانات:هزینه تأمین مواد اولیه را غیرقابل پیش‌بینی می‌کند.قیمت‌گذاری محصول نهایی جهت صادرات را دشوار می‌سازد.قراردادهای صادراتی را پرریسک و نامطمئن می‌کند. ۲. تحریم‌های بین‌المللی و بانکیتحریم‌ها از مهم‌ترین آثار سیاست بر صادرات هستند. کارآفرین:ممکن است نتواند ارز حاصل از صادرات را به کشور بازگرداند.امکان باز کردن ال‌سی (LC) یا استفاده از سیستم‌های بانکی بین‌المللی را ندارد.ناچار است برای نقل و انتقال پول از واسطه‌ها با هزینه و ریسک بالا استفاده کند. ۳. افزایش ناگهانی تعرفه‌های گمرکی و موانع واردات در کشور مقصدشرایط سیاسی می‌تواند باعث شود برخی کشورها به صورت ناگهانی تعرفه واردات کالاهای ایرانی را افزایش دهند یا انجام تشریفات گمرکی را پیچیده‌ کنند. کارآفرین از این تصمیمات اطلاع قبلی ندارد و نمی‌تواند برنامه‌ریزی درستی کند. ۴. بدنامی و کاهش اعتماد در بازارهای بین‌المللیاخبار و فضای سیاسی ممکن است باعث شکل‌گیری تصویری نامطلوب از محصولات ایرانی در بازارهای هدف شود. این موضوع حتی باعث می‌شود برخی مشتریان خارجی از همکاری با شرکت‌های ایرانی صرف‌نظر کنند یا به دنبال تأمین‌کننده‌های جایگزین باشند. ۵. محدودیت‌های حمل‌ونقل و لجستیکدر نتیجه شرایط سیاسی، پروازها یا مسیرهای حمل‌ونقل به کشور مقصد ممکن است محدود یا گران شوند (مثلاً تحریم بنادر یا خطوط هوایی ایران). این مسئله:زمان ارسال کالا را افزایش می‌دهد.هزینه‌ها را بالا می‌برد.گاهی کالای صادراتی در گمرک مقصد متوقف یا برگشت داده می‌شود. ۶. محدودیت در دریافت گواهینامه‌های بین‌المللی یا استانداردهابرخی بازارهای جهانی خرید محصولات از کشورهایی را که در لیست تحریم یا محدودیت سیاسی هستند، اجازه نمی‌دهند یا دریافت استانداردهای بین‌المللی را سخت‌تر می‌کنند. این یعنی حتی اگر محصول باکیفیت باشد، باز هم راه صادرات بسته می‌شود.۷. بی‌ثباتی در قوانین صادرات و تغییر ناگهانی مقررات داخلیدر نتیجه فشارهای سیاسی، ممکن است دولت برای مدت کوتاه صادرات بعضی کالاها را ممنوع یا مشمول مقررات جدید کند (مانند ممنوعیت صادرات برخی محصولات کشاورزی یا صنعتی برای تأمین بازار داخلی). این سیاست‌ها معمولاً از قبل قابل پیش‌بینی نیستند و به‌شدت کارآفرین را دچار مشکل می‌کنند.کارآفرین بودن یعنی چه؟پرسش شما، “کارآفرین بودن یعنی چه؟” از آن دسته سؤال‌هایی است که هم جواب ساده دارد و هم لایه‌های عمیق و کاربردی. کارآفرین بودن یعنی چه؟۱. تعریف ساده و عمومیکارآفرین کسی است که یک فرصت را می‌بیند، برای آن ایده‌ای دارد و با وجود همه ریسک‌ها، دست به اجرا می‌زند تا ارزش جدیدی خلق کند.او ممکن است یک کسب‌وکار کاملاً جدید راه‌اندازی کند، یا در کسب‌وکار فعلی نوآفرینی کند.۲. ویژگی‌های یک کارآفرینکارآفرین بودن فقط صاحب یک شرکت یا “رئیس خود بودن” نیست، بلکه یعنی:دیدن فرصت‌ها در جایی که دیگران فقط مشکل می‌بینند.پذیرفتن ریسک و مسئولیت تصمیم‌های کوچک و بزرگ.اعتقاد به تغییر و بهتر شدن و تلاش برای آن.ایجاد ارزش (اقتصادی، اجتماعی یا فرهنگی) برای خود و دیگران.خلاقیت و نوآوری در محصولات، خدمات یا حتی شیوه‌های انجام کار. ۳. ابعاد شخصیتی و فکری کارآفرینیپشتکار و انگیزه بالا: هیچ کارآفرینی بدون مواجهه با شکست‌ها و چالش‌های گوناگون موفق نمی‌شود.انعطاف‌پذیری: توان تغییر مسیر و یادگیری مداوم.توانایی شبکه‌سازی: ایجاد روابط مؤثر با افراد مختلف (همکار، مشتری، سرمایه‌گذار و…)روحیه تیمی و رهبری: مدیریت منابع، الهام‌بخش بودن برای گروه و هدایت تیم. ۴. معنای اجتماعی و فرهنگیکارآفرین‌ها موتور محرک تغییر در جامعه هستند و می‌توانند زمینه‌ساز اشتغال، نوآوری، حل مشکلات اجتماعی، رشد اقتصادی و حتی الهام‌بخش دیگران برای حرکت و پیشرفت باشند. ۵. کارآفرین بودن؛ سبک زندگیبرای بعضی‌ها، کارآفرین بودن فقط یک “شغل” نیست، بلکه سبک زندگی است:دائماً در حال حل مسأله، جست‌وجوی فرصت، یادگیری، حتی دل به دریا زدن و ریسک کردن برای رسیدن به رؤیاها.گاهی یعنی از منطقه امن خود خارج شدن و ساختن چیزی که شاید تاکنون نبوده. کارآفرین بودن یعنی:ساختن، خلق کردن، ارزش‌آفرینی و جسارتِ شروع کردن در فضایی که آینده‌اش مشخص نیست.یعنی امید بستن به “بهتر شدن”، خود و اطرافیان را به جلو راندن، و از مسیر یادگیری، آزمون و خطا، و پشتکار، تغییر را رقم زدن.سلامت اکوسیستم کارآفرینی، پایداری و دوام کسب‌وکارهای نوآورانهعواملی که باعث می شود کارآفرین در بعضی از حوزه ها پایدار نباشد یا طول عمر کوتاهی داشته باشد؛ از شاخصه های مهم این بخش به شمار می رود.در ادامه، به «پایداری کارآفرین» می پردازیم و هم عوامل کلیدی‌ای که باعث می‌شود کارآفرین یا کسب‌وکارش در برخی حوزه‌ها دوام نیاورد یا زودتر از موعد شکست بخورد، می پردازیم .پایداری کارآفرین چیست؟پایداری کارآفرین یعنی اینکه:کسب‌وکار راه‌اندازی شده بتواند در بازار باقی بماند، رشد کند و به بلوغ برسد؛یا خود کارآفرین بتواند مسیر را در بلندمدت ادامه دهد، حتی اگر در یک حوزه شکست بخورد — دوباره بایستد و به کارآفرینی ادامه دهد.پایداری برخلاف رشد سریع یا موفقیت کوتاه‌مدت، به معنای توانایی مقابله با مشکلات، وفق یافتن با تغییرات بازار و استمرار نوآوری است. عوامل مؤثر بر پایداری کارآفرین و دلایل آسیب‌پذیری یا طول عمر کوتاه کسب‌وکار۱. نبود بازار یا تقاضای کافیگاهی ایده نوآورانه است اما نیاز بازار به‌اندازه کافی وجود ندارد، یا اندازه بازار کوچک‌تر از آن است که کسب‌وکار را پایدار نگه دارد.بدون بازار، هیچ استارتاپی دوام نمی‌آورد. ۲. اشتباه در تحلیل رقبا و مزیت رقابتیاگر کارآفرین بررسی دقیقی از رقبا نداشته باشد، یا مزیت رقابتی محصولش مشخص نباشد، به راحتی در بازار کنار گذاشته می‌شود.۳. ضعف در مدیریت مالیکمبود منابع مالی یا عدم مدیریت صحیح هزینه‌ها منجر به بحران نقدینگی و پایان زودهنگام کسب‌وکار می‌شود.استارتاپ‌های زیادی صرفا به خاطر اتمام سرمایه یا نبود سرمایه‌گذاری جدید نابود می‌شوند. ۴. عدم تیم مناسب و اختلافات داخلینداشتن تیم مهارت‌محور یا نبود همراهی و انگیزه کافی بین اعضای تیم، یکی از دلایل اصلی شکست استارتاپ‌ها در ایران و جهان است. ۵. سیاست‌گذاری و موانع قانونیاز تغییرات مکرر قوانین، بوروکراسی، موانع صادرات و واردات گرفته تا تحریم‌ها و محدودیت‌های مجوزها؛ هرکدام می‌توانند حیات یک استارتاپ را به شدت تهدید کنند. ۶. وابستگی به منابع یا فناوری وارداتیدر بسیاری از حوزه‌ها (مانند فناوری پیشرفته یا قطعات خاص)، اگر کارآفرین بیش از حد وابسته به واردات باشد، تامین مواد اولیه به دلیل تحریم یا نوسانات سیاسی ممکن است متوقف شود و کسب‌وکار عملاً فلج گردد. ۷. فرهنگ ریسک‌گریزی و ترس از شکستدر برخی حوزه‌های اجتماعی یا شهری، شکست خوردن تابو است. به همین دلیل کارآفرینان زود ناامید می‌شوند و حتی پس از یک یا دو شکست، ادامه نمی‌دهند. ۸. عدم سازگاری با تحولات بازاربازارها مخصوصاً در حوزه‌های تکنولوژی به سرعت تغییر می‌کنند. اگر کارآفرین نتواند محصولات یا مدل کسب‌وکارش را با این تحولات هماهنگ کند، به‌راحتی حذف می‌شود. ۹. مشکلات بازاریابی و فروشبازارشناسی ضعیف، انتخاب اشتباه کانال‌های فروش، عدم توانایی در برندسازی و تبلیغات، از دلایل مهم شکست و عدم پایداری هستند. ۱۰. عدم انعطاف و یادگیری مستمرکسانی که نتوانند از اشتباهاتشان درس بگیرند و یادگیری نداشته باشند، در برابر تغییرات بازار یا نیاز مشتری آسیب‌پذیر خواهند بود. قوانین و مقررات فضای کسب و کاربهترین قوانین ثابت هم باید انعطاف داشته باشند تا نوآوری، رشد و تنوع کسب‌وکارها را حمایت کنند. کارآفرینان همیشه نیاز دارند در فضای آزاد و پویا فعالیت کنند؛ قوانینی که بیش از حد ثابت، بسته و غیرمنعطف باشند ممکن است مانع رشد شوند، همان‌طور که قوانین متزلزل و دائم در حال تغییر نیز فضای کسب‌وکار را غیرقابل پیش‌بینی خواهند کرد. در ادامه به مهم ترین ویژگی های این قوانین می پردازیم: ۱. ویژگی‌های قوانین مطلوب برای کارآفرینیقوانین و مقررات اگر هوشمندانه طراحی نشوند، حتی بهترین ایده‌ها را از بین می‌برند؛ و اگر منعطف و پایدار باشند، باعث رشد و شکوفایی اقتصاد و کارآفرینی خواهند شد.قوانین مناسب و پیشرو برای کارآفرینی باید: الف) ثبات و پایداری - پیش‌بینی‌پذیری: کارآفرین بتواند برای ۲ تا ۵ سال آینده برنامه‌ریزی کند و نگران تغییر ناگهانی مقررات نباشد. - پایداری سیاست‌ها: قوانین مهم (مالیات، سرمایه‌گذاری، بیمه، ثبت شرکت و...) هر سال تغییر نکنند. ب) سادگی و شفافیت- شفافیت آیین‌نامه‌ها: همه چیز قابل فهم و قابل اجرا باشد؛ جزئیات خلق‌الساعه و پیچیدگی اداری نداشته باشد. - رفتن به سمت پنجره واحد: بسیاری از خدمات (مثل ثبت، مجوز، مالیات و...) به صورت یکپارچه و آنلاین انجام گیرد. ج) تسهیل‌گری و حمایت‌گری- حمایت از نوآوری: امتیازات برای استارتاپ‌ها/کسب‌وکارهای نوپا (معافیت مالیاتی مقطعی، تسهیلات، تسهیل صادرات، دسترسی به منابع). - کاهش ریسک راه‌اندازی: فاصله بین ایده و اجرا کوتاه باشد، هزینه های ثبت و مجوز پایین بیاید. د) انعطاف‌پذیری هوشمند - امکان اصلاح سریع: قوانین زمانی که بازار یا فناوری تغییر کرد، سریعًا اصلاح شوند، نه اینکه سال‌ها منتظر بازنگری بمانند. - مبتنی بر بازخورد: پایش مستمر و دریافت بازخورد کسب‌وکارها برای به‌روزرسانی دستورالعمل‌ها. هـ) ترویج رقابت سالم - مبارزه با انحصار: قوانین نباید انحصار ایجاد کند، بلکه باید رقابت سالم را تشویق کند. ۲. راهکارهای ترکیب پایداری و انعطاف‌پذیری در مقررات کارآفرینیچگونه می‌توان هم‌زمان مقررات را هم پایدار و هم منعطف نگاه داشت؟الف) تصویب قوانین مادر، تدوین آیین‌نامه‌های منعطف- هسته قانون را ثابت نگهدارید: (مثل اصل حمایت از نوآوری یا اصل تسهیل سرمایه‌گذاری).- آیین‌نامه‌ها و بخشنامه‌ها: باید امکان اصلاح یا به‌روزرسانی سریع (بدون نیاز به قانون‌گذاری جدید) را داشته باشند تا در بخش اجرایی، سریع تغییر یابند. ب) ایجاد نهاد رگولاتور مستقل و چابک- نهادهایی که بتوانند با نظر کارشناسان استارتاپی/صنعتی، مقررات را بر اساس نیاز بازار (و حتی فناوری‌های جدید) پایش و اصلاح کنند.- وظیفه رفع تعارض و تسریع در اصلاح مقررات قدیمی را داشته باشند. ج) اجرای آزمایشی (پایلوت) برای آزمون مقررات جدید- هر قانون یا مقررات جدید ابتدا در یک فضای آزمایش (sandbox) یا شهر/صنعت خاص اجرا شود؛ پس از دریافت بازخورد، اصلاح یا تعمیم یابد.- این کار ریسک قانون‌گذاری و هزینه اشتباه را پاییتن می‌آورد. د) درج بند مرور و به‌روزرسانی دوره‌ای- در متن قانون، پیش‌بینی شود هر ۲ تا ۳ سال، به طور رسمی بازنگری و به‌روزرسانی مقررات انجام شود (مانند قوانین استارتاپی در بسیاری از کشورها). هـ) پلتفرم‌های شفاف بازخورد و دیده‌بانی- ایجاد پورتال‌های آنلاین و عرصه‌های هم‌اندیشی که کارآفرینان مشکلات و پیشنهادات خود را درباره اجرای مقررات به صورت شفاف و مستقیم منتقل کنند تا رگولاتوری همیشه آگاه از نبض بازار و چالش‌های واقعی باشد. جمع‌بندی (خلاصه کاربردی):قانون خوب برای کارآفرینی یعنی:- پایدار و قابل پیش‌بینی،- منعطف و قابل به‌روزرسانی،- تسهیل‌گر و شفاف،- و مبتنی بر بازخورد فعالان بازار.وقتی این چهار اصل در کنار هم اجرا شوند، نقطه طلایی رشد پایدار و توسعه مداوم اکوسیستم کارآفرینی پدید خواهد آمد.بسیاری از این محدودیت‌ها خارج از کنترل و حتی پیش‌بینی کارآفرین است و اگرچه به طور مستقیم توسط دولت یا سیاست خارجی به او تحمیل نمی‌شود، اما واقعاً تاثیر مخربی بر روند صادرات و رشد کسب‌وکارهای نوپا دارد. کارآفرین مدام باید به فکر راه‌حل‌های جایگزین و مدیریت ریسک باشد و این امر انرژی و منابع زیادی را از مسیر توسعه کسب‌وکار منحرف می‌کند.پایداری در کارآفرینی نیازمند:ایده قوی،تیم متعهد،مدیریت مالی مناسب،سازگاری با تحولات بازار و شرایط سیاسی/اقتصادی،و مهم‌تر از همه، روحیه یادگیری و انعطاف است.طنز تلخ ماجرا این است که اکثر کارآفرینان موفق، از دل همین شکست‌ها و چالش‌ها رشد می‌کنند و یاد می‌گیرند. رمز بقای کسب‌وکار، فقط ایده نیست، بلکه «پایداری، تلاش و سازگاری مداوم» است.کارآفرینی نیروی محرکه تحول اقتصاد ایران است. با تقویت چارچوب‌های حمایتی، اصلاح قوانین و گسترش فرهنگ کارآفرینی، می‌توان شاهد رشد چشمگیر کسب‌وکارهای نوآورانه و افزایش اشتغال‌زایی در کشور بود.بسیاری از این مشکلات قابل حل هستند، اما نیازمند همکاری دولت، نهادهای قانون‌گذار، سرمایه‌گذاران و حتی خود کارآفرینان است. آموزش، فرهنگ‌سازی، اصلاحات ساختاری و تسهیل دسترسی به منابع و دانش می‌تواند این مسیر را برای کارآفرینان ایرانی هموارتر کند.ثبات و پیش‌بینی‌پذیری سیاست‌های دولتی، از مهم‌ترین عوامل موفقیت و رشد کارآفرینی محسوب می‌شود. در مقابل، تغییرات مکرر و غیرمنتظره می‌تواند تهدیدی جدی برای شکل‌گیری و پایداری کسب‌وکارهای نوآورانه باشد و کل اکوسیستم کارآفرینی را مختل کند. راهکار کلیدی، تدوین سیاست‌های پایدار، شفاف و مشورت با بخش خصوصی و کارآفرینان پیش از اعمال تغییرات است.گردآورنده: مهندس جواد بخش آذر فناوری اطلاعات (IT) فناوری اطلاعات (IT) Sat, 16 Aug 2025 14:42:24 +0330