https://virgool.io/feed/@m_88712136 Nulius in verba fa 2026-06-16 09:46:53 https://files.virgool.io/upload/users/1662560/avatar/CIz6wD.jpeg?height=120&width=120 https://virgool.io/@m_88712136 https://virgool.io/@m_88712136/%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D8%AC%D9%88%DB%8C-%D8%B1%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%B2%D9%85-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%DB%8C-c9gbpsznk9ac اغلب وقتی با جوانان بسیجی و روحانیون گفتگو می‌کنم، به برهانی توسل می‌ورزند که به گمان من تحلیل آن، می‌تواند در کشف ریشه‌های جزم‌اندیشی مفید باشد. بنابراین مایلم در ادامه این برهان را آورده و آن را تحلیل نمایم:مقدمه 1: معرفت یا یقینی یا غیریقینی است.مقدمه 2: فرض معرفت غیریقینی خودمتناقض است.نتیجه: معرفت یقینی است.اولین ایراد این برهان آن است که تصوری فراخ از «معرفت» دارد. معرفت ممکن است در یک حوزه (منطق ارسطویی) یقینی و در حوزه دیگری (علوم تجربی) غیریقینی باشد. بنابراین در حوزه‌های متفاوت معرفتی، این امکان وجود دارد که معرفت هم یقینی و هم غیریقینی باشد (مقدمه 1 کاذب است).حتی اگر فرض کنیم مقدمه 1 صادق باشد، تنها با تصوری مطلق از صدق (0 و 1)، نتیجه قابل استنتاج است. اما در صورت داشتن تصوری طیفی از صدق (در این حالت غیریقینی شامل یک طیف تا شک‌گرایی محض می‌شود)، مقدمه 2 کاذب می‌شود زیرا امکان آن وجود دارد که معرفتی حدودی از معرفت (مثلاً با بررسی تاریخ علم) در حوزه معرفت‌شناسی داشته باشیم و تناقضی در اینجا وجود ندارد. پس واضح است که این بار هم نتیجه کاذب می‌شود.در آخر باید گفت که استدلال مذکور فقط با بنیان نهادن صدق بر منطقی دوارزشی و تعمیم آن به تمامی حوزه‌های معرفت، می‌تواند درست باشد و در بهترین حالت تنها شک‌گرایی محض را رد کند (نه معرفت حدودی را که حتی اصلاً فهمی از آن ندارد) اما در حالت کلی برهانی نادرست است. شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Wed, 28 May 2025 23:42:19 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D9%81%D9%87%D9%85-%D8%AE%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-h7olqvkkp0fm موجودات ریاضی، ایده‌آل‌هایی هستند که در ذهن یافت می‌شوند اما در واقعیت و هستی، تقریب‌هایی از آن ایده‌آل‌ها وجود خارجی دارند (برای مثال دایره ایده‌آل موجود در ذهن را باید با یک چندضلعی با بینهایت اضلاع در خارج تقریب زد). به طور مشابه، آیا می‌توان خداوند را نیز موجودی ایده‌آل در نظر گرفت که در ذهن یافت می‌شود و در عین حال، موجودات هستی را به عنوان تقریب‌هایی از او به حساب آورد؟ شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Tue, 04 Feb 2025 20:40:16 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B9-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86%DB%8C%D8%AA%D9%87-grqismvwp8pl «سنت» جویای «دیکته‌کردن» یک «سبک زندگی» خاص (که امن و قابل اطمینان است)، یک «سبک شخصیتی» خاص، نوعی «هویت» خاص و «ارزش‌»ها و «فرهنگ» مورد نظر خود به جهان «مدرن» است. این مسأله هم به معنای انکار «خلاقیت» حیات و هم به معنای انکار «آزادی» و «شعور» انسان‌هاست. به علاوه آن را می‌توان به عنوان نوعی «استبداد سنت بر مدرنیته» نیز دانست.بنابراین شگفت نیست اگر سنت از «مدرنیته» وحشت داشته باشد، چون موجودیت، معنا وسبک زندگی او را به چالش می‌کشد. به طور مشابه، مدرنیته نیز از سنت بیزار است چون آن را وحشیانه، زورگویانه و کوته‌فکرانه می‌داند. شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Tue, 21 Jan 2025 12:32:39 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%A8-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-ajl53uqcqjby حجاب اجباری حکمی قانونی و مبتنی بر فقه است که به روش‌های مختلف می‌توان آن را مورد انتقاد قرار داد:۱- احکام فقهی منطقا باید از ادله تفصیلی (قرآن، سنت، اجماع و عقل) منتج شوند. می‌توان در استنتاج درست این حکم از ادله تفصیلی تشکیک کرد.۲- احکام فقهی متأخر بر اصول دین هستند. اصول دین تحقیقی است و حقانیت آن باید توسط عقل احراز شود. برهان‌های عقلی احراز این اصول دارای نقدهای فراوان است.۳- اجرای یک حکم فقهی به عنوان یک حکم حقوقی - قانونی تنها در حکومتی معنادار است که دارای یک ساختار قانونی ملتزم به اجرای احکام فقهی است. نظام جمهوری اسلامی ویژگی مذکور را دارد اما نه اصل نظام و نه ساختار قانونی آن توسط افراد متعلق به دهه‌های ۵۰، ۶۰، ۷۰ و ۸۰ تأیید نشده است.۴- ساختار قانونی کنونی جمهوری اسلامی نیز امکان گنجاندن نظرات مخالف افراد متعلق به دهه‌های مذکور را در متن قانون اساسی ندارد.بنابراین کاملاً واضح است که قانون حجاب اجباری از جهات فراوان قابل سؤال است. شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Mon, 18 Nov 2024 12:06:36 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B9-%D8%B9%D9%82%D9%84-%D9%88-%D9%81%D9%82%D9%87-lofsv5jowfu9 ما باید بین احکام فقهی و عقلی تمایز قائل شویم. احکام فقهی متأخر بر اصول دین هستند. همانطور که خود علمای دین هم قبول دارند ابتدا باید حقانیت اصول دین ثابت شود تا بتوان درباره حقانیت احکام فقهی صحبت کرد. این مسأله به طور تناقض‌آمیزی در واقعیت امر مختل می‌شود: عدم احراز عقلی اصول دین و اظهار عمومی آن به منزله ارتداد است که حکمی فقهی است! شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Mon, 18 Nov 2024 11:45:22 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%B3%D9%85-%D8%AF%DB%8C%D9%86%DB%8C-yrqibyjwcqjd روح نظام ارزشی دینی فاشیسم است؛ دوگانه مؤمن ارزشمند و غیرمؤمن بی‌ارزش؛ عجب! مگر روح نظام ارزشی نازیسم چیزی غیر از این بود؟ - دوگانه نژاد برتر ارزشمند و دیگران حقیر بی‌ارزش! شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Mon, 18 Nov 2024 11:24:54 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AF%D8%AD-%DA%AF%D9%81%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%84%D9%85%DB%8C-czdgxquy3dgu این موضوع واقعاً شگفت‌انگیز است که چطور انسان‌ها با پذیرش استانداردهای یکسان برای انجام پژوهش و گزارش نتایج آن توانسته‌اند در علم انباشت حاصل کنند و گفتمانی را به وجود آورند که حاصل همکاری تمامی انسان‌ها در سرتاسر دنیا بوده است. این گفتمان کاملاً آزاد و جهانی است و ابداً کوچکترین دلبستگی به «استبداد» یا «فاشیسم» (از هر نوع خود) به آن راهی ندارد. نه قرار است یک ایدئولوژی خاص توسط آن تبلیغ و حمایت شود و نه قرار است عده‌ای از شرکت در آن بخاطر نژاد، عقیده، ملیت، قومیت، طبقه اقتصادی، جایگاه اجتماعی و ... محروم شوند. آنچه قدرت دارد «عقل» و «استدلال» است و «شواهد قابل اعتماد» و نه «نهاد سیاسی» یا «نیروی نظامی». این گفتمان هدفی فراسوی هر فرد دارد. اگر افتخار یا دستاوردی به دست آید، گفتمان به آن رسیده است و نه یک پژوهشگر خاص و سرمنزل غایی و شوق اساسی آن «بهروزی بشر» است در کلی‌ترین معنای خود و نه چیز دیگری. بنابراین شایسته است این خرد جمعی را ارج نهیم و همه رویکردی مشابه در دیگر حوزه‌های زندگی خود داشته باشیم. شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Thu, 10 Oct 2024 10:54:19 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA-o2ippfgxany2 و در عصری که نه تنها نگاه حکومت‌ها، بلکه نگاه سازمان‌ها و حتی مردم به «محتوا» همانند «پروپاگاندا» و «ابزار متقاعدسازی»، در جهت «منافع» شخصی یا سازمانی است، چه کسی با «انسان»، همچون یک «دوست» و از صمیم قلب سخن می‌گوید، چه کسی ادراک عادلانه‌ای به او می‌بخشد و چه کسی تصویر مثبتی از آینده او نقش می‌کند؟ شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Thu, 05 Sep 2024 13:58:03 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-aoct7pgm0p1j اگر هیتلر فاشیسم را با «نژاد» مرتبط ساخت و آمریکا آن را با «رنگ پوست»، برخی دینداران با خلاقیتی تعجب‌برانگیز، آن را به حوزه شخصیت و یا حتی بالاتر از آن، کل وجود، بسط داده و با کمال تعجب ادعای روشن‌بینی می‌کنند. اکنون و در عصر انسانگرایی، آیا خطایی مهلک‌تر از این می‌تواند نتیجه متعالی‌ترین دستاوردهای فکری انسان باشد! شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Wed, 21 Aug 2024 15:50:20 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D9%85%D8%B3%D8%A3%D9%84%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D9%88%D9%81%D8%B3%DA%A9%DB%8C-wokfwcaqdn5k مسأله اصلی داستایوفسکی در رمان «برادران کارامازوف»، در گام اول یافتن بنیانی برای اخلاق و در گام دوم وجود خدا و ارتباط آن با شر است. ما در این نوشتار می‌خواهیم این موضوعات را صورتبندی کرده و به هرکدام پاسخ مناسبی دهیم.اولین سؤال داستایوفسکی این است: «آیا اگر خدا وجود نداشته باشد، هر عملی مجاز است؟».در واقع داستایوفسکی با این سؤال ساده‌اندیشانه فرض می‌گیرد که اخلاق کاملا‍ً وابسته به دین است یا به عبارتی دین شرط لازم برای هر عمل اخلاقی است. و اما این سؤال پاسخی ساده دارد (در اینجا بحث داستایوفسکی در واقع بحث بر سر یافتن بنیانی برای اخلاق است): این طور نیست که «بنیان اخلاق» در «خداپرستی» یا «دین» و یا مشروط به «وجود خدا» باشد. ما می‌توانیم تبیین‌هایی طبیعت‌گرایانه یا روانشناختی برای اخلاق داشته باشیم و به عنوان یک نمونه جایگزین می‌توان به «همدلی» اشاره کرد. حتی اگر داروینی هم به مسأله نگاه کنیم، کوشش گروهی برای بقا، نسبت به کوشش فردی، کارآمدی بیشتری دارد و بنابراین منافع جمعی نسبت به منافع فردی آرام‌آرام در طبیعت انسان اولویت خواهند یافت.به بیان جامع‌تر، «وجود خدا» نه شرط لازم و نه کافی برای اخلاق است. شرط لازم نیست زیرا بدون خدا انسان‌ها بر مبنای «همدلی» می‌توانند اخلاقی عمل کنند.و شرط کافی نیست زیرا علیرغم وجود خدا، صفتی مثل «اراده آزاد» می‌تواند مسبب شر در جهان باشد.و با این توضیحات پاسخ دومین سؤال داستایوفسکی هم مشخص شد: «اگر خدا وجود دارد، چرا شر هم وجود دارد؟ یا به بیان دیگر «وجود خدا» و «شر» با یکدیگر ناسازگاری منطقی دارند»هرچند داستایوفسکی سؤالات مهمی را مطرح می‌کند اما ما در این نوشتار ثابت کردیم ذهنیت او محدود و نادرست است. شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Tue, 20 Aug 2024 13:59:20 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D9%81%D8%A7%D9%82%D8%AA-fsuhraatxhaz رقابت‌طلبی گویا اشتیاقی است مهارناشدنی، در روان همه ما انسان‌ها - نیاز به بهتر بودن و چه بسا عالی بودن. اما آیا به همان اندازه ضروری نیست، نیاز به الفت، دوستی و ایجاد دلبستگی؟ و اکنون، این سخت‌ترینِ چالش‌ها، پیش روی ماست: تضاد میان این دو. آری....چنین است. رقابت یا رفاقت، مسأله این است. شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Thu, 08 Aug 2024 23:38:55 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D9%86%D8%AF%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%D8%AF-oejadzpocsog تفاوت است بین خرد و دانش و چه نابخردانه است بکار بردن واژه خردمند برای تمامی انسان‌ها. و اما این صفت حداقل به طور ضمنی بر ارزشی بنیادین در اعماق وجود همه ما تأکید می‌ورزد ـ شوقِ فهمیدن. اشتیاقی درونی که در بسیاری از موارد کوچکترین نشانه‌ای از خرد در خود ندارد: «انبوهی از اطلاعات» یا «توهم دانایی». با این وجود، خرد، هر لحظه جمله‌ای را در گوشمان زمزمه می‌کند: آیا برخی چیزها بیشتر از «عقل کل بودن» ارزش ندارند؛ چیزهایی مثل «عشق»، «دوستی» و «انسانیت»؟! شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Wed, 24 Jul 2024 12:04:48 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D9%85%D8%B1%D8%AC%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D9%87%D9%85-dwlpf5umn0vr از آنجایی که «عقاید»، برخلاف «گزاره‌ها» که با فکت‌های خارجی صدق و کذبشان مشخص می‌شوند، فکتی برای تأیید خود ندارند، درستی یا نادرستیشان محل بحث است. این جملات که انتزاعی‌تر و کلی‌تر هستند، در واقع حاصل فهم بشر از پدیده‌های‌ انسانی مثل اخلاق، زیبایی و معرفت‌شناسی‌اند و بنابراین در «مرجع» قرار دادن دسته‌ای خاص از آن‌ها، باید کمی درنگ کرد. شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Sun, 09 Jun 2024 22:58:34 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D9%BE%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%90-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%87%D8%A7-bcw6itoj0soz یک مفهوم انتزاعی، مثلا «اصالت» در فلسفه هایدگر، معنای خاصی نزد او دارد. وقتی ما فلسفه او را می‌خوانیم، بر اساس بافتار حسی-مفهومی زمانه خود، معنای دیگری را از آن برداشت می‌کنیم. به همین دلیل این وظیفه فیلسوفانی متخصص است که معنای واژه‌ها را در فلسفه یک فیلسوف، برای ما روشن سازند. برای مثال یک هایدگر شناس، که شاید زندگی خود را وقف خواندن تمامی آثار هایدگر، زندگی‌نامه او، شرح‌های نوشته‌شده درباره فلسفه او و ... می‌کند و بنابراین با بافتار فرهنگی - اجتماعی حاکم بر فضای ذهنی هایدگر آشنایی دارد، ممکن است با نوشتن شرحی بر فلسفه هایدگر، معنای واژه «اصالت» را بر اساس مفاهیم معاصر، برای خوانندگان هم دوره خود روشن کرده تا آن‌ها نیز بتوانند درک بهتری از فلسفه او داشته باشند.این نکته بسیار اهمیت دارد که فهم تفکر یک متفکر، بدون فهم بافتار فکری او و بدون فهم بافتار فرهنگی - اجتماعی حاکم بر ذهن او، امکان‌پذیر نیست. کسانی که با خواندن ترجمه‌ای از فلان کتابِ فلان متفکر، ادعای فهم عمق اندیشه او را دارند، هنوز الفبای علوم انسانی را نیاموخته‌اند. شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Sat, 08 Jun 2024 09:00:51 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B4-ignphsyxksyt https://www.aparat.com/v/tbcpq23 آنکه می‌گوید دوستت می‌دارمخنیاگرِ غمگینی‌ستکه آوازش را از دست داده است. ای کاش عشق را زبانِ سخن بودهزار کاکُلی شاددر چشمانِ توستهزار قناری خاموشدر گلوی من عشق را ای کاش زبانِ سخن بوداحمد شاملو شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Sun, 26 May 2024 18:12:36 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D8%AE%D9%84%D8%A7%D9%82-urfzprf0ltdx هویت‌های جدید با ارزش‌ها، معارف و فرهنگ نوین خود، باید آزادی و قدرت لازم را برای تحکیم و ابراز وجود داشته باشند و در غیر اینصورت، در نطفه خفه خواهند شد.--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Sun, 21 Apr 2024 18:07:03 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86%DB%8C%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%DA%A9-ceojmtixx0zi هویت‌ها، فرهنگ‌ها، ارزش‌ها و معارف جدید برای اهل سنت (اعم از دینداران) نه تنها «ترسناک» هستند بلکه بسیاری از جنبه‌های زندگی و «وجودی» آن‌ها را به چالش می‌کشند ـ امری که سبب می‌شود این افراد محکم به هویت‌های سنتی خود بچسبند. بنابراین کنترل و استبداد سنت بر مدرنیته نباید برای ما شگف‌آور باشد. شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Sun, 21 Apr 2024 18:02:53 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%DA%A9%D9%84-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-wcyizw6heurz هر جمعی فرهنگ، ارزش و هویت‌های خاص خود را دارد. شخص با قرار گرفتن در یک جمع، در ابتدا ناچار است طبق فرهنگ و ارزش آن جمع پیش رود و به مرور این ارزش‌ها، نه تنها هویت بلکه شخصیت او را به سبک خاصی شکل خواهند داد. شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Sun, 21 Apr 2024 17:47:03 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D8%AA%D9%86%D9%88%D8%B9-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%D8%AA%DB%8C-pjxkbr39hkwq هر رویکرد، ساختار مفهومی خاص خود را دارد، دستگاهی معرفتی که فهم خاصی از یک پدیده به ما می‌دهد. در این دستگاه، مفاهیم تعریف خاص خود را دارند و روابط متمایزی اعم از علیت، همبستگی و ... بر آن‌ها حکم‌فرماست. این امکان وجود دارد که پیچیدگی‌های یک پدیده، اصلاً توسط یک دستگاه فهم نشود (برای مثال دستگاهی را در نظر بگیرید که سعی دارد هویت جنسی را تنها با دو مفهوم مرد و زن فهم کند) و برای آن ناچار باشیم به دستگاه معرفتی دیگری رجوع کنیم. و در نهایت ممکن است برخی دستگاه‌های معرفتی، اصلاً فهمی از بسیاری از پدیده‌ها ( که وجود آن‌ها برای ما قطعی است) نداشته باشند و برخی دیگر، پدیده‌هایی را فرض کنند که اصلاً هنوز وجودشان قابل اثبات نبوده و بنابراین فهمی آمیخته به متافیزیک از یک موضوع ارائه دهند. شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Mon, 29 Jan 2024 20:11:45 +0330 https://virgool.io/@m_88712136/%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%A2%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-bzlicfmrbgjg در روانشناسی ما با افرادی مواجه می‌شویم که فرآیند هویت‌یابی را به درستی طی نمی‌کنند. مثلاً برخی از عشاق را می‌بینیم که از عاشقی برای خود هویت می‌سازند یا فیلسوفان را که از فرآیند تفکرورزی. دوست نداریم مانع شکل‌گیری چنین هویت‌هایی شویم و یا روی آن‌ها برچسب بزنیم. آنچه مایلیم بگوییم این است که هویتی که خود را در آن می‌یابیم تا چه اندازه در برابر چالش‌های زندگی و بین‌فردی تاب‌آوری دارد؟ شهریار فیروزآبادی شهریار فیروزآبادی Sat, 13 Jan 2024 20:24:30 +0330